7 23-07 Bijlage 1 Regionaal Afstemmingskader Gemeentelijke Omgevingsvisies Parkstad.pdf

Het laat zien wat we belangrijk vinden en waar we rekening mee moeten houden. Het bevat echter nog geen concrete nieuwe keuzes of uitvoerings- en beleidsafspraken. Die zijn vooralsnog geborgd in de eerder genoemde regionale structuurvisies of moeten nog gemaakt worden.

de wisselwerking ervan met de GOVI’s, (3) de bestuurlijke integraliteit, (4) de status van de regionale structuurvisies, (5) het vervolgtraject naar een geactualiseerde versie van dit afstemmingskader en tenslotte (6) een gebiedsgerichte uitwerking. De formele status van het regionaal afstemmingskader Deze ‘1.0-versie’ van het regionaal afstemmingskader is door de zeven gemeenteraden in Parkstad vastgesteld als bouwsteen voor de gemeentelijke omgevingsvisies. Dat betekent dat het een samenwerkingsdocument is dat de gemeenten onderling bindt, ook al heeft het geen formele status onder de Omgevingswet. De gemeenten committeren zich aan de inhoud van dit document en hebben het besluit genomen om dit door te vertalen in de gemeentelijke omgevingsvisies. De precieze doorvertaling vindt tijdens het opstellen van iedere GOVI in nauw overleg met het kernteam plaats. Minimaal verwijst de GOVI naar dit regionaal afstemmingskader en beschrijft het hoe de gemeentelijke ambities zich verhouden tot de regionale ambities. Dit gebeurt onder meer door te streven naar een eenduidige structuur zonder de inhoudelijke verscheidenheid in de weg te zitten. Zo kan de schematische weergave van de ambities (het cirkeldiagram uit hoofdstuk 4) bijvoorbeeld worden uitgebreid met een extra ring voor het schaalniveau van de individuele gemeente.

Daarom schetsen we hieronder hoe de verschillende beleidstukken en processen de komende periode verder gestroomlijnd worden en hoe en wanneer aanvullende keuzes gemaakt worden. We gaan achtereenvolgens in op (1) de status van dit afstemmingskader, (2)

1

Er mag nog altijd gemeentelijk beleid bestaan naast de omgevingsvisie. Een structuurvisie zou dus bijvoorbeeld tijdelijk door kunnen ‘leven’ als thematisch programma. Daarnaast kan een gemeente (of meerdere gemeenten samen) thematisch of gebiedsgericht beleid uitwerken in programma.

28

PARKSTAD LIMBURG

Wisselwerking tussen het regionaal afstemmingskader en de gemeentelijke omgevingsvisies Nu dit afstemmingskader door de gemeenteraden is vastgesteld, gaan of zijn de gemeenten aan de slag met de gemeentelijke omgevingsvisies. De planning hiervan verschilt per gemeente. Uiterlijk op 1 januari 2025 moeten alle gemeenten een omgevingsvisie vastgesteld hebben. Over de voortgang hiervan vindt structureel afstemming plaats in het kernteamoverleg van dit afstemmingskader, in het Ambtelijk Overleg (AO) Ruimte, de Bestuurscommissie (BC) Ruimte en waar gewenst of nodig in (een van) de andere AO’s en BC’s. Omdat het regionaal afstemmingskader een bouwsteen is voor de gemeentelijke omgevingsvisies, kunnen afstemmingskader en GOVI’s niet zomaar met elkaar conflicteren. Het kan natuurlijk wel zo zijn dat bij het opstellen of actualiseren van een omgevingsvisie, blijkt dat een wijziging nodig is van het afstemmingskader. Ook vanuit andere schaalniveaus zijn er ontwikkelingen van invloed op de inhoud van het afstemmingskader.

Gemeenten moeten op hun eigen tempo kunnen werken met hun instrumenten en op een manier die past bij de lokale situatie. Daarom is het belangrijk dat de bestuurscommissies (en hun secretarissen) en ambtelijke werkgroepen regelmatig ontwikkelingen afstemmen en dat de ambities voor de regio breed gedeeld worden. Om die reden blijft het ‘kernteam Regionaal afstemmingskader Parkstad’ toezien op de verdere ontwikkeling van het afstemmingskader, de bestuurlijke borging en de regionale gebiedsgerichte uitwerking. Voor het regionaal afstemmingskader wordt een structurele actualisatiecyclus aangehouden van tenminste eens in de vier jaar. Bij vaststelling in Q1 2023 betekent dit dat uiterlijk in Q1 2027 een geactualiseerd stuk aan de raden wordt voorgelegd. Daarbij moet opgemerkt worden, dat in 2023 en 2024 op (boven)regionaal en gemeentelijk schaalniveau diverse ruimtelijke trajecten worden doorlopen en afgerond. Denk aan een actualisatie van de NOVI, het Ontwikkelperspectief voor het NOVEX-gebied Zuid-Limburg, de ‘ruimtelijke puzzel’ in het kader van

Regionaal afsprakenkader voor omgevingsvisies Ja

Toetsen aan de hand van het afstemmingskader Identificeren en oplossen beleidsconflicten Identificeren relevante afspraken

Toetsen aan de hand van het afstemmingskader

Regionale afstemming borging in omgevingsplannen

Gemeentelijk borgen?

Nee Afspraken op Parkstad of Zuid-Limburg niveau?

ZuidLimburg

Parkstad

Programma met ZL-gemeenten

Thematisch of gebiedsgericht Parkstad programma of borgen in afstemmingskader als programma

29

de NOVEX, het traject “Zuid-Limburg in Euregionale Context” en niet op de laatste plaats de gemeentelijke omgevingsvisietrajecten. Die laatstgenoemde trajecten kennen ieder hun eigen dynamiek en tempo, waarbij we ervan uitgaan dat deze wel allemaal voor 1 januari 2025 afgerond moeten zijn. Daarom zullen wij per januari 2025 al kijken of de uitkomsten uit deze trajecten aanleiding geven tot een eerdere actualisatie van het regionaal afstemmingskader.” Bestuurlijke integraliteit De Bestuurscommissies in de Gemeenschappelijke Regeling Stadsregio Parkstad sturen ontwikkelingen in de regio mede op basis van de afspraken die zijn vastgesteld in de regionale structuurvisies. Daarbij richten ze zich volledig op hun respectievelijke domein. Omdat het Afstemmingskader een integraal visiestuk is, omvat het daarmee alle domeinen van de bestuurscommissies. We gaan er vanuit dat de huidige structuur zonder problemen kan functioneren in de nieuwe context. De bestuurscommissies blijven toezien op hun thematische verantwoordelijkheden. Dat geldt voor het voorbereiden en toetsen van ontwikkelingen en voor het voorbereiden van een thematische aanpassing van het afstemmingskader. De bestuurssecretarissen zorgen voor de onderlinge afstemming en het agenderen van relevante thematische ontwikkelingen in de andere bestuurscommissies, waar nodig in afstemming met de commissievoorzitter.

2

De status van de regionale structuurvisies De regionale structuurvisies ‘Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg’ (SVREZL) en ‘Wonen Zuid-Limburg’ krijgen volgens het overgangsrecht bij inwerkingtreding van de Omgevingswet de status van een gebiedsgericht onverplicht programma.2 In dit regionaal afstemmingskader is daarnaast expliciet benoemd dat de inhoud van deze structuurvisies bij de vaststelling van dit regionaal afstemmingskader niet ter discussie staat. Bij de actualisatie van de structuurvisies moet overwogen worden welke elementen hieruit moeten landen in dit regionaal afstemmingskader (en daarmee de GOVI’s) en welke in een eventueel nieuw sectoraal programma. De intergemeentelijke structuurvisie ‘Parkstad Limburg – ruimte voor park & stad’ valt niet onder het overgangsrecht, omdat de vaststelling hiervan te ver in het verleden ligt. Deze structuurvisie komt daarom te vervallen op het moment dat de gemeenten hun gemeentelijke omgevingsvisie vaststellen. Dit regionaal afstemmingskader is inhoudelijk gezien de opvolger van de intergemeentelijke structuurvisie. Naar een ‘2.0-versie’ van het regionaal afstemmingskader Parallel aan het uitwerken van de GOVI’s wordt dit regionaal afstemmingskader geactualiseerd en geconcretiseerd. Dit betreft een actualisatie van de inhoud en een verkenning van de status die de volgende versie van dit stuk moet krijgen.

Met andere woorden: blijft het regionaal afstemmingskader een buitenwettelijk afsprakenkader als bouwsteen voor

Zie: https://iplo.nl/regelgeving/instrumenten/omgevingsvisie-gemeente/bestaand-gemeentelijk-beleid-omgevingswet/

30

PARKSTAD LIMBURG

de GOVI’s, of krijgt het een wettelijke status onder de Omgevingswet als gebiedsgericht programma. Om tot een goed beargumenteerd voorstel te komen voor het al dan niet toekennen van de status programma, worden beide opties goed tegen elkaar afgewogen waaraan een inventarisatie van gemeentelijke, regionale en provinciale belangen ten grondslag ligt. Uitgangspunt is om het regionaal afstemmingskader ‘van onderop’ vorm te geven en dus in ieder geval door de colleges/bestuurscommissie(s) en gemeenteraden te laten vaststellen. Regionale stakeholders worden betrokken bij de totstandkoming door hen gedurende het proces te informeren en consulteren.

Gebiedsgerichte uitwerking Het voordeel van een regionale samenwerking is dat we samen werk kunnen maken van grote opgaven. Vereend kunnen we effectiever en efficiënter de grote vraagstukken en transities in Parkstad aanpakken. Daarom pakken we door op de gebiedsgerichte uitwerking die we ook in de Intergemeentelijke structuurvisie al gebruikten. Daarbij kijken we specifiek naar gemeentegrensoverschrijdende vraagstukken. De gebiedsgerichte uitwerking vindt in samenwerking met de gemeenten plaats. In de volgende versie van dit regionaal afstemmingskader worden, als resultaat van deze uitwerking, een aantal deelgebieden opgenomen. .

31