7 23-11 Bijlage 1 Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2023-2026.pdf

SVBBL

2023 - 2026

Integraal Veiligheidsplan SVBBL Politiebasisteam Brunssum-Landgraaf, gemeente Simpelveld, Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen en Landgraaf.

Inhoud Inleiding

3

1.

Terugblik 2020-2023

4

1.1

Veilige woon- en leefomgeving

4

1.2

Integriteit en veiligheid

5

2.

Het veiligheidsbeeld van de SVBBL-gemeenten

7

2.1

Trends en ontwikkelingen

7

2.2

Demografische samenstelling van het gebied

10

2.3

De veiligheidsproblematiek op hoofdlijnen

11

2.3.1

Veilige woon- en leefomgeving

11

2.3.2

Bedrijvigheid en veiligheid

12

2.3.3

Jeugd en veiligheid

13

2.3.4

Fysieke veiligheid

14

2.3.5

Integriteit en veiligheid

14

2.3.6

Strategisch thema 1: Digitale criminaliteit

15

2.3.7

Strategisch thema 2: Zorg en Veiligheid

16

3.

Geprioriteerde thema’s

17

4.

Strategische uitgangspunten

20

5.

Borging

21

5.1

Uitvoering

21

5.2

Monitoring en evaluatie

21

5.3

Financiële consequenties

21

Inleiding

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 3

De gemeenteraden van Simpelveld,

basisteam/lokale driehoek krijgt de aansturing van

het landelijk kernbeleid veiligheid: veilige woon- en

Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen

de politie meer kracht omdat we als gemeenten

leefomgeving, bedrijvigheid en veiligheid, jeugd

één bestuurlijk geluid en prioritering hebben. Bij het

en veiligheid, fysieke veiligheid en integriteit en

opstellen van dit beleidskader is tevens rekening

veiligheid. Deze veiligheidsvelden worden gebruikt

gehouden met de prioriteiten die zijn opgenomen

voor de beschrijving van het beleid. Als aanvulling

in de Nationale Veiligheidsagenda 2023-2026 en

daarop is gekozen om twee aanvullende strategische

het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 van de politie

thema’s op te nemen: digitale criminaliteit en zorg

eenheid Limburg.

& veiligheid. Deze thema’s lopen als een rode draad

en Landgraaf (SVBBL) stellen het beleidskader voor de integrale aanpak van de veiligheidsproblematiek vast. Dit gebeurt vierjaarlijks middels het integraal veiligheidsplan. Het integraal veiligheidsplan stelt de gemeenteraad in

door meerdere veiligheidsvelden heen en gezien de

staat om te sturen op de prioriteiten in de

Beleidscyclus

aanpak van veiligheidsproblematiek.

In de regel beslaat de looptijd van een integraal

De burgemeesters van de SVBBL-gemeenten (die onderdeel zijn van het politiebasisteam BrunssumLandgraaf) hebben de wens om de aanpak van veiligheidsproblematiek te versterken. Dit willen zij

veiligheidsplan een (raads)periode van vier jaar. Aan het eind van de cyclus van vier jaar, vindt een evaluatie plaats van het integraal veiligheidsbeleid. Indien noodzakelijk, vindt bijstelling van de

doen door de kaders voor het veiligheidsbeleid zoveel

prioriteiten plaats. De looptijd van het voorliggend

mogelijk met elkaar af te stemmen en in de realisering

integraal veiligheidsplan bedraagt vier jaar: 2023

van de gedeelde beleidsdoelstellingen samen te werken.

tot en met 2026. Alle SVBBL-gemeenten inclusief

Voor u ligt dan ook het integraal veiligheidsplan van de SVBBL-gemeenten. De individuele gemeenten blijven uiteraard regisseur van en verantwoordelijk voor het lokale beleid. Dit beleidskader wordt daarin zoveel als mogelijk geïntegreerd. Dat kan door een aanvulling op deze nota of door middel van een lokaal uitvoeringsprogramma dat door het college van burgemeester en wethouders wordt vastgesteld. Met een integraal veiligheidsplan op niveau van het

gemeenteraden, alsook politie en OM worden betrokken bij eventuele tussentijdse heroverwegingen van prioriteiten.

Begrip integrale veiligheid

ernst en omvang ervan, is het van belang dat deze overkoepelende thema’s extra aandacht krijgen.

Leeswijzer Het eerste hoofdstuk geeft een terugblik op de behaalde resultaten naar aanleiding van de gestelde doelstellingen in de kadernota integrale veiligheid 2020-2022. In het tweede hoofdstuk volgt een omschrijving van de (veiligheids)trends en ontwikkelingen. Daarnaast gaat dit hoofdstuk in op de kenmerken van het werkgebied en wordt de veiligheidsproblematiek aan de hand van de veiligheidsvelden op hoofdlijnen omschreven. In het derde hoofdstuk komen de geprioriteerde veiligheiden leefbaarheidsthema’s aan bod. Aan ieder thema of

Integrale veiligheid is een veelomvattend begrip. Het

subthema is een aantal doelstellingen gekoppeld. In

gaat om leefbaarheid en veiligheid en omvat een scala

hoofdstuk vier zijn de strategische uitgangspunten

aan thema’s. Het integraal veiligheidsterrein bestaat

omschreven en ten slotte gaat hoofdstuk vijf nog kort

uit vijf veiligheidsvelden die onderdeel uitmaken van

in op de borging van de gemaakte beleidskeuzes.

SVBBL

1. Terugblik 2020-2023

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 4

In de kadernota 2020-2022 waren

De afgelopen jaren is geconstateerd dat het aantal

een terugkoppeling van de ondernomen acties en

de veiligheidsvelden veilige woon-

meldingen van overlast jeugd, kwetsbare personen

geboekte resultaten naar aanleiding van de melding

met verward gedrag en woonoverlast is gestegen.

die zij hebben gemaakt.

en leefomgeving en ondermijning/ bestuurlijke weerbaarheid geprioriteerd. Per veiligheidsveld zijn destijds een aantal doelen gesteld. In dit hoofdstuk wordt teruggeblikt op de gestelde doelen en de behaalde resultaten per geprioriteerd veiligheidsveld.

1.1 Veilige woon- en leefomgeving Aan het veiligheidsveld veilige woon- en leefomgeving waren de volgende doelstellingen gekoppeld:

1. De High Impact Crime cijfers nemen niet meer toe, overlast blijft zo veel mogelijk beperkt. In de afgelopen jaren is het aantal incidenten dat betrekking heeft op High Impact Crimes drastisch afgenomen. De grootste daling heeft, mede vanwege de coronapandemie, plaatsgevonden bij het aantal

Middels de lokaal ingerichte structuren heeft een integrale persoon- en/of groepsgerichte aanpak

We streven er te allen tijde naar dat zoveel mogelijk

plaatsgevonden om de overlast beheersbaar te

inwoners zich veilig voelen in onze gemeenten. Uit

maken. Per casus is maatwerk verricht waarbij (een

de landelijke veiligheidsmonitor 2021 blijkt dat 33%

combinatie van) preventie, repressie of zorg de

van de Nederlanders zich weleens onveilig voelt. De

uitgangspunten zijn.

resultaten van de Parkstadmonitor 2021 tonen aan dat de gemeenten Brunssum en Landgraaf, alsook de

2. Behoud en waar mogelijk verbetering van de kwaliteit van de woonomgeving. Verloedering in de wijken brengen we terug. De afgelopen jaren is een groot aantal meldingen over de openbare ruimte opgepakt en afgehandeld,

Inwoners zijn een van onze belangrijkste partners als

woonomgeving.

het gaat om het zorgdragen voor een veilige woonen leefomgeving. Met deelname aan WhatsApp

Met de beschikbare capaciteit bij gemeenten en

criminaliteit onverminderd is doorgezet naar andere

politie zijn overlastmeldingen zoveel als mogelijk

vormen van criminaliteit, zoals digitale criminaliteit.

opgevolgd. Daar waar mogelijk ontvangen inwoners

SVBBL

dan twee jaar geleden.

voor het behoud van de fysieke kwaliteit van de

verschuiving van de meer traditionele vormen van

criminelen daardoor minder gelegenheid kregen om

daarentegen wel aan zich minder onveilig te voelen

dragen wij een gezamenlijke verantwoordelijkheid

vernielingen en graffiti. Samen met onze inwoners

criminaliteit te plegen. De keerzijde hiervan is dat de

dat inwoners noodgedwongen meer thuis waren en

landelijk gemiddelde. Inwoners van Landgraaf geven

4. Onze burgers zijn meer betrokken bij hun buren en hun buurt en voelen ook een verantwoordelijkheid daarvoor.

variërend van parkeeroverlast en afval, tot

3. Onze inwoners ervaren dat we de problematiek rondom leefbaarheid en veiligheid in hun wijk serieus nemen en voelen zich minder onveilig.

woninginbraken. Een logische verklaring hiervoor is

kern Schinveld (Beekdaelen) hoger scoren dan het

buurtpreventiegroepen, Burgernet en het melden van misstanden bij Meld Misdaad Anoniem dragen inwoners hieraan bij. De afgelopen jaren zijn gerichte communicatiecampagnes ingezet om deze aantallen te verhogen, met succes.

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 5

De resultaten van de Parkstadmonitor geven ook een

belastingdienst, het OM en inspectiediensten).

respectievelijk lokale overleggen en de (regionale)

indicatie van de mate waarin inwoners zich betrokken

In 2019 tot en met 2022 is het project Hennep Aanpak

ondermijningstafel SVBBL die in 2020 is opgericht.

voelen bij hun buurt. Gebleken is dat het overgrote

Parkstad uitgevoerd. In de gemeenten Landgraaf,

In samenwerking met onder andere het Regionaal

merendeel van de inwoners van de vijf gemeenten

Voerendaal, Simpelveld en Beekdaelen zijn 3.564

Informatie- en Expertisecentrum en de politie zijn

zich hierbij betrokken voelt: 60%-75%.

panden gecontroleerd op hennepteelt. Naast dat de

signalen van ondermijning structureel verrijkt en

overheid zichtbaar aanwezig is in de wijken, is met

zijn integrale plannen opgesteld en interventies

het project meer bekendheid verworven rondom

uitgevoerd. Ook zijn nieuwe ondermijningsbeelden

ondermijnende criminaliteit. De veiligheid is in zowel

(IOB’s) ontwikkeld, ondermijningsartikelen opgenomen

objectieve als subjectieve zin bevorderd en daarnaast

in de Algemene Plaatselijke Verordeningen en diverse

heeft het uitvoeren van controles een preventieve

projecten gestart zoals de implementatie van het

werking.

Digitaal Opkopers Register (DOR).

Er is actief gebruik gemaakt van de verschillende

Door het structureel verrijken van signalen is meer

mogelijkheden van wet- en regelgeving, zoals de

zicht verkregen op de aard en omvang van de

Wet Bibob, Opiumwet en Algemene Plaatselijke

georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit in

Verordening, om ondermijnende criminaliteit tegen te

de regio. Dit betekent echter niet per definitie dat

gaan. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan

wij ook meer grip hebben gekregen op deze veelal

het sluiten van drugspanden. In 2021, 2020 en 2019

onzichtbare en complexe problematiek. Het aantal

hebben de SVBBL-burgemeesters respectievelijk 65,

dumpingen van synthetisch- en hennepdrugsafval, het

63 en 48 drugspanden gesloten.

aantal drugspanden dat jaarlijks wordt gesloten en het

1.2 Integriteit en veiligheid Aan het veiligheidsveld integriteit en veiligheid waren de volgende doelstellingen gekoppeld:

1. We zijn een minder aantrekkelijke omgeving voor georganiseerde criminaliteit. De afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd in het creëren van bewustwording rondom ondermijning. Voor inwoners, ondernemers, gemeenten, raadsleden en ketenpartners zijn geregeld trainingen, bewustwordingscampagnes en informatiebijeenkomsten georganiseerd. Met als doel inzicht te verschaffen in de aard, omvang en gevolgen van ondermijning en om handelingsperspectief te bieden voor het herkennen en melden van signalen. Ook beschikken alle gemeenten over weerbaarheidsscans. Er is ingezet op het verstoren en beter zicht krijgen op criminele samenwerkingsverbanden door het uitvoeren van integrale controles in samenwerking met onze partners (onder andere de politie,

SVBBL

ontstaan van nieuwe fenomenen zoals vastgoedfraude

2. We hebben meer inzicht in en grip op de georganiseerde criminaliteit en op de ondermijnende invloed daarvan op de lokale samenleving. De afgelopen jaren heeft in samenwerking met ketenpartners een lokale en regionale aanpak van ondermijning plaatsgevonden middels de

en zorgfraude in combinatie met ondermijning, bevestigt dat er nog veel stappen te zetten zijn alvorens gesteld kan worden dat de problematiek onder controle is.

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 6

3. We geven optimaal invulling aan de eisen voor bestuurlijk en ambtelijke weerbaarheid. Dat wil zeggen: - Er is sprake van een veilige werkomgeving; er wordt integer gehandeld. Op lokaal niveau is op diverse manieren aandacht geschonken aan integer handelen en het bieden van een veilige werkomgeving.

- We beschikken over een goede en veilige informatiehuishouding. Iedere gemeente heeft hierin de eerste stappen gezet met de inzet van de Functionarissen Gegevensbescherming en de Chief Information Security Officers (CISO).

- We beschikken over een goede informatiepositie. Alle SVBBL-gemeenten zijn aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem (MMA): hét meldpunt waar burgers anoniem verdachte signalen kunnen melden. De informatiepositie is versterkt door interne en externe informatie, binnen de wettelijke mogelijkheden, bij elkaar te brengen. Bijvoorbeeld door de informatie die binnenkomt via MMA te combineren met informatie van handhavers.

- We hebben de aanpak en de inrichting van de organisatie van de Bestuurlijke aanpak op orde. Alle SVBBL-gemeenten hebben de bestuurlijke aanpak van ondermijning ingericht in de lokale organisatie.

SVBBL

2. Het veiligheidsbeeld van de SVBBL-gemeenten In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de trends

• Cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit;

en ontwikkelingen in de samenleving op

• Jeugdcriminaliteit;

het gebied van leefbaarheid en veiligheid, de demografische samenstelling van het werkgebied SVBBL en de voorliggende veiligheidsproblematiek op hoofdlijnen.

• Internationalisering. Digitale criminaliteit

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 7

ondermijning in allerlei verschijningsvormen. Daarom is een regionale aanpak de basis van de strijd tegen ondermijning.

Maatschappelijke onrust Aangekondigde, maar ook onaangekondigde

Met de toenemende digitalisering van de samenleving

demonstraties en acties die voortvloeiden uit

2.1 Trends en ontwikkelingen

neemt het risico om slachtoffer te worden van delicten

maatschappelijke onrust legden een enorm beslag op

Prioriteiten regionaal beleidsplan politie 20242027

gerelateerd aan digitale criminaliteit ook toe. Zoals

de politiecapaciteit in Limburg. Voorbeelden zijn de

later in dit hoofdstuk zal blijken, is er tevens sprake

avondklokrellen in Venlo, Roermond, Stein en Geleen.

van een verschuiving in het aantal delicten op het

Er waren ook boerenprotesten en uit de hand gelopen

Vierjaarlijks stelt de regionale driehoek

gebied van traditionele criminaliteit naar digitale

(regioburgemeester, hoofdofficier van justitie en

voetbalwedstrijden, waar frustratie

criminaliteit.

werd botgevierd, resulterend in geweld tegen

politiechef eenheid Limburg) het regionaal beleidsplan politie vast. In dit plan zijn zowel de prioriteiten en doelstellingen uit de nationale veiligheidsagenda 2023-2026 verwerkt, als die uit de lokale integrale veiligheidsplannen. Naar verwachting worden de volgende veiligheidsthema’s geprioriteerd:

• Georganiseerde en ondermijnende criminaliteit: verdovende middelen, witwassen, mensenhandel, excessief geweld;

• De verdeelde samenleving: maatschappelijke onrust, kwetsbare personen met onbegrepen gedrag, extremisme, radicalisering en terrorisme;

hulpverleners en doxing (het openbaar delen van In 2021 is daarom de Taskforce Cyber Limburg

persoonsgegevens, in dit geval van politieagenten,

opgericht. Dit betreft een samenwerkingsverband,

met als doel om te intimideren).

bestaande uit onder andere Limburgse gemeenten, OM en politie om gemeentegrensoverschrijdend

Een andere trend is de zogeheten soevereine

samen te werken en burgers en ondernemers

beweging, bestaande uit inwoners die zichzelf

weerbaar te maken en te beschermen tegen deze

beschouwen als autonome mensen die niet gebonden

vorm van criminaliteit.

zijn aan wet- en regelgeving. Kenmerkend voor deze

Regionale versterkingen Limburg is gezien de grensligging met Duitsland en België een gewilde omgeving voor criminelen. Ook de SVBBL-gemeenten worden geconfronteerd met een toename aan georganiseerde criminaliteit en

groep is het wantrouwen jegens de overheid en verspreiding van desinformatie en complottheorieën. Deze beweging is niet per definitie problematisch, echter kan dit er wel toe leiden dat aanhangers schulden gaan opbouwen of in aanraking komen met handhaving, politie of leerplicht.

SVBBL

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 8 Aanpak mensenhandel Nederlandse gemeenten zijn verplicht om per 2022 beleid te hebben op dit thema, dat raakvlak heeft met meerdere zorg- en veiligheidsvelden. In de periode 2021-2022 is hiervoor op de schaal Zuid-Limburg een beleids- en uitvoeringsplan opgesteld, dat eind 2022 is vastgesteld door de colleges B&W van de ZuidLimburgse gemeenten. Aan de individuele gemeenten is het de taak om de lokale en regionale aanpak te borgen aan de hand van het beleids- en uitvoeringsplan.

Onderzoek politiemeldingen personen met verward gedrag

Doorontwikkeling nazorg ex-gedetineerden Parkstad In 2022 is in de Parkstadregio een project voor de doorontwikkeling van de nazorg aan ex-gedetineerden in gang gezet. Centrale doelstelling is het verbreden en verstevigen van de nazorg aan ex-gedetineerden door meer uit te stromen gedetineerden te bereiken voor succesvolle re-integratie in de samenleving en hiermee recidive te voorkomen. Met toepassing van de huidige nazorg-coördinatie kan slechts 30 procent van de uitstromende gedetineerden worden bereikt. Op niveau Parkstad betekent dit dat - op basis van de

Het VIA is organisatorisch ondergebracht bij de Zuid-Limburgse Zorg- en Veiligheidshuizen die hier gezamenlijk uitvoering aan geven. Met gemeenten in Zuid-Limburg zijn afspraken gemaakt over verrijking en veilige informatie-uitwisseling. Om het VIA duurzaam te kunnen borgen en verder te ontwikkelen, is vanaf 2022 financiering door de gemeenten gevraagd en verkregen. Tot deze doorontwikkeling behoort het realiseren van de zogenaamde wederkerigheid in de informatievoorziening en verrijking, met dien verstande dat gemeenten bij het VIA hiervoor terecht kunnen.

uitstroomcijfers 2020 - circa 100 ex-gedetineerden daadwerkelijk van nazorg worden voorzien. Met toepassing van het nieuwe concept van verstevigde

In juni 2021 is een onderzoek gepubliceerd over

nazorg wordt ervan uitgegaan dat dit aantal kan

politiemeldingen die betrekking hebben op personen

worden verdubbeld naar minimaal 60 %, omgerekend

met verward gedrag in Limburg. Uit de resultaten

200 uitstromers.

van het onderzoek blijkt dat het aantal meldingen in 2019 sterk is gestegen ten opzichte van 2017. Uit meer recente politiecijfers blijkt dat deze stijging op provinciaal niveau ook in 2020 en 2021 is doorgezet. Daarnaast ligt het aantal meldingen in Zuid-Limburg hoger dan in Noord- en Midden-Limburg, is een relatief kleine groep (12%) verantwoordelijk voor bijna de helft (48%) van de meldingen en pleegt twee derde geen delicten. Naar aanleiding van dit onderzoek is in 2022 in gemeente Heerlen een pilot uitgezet die als doel heeft om het aantal meldingen te verminderen.

Verbindingsknooppunt informatie en advies Doel van het Verbindingsknooppunt informatie en advies (VIA) is een sluitend systeem te realiseren om niet-acute zorgmeldingen verward gedrag van de politie richting gemeente/lokaal sociaal domein of zorgdomein te brengen, opdat tijdig een behoorlijke opvolging wordt gegeven aan deze meldingen. Hierdoor wordt een sluitende ketenaanpak bereikt en daarmee een vermindering van het aantal (herhaalde) meldingen en het voorkomen van escalatie.

SVBBL

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 9

Nieuwe samenwerkingsverbanden

Commissie zorg en Veiligheid Zuid-Limburg

Regionaal Interventieteam Parkstad

De afgelopen jaren is gewerkt aan een regionale

Begin 2022 is zowel het ambtelijke als bestuurlijke draagvlak voor een samenwerking op het gebied van ondermijning binnen Parkstad uitgesproken. Die samenwerking kan mogelijk tot stand komen in de vorm van een regionaal interventieteam voor Parkstad. Om dit te onderzoeken is een kwartiermaker aangesteld die in 2023

netwerkstructuur (regietafel) met een overkoepelende, coördinerende en strategische rol waar de thema’s rond het snijvlak zorg en veiligheid optimaal worden verbonden. Alle partijen die een relatie hebben tot het onderwerp moeten op de juiste wijze worden betrokken ten gunste van een optimale dienstverlening in de uitvoering.

een advies hierover uitbrengt.

In 2021 is dit netwerk opgericht onder de naam Commissie

Ondermijningstafel SVBBL

beginsel op het leggen van verbindingen en integrale

De Ondermijningstafel (OT) SVBBL is in 2020 opgericht en focust zich op de procesmatige en inhoudelijke afstemming van ondermijningscasussen binnen de betreffende gemeenten. Binnen de samenwerking wordt expertise gedeeld, een zoveel als mogelijke uniforme werkwijze gehanteerd en effectiviteit en efficiëntie gerealiseerd bij

Zorg en Veiligheid. De focus van de commissie lag in advisering in de regio. Het streven is om toe te werken naar een stevigere basis met het perspectief op doorzettingsmacht en eventueel besluitvorming. De regio Parkstad wordt vertegenwoordigd door burgemeester van der Rijt (gemeente Brunssum).

de deelnemende organisaties: gemeenten, RIEC, politie,

Bestuurlijk overleg zorg en veiligheid Parkstad

Openbaar Ministerie en de belastingdienst.

De regio Parkstad kent al enige tijd een ambtelijk overleg zorg en veiligheid, maar de bestuurlijke verbinding

Driehoek Parkstad

ontbrak vooralsnog. Uit diverse overleggen en landelijke

De regio Parkstad kent drie lokale driehoeksoverleggen

rapporten blijkt dat een betere en slimmere manier van

waarin de burgemeester(s), teamchef van de politie en

samenwerken, waaronder het uitwisselen van kennis en

officier van justitie trends bespreken op het gebied van

het efficiënt aanvliegen van thema’s, noodzakelijk is om de

leefbaarheid en veiligheid. Tevens maken zij afspraken

combinatie van zorg- en veiligheidsvraagstukken adequaat

over de inzet van capaciteit. In 2022 is met succes

op te pakken en te borgen. Hiervoor is in 2021 het

geëxperimenteerd met een vierde driehoeksoverleg

bestuurlijk overleg zorg en veiligheid Parkstad opgericht,

op Parkstadniveau, waarin zeven gemeenten, drie

waarin de focus ligt op thematiek op het snijvlak zorg en

politiebasisteams en het OM kennis en expertise bundelen

veiligheid. Met dit overleg zijn tevens andere bestuurlijke

op thematiek die gemeentegrens en politiebasisteam overstijgend is.

SVBBL

en ambtelijke overlegstructuren, waarbij sprake was van overlap, komen te vervallen.

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 10

Lobby-/beïnvloedingsstrategie Op provinciaal niveau is het plan van aanpak “Netwerk Veilig Limburg” in ontwikkeling. In dit plan wordt gesproken over een lobby-/beïnvloedingsstrategie. Het doel van deze lobby-/beïnvloedingsstrategie is om inhoud en vorm te geven aan een beïnvloedingsstrategie voor de middellange en langere termijn door het opzetten en uitbouwen van een breed integraal strategisch netwerk. Dit netwerk kan gebruikt worden voor een lobby voor het toekennen van extra financiële middelen door het kabinet voor meer politiecapaciteit en een duurzame gezamenlijke aanpak van complexe Limburgse veiligheidsvraagstukken. Bijvoorbeeld door het aangaan van allianties/inrichten van effectief partnerschap en nieuwe manier van samenwerking. Tevens kan het gebruikt worden voor een betere positionering in het publieke krachtenveld waar we in onderlinge samenwerking en met inzet van ieders eigen kracht, expertise en verantwoordelijkheid kunnen komen tot een integrale strategische veiligheidsaanpak die aansluit bij de behoefte van de veranderende Limburgse samenleving en haar (internationale) context.

Inwonertevredenheid over politie De Parkstadmonitor 2021 heeft uitgewezen dat inwoners ontevreden zijn over de zichtbaarheid van de politie en de wijkagenten. Een directe

verklaring hiervoor kan zijn gelegen in het feit dat

meer stedelijke kenmerken, hoewel ook zij het nodige

politiebasisteams binnen de eenheid Limburg,

groen hebben.

waaronder basisteam Brunssum-Landgraaf al geruime tijd onderbezet zijn.

In het gebied ligt een aantal middelgrote en grote bedrijventerreinen. Recreatie, toerisme en

Het vooruitzicht voor de komende jaren is dat de

evenementen zijn belangrijke economische factoren.

capaciteit pas na 2024 zal worden uitgebreid.

We liggen in een regio, die te maken heeft met

Herverdeling van de politieformatie naar aanleiding

bevolkingskrimp en vergrijzing. Het is een gebied met

van het onderzoeksrapport en de geleidelijke instroom

relatief hoge werkloosheid en sociale problematiek.

van nieuw, startbekwaam politiepersoneel ligt hieraan

Met uitzondering van Voerendaal grenst de regio

ten grondslag. In de tussenliggende periode zal vanuit

aan of wordt omringd door buitenland, met een

de politie scherp gestuurd worden op prioriteiten

dicht bevolkt en verstedelijkt karakter aan de andere

en samen met partners slimme allianties worden

kant van de grens. Door het gebied lopen drukke

gesloten. Ook gemeenten kunnen de politie ontlasten

verkeersaders, zowel wegen als spoorlijnen.

door bepaalde taken over te nemen, bijvoorbeeld met (extra) inzet van Boa’s of straatcoaches.

2.2 Demografische samenstelling van het gebied De vijf SVBBL-gemeenten beslaan een groot deel van de regio Zuid-Limburg. Met een bevolking van 123.000 (CBS, 2022) op een grondgebied van 167 vierkante kilometer, vormen we het grootste basisteam gebied van Parkstad. Beekdaelen, Simpelveld en Voerendaal zijn landelijke gemeenten met een relatief lage bevolkingsdichtheid. Ze bestaan uit dorpskernen, die landelijk zijn of zo aandoen. Er is veel buitengebied. Brunssum en

Wat betekent dit voor de leefbaarheid en veiligheid? Krimp van de bevolking heeft sociale, economische en ruimtelijke gevolgen, die de kwaliteit van de woonomgeving en de leefomgeving negatief kunnen beïnvloeden en daarmee de veiligheid en leefbaarheid. Te denken valt aan leegstand van woningen en bedrijfspanden, kans op verloedering en afname van sociale controle. Dergelijke omstandigheden vormen een voedingsbodem voor ondermijnende criminaliteit. Panden worden verkocht of ongewild verhuurd aan criminelen, die het pand gebruiken voor hennepteelt of andere illegale activiteiten.

Landgraaf hebben een hogere bevolkingsdichtheid en

SVBBL

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 11

De grensligging wordt door criminelen bewust

subjectieve veiligheid een rol. Meer specifiek heeft dit

en parkeeroverlast een (lichte) toename in gemelde

gebruikt voor diverse soorten van criminaliteit. Drukke

veld betrekking op de volgende thema’s:

overlast in de verschillende gemeenten. Bij het

verkeersaders leiden tot sterke verkeersstromen

Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad is sprake van een

en met deze goederen- en mensenstromen hangen

• Sociale kwaliteit: overlast verwarde personen,

toename in hoeveelheid casuïstiek over de afgelopen

diverse vormen van criminaliteit samen zoals

buren, zwervers, drugs- en drankoverlast en

jaren als het gaat om personen met verward gedrag

ladingdiefstallen, overvallen en woninginbraken.

parkeeroverlast;

die overlast veroorzaken.

Door de directe nabijheid van landsgrenzen heeft de regio een hoge mate van blootstelling aan grensoverschrijdende criminaliteit.

• Fysieke kwaliteit: onder andere vernielingen, graffiti en zwerfvuil;

• Objectieve veiligheid: veelvoorkomende

De cijfers van de Parkstadmonitor geven aan in hoeverre inwoners vinden dat er sprake is van jeugden woonoverlast in hun directe omgeving. Gebleken

2.3 De veiligheidsproblematiek op hoofdlijnen

• Subjectieve veiligheid, de mate waarin inwoners

Voor de analyse van de problematiek in het gebied

zich veilig voelen.

scoren ten opzichte van andere gemeenten en/of

van de politie, Veilig Thuis, Zorg- en Veiligheidshuis

Het behouden en waar mogelijk verbeteren van

echter worden gesteld dat de scores voldoende zijn.

Parkstad, integrale ondermijningsbeelden van het

een leefbare en veilige woonomgeving is een

RIEC en data van Waarstaatjegemeente.nl. Daarnaast

verantwoordelijkheid die we delen met de inwoners

is gebruik gemaakt van de subjectieve cijfers van de

van de vijf gemeenten. Burgerparticipatie en

Parkstadmonitor 2021, waar alle SVBBL-gemeenten

zelfredzaamheid speelt hierbij een belangrijke rol.

aan hebben deelgenomen. Duiding van de cijfers heeft

Denk aan deelname in de vrijwillige wijkteams, de

plaatsgevonden door een ambtelijke afvaardiging van

WhatsApp buurtpreventiegroepen en Burgernet,

de SVBBL-gemeenten en politie. Daarbij is eenieders

maar ook het actief melden van misstanden bij politie,

kennis van de lokale problematiek gebruikt en op

gemeente en Meld Misdaad Anoniem.

leidt in toenemende mate tot overlast en in sommige

Sociale kwaliteit

betreft vaak mensen met psychische problematiek,

criminaliteit en High Impact Crimes (HIC);

is gebruik gemaakt van objectieve cijfers, afkomstig

lokaal niveau informatie opgehaald bij ketenpartners.

2.3.1 Veilige woon- en leefomgeving

Voor de sociale kwaliteit van de woon- en

Het veiligheidsveld veilige woon- en leefomgeving

leefomgeving constateren we op basis van de

heeft betrekking op de veiligheid en de leefbaarheid

politie- en gemeentecijfers over overlast verwarde

in de buurten. Hierbij spelen zowel objectieve als

personen, buren, zwervers, drugs- en drankoverlast

SVBBL

is dat met name Schinveld (Beekdaelen), Ubach over Worms (Landgraaf) en geheel Brunssum relatief hoog dorpskernen en wijken. Op een schaal van 1 tot 10 kan

In veel gevallen heeft dergelijke overlast een relatie met multi-probleemgezinnen, botsende levensstijlen, toenemende individualisering, afname van sociale cohesie en goed nabuurschap. Ook het gegeven dat hulpbehoevende en kwetsbare inwoners langer thuis wonen en burgers zelfredzaam dienen te zijn, gevallen tot risico’s op het gebied van veiligheid. Het verslaving, een licht verstandelijke beperking of onderliggend lijden. Bij het voorkomen en grip krijgen op deze problematiek is de afgelopen jaren veel progressie geboekt als het gaat om lokale en regionale

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 12

samenwerking tussen het zorg- en veiligheidsdomein

Ten aanzien van de fysieke kwaliteit is inwoners

In 2022 is het aantal delicten gerelateerd aan diefstal

en het forceren van doorbraken in complexe

gevraagd naar de mate waarin bekladding van muren

e-bikes en auto-onderdelen toegenomen in de regio.

casuïstiek. Er valt echter nog steeds veel winst te

en/of gebouwen, vernieling van bushokjes, rommel

De politie heeft hier reeds aandacht voor. In enkele

behalen en hier wordt de komende jaren dan ook

en hondenpoep op straat voorkomt in de directe

gevallen is er sprake van een grensoverschrijdend

stevig op ingezet.

woonomgeving. Gebleken is dat in Beekdaelen de

karakter en wordt de samenwerking gezocht met de

kernen Schinveld, Nuth en Amstenrade, de gemeente

Duitse politie.

Het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad, als de plek

Brunssum en de gemeente Landgraaf relatief hoog

waar zorg, veiligheid en dwang op bovenlokaal

scoren ten opzichte van andere dorpskernen/wijken

De meldingen van huiselijk geweld en

niveau samenkomen, bestaat al jaren en vervult in de

en gemeenten, maar dat de cijfers niet zorgwekkend

kindermishandeling vertonen een gelijke trend

integrale aanpak van complexe (overlast)problematiek

zijn.

over de afgelopen vier jaren. Het aantal opgelegde

een belangrijke regiefunctie.

huisverboden is echter licht gestegen de afgelopen

Fysieke kwaliteit

Veel voorkomende criminaliteit en High Impact Crimes (HIC)

Hierbij gaat het om de fysieke kwaliteit van de

High Impact Crimes (HIC) is een verzamelnaam voor

woonomgeving in dorp, wijk en buurt. Op het

delicten als woninginbraak, overvallen, straatroof

gebied van veiligheid en leefbaarheid betreft dit

en geweldsmisdrijven. Deze delicten hebben

vernielingen, graffiti, zwerfafval en andere tekenen

veel overeenkomsten, zowel qua aard als qua

Subjectieve veiligheid

van verloedering. De politiecijfers over vernielingen

dadergroepen en aanpak. De impact van HIC-delicten

De resultaten van de Parkstadmonitor 2021 tonen aan

en zaakbeschadiging laten een gelijke trend zien,

is groot. Niet alleen voor het slachtoffer, maar ook voor

dat de gemeenten Brunssum en Landgraaf, alsook de

maar bij elke gemeente komen regelmatig meldingen

de directe omgeving. Het algehele veiligheidsgevoel

kern Schinveld (Beekdaelen) hoger scoren dan het

van zwerfafval, hondenpoep en andere vormen van

kan door High Impact Crimes worden aangetast. De

landelijk gemiddelde. Inwoners van Landgraaf geven

verloedering binnen.

politiecijfers laten over de afgelopen jaren een sterke

daarentegen wel aan zich minder onveilig te voelen

daling zien in het aantal woninginbraken. Zoals reeds

dan twee jaar geleden.

Doordat de meldingen op diverse manieren worden

benoemd, valt dit grotendeels te verklaren door de

geregistreerd bij gemeenten en daardoor niet objectief

lockdowns gedurende de coronapandemie.

vergelijkbaar zijn, zijn deze cijfers in dit integraal veiligheidsplan buiten beschouwing gelaten. De

Het aantal overvallen en straatroven is relatief beperkt

afzonderlijke gemeenten kunnen desgewenst nog

gebleven en vertoont geen stijgende trend.

(extra) prioritering geven aan deze thema’s in de lokaal

Openlijk geweld en geweld in het uitgaansleven komen

op te stellen uitvoeringsplannen.

relatief weinig voor.

SVBBL

jaren. In samenwerking met Veilig Thuis werken gemeenten en (zorg-) partners continu aan het verbeteren van de aanpak van deze vormen van geweld.

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 13 2.3.2 Bedrijvigheid en veiligheid Binnen dit veiligheidsveld gaat het om de (on) veiligheid rondom recreatieve en economische voorzieningen zoals winkelcentra, bedrijventerreinen en uitgaansmogelijkheden. De politiecijfers laten hier geen verontrustende signalen zien. De bestaande aanpak lijkt daarmee afdoende. De diverse gemeenten hebben wel hun -grote en minder grote- evenementen

Daarnaast is er een social media campagne opgestart die tot eind 2023 doorloopt.

2.3.3 Jeugd en veiligheid Binnen het Kernbeleid Veiligheid richt het veiligheidsveld ‘Jeugd en Veiligheid’ zich op het verbeteren van veiligheidsbeleving van jongeren (onder de 23 jaar) en een afname van

en het aantal neemt ook gestaag toe.

jeugdcriminaliteit. Hieronder vallen thema’s als

Om de aanpak en met name ook de bewustwording

en veiligheid in en om de school. Jeugdoverlast

en preventie bij ondernemers ten aanzien van ondermijnende activiteiten te versterken, worden vanuit de Regio Deal Parkstad – Veilig Ondernemen Parkstad - een aantal projecten gerealiseerd, waaronder zes trajecten in het kader van het Keurmerk

jeugdoverlast, jeugdgroepen, alcohol en drugsgebruik uit zich in geluidsoverlast, intimiderend gedrag, zwerfvuil achterlaten en vernielingen. Het wordt jeugdcriminaliteit indien er stelselmatig sprake is van een harde kern jongeren die ernstige overlast veroorzaakt of zich schuldig maakt aan strafbare

Veilig Ondernemen (KVO).

feiten. Voor de aanpak van overlastgevende

Aanvullend daarop wordt actief campagne gevoerd.

groepsgerichte aanpak toe, waarbij per casus oog

In samenwerking met het Regionale Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) hebben gedurende 2022 meerdere ‘Kiek-Oet’ bijeenkomsten plaats gevonden. Bij deze bijeenkomsten zijn circa 200 ondernemers geïnformeerd over ondermijnende criminaliteit en hebben zij een handelingsperspectief aangereikt gekregen waarmee zij zich weerbaar op kunnen stellen. De bijeenkomsten vormden de aftrap voor de campagne ‘Horen, Zien, Melden’. In de campagne wordt met een interactieve film benadrukt wat de gevolgen zijn van wel of niet melden via Meld Misdaad Anoniem.

jeugdgroepen passen we met onze partners een is voor maatwerk. Voor individuele problematische jongeren is een integrale aanpak vanuit zorg, veiligheid en soms ook vanuit het strafrecht noodzakelijk. Dat gebeurt onder regie van het Zorg- en Veiligheidshuis. Ieder kwartaal bespreekt de Driehoek SVBBL (Simpelveld, Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen en Landgraaf) de belangrijkste leefbaarheids- en veiligheidstrends. In de afgelopen jaren kwamen de thema’s jeugdoverlast- en criminaliteit steeds prominent naar voren. Aanvullend daarop is in 2022 een onderzoek gepubliceerd door de Taskforce

SVBBL

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 14

Jeugdige Ondermijners, onderdeel van het RIEC. Uit

van de lokale gemeente is bij niet-acute crisis veel

sinds enkele jaren nieuwe fenomenen in opkomst,

dit onderzoek is gebleken dat ook ondermijnende

nadrukkelijker aanwezig.

zoals vastgoedfraude en zorgfraude in combinatie met ondermijning.

jeugdcriminaliteit nadrukkelijk zijn intrede heeft gedaan in Limburg en veel jeugdigen hier op allerlei

Naar verwachting oefent de Oekraïne-crisis en de

manieren mee in aanraking komen.

opvang van vluchtelingen de komende jaren nog verder druk uit op de bestaande capaciteit van de

Bestuurlijke en maatschappelijke weerbaarheid hangt hier nauw mee samen. Het lokaal bestuur dient in staat te zijn de ondermijnende effecten van

Zowel in de Driehoek SVBBL als in de Driehoek

gemeenten. . Ook bestaat de mogelijkheid dat een

Parkstad is bestuurlijk en ambtelijk de wens

nieuwe coronagolf haar intrede doet. Dergelijke crisis

uitgesproken om structureel te investeren in dit

leiden ertoe dat lokaal en regionaal herprioritering van

veiligheidsveld en hier hoge prioriteit aan te geven.

werkzaamheden noodzakelijk is.

2.3.4 Fysieke veiligheid

2.3.5 Integriteit en veiligheid

het effectief optreden bij eventuele incidenten waar

Verkeersveiligheid, brandveiligheid, rampenbestrijding

Dit veiligheidsveld omvat verschijnselen die een

en crisisbeheersing en externe veiligheid zijn de

inbreuk maken op onze maatschappelijke integriteit,

gemeenten intern minder onder druk komen te staan.

thema’s binnen dit veiligheidsveld. De afgelopen jaren

waaronder ondermijnende criminaliteit, bestuurlijke

werden we onder andere geconfronteerd met de

weerbaarheid en polarisatie en radicalisering.

coronapandemie, hoogwaterramp en Oekraïne-crisis. Iedere crisis is uniek en oefent veel druk uit op de

Ondermijnende criminaliteit en weerbaarheid

capaciteit van gemeenten, veiligheidsregio’s, politie en

Alle SVBBL-gemeenten beschikken over een integraal

overige ketenpartners. De gemeenten hebben als onderdeel van het

ondermijningsbeeld dat inzicht geeft in de diverse ondermijningsfenomenen en criminele netwerken die in onze regio actief zijn. De ondermijningsbeelden

georganiseerde criminaliteit tegen te gaan, zowel preventief als repressief. Een veilige werkomgeving van de betrokken ambtenaren, het beter inrichten van de organisatie (informatiebeveiliging- en deling) en medewerkers bij betrokken zijn, zorgen ervoor dat de

Polarisatie en radicalisering De aanpak van radicalisering en terrorisme is inmiddels een van de belangrijkste thema’s in het internationale en nationale veiligheidsveld. Dit werkt door naar gemeenten, die de regie hebben op de lokale aanpak en ook een belangrijke rol vervullen in de signalering van de problematiek.

laten zien dat het noodzakelijk is om ondermijnende

Casuïstiek Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad

hun inwoners, in het bijzonder tijdens rampen en

criminaliteit aan te pakken. Bijna dagelijks openbaren

crisis. Het belang van een goede preparatie op crisis

zich signalen aangaande hennepteelt, productie

De hoeveelheid casuïstiek op dit thema is de

en rampen werd de afgelopen jaren almaar verder

van synthetische drugs, leegstaande woningen en

onderstreept. Er is een trend waarneembaar waarbij

bedrijfspanden die voor andere doeleinden worden

de traditionele manier van opschalen binnen de GRIP-

gebruikt, dumpingen van drugsafval, witwaspraktijken,

structuur steeds vaker lijkt te worden verdrongen door

illegale thuisprostitutie, arbeidsuitbuiting en criminele

openbaar bestuur een algemene zorgplicht voor

een niet-acute, dreigende en langdurige crisis. De rol

uitbuiting van kwetsbare doelgroepen. Ook zijn er

afgelopen jaren gering gebleken. Het gegeven dat weinig casuïstiek is behandeld kan betekenen dat de problematiek in onze regio beperkt is, maar kan daarentegen ook impliceren dat medewerkers nog onvoldoende getraind zijn in het signaleren ervan.

SVBBL

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 15

2.3.6 Strategisch thema 1: Digitale criminaliteit Digitale criminaliteit is een verzamelbegrip voor cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Cybercrime betreft een vorm van criminaliteit waarbij ICT-middelen/ systemen zowel doel als middel zijn. Voorbeelden daarvan zijn ransomware, het vernielen van data en hacken. Feitelijkheden die voor de digitalisering niet bestonden. Gedigitaliseerde criminaliteit omvat criminaliteit waarbij ICT-middelen/systemen enkel faciliterend zijn om het doel te bereiken. Voorbeelden zijn de online drugshandel, internetfraude en aan- en verkoopfraude. Kortom, traditionele criminaliteit gepleegd met digitale middelen. Digitale criminaliteit is gekozen als strategisch thema omdat het als een rode draad door meerdere veiligheidsvelden heen loopt en er sprake is van een duidelijke toename over de afgelopen jaren. Het aantal politieregistraties in SVBBL op het thema cybercriminaliteit is in 2021 bijna vertienvoudigd ten opzichte van 2018 (68 tegenover 7). Het aantal politieregistraties op het thema horizontale fraude (vorm van criminaliteit waarbij burgers andere burgers oplichten, bijvoorbeeld WhatsApp-fraude) is nagenoeg verdubbeld in 2021 ten opzichte van 2018. Daarbij dient te worden vermeld dat verschillende delicten onder verschillende classificaties kunnen worden ondergebracht, wat het beeld op de exacte omvang enigszins beperkt.

SVBBL

Uit onderzoeken van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) uit 2019 en 2021 blijkt dat in deze jaren respectievelijk 13% en 17% van de Nederlandse bevolking van 15 jaar en ouder aangaf slachtoffer te zijn geweest van een of meerdere cybercrimedelicten. Ook concludeerde het CBS dat maar een klein deel van de slachtoffers melding of aangifte doet bij de politie. Een lage meldings- en aangiftebereidheid verklaart daarom mogelijk waarom er sprake is van discrepantie tussen de cijfers van de politie en de mate van slachtofferschap die het CBS heeft gemeten in 2019 en 2021. Sinds 2021 hebben meerdere Zuid- en NoordLimburgse gemeenten, Provincie Limburg, PVO/ ECCW, Cyberteam van de politie en het Openbaar Ministerie zich verenigd in de Taskforce Cyber Limburg. De Taskforce is een samenwerking om gemeentegrensoverschrijdend met elkaar samen te werken en burgers en ondernemers weerbaar te maken en te beschermen tegen deze vorm van criminaliteit. Om te voorkomen dat burgers en ondernemers in de gemeenten slachtoffer worden van cybercrime, gaat de Taskforce in gezamenlijkheid preventiemaatregelen treffen en de lokale weerbaarheid van kwetsbare groepen versterken door middel van voorlichting- en communicatiecampagnes. Daarnaast is professionalisering en expertise opbouwen op dit thema een voorwaarde om adequaat te kunnen reageren.

Gezien de ontwikkelingen de afgelopen jaren is digitale criminaliteit een van de geprioriteerde thema’s.

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 16

2.3.7 Strategisch thema 2: Zorg en Veiligheid Sinds de decentralisaties in 2015 in het sociaal domein zijn er op lokaal, regionaal en provinciaal niveau steeds meer samenwerkingen ontstaan op thema’s op het snijvlak van zorg en veiligheid. Zowel in de interne organisaties bij gemeenten, als extern bij ketenpartners zijn vele professionaliseringslagen gemaakt en is de samenwerking in de loop der jaren verbeterd. Net als digitale criminaliteit loopt ook dit thema als een rode draad door meerdere veiligheidsvelden heen en is het gezien de ernst en omvang ervan van belang dat dit overkoepelend thema extra aandacht krijgt de komende jaren. De volgende thema’s vallen onder Zorg en Veiligheid:

• Geweld in afhankelijkheidsrelaties (huiselijk geweld en kindermishandeling). (2.3.1) • Verward gedrag, verwaarlozing, verslaving. (2.3.1) • Criminaliteit, detentie en (na)zorg. (2.1) • Jeugdproblematiek. (2.3.3) • Polarisatie in relatie tot diversiteit/discriminatie/radicalisering. (2.3.5) • Misbruik sociale voorzieningen en ondermijningseffecten. (2.3.5) • Mensenhandel, uitbuiting en prostitutie. (2.1)

SVBBL

3. Geprioriteerde thema’s

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 17

In het vorige hoofdstuk is een beknopte

Per veiligheidsveld/strategisch thema wordt

meest effectieve interventies. De gemeenten zijn

omschrijving gegeven van de actuele stand van

toegelicht wat het behelst en wat de doelstellingen

hierin regisseur en bewaken de voortgang van het

zijn voor 2023-2026. De vertaalslag naar de

proces. Indien blijkt dat een casus te complex is, vindt

uitvoering wordt gemaakt in de lokaal op te stellen

opschaling plaats naar het Zorg- en Veiligheidshuis

uitvoeringsprogramma’s. Vanzelfsprekend wordt

Parkstad (ZVHP). Onder regie van het ZVHP wordt

ten aanzien van gemeenschappelijke prioriteiten

vervolgens ingezet op een persoonsgerichte aanpak.

zaken van de vijf veiligheidsvelden en de twee strategische thema’s. In alle veiligheidsthema’s is de afgelopen jaren geïnvesteerd. De realiteit is echter dat de vraag vanuit inwoners naar leefbaarheid en veiligheid te allen tijde groter is dan hetgeen geleverd kan worden met de

zoveel mogelijk eenduidigheid aangebracht in de uitvoeringsprogramma’s van de SVBBL-gemeenten.

Doelstellingen 2023-2026: 1. Overlast signaleren wij in een vroeg stadium en

beschikbare middelen en personele capaciteit.

1. Veilige woon- en leefomgeving: overlast

Daarom dienen keuzes te worden gemaakt

pakken wij samen met onze ketenpartners aan. Urgente

In het vorige hoofdstuk is gebleken dat de gemelde

casuïstiek krijgt direct prioriteit en wordt meteen

op basis van de actuele veiligheidssituatie,

overlast in de SVBBL-gemeenten de afgelopen jaren

opgepakt;

waarmee een aantal thema’s de komende jaren

is toegenomen. Het betreft overlast jeugd, overlast

bovengemiddeld aandacht krijgt. Voor de

van kwetsbare personen met verward gedrag en

periode 2023 tot en met 2026 betreffen dit de volgende thema’s: 1. Veilige woon- en leefomgeving: overlast kwetsbare personen met verward gedrag en woonoverlast;

2. Jeugd en Veiligheid: jeugdoverlast en (ondermijnende) jeugdcriminaliteit;

3. Integriteit en Veiligheid: ondermijnende criminaliteit;

4. Digitale criminaliteit; 5. Zorg en veiligheid.

SVBBL

woonoverlast. Overlast jeugd wordt in deze paragraaf buiten beschouwing gelaten omdat dit thema in de volgende paragraaf ter sprake komt. Doordat hulpbehoevende en kwetsbare inwoners steeds langer thuis wonen en burgers zelfredzaam

2. Bij woonoverlast werken wij volgens de escalatieladder van de Wet aanpak woonoverlast. In uiterste gevallen wordt een gedragsaanwijzing opgelegd;

3. In regionaal verband onderzoeken wij de effectiviteit en meerwaarde van beleidsregels woonoverlast.

Deze overlast kan zich voordoen in de openbare ruimte,

2. Jeugd en Veiligheid: jeugdoverlast en (ondermijnende) jeugdcriminaliteit

maar ook in de directe woonomgeving. Voor de aanpak

Ieder kwartaal bespreekt de Driehoek SVBBL de

van dergelijke overlastproblematiek zijn binnen de

belangrijkste leefbaarheids- en veiligheidstrends. In de

SVBBL-gemeenten op lokaal niveau overlegstructuren

afgelopen jaren kwamen de thema’s jeugdoverlast- en

ingericht waarbinnen een integrale casusaanpak door

criminaliteit steeds prominent naar voren. Aanvullend

ketenpartners is geborgd. Per casus wordt hierin

daarop is in 2022 een onderzoek gepubliceerd door de

maatwerk verricht waarbij wordt gekeken naar de

Taskforce Jeugdige Ondermijners, onderdeel van het

dienen te zijn, leidt dit in sommige gevallen tot overlast.

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 18 Regionaal Informatie- en Expertisecentrum

een aanpak op maat die bestaat uit (een

Limburg. Uit dit onderzoek is gebleken dat ook

combinatie van) preventie, repressie en

ondermijnende jeugdcriminaliteit nadrukkelijk

nazorg;

zijn intrede heeft gedaan in Limburg en veel jeugdigen hier op allerlei manieren mee in aanraking komen. Zowel in de Driehoek SVBBL als in de Driehoek Parkstad is bestuurlijk en ambtelijk de behoefte naar voren gekomen om structureel te investeren in dit veiligheidsveld.

Doelstellingen 2023-2026: 1. Wij leggen zoveel als mogelijk de verbinding met jongeren en jeugdgroepen en zetten met behulp van jeugd- en jongerenwerk en straatcoaches in op een zinvolle besteding van vrije tijd en het benutten van de talenten van jongeren;

5. In Parkstadverband continueren wij de samenwerking met onze ketenpartners en zetten wij in op meer eenduidigheid in ons beleid, betere informatie-uitwisseling en effectievere aanpakken van jeugdoverlast en (ondermijnende) jeugdcriminaliteit.

3. Integriteit en Veiligheid: ondermijning De afgelopen jaren is veel progressie geboekt in de aanpak van ondermijning. Tegelijkertijd heerst er ook het besef dat we samen met onze partners nog veel winst kunnen en moeten behalen. Wij blijven daarom

2. Meldingen van inwoners worden actief

hard werken om de bestaande aanpak te

opgepakt en zij ontvangen zoveel als mogelijk

verbeteren en de lokale en maatschappelijke

een terugkoppeling van wat met hun melding

weerbaarheid te verhogen.

gebeurt;

3. Middels de (structurele) inzet van jeugden jongerenwerkers, straatcoaches, Boa’s en politie zetten wij in op vroegsignalering en verkrijgen wij periodiek een actueel beeld van de jeugdgroepen, overlastlocaties en problematische individuen;

4. Problematische individuen, jeugdgroepen en structurele overlastlocaties krijgen

SVBBL

Daarnaast analyseren wij in samenwerking met ketenpartners nieuwe fenomenen op het gebied van ondermijning en ontwikkelen daar waar nodig een gerichte aanpak. Ook blijven wij inzetten op het creëren van bewustwording onder inwoners, ondernemers en ketenpartners en streven wij naar het verder verhogen van de meldingsbereidheid.

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 19

Doelstellingen 2023-2026: 1. Er wordt gewerkt aan het verder versterken van de weerbaarheid van gemeenten tegen de invloed van ondermijning en de bewustwording en veiligheid van decentrale politieke ambtsdragers zoals burgemeesters, wethouders en raadsleden alsook ons personeel. Daarnaast wordt ingezet op het verbeteren van onze informatiepositie (data-analyse);

2. We werpen barrières op en plegen interventies tegen verschillende vormen van criminaliteit in wijken en buurten op bestuurlijk, strafrechtelijk en fiscaal gebied;

3. We zetten in op regionale samenwerking met de ondermijningstafel SVBBL en het Regionaal Interventieteam Parkstad;

klassieke vormen van criminaliteit te plegen. Denk bijvoorbeeld aan oplichting, fraude en drugshandel. Met het in 2021 gestarte samenwerkingsverband onder de naam Taskforce Cyber wordt de komende jaren geïnvesteerd op dit thema.

Doelstellingen 2023-2026: 1. Daar waar mogelijk binnen de bestaande capaciteit, wordt uitvoering gegeven aan de diverse interventies in de vorm van voorlichtingscampagnes die gericht zijn op het verhogen van de weerbaarheid van inwoners en ondernemers tegen slachtofferschap van deze vorm van criminaliteit.

5. Zorg en veiligheid De afgelopen jaren zijn veel investeringen gedaan en aanpakken

4. We maken gebruik van de City Deal Zicht op Ondermijning,

ontwikkeld op thema’s die vallen onder zorg en veiligheid. De

waardoor we beter zicht krijgen op de voedingsbodem van

meervoudige problematiek waar casus-subjecten mee te maken

ondermijnende criminaliteit in wijken en buurten;

hebben, heeft vaak grote impact op het welzijn van de persoon

5. We houden ons Damocles- en Bibob-beleid actueel;

zelf alsook op diens (woon)omgeving.

6. Inwoners en ondernemers krijgen voorlichting over

Doelstellingen 2023-2026:

ondermijning, de gevolgen ervan en de mogelijkheden om signalen anoniem te melden.

4. Digitale criminaliteit: Mede als gevolg van de digitalisering van de samenleving is er sprake van een sterke toename van digitale criminaliteit. Ook gebruiken criminelen steeds vaker digitale middelen om

1. We zetten in op het verder versterken van de samenwerking met ketenpartners en het verbeteren van de persoonsgerichte aanpak op de diverse zorg- en veiligheidsthema’s;

2. We nemen deel aan de pilot voor de re-integratie van exgedetineerden in de maatschappij en continueren deze pilot indien deze succesvol is.

SVBBL

4. Strategische uitgangspunten

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 20

In dit hoofdstuk komen de strategische

stadium aanpakken, dat erger wordt voorkomen. Daar

en het sociaal domein bittere noodzaak. Aspecten

uitgangspunten van het integraal

waar repressie of zorg noodzakelijk is, pakken we ook

van de aanpak zijn vroegsignalering, awareness en

door.

kennis bij sociaal wijkteam(s), vroegtijdige interventie,

veiligheidsbeleid aan bod. Deze strategische pijlers vormen de basis voor de te hanteren werkwijze de komende jaren. Informatiegestuurd

Samen en integraal We werken samen en integraal in verbinding met interne en externe partners.

tijdige opschaling, persoonsgerichte aanpak, inzet Zorg- en Veiligheidshuis en Veilig Thuis en casus- en procesmanagement.

Belangrijke externe partners zijn politie, Openbaar

Communicatief en betrokken

Ministerie, Regionaal Informatie- en Expertise

Inwoners en maatschappelijke partners kunnen

Centrum (RIEC), Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad,

onveilige situaties in veel gevallen signaleren en

Veilig Thuis en Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Maar

soms ook zelf aanpakken. Als zij zich betrokken

ook woningcorporaties en zorginstellingen hebben

voelen bij de aanpak van overlast, verloedering

een belangrijke rol in het voorkomen en aanpakken

en kleine criminaliteit verbetert dat bovendien de

van veiligheidsproblemen.

veiligheid(beleving) in de buurt.

Intern verstevigen we de afstemming en

Risicobewustzijn, zelfredzaamheid en signalering

samenwerking met andere beleidsvelden, omdat

(bijvoorbeeld via deelname aan Burgernet en

veiligheid verbinding heeft met en ook impact heeft

WhatsApp groepen) zijn belangrijke vormen

op andere beleidsvelden als welzijn, zorg, jeugd,

van betrokkenheid en worden door ons blijvend

zijn we sneller in staat om in te springen op

onderwijs en ruimtelijke omgeving. We pakken

gestimuleerd.

actuele – en soms gemeentegrens overstijgende –

problemen aan vanuit een gedeelde visie en aanpak

veiligheidsproblematiek die gerelateerd is aan dit

van veiligheid, zorg en ruimtelijke kwaliteit.

We werken op basis van actuele en correcte informatie. We registreren, verzamelen, analyseren en interpreteren data/gegevens om op basis daarvan inhoud te geven aan beleid en uitvoering, en te beslissen over de aanpak van veiligheidsproblemen. De lokale driehoek SVBBL geldt als voornaamste gremium waarbinnen deze beslissingen worden genomen. Ten aanzien van het thema Jeugd en Veiligheid is het streven om medio 2023 de beschikking te hebben over een informatieknooppunt voor de Parkstadgemeenten en ketenpartners. Hiermee

thema.

Daadkrachtig We willen (potentiële) problemen tijdig signaleren, zoveel mogelijk voorkomen of in een zodanig vroeg

Dit vraagt ook om effectieve communicatie van onze kant. We laten weten wat we doen, en wat onze

Voor de aanpak van complexe problematiek (personen

burgers van ons mogen verwachten. Maar ook wat wij

met meervoudige sociale en veiligheidsproblematiek,

van hen verwachten.

die overlast veroorzaken en vormen van geweld/ criminaliteit plegen) is samenwerking tussen veiligheid

SVBBL

5. Borging

Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 21

In dit hoofdstuk wordt kort ingegaan op de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan de beleidskaders, hoe monitoring en evaluatie plaatsvindt en de financiële consequenties.

5.1 Uitvoering Het integraal veiligheidsplan 2023-2026 wordt door de gemeenteraden vastgesteld als onderdeel van het lokale veiligheidsbeleid. Ter uitvoering daarvan worden een- of tweejarige lokale uitvoeringsprogramma’s opgesteld en door de colleges van burgemeester en wethouders vastgesteld. Bij de totstandkoming van deze uitvoeringsprogramma’s betrekken wij de gemeenteraad.

5.2 Monitoring en evaluatie Tussentijdse monitoring vindt plaats binnen de lokale driehoek SVBBL. Evaluatie van de uitvoeringsprogramma’s vindt jaarlijks of tweejaarlijks plaats. Evaluatie van het voorliggend integraal veiligheidsplan en de behaalde resultaten in de uitvoering bij de SVBBL-gemeenten vindt plaats in 2026.

5.3 Financiële consequenties De gemeenteraden van de individuele gemeenten stellen het budget vast voor het uitvoeren van het beleid. Dit gebeurt naar aanleiding van het uitvoeringsprogramma, via separate voorstellen of via de P&Ccyclus. De lokale invulling van de focus kan dan ook per gemeente verschillen.

SVBBL

SVBBL is een samenwerking van: