7 23-36 Bijlage 1 Jaarstukken 2022 inclusief Controleverklaring

Jaarstukken 2022

Inhoudsopgave Aanbieding aan Raad

3

Hoofdstuk 1: Algemeen 1.1 Planning & Control-cyclus 1.2 Indeling jaarstukken 1.3 Over de gemeente 1.4 Samenstelling gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders 1.5 Jaarstukken in één oogopslag

7 9 9 11 13 15

JAARVERSLAG Hoofdstuk 2: Programmaverantwoording 2.1 Programma 0: Bestuur en ondersteuning 2.2 Programma 1: Veiligheid 2.3 Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat 2.4 Programma 3: Economie 2.5 Programma 4: Onderwijs 2.6 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie 2.7 Programma 6: Sociaal domein 2.8 Programma 7: Volksgezondheid en milieu 2.9 Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV)

23 25 35 41 47 52 57 63 75 85

Hoofdstuk 3: Paragrafen 3.1 Bedrijfsvoering 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3.3 Treasury 3.4 Lokale heffingen 3.5 Onderhoud kapitaalgoederen 3.6 Grondbeleid 3.7 Verbonden partijen 3.8 Demografische ontwikkeling 3.9 Wet Open Overheid

97 99 103 112 117 121 126 127 143 145

JAARREKENING Hoofdstuk 4: Jaarrekening 4.1 Balans 4.2 Overzicht van baten en lasten 4.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 4.4 Toelichting op de balans 4.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten 4.6 SiSa-bijlage 4.7 Overzicht van baten en lasten op taakveldniveau 4.8 Overzicht incidentele baten en lasten

147 148 150 152 155 172 179 184 185

Hoofdstuk 5: Overigen 5.1 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 5.2 Vooruitblik reserves en voorzieningen 2022-2025 5.3 Indicatoren 5.4 Trefwoordenlijst 5.5 Lijst van afkortingen

189 191 192 193 194 197

Vaststellingsbesluit

199

-1-

Jaarstukken 2022

-2-

Jaarstukken 2022

AANBIEDING AAN RAAD

Hoofdstuk 1 Kerstviering

-3-

Jaarstukken 2022

-4-

Jaarstukken 2022

Inleiding Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2022 ter vaststelling aan. De jaarstukken sluiten met een positief saldo van € 1.632.192. De begroting (na wijziging) ging uit van een saldo van € 204.693. De algemene reserve bedroeg per balansdatum circa € 5,0 miljoen. Dit is exclusief de bestemming van het resultaat 2022. De toelichting op het saldo en de financiële positie treft u verderop in deze jaarstukken aan. Het jaar 2022 was wederom een memorabel jaar. Ook voor de gemeente Simpelveld. In de loop van het jaar nam de impact van de wereldwijde Covid-19 pandemie gelukkig af. In 2022 brak echter de oorlog in Oekraïne uit. Een oorlog die ook onze gemeente raakt. Denk daarbij aan de opvang van Oekraïense vluchtelingen binnen onze gemeente. Tevens heeft de oorlog ook geresulteerd in een ongekend hoge inflatie die veel inwoners en bedrijven in financiële problemen heeft gebracht. Als gemeente hebben wij in het verslagjaar getracht onze bijdrage te leveren in het verzachten van deze financiële pijn. In maart 2022 hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden en is de samenstelling van de raad bepaald. Tevens is een nieuwe coalitie gevormd en is het nieuwe college aan de slag gegaan. In september is vervolgens het nieuwe collegeprogramma gepresenteerd.

In dat kader is het is van belang om op te merken dat de voorliggende jaarstukken zijn gebaseerd op de programmabegroting 2022, waarvoor het collegeprogramma 2018-2022 mede als kader heeft gediend. In deze jaarstukken treft u de inhoudelijke alsook financiële verantwoording aan. Wij wensen u veel leesplezier. Simpelveld, 31 mei 2023 Het college van burgemeester en wethouders, De secretaris, De waarnemend burgemeester, Mw. H.F. van Breugel

Dhr. D. Schneider

-5-

Jaarstukken 2022

-6-

Jaarstukken 2022

HOOFDSTUK 1

Hoofdstuk 1

Herfstfoto

ALGEMEEN

-7-

Jaarstukken 2022

-8-

Jaarstukken 2022

1.1 Planning & Control-cyclus De Planning & Control-cyclus van de gemeente Simpelveld kent de volgende documenten: - Programmabegroting - Berap voorjaar - Berap najaar - Jaarstukken In onderstaand diagram wordt per P&C-document een korte toelichting gegeven. Tevens wordt het bijbehorende tijdpad globaal weergegeven. Door middel van arcering is in onderstaand diagram aangegeven waar we ons op dit moment in de P&C-cyclus bevinden. Periode

Document

Toelichting

November jaar t-1

Programmabegroting

Voornemens van de Raad voor het College van B&W ten aanzien van het komende jaar.

Juni jaar t

Berap voorjaar

Tussentijdse verantwoording door College van B&W over voortgang voornemens en tevens effecten jaarstukken voorgaand jaar.

December jaar t

Berap najaar

Tussentijdse verantwoording door College van B&W over voortgang voornemens en vooruitblik wijzigingen in begroting komend jaar.

Juni jaar t+1

Jaarstukken

Eindverantwoording door College van B&W over de uitvoering van de voornemens.

1.2 Indeling jaarstukken De programmabegroting is een belangrijk instrument voor de invulling van de kaderstellende- en controlerende rol van de raad. Middels de programmabegroting wordt de raad in staat gesteld om te sturen op hoofdlijnen en te controleren of de vooraf afgesproken doelstellingen worden gerealiseerd. Dit betekent op haar beurt dat het college verantwoording dient af te leggen over de uitvoering en de eventuele haalbaarheid van de ‘opdracht’. De jaarstukken, bestaande uit het jaarverslag en de jaarrekening, zijn een instrument om deze verantwoording te kunnen afleggen.

-9-

Jaarstukken 2022

De indeling van de jaarstukken 2022 volgt de wettelijke voorschriften en sluit (zoveel mogelijk) aan bij de programmabegroting 2022 en bestaat uit het jaarverslag (programma’s en paragrafen) en de jaarrekening (balans en overzicht baten en lasten). Het jaarverslag Wat staat er in de programma’s? In de programmaverantwoording (hoofdstuk 2) wordt verantwoording op programmaniveau afgelegd. Bij elk programma dienen de drie W-vragen, ‘wat willen we bereiken?’, ‘wat doen we daarvoor?’ en ‘wat mag het kosten?’ beantwoord te worden. In de programmaverantwoording wordt verantwoord in hoeverre hetgeen in de begroting was voorgenomen daadwerkelijk is gerealiseerd. Met andere woorden, er wordt antwoord gegeven op de 2e en 3e W-vraag, ‘wat hebben we gedaan?’ en ‘wat heeft het gekost?’. Om het verband tussen de programmabegroting en –verantwoording inzichtelijk te houden zijn de drie W-vragen uit de begroting herhaald, ‘wat wilden we bereiken?’, ‘wat zouden we doen?’ en de begrotingscijfers 2022 (inclusief begrotingswijzigingen) bij ‘Wat heeft het gekost?’. De voorliggende jaarstukken zijn gebaseerd op de programmabegroting 2022, waarvoor het collegeprogramma 2018-2022 mede als kader heeft gediend. Overigens is het van belang om te melden dat de begrotingscijfers 2022, die u in de programmaverantwoording aantreft, de cijfers volgens de gewijzigde begroting 2022 zijn.

De begrotingscijfers 2023 tot en met 2025, zoals opgenomen in de programmaverantwoording, zijn de cijfers uit de begroting 2023. In deze jaarstukken worden de totale lasten en baten per programma weergegeven, analoog aan de opzet van de programmabegroting. De lasten zijn hierbij gesplitst in de ‘Lasten excl. kvst./kap.’, de ‘Lasten kvst.’ en de ‘Kapitaallasten’. ‘Kvst.’ staat voor kostenverdeelstaat. Dit zijn de doorberekende kosten ambtelijk apparaat en doorberekende loonkosten technische dienst. Door de ‘Lasten kvst.’ en de ‘Kapitaallasten’ apart te presenteren worden wijzigingen die ontstaan door de doorverdelingssystematiek en wijzigingen in de kapitaallasten geëlimineerd. Hierdoor wordt de vergelijkbaarheid tussen de realisatie en de begroting verbeterd. Wat staat er in de paragrafen? De (verplichte) paragrafen in hoofdstuk 3 zijn een dwarsdoorsnede van de programma’s vanuit een specifiek perspectief (bijvoorbeeld onderhoud, lokale heffingen, weerstandsvermogen, bedrijfsvoering etc.). Dit zijn onderwerpen die in de basis in elk van de negen programma’s terugkomen. Het gaat om beleidslijnen van het beheerproces, waarbij sprake is van een groot financieel belang, een grote politieke betekenis of een aanzienlijk belang voor de realisatie van de beleidsvoornemens.

Het doel van de paragrafen is, dat thema’s die verspreid in de programma’s zijn opgenomen, worden gebundeld in een kort overzicht. Hierdoor krijgt de raad voldoende inzicht in deze onderwerpen (om de kaderstellende- en controlerende taak uit te voeren). Conform de openbaarheidsparagraaf van de Wet Open Overheid wordt vanaf de voorliggende jaarstukken een paragraaf Wet Open Overheid opgenomen.

-10-

Jaarstukken 2022

De jaarrekening Wat staat er in de jaarrekening? De balans en nadere (achtergrond)informatie met betrekking tot de cijfers zijn terug te vinden in hoofdstuk 4. In het overzicht van baten en lasten worden per programma de baten en lasten inzichtelijk gemaakt. De grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn eveneens in dit hoofdstuk opgenomen. De jaarrekening wordt afgesloten met de SiSa‐bijlage. SiSa is de manier waarop medeoverheden (provincies, gemeenten en gemeenschappelijke regelingen) aan het Rijk ieder jaar verantwoorden of en hoe ze de specifieke uitkeringen hebben besteed.

1.3 Over de gemeente Sinds de gemeentelijke herindeling in 1982 vormen de voormalige gemeenten Simpelveld en Bocholtz samen de nieuwe gemeente Simpelveld. Het grondgebied van de gemeente heeft een oppervlakte van ongeveer 1.603 ha. De gemeente telt in totaal 10.338 inwoners (peildatum 31 december 2022). POORT VAN HET HEUVELLAND Het prachtige heuvelachtige landschap is het decor voor de gemeente Simpelveld, gelegen in het beekdal van de Eyserbeek. Een dal met steile hellingen en heuvelplateaus met weidse uitzichten. Wie landelijk wil wonen met alle voorzieningen bij de hand, vindt dat in Simpelveld. Behalve een nieuw centrum in de kern Simpelveld, met een gevarieerd winkelaanbod en levensloopbestendige appartementen, en een vernieuwd centrum in Bocholtz, heeft de gemeente ook goede voorzieningen in het basisonderwijs, (ouderen)zorg, sport en recreatie. In Simpelveld en Bocholtz vind je nog dat echte dorpsgevoel, waar mensen elkaar kennen en tijd voor elkaar maken. Beide dorpen hebben een bruisend verenigingsleven, van muziekverenigingen en zangkoren tot sportclubs en culturele instellingen. HART VAN EEN GRENZELOZE REGIO Zuid-Limburg maakt werk van grenzeloze groei, door te investeren in grensoverschrijdend openbaar vervoer en door krachten te bundelen over de grenzen heen. In het hart van die grenzeloze regio ligt de gemeente Simpelveld.

Met aan de ene kant de stedelijke regio Parkstad Limburg, aan de andere kant de charme van het Limburgse heuvelland en op een steenworp afstand de keizerstad Aken, die zich manifesteert als het centrum van de high-tech-industrie. Dat maakt Simpelveld tot een prima uitvalsbasis om te wonen, te werken en te recreëren. LIMBURG OP ZIJN BEST Gemeente Simpelveld is ook het ideale startpunt voor wandel- en fietstochten, of dagtrips naar de toeristische attracties in Parkstad Limburg. Genieten van het Bourgondische leven in Limburg? In Simpelveld kan dat. Rust, ruimte, natuur en gastvrij ontvangen worden, dat is Limburg op zijn best. Wij hebben een breed en gevarieerd aanbod aan gezellige restaurants en overnachtingsmogelijkheden van een bungalowpark tot nostalgische Limburgse hoeves. In Simpelveld is genoeg te beleven. Wij zijn de thuishaven voor de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij. Wanneer u vanaf het nostalgische station met de stoomtrein vertrekt, waant u zich even terug in de tijd. Wat er in onze gemeente te zien of te doen is, vindt u allemaal terug op de website www.toeristischsimpelveld.nl. GEMEENTEWAPEN & LOGO Het gemeentewapen is ontleend aan het wapen van de familie Von der Leyen, heren van Simpelveld en Bocholtz van 1640 tot 1773: een zilveren (witte) paal in een azuren (blauw) veld. In de ene blauwe baan zijn afgebeeld een duif - als afbeelding van de H.

Geest - en een ampul met olie - attributen van St. Remigius, patroonheilige van Simpelveld. In de andere blauwe baan staan twee schelpen - attributen die behoren bij St. Jacobus de Meerdere, patroonheilige van Bocholtz. Diezelfde symbolen zijn ook terug te vinden in de gemeentevlag.

-11-

Jaarstukken 2022

Het logo van de gemeente geeft weer dat Simpelveld en Bocholtz in een dal liggen, waar de kerktorens net boven de groene heuvels uitsteken. Een centrale ligging, met wegen die over en om elkaar heen lijken te lopen, maakt de gemeente Simpelveld tot een aantrekkelijk woon- en leefgebied. Met dit beeld voor ogen zijn ronde vormen gebruikt die een beweging uitdrukken en die tegelijkertijd het actieve verenigingsleven karakteriseren.

-12-

Jaarstukken 2022

1.4 Samenstelling gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders DE SAMENSTELLING VAN DE RAAD (per 31 december 2022) De raad van de gemeente Simpelveld telt 15 zetels, de verdeling over de verscheidene fracties is als volgt: 5

4 3 2 1

SAMEN 1 R.H.A. Honings (fractievoorzitter), W.P.E. Wijers, Mw. D.G.A. Honings, K.W.W. Bremen en J.M. Zwanenburg Burgerbelangen P.H. Spirk (fractievoorzitter), H.A.J. Clignet, L.A.H. Schuyer-Dreesens en L.G.M. Deswijzen Leefbaar Simpelveld F.J. Ortmans (fractievoorzitter), L.A.A.M. Schoonen en R.H.M. Kisters CDA Mw. K.L.M. Vanhommerig-Dullens (fractievoorzitter) en J.H.M. van Kerkvoort Lokaal Actief R.H.J. De la Haije (fractievoorzitter) griffier: Dhr. Bc. F.G. Simons

SAMENSTELLING COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS

-13-

Jaarstukken 2022

waarnemend burgemeester: D.W.J. Schneider Portefeuille: Algemeen bestuur, Openbare orde en Veiligheid, Handhaving, Financiën, Dienstverlening, Intergemeentelijke samenwerking. wethouder: W.J.H. Schleijpen, loco-burgemeester Portefeuille: Wonen en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Milieu- & Duurzaamheid, BOR. wethouder: M.J.J.M. Gulpen Portefeuille: Mobiliteit en Infra, Werk en Inkomen, Personeel en Organisatie en Sport. wethouder: A.A.H. Ernes Portefeuille: Volksgezondheid, WMO, Jeugd, Cultuur. wethouder: J.W.H. Hodinius Portefeuille: Onderwijs, Welzijn, Economie en Toerisme, Evenementen. interim algemeen directeur / gemeentesecretaris: Mw. H.F. van Breugel

-14-

Jaarstukken 2022

1.5 Jaarstukken in één oogopslag ALGEMEEN De rekening sluit met een voordelig gerealiseerd resultaat van € 1.632.192. De begroting (na wijziging) ging uit van een saldo van € 204.693. De toelichting op de voornaamste posten die tot dit resultaat hebben geleid, treft u in het vervolg van dit hoofdstuk aan. In het raadsvoorstel bij de jaarstukken wordt een voorstel gedaan tot resultaatbestemming. De door de raad vastgestelde bestemming zal vervolgens in het boekjaar 2023 worden doorgevoerd. BERAP’S 2022 In artikel 5 van de ‘artikel 212-verordening’ is vastgelegd dat het college jaarlijks twee tussenrapportages aan de raad aanbiedt. De raad heeft in de raadsvergaderingen van 9 december 2021, 7 juli en 8 december 2022 de bestuursrapportages voorjaar respectievelijk najaar vastgesteld. In deze Berap’s werden al diverse mee- en tegenvallers gemeld voor per saldo een voordelig bedrag van € 4.903 (€ 120.000, -/-€ 164.575 en € 49.478). De primitieve begroting sloot met een voordelig saldo van € 199.790. Na het verwerken van de genoemde mutaties komt het begrotingssaldo na wijziging uit op € 204.693. Deze mutaties zijn middels begrotingswijzigingen verwerkt. Onderstaand is e.e.a. weergegeven: 2022 199.790 120.000 -164.575 49.478 204.693

Saldo primitieve begroting (inclusief amendementen) Effecten Berap najaar 2021 Effecten Berap voorjaar 2022 Effecten Berap najaar 2022 Saldo gewijzigde begroting

DE VOORNAAMSTE POSTEN DIE TOT HET SALDO HEBBEN GELEID De voornaamste posten die tot het voordelige saldo van € 1.632.192 hebben geleid zijn de volgende (afwijkingen zijn afgerond op duizendtallen): Verklaring verschil op hoofdlijnen (>25.000); waarbij Nadeel (-/-) en Voordeel (+) Voorziening APPA wethouders (programma 0) Samenwerking Middengebied (programma 0) Juridische kwaliteitszorg (programma 0) Opleidingen (programma 0) Algemene uitkering (programma 0) Voorziening oninbare vorderingen (programma 0) Voorziening verlofsparen (programma 0) Voorziening risico personeelskosten (programma 0) Veiligheidsregio (programma 1) Aanleg glasvezelnetwerk (programma 2) Gezonde basisschool (programma 5) Leerlingenvervoer (programma 5) Onderhoud gemeentelijke bomen (programma 5) Isd Kompas (programma 6) BBZ oude jaren (programma 6) Energietoeslag (programma 6) Kwijtschelding belastingen (programma 6) Bijdrage WOZL en WSP (programma 6) Opvang Oekraïense vluchtelingen (programma 6) WMO (programma 6) Jeugdzorg (programma 6) Riolering & waterbeheer (programma 7) Strategische agenda (programma 8) Omgevingswet (programma 8)

Voor- / nadelen 54.000 30.000 -44.000 -33.000 1.374.000 29.000 -120.000 -260.000 -36.000 27.000 67.000 48.000 129.000 305.000 -32.000 -750.000 28.000 39.000 631.000 -189.000 208.000 -139.000 50.000 34.000

Hierna treft u een nadere toelichting aan van de voornaamste (> € 25.000) voor- en nadelen die hebben geleid tot het verschil tussen de rekening en de begroting na wijziging: − Voorziening APPA wethouders

-15-

Jaarstukken 2022

−

−

−

−

−

− −

−

−

−

−

Jaarlijks wordt de benodigde omvang van de dotatie aan de voorziening APPA wethouders bepaald op basis van actuariële berekeningen. Door de stijging van de rekenrente (2022 2,472%/2021 0,528%) kan in 2022 de dotatie aan de voorziening achterwege blijven en vindt er zelfs een beperkte vrijval plaats; Samenwerking Middengebied In de meerjarenraming is een bijdrage van € 31.500 voor de samenwerking in het Middengebied geraamd. In 2022 is hiervan slechts een beperkt deel besteed. In 2020 en 2021 heeft zich een vergelijkbare situatie voorgedaan. In beide jaren is ervoor gekozen om deze middelen via de resultaatbestemming te reserveren, in totaliteit voor 2020 en 2021 samen € 54.552. Omdat wij op dit moment voorzien dat dit budget toereikend is, wordt voorgesteld om het overschot 2022 niet te reserveren; Juridische kwaliteitszorg Als gevolg van de noodzaak voor aanzienlijke externe juridische ondersteuning was het hiervoor beschikbaar budget ontoereikend; Opleidingen In verslagjaar was het beschikbare budget voor opleidingen voor het ambtelijk apparaat ontoereikend. Deze meerkosten zijn deels te verklaren door de extra opleidingsbehoefte als gevolg van de instroom van nieuwe medewerkers; Algemene uitkering De algemene uitkering is in de jaarstukken verwerkt op basis van de decembercirculaire.

In de berap najaar zijn de gegevens van de septembercirculaire verwerkt, omdat toen de decembercirculaire nog niet beschikbaar was. De daadwerkelijk ontvangen algemene uitkering is aanzienlijk hoger dan geraamd. Dat heeft onder andere de volgende redenen: • ontvangen middelen energietoeslag 2022 en 2023 van € 836.084. De energietoeslag 2022 is doorbetaald aan Kompas; • ontvangen bijdrage uitvoeringskosten klimaatakkoord voor een bedrag van € 142.237; • ontvangen bijdrage invoeringskosten Omgevingswet van € 137.472; • hogere bijdrage participatie sociaal domein voor een bedrag van € 103.195. WOZL houdt bij de bepaling van de gemeentelijke bijdragen rekening met deze bijstelling. Derhalve is dit nagenoeg budgettair neutraal. Voorgesteld wordt om de uitvoeringkosten klimaatakkoord, de invoeringskosten Omgevingswet en de energietoeslag 2023 via de resultaatbestemming te reserveren; Voorziening oninbare vorderingen Op basis van de analyse van de openstaande vorderingen en de reeds beschikbare middelen in de voorziening oninbare vorderingen, kan de jaarlijkse dotatie in 2022 achterwege blijven c.q.

is er zelfs sprake van een beperkte vrijval; Voorziening verlofsparen Conform regelgeving is per balansdatum een voorziening voor verlofsparen gevormd; Voorziening risico personeelskosten In overleg met onze accountant is een voorziening risico personeelskosten gevormd, omdat er bij de betreffende casus sprake is van vrijstelling van arbeid en het derhalve niet leveren van een arbeidsprestatie. Voor de actuele casus is de omvang van de voorziening gebaseerd op de jaarlijkse loonkosten voor een periode van twee jaar; Veiligheidsregio De bijdrage aan de Veiligheidsregio is hoger dan geraamd. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar het raadsvoorstel ter zake dat in de raadsvergadering van 22 juni jl. is behandeld; Aanleg glasvezelnetwerk In het verslagjaar zijn de werkzaamheden gestart voor de aanleg van een glasvezelnetwerk door een commerciële partij in Simpelveld. De aan 2022 toe te rekenen gemeentelijke leges en kosten hiervoor, leveren per saldo een voordeel op; Gezonde bassischool De beide basisscholen binnen de gemeente zijn beweegscholen. Vanaf de meivakantie van 2023 wordt ook fruit en groente aangeboden. Als gevolg van het doorlopen ontwikkelpad is het beschikbare budget nog niet volledig ingezet; Leerlingenvervoer De kosten voor het leerlingenvervoer zijn lager dan de raming.

Onder andere als gevolg van het lagere gebruik door de Covid-19 pandemie en voordelen als gevolg van de betere bezetting van de taxi’s door de regionale aanpak;

-16-

Jaarstukken 2022

−

−

− −

− −

−

−

−

−

−

−

Onderhoud gemeentelijke bomen In de begroting 2022 is een budget beschikbaar gesteld voor een ‘0-beurt’ van de gemeentelijke bomen. De werkzaamheden zijn grotendeels begin 2023 uitgevoerd. Ook het reguliere snoeien van de gemeentelijke bomen is niet volledig in 2022 uitgevoerd. Via de resultaatbestemming wordt derhalve voorgesteld deze beide restant budgetten over te hevelen; Isd Kompas Uit de jaarstukken van Kompas blijkt een voordeel. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het betreffende raadsvoorstel met bijlagen; BBZ oude jaren In het verslagjaar hebben afrekeningen BBZ over voorgaande jaren plaatsgevonden; Energietoeslag Door Kompas is de regeling energietoeslag uitgevoerd. De middelen zijn via de algemene uitkering (programma 0) aan gemeenten gecompenseerd. Derhalve is e.e.a. nagenoeg budgettair neutraal; Kwijtscheldingen belastingen De kwijtscheldingen zijn lager dan geraamd; Bijdrage WOZL en WSP De jaarcijfers van WOZL en WSP laten een voordeel t.o.v. de gemeentelijke raming zien. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het betreffende raadsvoorstel met bijlagen, zoals dat in de raadsvergadering van 22 juni stond geagendeerd; Opvang Oekraïense vluchtelingen Als gevolg van de oorlog in Oekraïne worden er binnen onze gemeente vluchtelingen opgevangen.

De kosten die hiermee gemoeid zijn worden door het Rijk volgens vaste landelijke afspraken gecompenseerd. Ten opzichte van de directe lasten is er sprake van een aanzienlijk voordeel; WMO Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor een groot aantal extra taken in het kader van de WMO (-begeleiding). In totaliteit is er sprake van een overschrijding. Mede als gevolg van de aanzuigende werking van het abonnementstarief; Jeugdzorg Bij de jeugdzorg is sprake van een openeinderegeling. Het beroep op jeugdzorg is de afgelopen decennia sterk gestegen. De uitgaven kunnen jaarlijks sterk fluctueren. Met ingang van 2022 is het woonplaatsbeginsel voor de jeugdzorg ingevoerd. Het beschikbare budget bleek in 2022 toereikend, mede doordat in het verslagjaar over de jaren 2017 tot met 2021 een restitutie is ontvangen van € 622.744; Riolering & waterbeheer De exploitatie uitgaven voor riolering en waterbeheer waren hoger dan begroot. Vanaf de begroting 2023 zijn de budgetten voor riolering en waterbeheer substantieel verhoogd; Strategische agenda In de begroting 2022 is een budget geraamd voor het opstellen van een strategische agenda. E.e.a. is doorgeschoven naar 2023. Derhalve wordt via de resultaatbestemming voorgesteld dit budget te reserveren; Omgevingswet Bij dit product zijn structurele lasten i.v.m. de Omgevingswet geraamd.

Dit budget wordt, mede door het uitstel van de invoering van de wet, vooralsnog beperkt gebruikt.

Voor een meer gedetailleerde toelichting verwijzen wij naar de programmaverantwoording. FINANCIËLE POSITIE In november 2019 is door uw raad de nota reserves en voorzieningen vastgesteld. In de nota is de minimumomvang van de algemene reserve bepaald op € 3.000.000. De algemene reserve bedraagt per balansdatum € 4.960.043 en voldoet hiermee aan de hiervoor genoemde eis. Dit is exclusief het nog te bestemmen resterend resultaat (zie voorstel resultaatbestemming) van € 866.271. Wel dient nog rekening te worden gehouden met de door de gemeenteraad besloten uitname ten behoeve van de renovatie van de woonwagencentra ad. € 182.975. De hiervoor genoemde dotatie aan de algemene reserve kan mede worden ingezet ter dekking van in de berap voorjaar 2023 gepresenteerde tekorten. Daarmee blijft de algemene reserve op niveau. Voor een uitgebreide toelichting op de ontwikkeling van de reserves en voorzieningen verwijzen wij u naar de toelichting op de balans. De verdeling van de lasten en baten 2022 over de diverse programma’s is in het volgende staafdiagram in beeld gebracht:

-17-

Jaarstukken 2022

VOORSTEL RESULTAATBESTEMMING Het is niet toegestaan om toevoegingen c.q. onttrekkingen aan reserves te doen, als deze niet voor het einde van het boekjaar aan de raad zijn gemeld. Vandaar dat in het raadsvoorstel bij de jaarstukken een voorstel wordt gedaan tot resultaatbestemming. Deze bestemming zal vervolgens in het daaropvolgende boekjaar worden doorgevoerd. Voorgesteld wordt het resultaat over het boekjaar 2022 als volgt te bestemmen: Resultaat voor bestemming Af: - reserveren ontvangen rijksmiddelen klimaatakkoord - reserveren ontvangen rijksmiddelen invoeringskosten Omgevingswet - reserveren ontvangen rijksmiddelen energietoeslag 2023 - reserveren restant rijksmiddelen preventieakkoord Totaal te reserveren rijksmiddelen Af: - reserveren bouwleges Krijtland Wonen conform afsprakenkader Af: - overhevelen budget opstellen strategische agenda

1.632.192 -142.337 -137.472 -218.378 -5.917 -504.104 -5.017 -50.000

- overhevelen budget opstellen woonvisie

-20.000

- overhevelen (deel)budget inhaalslag bro

-5.000

-overhevelen budgetten onderhoud gemeentelijke bomen

-128.500

-overhevelen budget inspectie en rapportage kunstwerken

-15.000

- overhevelen restantbudgetten beheer openbare ruimte

-38.300

Totaal via reserve overloop beschikbaar stellen in 2023 Restant te bestemmen resultaat Voorgesteld wordt om het restant te bestemmen resultaat van € 866.271 ten gunste van de algemene reserve te brengen. Toelichting resultaatbestemming:

-18-

-256.800 866.271

Jaarstukken 2022

−

− − − −

−

Rijksmiddelen klimaatakkoord: van het Rijk ontvangen middelen voor personele en bijbehorende materiële kosten voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid uit het klimaatakkoord en het beleidsprogramma klimaat; Rijksmiddelen invoeringskosten Omgevingswet: de middelen worden van het Rijk ontvangen ter dekking van de kosten die gepaard gaan met de invoering van de Omgevingswet; Rijksmiddelen energietoeslag 2023: in 2022 is reeds een deel van de mogelijk uit te keren energietoeslag 2023 ontvangen; Rijksmiddelen preventieakkoord: de middelen worden van het Rijk ontvangen om lokaal activiteiten te ontplooien voor een gezondere leefstijl; Bouwleges Krijtland Wonen: in het afsprakenkader met Krijtland Wonen is afgesproken dat bouwleges van sociale huurwoningen revolverend worden ingezet ten behoeve van een gezamenlijk doel. Hiervoor is de reserve sociale huurwoningen gevormd; Overhevelen budgetten: van sommige zaken waarvoor in 2022 budgetten beschikbaar zijn gesteld, blijkt dat deze door omstandigheden in 2022 niet of nog niet geheel zijn uitgevoerd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het onderhoud van de gemeentelijke bomen. Dit onderhoud is begin 2023 alsnog uitgevoerd. Voorgesteld wordt deze budgetten middels de resultaatbestemming over te hevelen, zodat de middelen in 2023 e.v. beschikbaar zijn voor de daadwerkelijke uitvoering/aanschaf.

ANALYSE BALANS In het linker diagram is de opbouw van de vermogensstructuur weergegeven. Deze vermogensstructuur geeft de wijze aan waarop de gemeente is gefinancierd. Een nadere analyse van de kapitaalstructuur (rechter diagram) geeft aan waar het vermogen aan is besteed.

INVESTERINGEN Het investeringsprogramma in de begroting 2022 (na wijziging) bedroeg in totaal € 7.811.521 en was als volgt samengesteld: Programma 0. Bestuur en ondersteuning 2. Verkeer, vervoer en waterstaat

7. Volksgezondheid en milieu

Omschrijving Bedrag (excl. btw) Redesign/opwaardering website 20.000 Zuig-/veegmachine 35.000 Verkeersregelinstallatie Herver 60.000 Project transformatie en herontwikkeling Schilterstraat 1.300.000 Stationsgebied ZLSM 2.000.000 Uitkijkpunt Huls(veld) 860.500 2038-07 Afkoppelen omgeving Overhuizer-/Paum/Emmastraat 1.335.620 2038-08 Aanleg 2 strengen Kerk-/Beatrixstraat hwa diam 250 mm 53.990 2038-08 Afkoppelen omgeving Kerk-/Juliana/Beatrixstraat 364.410 2042-01 Gesloten KRW buffer Pastorie/Panneslagerstraat - herstelmaatregelen 42.570 2042-06 Afkoppelen Irm-/Station-/Meester Jongenstraat 382.820

-19-

Jaarstukken 2022

2042-07 Afkoppelen Irm-/Station-/Doctor Ottenstraat 2042-08 Afkoppelen Nijswillerweg 2044-02 Afkoppelen Bulkemsbroek en RWA-buffers 2046-02 Afkoppelen Station-/Sint Nicolaasstraat en Sint Nicolaasbergweg 2049-01 Opheffen bypass BBB Hennebergstraat Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2022 Totaal te ontvangen KRW-subsidie projecten 2042, 2044 en 2046 Totaal te verdelen DHZ-subsidie projecten 203809/12, 2042-01/06/07, 2044-02 en 2046-02 Vervanging riool Schilterstraat Vervanging riool stationsgebied ZLSM TOTAAL

66.950 79.940 415.320 188.760 103.850 100.000 -83.160 -273.009 575.220 182.740 7.811.521

Met betrekking tot de realisatie van de voorgenomen investeringen 2022 kan het volgende worden gemeld: − Redesign/opwaardering website De website is op 21 juni 2022 live gegaan. De uitgaven hebben € 20.294 bedragen. − Zuig-/veegmachine Als gevolg van wijzigingen in de samenstelling van de WOZL-groep bij onze buitendienst kan niet gegarandeerd worden dat de betreffende machine efficiënt kan worden ingezet. Derhalve wordt afgezien van het aanschaffen van deze machine en worden de werkzaamheden uitbesteed. − Verkeersregelinstallatie (vri) Herver De vri is in het voorjaar vervangen en tevens zijn er terplekke nieuwe verkeerslussen aangebracht. De investering bedroeg € 68.057. De meerkosten zijn het gevolg van onvoorziene aanpassingen tijdens de uitvoering van de vervanging van de vri. − Project transformatie en herontwikkeling Schilterstraat In 2022 is het technisch ontwerp opgesteld voor de inrichting van de openbare ruimte. De sloop van de woningen is in opdracht van Krijtland Wonen begin 2023 gestart. De uitgaven bedroegen in 2022 € 56.097. − Stationsgebied ZLSM Het Definitief Ontwerp van de Gebiedsontwikkeling Stationsomgeving ZLSM in nauw overleg met de Provincie, de ZLSM en de bewoners van de Stationstraat gefinetuned en is ook een start met de uitwerking van het Technisch Ontwerp gemaakt. Ten behoeve van de investering is in het verslagjaar € 94.245 besteed.

− Uitkijkpunt Huls(veld) Door een belanghebbende is beroep ingesteld bij de Raad van State tegen het door uw Raad vastgestelde gewijzigde bestemmingsplan voor de herinrichting van het Uitkijkpunt Huls(veld). Dientengevolge kon in 2022 uitsluitend een start worden gemaakt met het opstellen van het Technisch Ontwerp van het zuidelijk plandeel van het Uitkijkpunt Huls(veld). Het plandeel waarvan de bestemming niet is gewijzigd. In 2022 bedroegen de uitgaven € 38.834. In de raadsvergadering van 21 april 2022 is het investeringsprogramma rioleringen 2022-2027 door uw raad vastgesteld. Dit investeringsprogramma komt daarmee in de plaats van het ‘voorlopige’ investeringsprogramma zoals dit in de programmabegroting 2022 was opgenomen. − 2038-07 Afkoppelen omgeving Overhuizer-/Paum-/Emmastraat De werkzaamheden zijn in voorbereiding. In 2022 zijn nog geen uitgaven gedaan. − 2038-08 Aanleg 2 strengen Kerk-/Juliana-/Beatrixstraat hwa diam 250 mm De werkzaamheden zijn i.c.m. met de herinrichting van het dorpshart Bocholtz uitgevoerd. De uitgaven hebben € 51.950 bedragen. − 2038-08 Afkoppelen omgeving Kerk-/Juliana-/Beatrixstraat De werkzaamheden zijn in voorbereiding. In 2022 zijn nog geen uitgaven gedaan. − 2042-01 Gesloten KRW buffer Pastorie-/Panneslagerstraat – herstelmaatregelen De werkzaamheden zijn in 2022 uitgevoerd. De uitgaven hebben € 76.867 bedragen.

Uw raad is middels enkele raadsinformatiebrieven hierover geïnformeerd.

-20-

Jaarstukken 2022

− − − −

− − −

− − −

−

2042-06 Afkoppelen Irm-/Station-/Meester Jongenstraat De werkzaamheden zijn in voorbereiding. In 2022 zijn nog geen uitgaven gedaan. 2042-07 Afkoppelen Irm-/Station-/Doctor Ottenstraat De werkzaamheden zijn in voorbereiding. In 2022 zijn nog geen uitgaven gedaan. 2042-08 Afkoppelen Nijswillerweg De werkzaamheden zijn in voorbereiding. In 2022 zijn nog geen uitgaven gedaan. 2044-02 Afkoppelen Bulkemsbroek en RWA-buffers Na diverse vooronderzoeken om de buffercapaciteit te bepalen is het bestek in concept opgesteld en ligt nu ter beoordeling bij het waterschap. De uitgaven hebben in 2022 € 19.529 bedragen. 2046-02 Afkoppelen Station-/Sint Nicolaasstraat en Sint Nicolaasbergweg De werkzaamheden worden uitgevoerd binnen het project Stationsgebied ZLSM. Zie tekst hiervoor. 2049-01 Opheffen bypass BBB Hennebergstraat De werkzaamheden zijn in voorbereiding. In 2022 zijn nog geen uitgaven gedaan. Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2022 In het verslagjaar is o.a. gewerkt in Bosschenhuizen, Dorpstraat en Waalbroek in Simpelveld. De uitgaven hebben in het verslagjaar € 103.909 bedragen. Totaal te ontvangen KRW-subsidie projecten 2042, 2044 en 2046 De subsidie is gerelateerd aan de uitvoering en afronding van de betreffende projecten.

Totaal te verdelen DHZ-subsidie projecten 2038-09/12, 2042-01/06/07, 2044-02 en 2046-02 De subsidie is gerelateerd aan de uitvoering en afronding van de betreffende projecten. Vervanging riool Schilterstraat De werkzaamheden worden uitgevoerd binnen het project transformatie en herontwikkeling Schilterstraat. Zie tekst hiervoor. Vervanging riool stationsgebied ZLSM De werkzaamheden worden uitgevoerd binnen het project Stationsgebied ZLSM. Zie tekst hiervoor.

Naast het investeringsprogramma 2022 is in het verslagjaar nog een aantal investeringen uitgevoerd c.q. afgerond uit eerdere jaren. De omvangrijkste investeringen betreffen: − Reconstructie dorpshart Bocholtz In 2022 is het project afgerond en op 10 september heeft de feestelijke opening plaatsgevonden. De uitgaven incl. riolering hebben in het boekjaar € 1.690.151 bedragen. Het betreft een investeringskrediet uit 2019. − Zonnepanelenproject Parkstad Verder is in 2017 gestart met het zonnepanelenproject Parkstad. Door de gemeente is in 2022 voor een bedrag van ruim € 117.000 aan leningen voor particuliere aanschaf van zonnepanelen verstrekt. Eind 2022 stond nog een bedrag van circa € 1.314.442 aan verstrekte leningen open. Per ultimo 2022 zijn in de gemeente Simpelveld inmiddels ruim 4.100 zonnepanelen in het kader van het zonnepalenproject geplaatst. Het project is eind 2022 beëindigd. − Aankoop ‘Oud Zumpelveld’ Conform het raadsbesluit van 7 oktober 2021 is het pand Irmstraat 23 in 2022 verworven voor een bedrag van € 376.226. − Aanleg Parkstadroute Via de berap voorjaar 2022 is een aanvullend krediet van € 110.500 beschikbaar gesteld voor de aanleg van de Parkstadroute. Daarmee komt het totaal beschikbare krediet uit op € 567.000. Tot en met eind 2022 is inmiddels een bedrag van € 270.098 besteed.

− Verkoop brandweerkazerne Simpelveld Conform het raasbesluit 7 juli 2022 is de brandweerkazerne Simpelveld overgedragen aan de Veiligheidsregio voor een bedrag van € 633.345. INDICATOREN De cijfers behorende bij de verplichte indicatoren zijn te vinden op de website waarstaatjegemeente.nl en worden continue bijgewerkt. Het is van belang om op te merken dat de indicatoren zoals opgenomen in de diverse programma’s afkomstig zijn uit de programmabegroting 2020. In maart 2019 zijn samen met de auditcommissie de nieuwe indicatoren voor de programmabegroting 2020 e.v. bepaald.

-21-

Jaarstukken 2022

Voor wat betreft de geformuleerde streefwaarden kan aangegeven worden dat met de auditcommissie is afgesproken dat als streefwaarde de best scorende Parkstad-gemeente wordt genomen. Veelal wordt gebruik gemaakt van het Burgeronderzoek Parkstad Limburg. Dit onderzoek wordt tweejaarlijks uitgevoerd; het laatste onderzoek betreft het jaar 2021. Het Stadsonderzoek naar de gemeentelijke dienstverlening is in 2021 niet uitgevoerd. Vanwege de organisatieverandering bij de gemeente Heerlen is het onderzoek (nog) niet gefaciliteerd kunnen worden. Er vindt op dit moment oriëntatie plaats óf en op welke wijze de dienstverlening bij de gemeente Heerlen zal worden gemeten. Middels overleg tussen de deelnemende gemeenten zal in 2023 bepaald worden hoe er verder gegaan wordt en of dat in gezamenlijkheid kan. Mocht het Stadsonderzoek naar de gemeentelijke dienstverlening tóch zijn doorgang vinden, dan zal dit op zijn vroegst in het najaar van 2023 zijn. Per indicator wordt de realisatie over de jaren 2015, 2017, 2019 en 2021 vergeleken met onze geformuleerde streefwaarden uit onze programmabegrotingen en afgezet ten opzichte van de hoogste waarde behaald in Parkstad. Deze resultaten worden in een tabel weergegeven per indicator per programma.

-22-

Jaarstukken 2022

HOOFDSTUK 2

Hoofdstuk 1 Dorpshart Bocholtz - Op de Boor

PROGRAMMAVERANTWOORDING

-23-

Jaarstukken 2022

-24-

Jaarstukken 2022

Programma 0. Bestuur en ondersteuning Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Bestuur, burgerzaken, beheer overige gebouwen en gronden, overhead, treasury, OZB-woningen, OZB nietwoningen, belastingen overig, algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds, overige baten en lasten, vennootschapsbelasting en mutaties reserves.

Strategische visie De kernwaarden en speerpunten van onze gemeente zijn vastgelegd in de in 2013 vastgestelde Strategische Visie 2013-2023. De visie is tot stand gebracht vanuit het perspectief dat een visie moet inspireren; het is een ambitieus toekomstbeeld, een gewenste droomsituatie. Bij de uitwerking daarvan komen we ook meteen in het spanningsveld tussen wens en realiteit. De visie betekent niet dat we alle wensen kunnen inwilligen. Het betekent wel dat we keuzes moeten maken. Keuzes maken met de focus op kwaliteit. Of we die verre stip op de horizon ooit bereiken weet niemand, maar met de Strategische visie weten we welke koers we willen varen. De Strategische visie bestaat uit kernwaarden en speerpunten. De kernwaarden maken deel uit van de organisatie-identiteit en hebben betrekking op het gewenste gedrag van de gemeente. Het omschrijft de gedragscode waarmee de gemeente de visie wil realiseren en zijn bepalend voor keuzes - en de wijze waarop die worden gemaakt. De kernwaarden die gedurende voor de looptijd van de visie binnen de gemeente centraal staan zijn: - Klantgericht - Kwaliteit - Samenwerken De speerpunten duiden aan op welke thema’s (beleidsvelden) de gemeente zich gedurende looptijd van de visie gaat focussen.

De speerpunten die centraal staan zijn: - Toerisme en recreatie - Blijven wonen (met de benodigde basisvoorzieningen) - Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Kleinschalig ondernemerschap

College-agenda In zijn meerjarige college-agenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma Bestuur en ondersteuning benoemt de college-agenda (meerjarig) de volgende onderwerpen: − Borgen van de bestuurskracht en zelfstandigheid van de gemeente Simpelveld. − Schouders onder regionale samenwerking: • slagkracht bestuurscommissies verstevigen; • update geven aan de regionale agenda (PSL agenda na 2020 / na einde IBA); • koppeling onderwijs-arbeidsmarkt aan regionale agenda toevoegen. − Samenwerking/functionele integratie met Voerendaal voortzetten. − Succesvolle samenwerkingsvormen (Rd4, Kompas, BSGW, RUD, Jeugdzorg, Veiligheidshuis en IBA) voortzetten.

-25-

Jaarstukken 2022

−

− −

Uitvoering geven aan het Integraal Dorpsontwikkelingsplan Bocholtz, te starten met het opwaarderen van het dorpshart Bocholtz, waarvoor een (te activeren) bedrag van maximaal € 2,5 miljoen wordt gereserveerd. Nota burgerparticipatie als kader blijven hanteren. Gemeentefinanciën: een verantwoorde besteding van gemeentelijke financiële middelen, waarbij inkomsten en uitgaven zoveel als mogelijk parallel lopen. Uitgangspunt is de lastendruk voor inwoners, behoudens indexering, niet te verhogen.

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1.

2. 3.

Behouden/versterken van voldoende bestuurskracht om met de beschikbare kwaliteiten en middelen (bestuur, personeel, financiën, ruimte) zowel de door rijk en provincie opgelegde opgaven als de eigen gemeentelijke opgaven te realiseren. Een bestuur dat doeltreffend, open en inzichtelijk is. Prudent omgaan met de financiering en algemene dekkingsmiddelen omwille van een structureel gezonde financiële huishouding, zodat de doelstellingen van de programma’s uitvoerbaar zijn c.q. worden en derhalve ten gunste komen van alle inwoners.

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Formatie ambtelijke org. Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

Gemeente

7,0

6,9

6,5

6,97

7,48

n.b.

Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

Gemeente

7,0

6,9

6,5

6,97

7,48

n.b.

Gemeente

€ 650

€ 678

€ 723

€ 810

€ 807

n.b.

Gemeente

12%

16%

10,71%

12,14%

10,98%

n.b.

Gemeente

17%

17%

15,62%

18%

19%

n.b.

Apparaatskosten Externe inhuur

Overhead

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2018 2019 2020 2021

Realisatie 2022 SPV NL

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Streefwaarde

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2015 2017 2019 2021 Parkstad

De gemeente betrekt inwoners voldoende bij haar activiteiten Transparantie gemeentelijke besluiten

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

33%

n.b.

33%

30%

n.b**

33%

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

5,9

5,3

5,8

5,4

n.b**

5,9

-26-

Jaarstukken 2022

Indicator

Bron

Streefwaarde

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2015 2017 2019 2021 Parkstad

Tevredenheid gemeentelijke dienstverlening De gemeente werkt snel De gemeente komt afspraken na

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

7,6

6,9

7,1

6,7

n.b**

7,6

Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg

31%

20%

23%

20%

n.b**

31%

48%

32%

35%

31%

n.b**

48%

* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. ** Stadsonderzoek naar de gemeentelijke dienstverlening etc. is in 2021 niet uitgevoerd. Vanwege de organisatieverandering bij de gemeente Heerlen is het onderzoek (nog) niet gefaciliteerd kunnen worden. Er vindt op dit moment oriëntatie plaats óf en op welke wijze de dienstverlening bij de gemeente Heerlen zal worden gemeten. Middels overleg tussen de deelnemende gemeenten zal in 2023 bepaald worden hoe er verder gegaan wordt en of dat in gezamenlijkheid kan. Mocht het stadsonderzoek naar de gemeentelijke dienstverlening zijn doorgang vinden, dan zal dit op zijn vroegst in het najaar van 2023 zijn.

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Diverse gemeentelijke belasting- en legesverordeningen; 4. De verordeningen ‘212’, ‘213’ en ‘213a’ (2021); 5. De nota Auditcommissie (2007); 6. Het Treasurystatuut (2018); 7. De nota Reserves en voorzieningen (2019); 8. De nota Activeren en afschrijven (2022); 9. De nota Inkoop- en aanbestedingsbeleid (2020); 10. De nota Misbruik en oneigenlijk gebruik (2019); 11. De nota Risicomanagement en weerstandsvermogen (2019); 12. Regeling productverantwoordelijkheid (2016); 13. Notitie Burgerparticipatie (2016).

Wat zouden we doen? Prioriteiten Coronapandemie

Samenwerking Parkstad Limburg Samenwerking IBA Parkstad Samenwerking Zuid-Limburg (NOVI, Middengebied)

Doelstellingen Zo adequaat als mogelijk inspelen op Coronapandemie

Activiteiten -Voortzetting geven aan de eerder gekozen aanpak en werkwijze aangaande de Coronapandemie. Gezamenlijke aanpak strategische - Actieve participatie in diverse agenda voor de regio Parkstad Bestuurlijke- en ambtelijke Limburg. regionale overleggen. Extra impuls geven aan transformatie- - (Bestuurlijke) deelname aan IBA opgave Regio Parkstad Limburg. Parkstad. - Landelijke, provinciale- en regionale - Lokale vertaling geven aan ontwikkelingen m.b.t. bestuurlijke bovenlokale ontwikkelingen organisatie volgen; m.b.t. bestuurlijke organisatie; - Samenwerking Middengebied Zuid - Bestuurlijke-/ambtelijke Limburg langs het opgestelde deelname aan Samenwerking “Strategisch Actieplan van groen hart Middengebied Zuid-Limburg. tot groene long”.

-27-

Jaarstukken 2022

Wat hebben we gedaan? Coronapandemie Zoals bekend hebben we vanaf maart 2020 binnen onze mogelijkheden en in aanvulling op landelijke maatregelen uitvoering gegeven aan verschillende lokale ondersteuningsmaatregelen. Deze zijn vastgelegd in een werkdocument, dat lopende de crisis -telkens na afstemming met het Presidium- verdere inhoudelijke aanvulling heeft gekregen. In procedurele zin is daarbij als werkwijze gekozen voor inhoudelijke afstemming met het Presidium over te nemen/ aan te passen lokale maatregelen. Financiële consequenties en risico’s zijn achteraf (via Berap’s) verantwoord richting gemeenteraad. De grilligheid en onvoorspelbaarheid van het virus noopte tot deze praktische werkwijze, zodat we met flexibiliteit en snelheid konden inspelen op ontwikkelingen. In onze collegevergadering van 22 maart 2022 hebben we, na afstemming met het Presidium op 10 maart 2022, een volgende actualisering van bovengenoemd werkdocument vastgesteld (Notitie Lokale ondersteuningsmaatregelen; versie maart ’22). De aanvang 2022 gemaakte inschatting dat we ‘over de Omikronpiek’ (november ‘21-februari’22) heen leken te zijn is afgelopen jaar bewaarheid. Daarmee zijn we, zoals reeds aangegeven in de Berap najaar 2022, het afgelopen jaar (stapsgewijs) teruggekeerd naar de ‘normale situatie’.

Samenwerking Parkstad Limburg In lijn met de in 2021 afgeronde besluitvorming over het eerder ingezette traject om de samenwerking binnen Parkstad te verdiepen en te verbreden (i.c. de geactualiseerde strategische agenda 2021-2030; de aangepaste gemeenschappelijke regeling alsmede de instelling van een tweetal nieuwe bestuurscommissies) is in 2022 voortzetting en invulling gegeven aan onze samenwerking in Parkstadverband. Daarbij is zowel bestuurlijk als -in voorbereidende zin- ambtelijk actief geparticipeerd in de 5 ingestelde bestuurscommissies: (1) Wonen & Herstructurering, (2) Ruimte & Mobiliteit, (3) Economie & Toerisme, (4) Duurzaamheid en (5) Sociaal Economische Structuurversterking. Via het Dagelijks Bestuur Parkstad geven we mede invulling aan het thema Grensoverschrijdende Samenwerking. In 2022 hebben we bijgedragen aan de voorbereiding van een Parkstadpropositie Regio deal 2.0. In 2019 hebben we in Parkstadverband een eerste Regio Deal gesloten met het Rijk. Bestuurlijk is uitgesproken om vast te houden aan de lijn van deze Regio Deal 1.0 en de thema’s van deze deal als basis te handhaven. De coalitie Parkstad Limburg is ervan overtuigd dat de uitdagingen waarvoor deze regio zich gesteld ziet, alleen kunnen worden aangepakt door een langjarig partnerschap met het Rijk aan te gaan.

De ambitie is dat Parkstad in de toekomst uitgroeit tot een in alle opzichten breed welvarende regio met een uitstekend toekomstperspectief. De complexe opgave vraagt om een integrale gebiedsgerichte aanpak en daarom is de Regio Deal 2.0 nodig. De nadruk lag in de Regio Deal 1.0 vooral bij het wegwerken van achterstanden. Deze lijn wordt in principe voortgezet in de Regio Deal 2.0, echter nadrukkelijk aangevuld met het verzilveren van kansen. Als prioritaire gebieden vanuit onze gemeente hebben we daarbij het kerngebied Bocholtz (doorontwikkeling Idop), het centrumgebied Simpelveld (toekomstbestendig, vitaal en leefbaar houden) en als grensoverschrijdend project het Euregionaal Archeopark (Romeins verleden met thematische link naar Romeinse musea in de regio) aangedragen. Uit een Parkstad-brede inventarisatie van gebieden met kansen en uitdagingen is na verdere verdieping en regionale werkconferentie(s) binnen de daarvoor geldende deadline eind 2022 de Parkstadpropositie Regiodeal 2.0 ingediend. Inmiddels (17 februari 2023) heeft het Ministerie van BZK bekend gemaakt dat 14 aanvragen voor Regio Deals zijn gehonoreerd. Daarbij zijn de Regiodeal Centraal-Westelijk Zuid-Limburg (Maastricht-Sittard-Heuvelland (20 miljoen) en de Regiodeal Parkstad Limburg (25 miljoen).

Samen biedt dit de kans om de transformatie van het zuidelijkste deel van Nederland een impuls te geven, zowel op het gebied van leefbaarheid, economie als verduurzaming.

-28-

Jaarstukken 2022

Samenwerking IBA Parkstad De uitvoering van het IBA-project ligt in handen van de IBA-organisatie. De gemeente is vertegenwoordigd en participeert in de Algemene Vergadering voor Aandeelhouders (AVA). In de gemeente Simpelveld wordt momenteel aan een aantal IBA-projecten gewerkt. Deze zijn opgenomen in het overzicht ‘Uitvoeringsprogramma IBA Parkstad, voorjaar 2016’ (zogenaamde A3-placemat), onder hoofdstuk 6. ‘Land van Kalk & Beekdal’. Voor Simpelveld zijn dit: Kloosters Loreto & Damiaan (Behoud en Ontwikkeling), Gebiedsontwikkeling ZLSM (Toeristische Route & Nieuwe Functies) en het Romeins Villalandschap (Romeinse Opgravingen & Cultuurhistorische Routes). Daarnaast zijn door IBA-middelen toegezegd voor de realisatie van de landmark aan de Bocholtzerweg. Door het IBA-bureau is in de afgelopen periode voor de gehele regio de focus gelegd op de sleutelprojecten. De Provincie Limburg participeert in IBA-Parkstad. Het eigenaarschap van de ‘IBA-projecten’ blijft bij de project-eigenaren (gemeenten/ondernemers/ondernemersnetwerken) liggen. De uitvoering- en realisatie van de projecten loopt na het formele einde van de IBA (eind 2022) nog door. Het is goed om de positieve effecten en energie van de IBA vast te houden zodat de regio zich kan blijven ontwikkelen. Als vervolg op het Expojaar dat in 2022 is afgerond heeft in september 2022 de IBA-slotmanifestatie plaatsgevonden.

Ten einde alle subsidiebeschikkingen zorgvuldig te kunnen afronden zal de Samenwerkingsovereenkomst in het kader van de oprichting in 2013 en die eindigt één jaar na het plaatsvinden van de slotmanifestatie zijnde 31 december 2023, worden verlengd middels een ‘Addendum Samenwerkingsovereenkomst’. Er is inmiddels nagedacht over de ‘Toekomst van IBA Parkstad BV na Expo’. Een en ander is nu verder uitgewerkt middels een ‘Addendum Samenwerkingsovereenkomst’. Tevens zal het duurzaam behouden van ‘het IBA-archief’, mede in verband met de wettelijke bewaarplicht van 7 jaar na ontbinding, in het Addendum worden opgenomen. De afwikkeling van de laatste subsidieprojecten zal nog enkele jaren duren, naar verwachting thans tot ongeveer eind 2026. Zoals gezegd, de projecten die (ook) betrekking hebben op Simpelveld zoals de realisatie van de Parkstadroute, natuurtransferia Oerland van Kalk en niet in de laatste plaats de gebiedsontwikkeling rondom de ZLSM (allen sleutelprojecten), zullen naar verwachting in 2023 e.v. concreet worden voor wat betreft de uitvoering c.q. realisatie. Inmiddels is er bij IBA een nieuwe directeur aangesteld die een en ander in goede banen dient te leiden. Samenwerking Zuid-Limburg (NOVI, Middengebied) Complementair aan de Parkstadsamenwerking zoeken we voor specifieke opgaven de verbinding met het Middengebied en met Zuid-Limburg.

Wij volgen zich aandienende landelijke, provinciale en regionale ontwikkelingen met betrekking tot de bestuurlijke organisatie/ bestuurlijke samenwerking. De aan ZuidLimburg toegekende status ‘NOVI-gebied’ zien we daarbij als instrument dat kan helpen om de urgente opgaven in Zuid-Limburg aan te pakken en bestaande agenda’s en programma’s in de regio kan aanjagen en ondersteunen. In lijn met een eerdere gezamenlijke Parkstadreactie komt het NOVI-gebied wat ons betreft niet in de plaats van bestaande regionale programma’s en projecten (bijvoorbeeld de Regio Deal Parkstad Limburg en het regionale woonprogramma), maar is daaraan aanvullend. Afgelopen jaar heeft de Minister van Binnenlandse Zaken aan Zuid-Limburg de status NOVI-gebied toegekend. Dat betekent langjarige samenwerking tussen Rijk en regio om samen de grote gebiedsgerichte opgaven in Zuid-Limburg aan te pakken. Onder de noemer NOVEX-gebied heeft het huidige kabinet die status bevestigd en duidelijk gemaakt langs welk pad men die samenwerking wil concretiseren (met als eerste stap een gezamenlijk ontwikkelperspectief voor Zuid-Limburg). Op 9 december 2022 is met een bestuurdersconferentie de start gegeven voor een bestuurlijk en maatschappelijk proces dat erop is gericht om in 2023 afspraken te maken over een gezamenlijk ontwikkelperspectief voor Zuid-Limburg. Eén van de onderdelen van NOVEX is Panorama Zuid-Limburg.

Het project Panorama Zuid-Limburg vormt het startpunt voor het bestuurlijk en maatschappelijk debat om te komen tot een ontwikkelperspectief. Met Panorama Zuid-Limburg wordt vanuit diverse perspectieven ingezoomd op verschillende toekomstbeelden voor onze regio in 2050. Panorama Zuid-Limburg wil de belangrijkste keuzes scherp maken en een goede basis vormen voor een vervolgproces: een gezamenlijke ruimtelijke ontwikkelstrategie die vanaf 2023 wordt opgesteld. Netwerk platform K80-de kracht van klein. Het borgen van de bestuurskracht en de zelfstandigheid van onze gemeente om met beschikbare kwaliteiten en middelen onze (maatschappelijke) opgaven te realiseren is één van onze hoofdambities. Krachtenbundeling middels deelname aan het platform “de K80-de Kracht van Klein” sluit hier prima bij aan.

-29-

Jaarstukken 2022

Tegen deze achtergrond hebben we in 2021 besloten het position paper van het platform te ondertekenen en daarmee aan te sluiten bij het K80 platform. In 2022 is overgegaan tot de ‘officiële oprichting’ van het K80 platform. Eind 2022 is gewerkt aan een inhoudelijke agenda K80, waarmee de K80 gemeenten -naast de bestaande regionale samenwerkingsverbanden de positie van kleinere gemeenten landelijk (m.n. via kennisdeling, lobby en belangenbehartiging) willen verstevigen. KENGETALLEN Aantal inwoners (peildatum 1 januari) Bevolkingsdichtheid (inw. per km2) Aantal huishoudens Gemiddelde huishoudgrootte Aantal voltrokken huwelijken in Simpelveld Aantal voltrokken partnerregistraties in Simpelveld

Bron BRP Gemeente CBS CBS CBS Register Burgerlijke Stand Gemeente Register Burgerlijke Stand Gemeente

2018 10.516 656 4.874 2,1 39

2019 10.557 658 4.896 2,1 29

2020 10.555 658 4.939 2,1 15

2021 10.475 654 4.909 2,14 31

2022 10.338 650 4.929 2,12 31

16

13

14

13

7

Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN

La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening 2021 6.494.239 23.848.730 17.354.491 738.105 12.477 16.603.909 524.251 1.336.016 17.415.674

Begroting 2022 6.094.271 22.851.964 16.757.693 706.893 10.133 16.040.667 200.000 324.043 16.164.710

-30-

Rekening 2022 6.706.366 24.420.030 17.713.664 744.174 11.415 16.958.075 200.000 515.661 17.273.736

Begroting 2023 6.843.079 23.096.984 16.253.905 800.683 3.417 15.449.805 200.000 924.515 16.174.320

Begroting 2024 6.821.557 23.921.128 17.099.571 800.676 3.067 16.295.828 200.000 199.515 16.295.343

Begroting 2025 6.903.646 24.904.920 18.001.274 800.676 2.861 17.197.737 200.000 199.515 17.197.252

Jaarstukken 2022

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2021 Saldo van baten en lasten: 0.1 bes tuur gemeentera a d -264.189 ra a ds commi s s i e -21.943 col l ege b & w -431.882 ra a ds gri ffi er -108.305 i ntergemeentel i jke -284.241 bes tuurl i jke verni euwi ng 0 0.2 burgerza ken B.R.P. -195.435 na tura l i s a ti e -2.317 burgerl i jke s ta nd 86.020 verki ezi ngen -93.355 0.4 overhea d s ecreta ri s & s ecreta ri ekos ten -166.660 voorl i chti ng & gemeenteberi chten -113.468 juri di s che kwa l i tei ts zorg -189.508 repres enta ti e, promoti e & P.R. -23.226 onders chei di ngen en 0 eremeda l l es a ccounta ints kos ten -49.427 progra mma begroti ng & -128.375 ja a rvers lmer ag rekenka -9.158 overhea d kos ten -4.936.991 0.5 Trea s ury trea s ury 7.092 deel nemi ngen energi ebedri jven 171.840 bes pa a rde rente res erves en 164.923 voorzi eni ngen 0.61 OZB woni ngen WOZ -64.258 OZB Ei gena ren 1.916.807 heffi ng & i nvorderi ng gem. bel . 53 0.62 OZB ni et-woni ngen WOZ 0 OZB Ei gena ren 176.536 OZB Gebrui kers 128.408 0.64 Bel a s ti ngen overi g hondenbel a s ti ng 80.004 preca ri obel a s ti ng 294 heffi ng & i nvorderi ng gem. bel .

-21.517 0.7aAl gemeneuiuitkeri tkering nggemeentegemeentefonds l gemene 19.948.943 fonds 0.8 overi ge ba ten en l a s ten a l gemene ba ten & l a s ten 128.351 s a l do va n kos tenpl a a ts en 0 a l gemene ba ten & l a s ten 0 0.9 Vennoots cha ps bel a s ti ng (VpB) Vennoots cha ps bel a s ti ng (VpB) 0 0.10 Muta ti es res erves Muta ti es res erves 1.710.660 Gerealiseerd / geraamd resultaat 17.415.674

Begroting 2022

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-252.714 -31.055 -538.391 -104.133 -251.589 0

-258.143 -18.348 -478.922 -128.120 -222.938 0

-264.425 -25.688 -590.203 -107.096 -263.643 0

-264.425 -25.688 -565.203 -107.096 -258.643 0

-264.425 -25.688 -565.203 -107.096 -260.643 0

-156.204 -4.164 71.499 -66.251

-177.058 -1.644 81.340 -65.544

-188.265 -5.578 72.123 -56.820

-170.265 -5.571 72.123 -45.120

-170.265 -5.571 72.123 -45.120

-165.328 -78.854 -165.492 -22.547 0 -54.560 -135.773 -21.208 -4.550.258

-181.087 -120.914 -210.157 -21.932 0 -53.647 -136.992 -8.884 -4.812.166

-168.966 -120.656 -169.668 -22.627 0 -50.765 -151.769 -21.469 -5.193.712

-168.966 -120.656 -169.668 -22.627 0 -50.765 -151.769 -21.469 -5.202.146

-168.966 -120.656 -169.668 -22.627 0 -50.765 -151.769 -21.469 -5.240.738

20.152 214.960 146.572

38.303 215.568 150.961

21.663 169.989 0

21.966 170.036 0

22.144 170.064 0

-86.670 1.897.510 0

-76.347 1.900.082 98

-112.080 1.885.370 0

-99.080 1.913.650 0

-92.500 1.942.360 0

0 162.100 125.640

0 157.535 110.695

0 164.530 127.520

0 167.000 129.440

0 169.500 131.380

77.780 0 -22.977

76.080 221 -23.024

58.340 0 -23.678

38.890 0 -23.758

19.450 0 -23.838

19.961.742

21.385.560

20.565.524

21.286.653

22.256.735

-56.000 0 0

-257.931 0 0

-65.226 0 0

-107.890 0 0

-155.887 0 0

0

0

0

0

0

250.923 16.164.710

411.090 17.273.736

711.595 16.174.320

76.390 16.295.343

76.390 17.197.252

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd.

-31-

Jaarstukken 2022

Rekening 2021 Toevoegingen (lasten) res erve pers oneel res erve Covi d-19 Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) a l gemene res erve - overga ng PIT

133.000 391.251 524.251

Begroting 2022

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

307.000 a l gemene res erve - ni et vergoede kos ten hoogwa ter jul i 2021 a l gemene res erve - onderhoud vi a duct Bochol tzerweg-Ki evi t a l gemene res erve - i nzet t.b.v. res erve Covi d-19 res erve i nzet taa ks tel l i ng res erve overl oop res erve pers oneel res erve IBA Subtotaal onttrekkingen Totaal

107.983

48.228

89.400 725.000 201.470 199.515 100.988 222.440 107.220 1.336.016 -811.765

199.515

199.515

199.515

199.515

124.528

199.515 143.390 124.528

324.043 -124.043

515.661 -315.661

924.515 -724.515

199.515 485

199.515 485

INVESTERINGEN In de programmabegroting waren de volgende investeringen in 2022 voorzien: 2022 - Redesign/opwaardering website - Zuig-/veegcombinatie voor groen

20.000 35.000

Met betrekking tot de hiervoor genoemde investeringen 2022 het volgende: − Redesign/opwaardering website De website is op 21 juni 2022 live gegaan. De uitgaven hebben € 20.294 bedragen. − Zuig-/veegcombinatie voor groen Als gevolg van wijzigingen in de samenstelling van de WOZL-groep bij onze buitendienst kan niet gegarandeerd worden dat de betreffende machine efficiënt kan worden ingezet. Derhalve wordt afgezien van het aanschaffen van deze machine en worden de werkzaamheden uitbesteed. VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2022 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving ▪ Product college B&W: jaarlijks wordt de benodigde omvang van de dotatie aan de voorziening APPA-wethouders bepaald op basis van actuariële berekeningen. Door de verdere stijging van de rekenrente (2022 2,472% / 2021 0,528%) kan in 2022 de dotatie aan de voorziening achterwege blijven en vindt er zelfs een beperkte vrijval plaats. ▪ Product intergemeentelijke samenwerking: bij dit product is de jaarlijkse bijdrage van € 31.500 voor de samenwerking in het Middengebied geraamd. In 2022 is hiervan slecht een beperkt deel besteed. In 2020 en 2021 heeft zich een vergelijkbare situatie voorgedaan.