7 23-56 Raadsvoorstel Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld 2023

ADVIES AAN GEMEENTERAAD Zaak Vertrouwelijkheid Afdeling Datum besluit college B&W Portefeuillehouder Financiële consequenties

0965158434/158436 Openbaar Secretaris / Algemeen directeur 31 oktober 2023 S.C.J. Scheepers

ONDERWERP

Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld 2023

BESLISPUNT 1. In te stemmen met de Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld 2023 2. In te stemmen met het één keer per jaar houden van een raadsbijeenkomst over integriteit in zijn algemeenheid en de, onder 1 genoemde, gedragscode in het bijzonder 3. De Gedragscode voor de burgemeester van de gemeente Simpelveld 2016, vastgesteld bij raadsbesluit 13 oktober 2016, in te trekken 4. De Gedragscode voor de wethouders van de gemeente Simpelveld 2016, vastgesteld bij raadsbesluit 13 oktober 2016, in te trekken 5. De Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld 2023 in werking te laten treden in op de eerste dag na bekendmaking.

Overleg gevoerd met (advies ingewonnen bij) Juridisch adviseur Griffier

SAMENVATTING De gemeenteraad stelt zowel voor de eigen leden als voor de dagelijkse bestuurders (burgemeester en wethouders) een gedragscode vast. Dat is zo vastgelegd in de Gemeentewet. De gedragscode is richtsnoer voor het handelen van individuele politieke ambtsdragers en heeft tot doel hen te ondersteunen bij de invulling van hun verantwoordelijkheid voor de integriteit van het openbaar bestuur. Voor de twee groepen van politieke ambtsdragers (volksvertegenwoordigers en dagelijkse bestuurders) is er een afzonderlijke gedragscode. Onderhavige gedragscode heeft betrekking op de dagelijkse bestuurders: de burgemeester en de wethouders. Voor de Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld 2023 is gebruik gemaakt van de Modelverordening van de VNG.

D0965158434/158436

Pagina 1 van 6

INLEIDING De gemeenteraad stelt zowel voor de eigen leden als voor de dagelijkse bestuurders (burgemeester en wethouders) een gedragscode vast. Dat is zo vastgelegd in de Gemeentewet (artikel 41c lid 2 en artikel 69 lid 2). De gedragscode is richtsnoer voor het handelen van individuele politieke ambtsdragers en heeft tot doel hen te ondersteunen bij de invulling van hun verantwoordelijkheid voor de integriteit van het openbaar bestuur. Voor de twee groepen van politieke ambtsdragers (volksvertegenwoordigers en dagelijkse bestuurders) is er een afzonderlijke gedragscode. Onderhavige gedragscode heeft betrekking op de dagelijkse bestuurders: de burgemeester en de wethouders. Het rechtskarakter van de gedragscode is dat van een interne regeling, als nadere invulling en concretisering van de wettelijke regels. De gedragscode bevat in aanvulling op wettelijke regels gedragsnormen en regels over procedures die de transparantie van het handelen van politieke ambtsdragers evenals van de besluitvorming over en de naleving van de normen vergroten. Zij vormt een beoordelingskader en leidraad bij twijfel, vragen en discussies. Het niet naleven van de gedragscode heeft geen rechtsgevolgen. Sprake is van zelfbinding. De regels worden in gezamenlijk debat vastgesteld door de politieke ambtsdragers zelf. In dit licht moeten de regels in de code worden gezien.

Dat maakt de gedragscode evenwel niet vrijblijvend. De bestuurders kunnen daarop worden aangesproken en zij dienen zich over de naleving ervan te verantwoorden. Het niet naleven van de gedragscode kan dus wel onderdeel worden van politiek debat en politieke gevolgen hebben. Integriteit is een thema dat betekenis krijgt in het handelen. Een integriteitsbeleid dat alleen op papier bestaat is slechts een dode letter. Daarom moet het handelen van politieke ambtsdragers regelmatig onderwerp van gesprek zijn, juist ook onderling, en ook daarbij geeft de gedragscode ondersteuning. De code en de voorgestelde registraties zijn instrumenten. Integriteit is uiteindelijk niet in regels te vangen. In de woorden van de schrijver C.S. Lewis gaat het om ‘doing the right thing, even when no one is watching’. Integer handelen kan alleen in een cultuur en organisatie waar ook de andere waarden van goed bestuur worden nagestreefd. De Nederlandse Code voor Goed Openbaar Bestuur benoemt een aantal kernwaarden van goed openbaar bestuur. Integriteit wordt hierin in één adem genoemd met openheid. De burgemeester heeft de wettelijke taak om de integriteit van zijn gemeente te bevorderen. De in uw raad op 13 oktober 2016 vastgestelde ‘Gedragscode voor burgemeester van de gemeente Simpelveld 2016’ en de ‘Gedragscode voor wethouders van de gemeente Simpelveld 2016’ zijn niet meer actueel.

Zo is een aantal artikelen in de Gemeentewet gewijzigd en zijn er nieuwe inzichten ontstaan n.a.v. integriteitskwesties die in het verleden bij de overheid gespeeld hebben. Voor de Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders is gebruik gemaakt van de Modelverordening van de VNG. De ‘Gedragscode integriteit volksvertegenwoordigers in de gemeente Simpelveld 2023’ en het ‘Protocol vermoeden integriteitsschending politieke ambtsdragers', waarnaar verwezen wordt in de gedragscode(s), zijn separaat aan uw raad ter besluitvorming aangeboden.

WET- EN REGELGEVING Gemeentewet artikel 41c lid 2 en artikel 69 lid 2 wetten.nl - Regeling - Gemeentewet BWBR0005416 (overheid.nl)

D0965158434/158436

Pagina 2 van 6

De "Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur" (in werking getreden 01-012023)

STRATEGISCHE VISIE / BELEIDSPROGRAMMA

RELATIE MET BESTAAND BELEID / EERDERE VOORSTELLEN Gedragscode voor de burgemeester van de gemeente Simpelveld 2016 Gedragscode voor de wethouders van de gemeente Simpelveld 2016

OVERWEGINGEN Goed bestuur is integer bestuur. Daarmee is integriteit niet alleen een verantwoordelijkheid van de individuele politieke ambtsdragers, maar een gezamenlijk belang dat de hele organisatie en het hele bestuur in al zijn geledingen aangaat. De gedragscode richt zich daarom zowel tot de individuele politieke ambtsdragers als tot de bestuursorganen. Ons democratische systeem en de democratische processen kunnen niet zonder integer functionerende organen en functionarissen. Integriteit van politieke ambtsdragers verwijst naar de zorgvuldigheid die politieke ambtsdragers moeten betrachten bij het invullen van hun rol in de democratische rechtsstaat. Dat betekent de verantwoordelijkheid nemen die met de functie samenhangt en bereid zijn verantwoording af te leggen, aan collega- bestuurders en/of (leden van) de volksvertegenwoordiging en bovenal aan de burger. In de democratische rechtsstaat dient een ieder zich te houden aan de wetten en regels die op democratische wijze zijn vastgesteld. Dat geldt zeker voor de politieke ambtsdragers die (mede)verantwoordelijk zijn voor de totstandkoming van die wetten en regels. Zonder dat zal het vertrouwen in de democratische rechtsstaat worden ondermijnd en het draagvlak voor de naleving van de wetten en regels verdwijnen.

Vertrekpunt voor de politieke ambtsdrager is dan ook de eed of gelofte die de politieke ambtsdrager bij de ambtsaanvaarding aflegt. In artikel 6.2 is geregeld dat de burgemeester met de gemeenteraad afspraken maakt over: a. de periodieke bespreking van het onderwerp integriteit in zijn algemeenheid en van de gedragscode in het bijzonder; b. de aanwijzing van contactpersonen of aanspreekpunten integriteit; c. de processtappen die worden gevolgd ingeval van een vermoeden van een integriteitsschending door een politieke ambtsdrager van de gemeente. d. In het geval van een integriteitsonderzoek door een extern bureau wordt alleen gebruik gemaakt van gecertificeerde onderzoeksbureaus. De processtappen die worden gevolgd ingeval van een vermoeden van integriteitsschending door een politieke ambtsdrager van de gemeente (punt c.) en dat, indien een extern bureau wordt ingeschakeld voor een integriteitsonderzoek die onderzoeksbureau gecertificeerd moet zijn (d), zijn vastgelegd in het Protocol vermoeden integriteitsschending politieke ambtsdragers gemeente Simpelveld 2023.

D0965158434/158436

Pagina 3 van 6

In dit protocol is, in artikel 3 lid 1, de vertrouwenspersoon integriteit vastgelegd.

PERSONELE ASPECTEN

FINANCIËLE ASPECTEN n.v.t.

AANBESTEDING n.v.t.

COMMUNICATIE Het college van Burgemeester en wethouders heeft de Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld 2023 vastgesteld en aangeboden aan de gemeenteraad met het verzoek in te stemmen met de voorgelegde gedragscode. De gemeenteraad heeft ingestemd met de door het college voorgestelde gedragscode. De gedragscode is richtsnoer voor het handelen van individuele politieke ambtsdragers en heeft tot doel hen te ondersteunen bij de invulling van hun verantwoordelijkheid voor de integriteit van het openbaar bestuur.

EVALUATIE In artikel 6.2 lid 1a is bepaald dat op voorstel van de burgemeester de gemeenteraad afspraken maakt over de periodieke bespreking van het onderwerp integriteit in zijn algemeenheid en van de gedragscode in het bijzonder.

VERVOLG / PLANNING

BIJLAGEN 1. 163490 - Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld 2023 2. 162700 - Protocol vermoeden integriteitsschending politieke ambtsdragers gemeente Simpelveld 2023 3. 160033 - VII-42 Gedragscode burgemeester gemeente Simpelveld 2016 4. 160034 - VII-42 Gedragscode wethouders gemeente Simpelveld 2016

D0965158434/158436

Pagina 4 van 6

BESLISPUNT 1. In te stemmen met de gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld 2023 2. In te stemmen met het één keer per jaar houden van een raadsbijeenkomst over integriteit in zijn algemeenheid en de, onder 1 genoemde, gedragscode in het bijzonder 3. De Gedragscode voor de burgemeester van de gemeente Simpelveld 2016, vastgesteld bij raadsbesluit 13 oktober 2016, wordt ingetrokken 4. De Gedragscode voor de wethouders van de gemeente Simpelveld 2016, vastgesteld bij raadsbesluit 13 oktober 2016, wordt ingetrokken 5. De Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld 2023 treedt in werking op de eerste dag na bekendmaking.

Het college van burgemeester en wethouders in Simpelveld, De Interim secretaris,

De burgemeester,

Mevrouw H.F. van Breugel

Mevrouw S.C.J. Scheepers

D0965158434/158436

Pagina 5 van 6

AANBIEDING AAN DE GEMEENTERAAD Aan de raad wordt voorgesteld om:

1. In te stemmen met de Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld 2023 2. In te stemmen met het één keer per jaar houden van een raadsbijeenkomst over integriteit in zijn algemeenheid en de, onder 1 genoemde, gedragscode in het bijzonder 3. De Gedragscode voor de burgemeester van de gemeente Simpelveld 2016, vastgesteld bij raadsbesluit 13 oktober 2016, in te trekken 4. De Gedragscode voor de wethouders van de gemeente Simpelveld 2016, vastgesteld bij raadsbesluit 13 oktober 2016, in te trekken 6. De Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld 2023 in werking te laten treden op de eerste dag na bekendmaking.

Simpelveld, 14 december 2023 De griffier,

De voorzitter,

De heer bc. F.G. Simons

Mevrouw S.C.J. Scheepers

D0965158434/158436

Pagina 6 van 6