6. Bijlage 1 Watertakenplan Simpelveld 2020-2024
Tekst van het document
Omdat afkoppelen ook bijdraagt aan een meer bewuste en duurzame omgang met water en een leefbare omgeving is dit een extra argument in de afweging. In onze gemeente koppelen we af met de volgende randvoorwaarden: • • • •
We koppelen bij voorkeur zichtbaar en oppervlakkig af, daarna infiltreren we het hemelwater. Particulieren en bedrijven dragen de kosten voor de verwerking van het hemelwater op eigen terrein. De gemeente voert in principe geen afkoppelwerkzaamheden uit op het terrein van derden. Als kansen zich voordoen kan dat wel. Het uitgangspunt is: zo min mogelijk buizen de grond in. Wanneer oppervlakkig afkoppelen echter niet mogelijk is, dan zijn infiltratiesystemen of een gescheiden afvoer naar oppervlaktewater mogelijkheden die bekeken worden.
Wij stimuleren het hergebruik van hemelwater op eigen terreinen, zoals een (blus)vijver vullen met hemelwater, auto’s wassen met hemelwater, regentonnen in tuinen en dergelijke. Dit doen wij door het geven van voorlichting.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
24 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
Duurzame omgang met hemelwater We behandelen inbreidings- en herstructureringsprojecten net zoals een nieuwbouwlocatie. De mogelijkheden van het verwerken van het hemelwater in deze gebieden hangt van vele factoren af, zoals: type riolering in de nabije omgeving waarop aangesloten moet worden, de beschikbaarheid van oppervlaktewater, de grondwaterstand, de omvang van de inbreiding en eventueel sociale aspecten. In de nieuwe Keur van het Waterschap (ter inzage op moment van schrijven) worden de regels voor het lozen van regenwater bij de realisatie van verharde terreinen en gebouwen aangescherpt. Vanwege de klimaatverandering en het voorkomen van wateroverlast is het nodig om bij deze ontwikkelingen fors meer buffercapaciteit te vragen. Volgens experts zijn de weersextremen van nu in de toekomst het nieuwe normaal. Om deze reden wijzigt de ontwerpbui voor nieuwe ontwikkelingen van een bui met een herhalingstijd van eenmaal per 25 jaar naar een bui met een herhalingstijd van eenmaal per 100 jaar (gemiddeld klimaatscenario 2050). In het heuvelland is een korte bui meer bepalend voor de benedenstroomse belasting dan een langdurige bui. In het heuvelland geldt bij maatwerk daarom een buiduur van twee uur, zijnde 80 mm. Bescherming tegen wateroverlast Omdat de capaciteit van het rioleringssysteem vanuit economisch oogpunt is beperkt kan het voorkomen dat water op straat optreedt.
Hierbij kan onderscheid worden gemaakt in hinder en overlast. • •
Hinder: Overlast:
Water op straat, onder drempelniveau Waterschade als gevolg van water dat over de drempel binnenstroomt of op perceelsniveau.
In geval van hinder treffen we niet direct maatregelen. We doen een beroep op het acceptatievermogen van de burgers en aanpassing van hun gedrag (o.a. rustig rijden om te voorkomen dat water op straat de woningen instroomt). In geval van overlast als gevolg van een onvoldoende afvoercapaciteit van de riolering met een frequentie van optreden van ca. 1x per 2 jaar onderzoeken we als gemeente oorzaken en oplossingsrichtingen en brengen deze, mits doelmatig, ten uitvoer. Het optreden van schade vinden we niet acceptabel. Om het hydraulische functioneren van bestaande en nieuwe rioolstelsels te volgen en te boordelen voeren we modelberekeningen uit. Op basis hiervan kunnen we inspelen op eventueel (toekomstige) knelpunten. Bijvoorbeeld door het uitvoeren van verbeteringsmaatregelen of het aanpassen van ontwerpen. Uitgangspunt is dat bui 08 niet tot water op straat leidt, tenzij hier de openbare ruimte op is ingericht. Hinder bij bui 08 vinden we niet acceptabel. Dit is een landelijk gedefinieerde ontwerpbui (Kennisbank Stedelijk Water) welke een frequentie van voorkomen heeft van eenmaal per 2 jaar. Om het stelselgedrag bij extremere buien te toetsen beoordelen we ook de effecten van bui 10. Dit is een landelijk gedefinieerde toetsbui (Kennisbank Stedelijk Water) welke een frequentie van voorkomen heeft van eenmaal per 10 jaar.
Bij voorkeur bergen we het overtollige water (ten opzichte van bui 08) bovengronds, bijvoorbeeld in het wegprofiel. Op locaties waar dit niet kan streven we ernaar om ook bui 10 volledig ondergronds te verwerken. Hinder bij bui 10 achten we dus acceptabel. Overlast bij bui 10 willen we wel zo veel mogelijk vermijden. Omdat rekenmodellen de werkelijke situatie benaderen maar niet volledig kunnen nabootsen is de situatie in praktijk leidend bij de afweging om in te grijpen.
4.3.3
Zorgplicht grondwater
Wettelijke taak art. 3.6 Waterwet 1. De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders dragen zorg voor het in het openbaar gemeentelijke gebied treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, voor zover het treffen van die maatregelen doelmatig is en niet tot de zorg van de beheerder of de provincie behoort. Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
25 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
De grondwaterstand is, zeker in bebouwd gebied, niet volledig te sturen. Daarom heeft de gemeentelijke grondwaterzorgplicht het karakter van een inspanningsverplichting en niet van een resultaatsverplichting. Dit betekent dat we aanspreekbaar zijn voor grondwaterproblemen, maar niet dat wij ook aansprakelijk zijn, mits we ons hebben ingespannen conform eigen beleid. Als gemeente zijn we het eerste aanspreekpunt voor inwoners en bedrijven die vragen en/of klachten hebben over grondwater. De perceeleigenaar is zelf verantwoordelijk voor het tegengaan van grondwateroverlast en/of –onderlast. Dit geldt ook voor funderingsproblemen. Ondergrondse verblijfsgebieden van panden, in een kelder of een souterrain, moeten volgens de bouwregelgeving waterdicht zijn. Van de perceeleigenaar verwachten wij dat hij de vereiste (waterhuishoudkundige en/of bouwkundige) maatregelen neemt om grondwaterproblemen te voorkomen of te bestrijden, voor zover deze problemen niet aantoonbaar worden veroorzaakt door onrechtmatig handelen of nalaten van een ander; particulier of overheid. Dat geldt ook voor woningen/gebouwen met diepe kelders. Strategie Voorkeursvolgorde omgang met grondwater Ons grondwaterbeleid is erop gericht om zo min mogelijk de natuurlijke grondwaterstand te beïnvloeden, ofwel een zogenoemde hydrologisch neutrale inrichting.
Indien toch overtollig grondwater moet worden afgevoerd voor het verkrijgen van de benodigde ontwateringsdiepte kiezen we ervoor om het grondwater niet af te voeren via de riolering naar de RWZI, maar naar nabij gelegen oppervlaktewater (eventueel via de RWA-riolering) of op een geschikte locatie weer in de bodem te infiltreren. Gewenste ontwateringsdiepten Vanzelfsprekend is het beter om grondwaterproblemen te voorkómen dan om de ontstane overlast of onderlast te moeten beperken. Daarom zijn bij ontwikkelingen minimale ontwateringsdiepten gewenst. Ontwateringsdiepte De ontwateringsdiepte is de afstand tussen het maaiveld en het grondwater.
Daarbij is de gemiddeld hoogste grondwaterstand het referentiepeil voor de grondwaterstand. Gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG) De basis voor het berekenen van de GHG zijn tweewekelijkse metingen in peilbuizen op de 14e en 28e van elke maand. De GHG wordt berekend door van deze reeks grondwaterstanden het rekenkundig gemiddelde van de drie hoogste grondwaterstanden in een hydrologisch jaar te berekenen: de HG3. De GHG wordt berekend door de HG3 over een periode van 8 jaar te middelen. (Bodemkunde van Nederland 1990).
Als referentie voor het maaiveld wordt bij woningen het vloerpeil aangehouden, en bij wegen de kruin van de weg. Via het instrument van de watertoets (waterparagraaf in bestemmingsplan), de bouwverordening en eventueel via het programma van eisen van de Openbare Ruimte geven we (in samenwerking met het waterschap) actief sturing aan het proces van bouwrijp maken. Daarbij speelt de gewenste ontwateringsdiepte een rol. Bij inbreidingen sturen we hierop door voorwaarden te verbinden aan de bouwvergunning.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
26 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
Figuur 1: Ontwatering en drooglegging Tabel 6 - Gewenste minimale ontwateringsdiepten bestaand gebied Functie
Gewenste ontwateringsdiepte (m) Bestaand gebied
Nieuwbouw
Woningen met kruipruimte
0,5
0,5
Woningen zonder kruipruimte
0,3
0,3
Tuinen/groenvoorzieningen
0,5
0,5
Hoofdwegen
0,7
1,0
Secundaire wegen en woonstraten
0,7
0,7
Bedrijventerreinen
0,7
0,7
Bescherming tegen grondwaterhinder of -overlast Bij optredende structurele grondwateroverlast, waarbij de particulier redelijkerwijs zelf niet in staat is om de problemen te verhelpen, treden wij als regisseur op om doelmatige oplossingen te zoeken om de overlast te verminderen. Als de gewenste grondwaterstand wordt overschreden kan hinder of overlast optreden. Van structurele grondwateroverlast is pas sprake als de gewenste ontwateringsdiepte (Tabel 3) langdurig wordt overschreden en waarbij aantoonbaar negatieve gevolgen optreden als gevolg van deze afwijking. De termen structureel, nadelige gevolgen en doelmatig interpreteren we als volgt: •
Structureel: situatie waarbij de gewenste ontwateringsdiepte regelmatig (tenminste jaarlijks) wordt overschreden. In alle gevallen betreft het een omstandigheid - van een significante omvang (niet van individuele aard), - die voor een langere termijn geldt (tenminste 6 weken continu, stabiel of toenemend) - die geen incidentele situatie vormt (bijvoorbeeld na extreme neerslag). In niet-structurele gevallen laat de wet een normaal maatschappelijk risico bij de perceeleigenaar.
•
Nadelige gevolgen: gevolgen van een te hoge of te lage grondwaterstand die nadelig zijn voor de gebruiksmogelijkheden, volksgezondheidsproblemen en/of economische schade leiden. De verblijfruimten en ondergrondse bouwwerken dienen daarbij te voldoen aan de bouwregelgeving. Voor niet verblijfsruimten schrijft de bouwregelgeving geen waterdichtheid voor. Dit kan echter geen verplichting inhouden voor derden om de grondwaterstand te verlagen. De eigenaar dient het gebouw te verbeteren zodat het aan zijn eigen waterdichtheidseisen voldoet.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
27 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
•
Doelmatig: in de doelmatigheidsafweging voor maatregelen tegen structurele grondwateroverlast worden de volgende aspecten meegenomen: - de kosten van de voorgenomen maatregel moet in verhouding staan tot de overlast/schade; - de voorgenomen maatregel leidt niet tot nieuwe knelpunten (wateroverlast of –onderlast) elders; - waar mogelijk worden maatregelen gecombineerd met andere werken in de openbare ruimte; - de kosten van de voorgenomen maatregel moeten passen binnen het geheel aan uitgaven van de gemeente aan de rioleringszorg.
Grondwatermaatregelen Zoals hiervoor beschreven beoordelen we eerst of er sprake is van structureel te hoge grondwaterstanden met aantoonbare nadelige gevolgen tot resultaat. Voor een zorgvuldige afhandeling onderzoeken we waar oplossingen voor de problemen kunnen liggen. Op basis van vergaarde informatie beoordelen we of er inderdaad sprake is van structurele grondwateroverlast, of maatregelen mogelijk en nodig zijn en zo ja wie verantwoordelijk is voor het treffen van maatregelen ter vermindering van de problemen. Onze regierol betekent niet dat we acties en/of maatregelen zelf moeten uitvoeren. We voeren alleen verbeteringsmaatregelen uit wanneer: • sprake is van structurele overlast veroorzaakt door afwijkende grondwaterstanden in openbaar gebied; • niet een andere partij (waterschap, provincie, particulier) verantwoordelijk is voor het probleem; • de mogelijke maatregel doelmatig is. Bij structurele problemen op zowel particulier als openbaar terrein streven wij naar een gezamenlijke en doelmatige oplossing. Bij werken in de openbare ruimte zoals het vervangen van oude riolering bepaalt de gemeente vooraf of dit ongewenste wijzigingen van de grondwaterstand tot gevolg kan hebben, en houdt hier rekening mee bij de uitvoering. (Grond)waterloket De wetgeving schrijft voor dat de burger bij de gemeente terecht moet kunnen met zijn grondwaterproblemen.
Wij zijn voor de inwoners en bedrijven het eerste aanspreekpunt voor alle waterzaken. Hiervoor hebben we als gemeenten een centraal punt, het (grond)waterloket ingericht.
4.3.4
Zorgplicht drinkwater
Wettelijke taak Artikel 2 Drinkwaterwet 1. Bestuursorganen dragen zorg voor de duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening. 2. Bij de uitoefening van bevoegdheden en toepassing van wettelijke voorschriften door bestuursorganen geldt de duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening als een dwingende reden van groot openbaar belang. Artikel 3 Drinkwaterwet De zorg, overeenkomstig deze wet en de daarop berustende bepalingen, voor een voldoende en duurzame uitvoering van de openbare drinkwatervoorziening binnen een distributiegebied berust bij de eigenaar van het drinkwaterbedrijf die bevoegd en, overeenkomstig artikel 8, verplicht is tot levering van drinkwater in dat gebied.
Overheden die (in)direct betrokken zijn bij de bescherming van drinkwater hebben een verantwoordelijkheid voor de invulling van de zorgplicht drinkwater. Deze zorgplicht is opgenomen in de Drinkwaterwet. De zorgplicht drinkwater geldt zowel voor de bescherming van bronnen van drinkwater als voor de infrastructuur. Strategie We brengen onze kennis en kunde in bij een eventuele gezamenlijke verkenning van mogelijke risico’s met betrekking tot de drinkwaterwinning.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
28 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
5
WAT GAAN WE DOEN?
5.1
Regionaal uitvoeringsprogramma
Om te komen tot een klimaatbestendige regio Parkstad met gezond, schoon en voldoende oppervlaktewater is in het Integraal Waterplan een Actieprogramma vastgelegd. Voor de volgende onderwerpen zijn acties afgesproken, die verder zijn toegelicht in het Integraal Waterplan. • • • • • •
Klimaatadaptatie; Waterbewustwording; Gegevensbeheer; Operationeel beheer; Beleidsontwikkeling; Procesorganisatie.
Voor de uitvoering van deze acties/maatregelen hebben we tijdens de planperiode een budget van circa €30.000 gereserveerd. Na de planperiode is hiervoor nog jaarlijk circa €6.000 gereserveerd.
5.2
Gemeentelijk uitvoeringsprogramma
5.2.1
Planvorming en onderzoek
Planvorming Plannen zijn onmisbare elementen in een doelmatig rioleringsbeheer. Zij geven richting aan de activiteiten en maatregelen die nodig zijn om de systemen goed te laten functioneren. Tijdens de planperiode stellen we de volgende plannen op: Tabel 7: Uitvoeringsprogramma onderdeel Planvorming Planvorming
2020
2021
2022
2023
2024
VGRP en kostendekkingsplan
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
Regionale samenwerking Parkstad
€ 7,000
€ 7,000
€ 6,000
€ 6,000
€ 6,000
€ 11,000
€ 11,000
€ 10,000
Inventarisatie hemelwatervoorzieningen Uitvoering stimuleringsregeling afkoppelen Totaal
€ 4,000
€ 4,000
€ 4,000
€ 16,000
€ 26,000
€ 15,000
Onderzoek Om inzicht te behouden en te verkrijgen in de toestand en het functioneren van de watersystemen is onderzoek noodzakelijk.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
29 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
Tijdens de planperiode voeren we de volgende onderzoeken uit: Tabel 8: Uitvoeringsprogramma onderdeel Onderzoek Onderzoek
2020
2021
2022
2023
2024
Planvoorbereiding, uitvoeringsbegeleiding en beoordelen tv-inspecties
€ 31,000
€ 31,000
€ 31,000
€ 31,000
€ 31,000
Rioolbeheersysteem Gegevenshuis
€ 13,000
€ 14,000
€ 14,000
€ 14,000
€ 14,000
Onderhoudskosten. rioolbeheersysteem en leidingregistratie
€ 2,000
€ 2,000
€ 2,000
€ 2,000
€ 2,000
Onderhoudscontracten en hosting wion
€ 3,000
€ 3,000
€ 3,000
€ 3,000
€ 3,000
€ 49,000
€ 50,000
€ 50,000
€ 50,000
€ 50,000
Totaal
5.2.2
Beheer en onderhoud
We stemmen de onderhoudsinspanningen af op het in stand houden en het goed laten functioneren van het systeem. Tijdens de planperiode voeren we de volgende beheer- en onderhoudsactiviteiten uit: Tabel 9: Uitvoeringsprogramma onderdeel Beheer en Onderhoud Beheer en Onderhoud
2020
2021
2022
2023
2024
Stroomverbruik pompinstallaties
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
Onderhoudsmaterialen
€ 8,000
€ 8,000
€ 8,000
€ 8,000
€ 8,000
Onderhoudscontracten
€ 2,000
€ 2,000
€ 2,000
€ 2,000
€ 2,000
Onderhoud groene buffers
€ 20,000
€ 20,000
€ 20,000
€ 20,000
€ 20,000
Onderhoud putten en regelvoorzieningen
€ 40,000
€ 40,000
€ 40,000
€ 40,000
€ 40,000
Kolken zuigen
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
Reinigen en inspecteren rioleringen
€ 17,000
€ 17,000
€ 17,000
€ 17,000
€ 17,000
Repareren rioleringen
€ 25,000
€ 25,000
€ 25,000
€ 25,000
€ 25,000
Repareren rioleringen op basis van tv-inspecties
€ 47,000
€ 47,000
€ 47,000
€ 47,000
€ 47,000
Straatvegen
€ 16,000
€ 16,000
€ 16,000
€ 16,000
€ 16,000
Stortkosten
€ 13,000
€ 13,000
€ 13,000
€ 13,000
€ 13,000
Onderhoud hemelwatervoorzieningen
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
Onderhoud groene buffers
€ 11,000
€ 12,000
€ 13,000
€ 14,000
€ 14,000
€ 214,000
€ 215,000
€ 216,000
€ 217,000
€ 217,000
Totaal
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
30 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
5.2.3
Uitvoeringsmaatregelen
Voor de instandhouding, verbetering en uitbreiding van het stedelijk watersysteem voeren we in de planperiode de volgende maatregelen uit: Tabel 10: Uitvoeringsprogramma onderdeel Maatregelen Maatregelen
2020
2021
2022
2023
2024
Vervangingsmaatregelen vrijvervalriolering
€ 139,000
€ 680,000
€ 320,000
€ 141,000
€ 65,000
€ 2,599,000
€ 658,000
€ 702,000
€ 882,000
€ 636,000
€ 2,738,000
€ 1,338,000
€ 1,022,000
€ 1,023,000
€ 701,000
Verbetermaatregelen vrijvervalriolering Totaal
5.2.4
Overig
Voor een goed beheer van het stedelijk watersysteem hebben we te maken met verschillende ondersteunende activiteiten en bijkomende kosten, bijvoorbeeld energieverbruik, softwarekosten en communicatiemiddelen: Tabel 11: Uitvoeringsprogramma onderdeel Facilitair / Overig Facilitair / Overig
2020
Telefoonkosten Totaal
2021
2022
2023
2024
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
€ 5,000
Tabel 12: Uitvoeringsprogramma onderdeel niet BTW plichtig Overig
2020
2021
2022
2023
2024
Recognities en vergunningen
€ 3,000
€ 3,000
€ 3,000
€ 3,000
€ 3,000
Diensten BsGW
€ 36,000
€ 36,000
€ 36,000
€ 36,000
€ 36,000
Stimuleringsregeling afkoppelen particulieren
€ 14,000
€ 14,000
€ 14,000
€ 14,000
€ 14,000
€ 53,000
€ 53,000
€ 53,000
€ 53,000
€ 53,000
Totaal
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
31 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
6
WAT KOST DAT?
De vervangingswaarde van het stedelijk watersysteem in de gemeente Simpelveld bedraagt ca. € 50 miljoen. Voor het beheer van dit systeem zijn goede mensen en financiële middelen nodig. In de aankomende planperiode geven we hieraan gemiddeld € 1,4 miljoen per jaar uit. Geld dat burgers en bedrijven via de rioolheffing bijeenbrengen. In dit hoofdstuk gaan we in op de benodigde personele en financiële middelen om invulling te geven aan goed en doelmatig rioleringsbeheer in Simpelveld.
6.1
Personele middelen
Om ons areaal te beheren en daarbij in te spelen op de toekomst (klimaatadaptatie) hebben wij de volgende personele middelen beschikbaar: Tabel 13: Beschikbare personele formatie
Huidige formatie
Benodigde formatie*
Planvorming, onderzoek en facilitair
0,4
1,0
Onderhoud
0,3
0,3
Maatregelen
0,3
0,6
1,0
1,9
TOTAAL
* Bepaald met behulp van de tool van Kennisbank Stedelijk Water, onder de aanname dat werkzaamheden maximaal worden uitbesteed
Door de functionele integratie met de gemeente Voerendaal worden de taken minder door éénpitters uitgevoerd, waardoor we de personele kwetsbaarheid verminderen en de kennis en kwaliteit verhogen. Daarnaast maken we gebruik van een flexibele schil door middel van inzet op uitbesteden aan en inhuur van externe partijen en indien nodig van extra personeel. Tabel 14: Overzicht loonkosten en overhead. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2018.
Activiteit
2020
2021
2022
2023
2024
Technische dienst
€ 14,117
€ 14,117
€ 14,117
€ 14,117
€ 14,117
Doorberekende secretatiekosten
€ 74,890
€ 74,890
€ 74,890
€ 74,890
€ 74,890
Overhead
€ 67,983
€ 67,983
€ 67,983
€ 67,983
€ 67,983
TOTAAL € 156,990
€ 156,990
€ 156,990
€ 156,990
€ 156,990
6.2
Financiële middelen
In het kostenoverzicht [Bijlage D] maken we onderscheid in exploitatiekosten en investeringsuitgaven. Bij de exploitatiekosten gaat het om jaarlijkse uitgaven voor beheer- en onderhoudsactiviteiten die nodig zijn voor een goed en doelmatig rioleringsbeheer. De kosten van deze uitgaven worden toegeschreven aan het boekjaar waarin deze worden uitgegeven. De kosten voor beheer en onderhoud worden jaarlijks hoger door algemene prijsstijgingen, stijgingen van de lonen, vergroting van het areaal en uitbreiding van werkzaamheden als gevolg van de Wet gemeentelijke watertaken. Door efficiënter te werken kan de noodzakelijke prijsstijging zoveel als mogelijk worden beperkt. Investeringsuitgaven bestaan uit vervangingsinvesteringen (bijvoorbeeld rioolvervanging) en verbeteringsinvesteringen (bijvoorbeeld buisvergroting of afkoppelmaatregelen). Investeringen zijn uitgaven voor zaken die meerdere jaren meegaan en vaak worden gekapitaliseerd. De jaarlijkse kosten die daaruit voortkomen, de kapitaallasten- bestaan uit rente en afschrijvingen.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
32 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
6.2.1
Huidige financiële situatie
De investeringsuitgaven worden voor een deel gekapitaliseerd en voor een deel direct afgeschreven. Nieuwe aanleg van riolering bij uitbreidingen financieren we vanuit de grondexploitatie. Door de huidige wijze van financiering blijft een schuldenlast bestaan, iets wat minder gewenst is vanuit het oogpunt van duurzame financiering.
6.2.2
Uitgangspunten
Rente & inflatie • • •
De rente op nieuwe investeringen en boekwaarden bedraagt 1,9%. Deze rente wordt voor het eerst doorbelast halverwege het jaar van investering. Er vindt geen toerekening van rente plaats op positieve saldi van reserves en/of voorzieningen. Er vindt per jaar 1,5% indexatie van de uitgaven plaats (als gevolg van inflatie).
BTW •
Jaarlijks belasten we 21% BTW door aan de rioolheffing, op basis van directe kosten en afschrijvingen.
Investeringen • •
Het vervangingsschema voor vrijvervalriolering op lange termijn is bepaald op basis van jaar van aanleg en theoretische levensduur. De onderliggende kostenkengetallen komen uit de Kennisbank Stedelijk Water. Vervangingsschema’s voor rioolgemalen, drukriolering, persleidingen en randvoorzieningen hebben we gebaseerd op jaar van aanleg en technische levensduur. De onderliggende kostenkengetallen voor rioolgemalen, drukriolering, persleidingen en de bouwkundige delen van randvoorzieningen zijn eigen kostenkengetallen. Voor de elektromechanische delen van randvoorzieningen zijn dit de kostenkengetallen uit de Leidraad. We sparen alle investeringen en hanteren hierbij de volgende afschrijvingstermijnen: • • •
•
De afschrijvingstermijn op vervangingsinvesteringen voor bouwkundige delen van randvoorzieningen bedraagt 50 jaar; De afschrijvingstermijn op vervangingsinvesteringen voor vrijvervalriolering en bouwkundige delen van gemalen bedraagt 30 jaar; De afschrijvingstermijn op vervangingsinvesteringen voor elektromechanische delen van gemalen, elektromechanische delen van randvoorzieningen en persleidingen bedraagt 15 jaar
De afschrijving vindt lineair plaats, startend aan het begin van het jaar volgend op de investering.
Voorzieningen • • •
Het saldo van de Voorziening Riolen (BBV 44.2), bedraagt per 1 januari 2018: € 200,980 Het saldo van de voorziening(en) mag gedurende de gehele beschouwde periode niet negatief zijn; Er is geen maximum gesteld aan het saldo dat gedurende de beschouwde periode in de voorziening(en) wordt begroot.
Heffingseenheden • •
Het aantal heffingseenheden bedraagt per 1 januari 2019: 5.166. Het aantal heffingseenheden stijgt gedurende de beschouwde periode niet.
Rioolheffing • • • •
De rioolheffing per (equivalente) heffingseenheid bedraagt in 2019 € 253,20. De rioolheffing mag op begrotingsbasis maximaal kostendekkend zijn: de geraamde opbrengsten mogen de geraamde lasten niet overstijgen (Gemeentewet artikel 229b); Reserveren voor tariefsegalisatie en/of toekomstige vervangingsinvesteringen – door dotaties aan de voorziening(en) – is toegestaan; Reserveren enkel voor uitbreiding van het voorzieningenniveau is niet toegestaan;
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
33 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
•
De opbrengsten van de rioolheffing mogen niet voor andere doeleinden dan voor het gemeentelijk rioolstelsel (inclusief grond- en hemelwatervoorzieningen) worden aangewend ofwel hebben een relatie met de verbrede watertaken;
De voorgaande uitgangspunten leiden tot het volgende uitgavenpatroon voor de gemeente Simpelveld in de periode 2018 t/m 2098:
Figuur 2: Verwacht uitgavenpatroon Simpelveld 2018-2097 (prijspeil 2018)
6.2.3
Berekeningresultaten
In de aankomende planperiode (met doorkijk t/m 2098 activeren we voor alle investeringen. De geactiveerde (rest)investeringen leiden tot een boekwaarde. Uit de boekwaarde volgen kapitaallasten (rente- en afschrijvingslasten) voor een bepaalde duur. Het verwachte boekwaardenverloop is weergegevens in Figuur 3.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
34 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
Figuur 3: Verwacht boekwaardenverloop Simpelveld 2018-2097 (prijspeil 2018)
Het uitgavenpatroon in Figuur 2 in combinatie met het boekwaardeverloop in Figuur 3 en de boekwaarde van investeringen uit het verleden leiden tot het lastenpatroon zoals weergegeven in Figuur 4. Hierin zijn ook de benodigde totale baten weergegeven.
Figuur 4: Verwacht lastenpatroon Simpelveld 2018-2097 (prijspeil 2018)
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
35 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
De benodigde totale inkomsten zijn in onderstaande grafiek vertaald naar de benodigde rioolheffing. Hierbij gaat het om het tarief per aansluiting op basis van vast prijspeil 2018.
Figuur 5: Benodigd heffingsverloop Simpelveld 2018-2097 (prijspeil 2018)
Het overzicht in Tabel 15 drukt Figuur 5 voor de planperiode in getallen uit. De rioolheffing stijgt in de planperiode het eerste jaar met 8,3%, en de drie daar op volgende jaren stijgt de heffing met jaarlijks 1,5%. Bij de interpretatie van de resultaten dient rekening te worden gehouden met de huidige, lage rentestand. Naast de renteontwikkelingen zijn er andere onzekerheden in de toekomst die de rioolheffing zullen beïnvloeden zoals kostenontwikkelingen van (bouw)materialen en ontwikkelingen rondom klimaatadaptatie. Om een kostendekkende rioolheffing te behouden, dient de in Tabel 15 en Figuur 5 weergegeven rioolheffing jaarlijks te worden geïndexeerd op basis van de optredende inflatie. Tabel 15: Verwacht heffingsverloop gemeente Simpelveld periode 2020 t/m 2024. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2018.
Jaar
Benodigde inkomsten Aantal (equivalente) uit rioolheffing heffingseenheden
Rioolheffing per eenheid
2020
€ 1.346.179
5.166
€ 260,61
2021
€ 1.458.171
5.166
€ 282,29
2022
€ 1.480.151
5.166
€ 286,54
2023
€ 1.502.461
5.166
€ 290,86
2024
€ 1.525.108
5.166
€ 295,25
Ter bevordering van lastenegalisatie worden verschillen tussen totale baten en lasten verwerkt op de Voorziening Riolen (art. 44.2 BBV). Het verwachte saldoverloop van deze voorziening is weergegeven in Figuur 6.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
36 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
Figuur 6: Verwacht Verloop voorziening Riolen (BBV 44.2) Simpelveld 2018-2097 (prijspeil 2018)
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
37 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
BIJLAGE A BEGRIPPEN EN DEFINITIES Aanbod op RWZI De totale hoeveelheid afvalwater die wordt aangeboden aan de RWZI. Afvalwaterakkoord Een akkoord tussen Waterschap en Gemeente. Het bevat afspraken over overnamepunten en afnamehoeveelheden. Daarnaast staat in het afvalwaterakkoord hoe partners omgaan met uitwisseling van (meet)gegevens, elkaar informeren in de situatie van groot onderhoud of calamiteiten, enzovoort. Afvloeiend hemelwater Neerslag die tot afstroming komt. Afkoppelen/niet-aankoppelen Het op de gemengde of vuilwaterriolering aangesloten afvoerend verhard oppervlak loskoppelen en aansluiten op een hemelwatervoorziening. Bij nieuwbouw: het niet aansluiten van afvoerend verhard oppervlak op een vuilwatersysteem. Afnamehoeveelheid De toegestane hoeveelheid regenwater dat op het overnamepunt wordt aangeboden. Afvalwater Al het water waarvan de houder zich - met het oog op de verwijdering daarvan - ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen. Afvalwatersysteem Het geheel van rioleringstechnische en zuiveringstechnische werken (waaronder riolering, gemalen, persleidingen, RWZI) Algemene regels De lozingen worden tegenwoordig hoofdzakelijk geregeld via algemene regels (AmvB’s). Uitgangspunt: de lozer mag niets doen waarvan hij kan verwachten dat het problemen oplevert voor het riool, de zuivering of het (water)milieu.
Basisrioleringsplan (BRP)/verbreed BRP Plan waarin de hydraulische afvoercapaciteit, de vuilemissie en het aanbod op de RWZI wordt getoetst voor de bestaande en toekomstige plansituatie (planhorizon ca. 10-15 jaar). Het plan bevat in de regel verbeteringsmaatregelen om in de toekomstige situatie te voldoen aan de wensen/eisen van gemeente en waterbeheerder. Bedrijfsafvalwater Afvalwater dat vrijkomt bij door de mens bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was, ondernomen bedrijvigheid, dat geen huishoudelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater of grondwater is. Boorkernonderzoek Inspectiemethode waarbij door middel van een boring een kern uit de bovenkant van de rioolbuis wordt genomen en beproefd op sterkte. Buitenriolering Het geheel van rioleringsobjecten voor inzameling en transport van afvalwater dat zich buiten gebouwen bevindt. Het gaat hierbij om riolen, putten, kolken, perceel- en kolkaansluitleidingen, rioolgemalen, riooloverstorten, zinkers, randvoorzieningen etc. Classificatie Indeling van de toestandsaspecten riolering in schadeklassen.
Drukriolering
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
38 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
Een mechanisch rioleringssysteem waarbij het afvalwater via kleine pompjes en persleidingen wordt verpompt naar een ontvangstput. Drukriolering wordt vaak toegepast in het buitengebied. DWA-systeem Zie vuilwatersysteem. Gemeentelijk rioleringsplan (vGRP)/verbreed GRP Een strategische beleidsnota waarin op hoofdlijnen de visie van het gemeentebestuur voor de komende planperiode is neergelegd met betrekking tot aanleg en beheer van het rioleringssysteem. Het vGRP is een verplicht planinstrument volgens de Wet Milieubeheer (in de toekomst Omgevingswet). In een verbreed vGRP is het beleid mbt de zorgplichten grondwater en hemelwater concreet uitgewerkt. Gemengd rioolstelsel (GEM) Rioolstelsel waarbij afvalwater en regenwater door één buizenstelsel worden ingezameld en afgevoerd. Gescheiden rioolstelsel (GS) Rioolstelsel waarbij afvalwater en regenwater door afzonderlijke buizenstelsels worden ingezameld en afgevoerd. Het afvalwater wordt afgevoerd naar een RWZI, (een groot deel van) het regenwater wordt rechtstreeks afgevoerd naar het oppervlaktewater. Groene berging Verdiepte groenvoorziening voor de tijdelijke opvang van overtollig regenwater. Grondwater Spreekt voor zich, geen wettelijke definitie. Hemelwatersysteem Het geheel aan voorzieningen voor de gescheiden inzameling en transport van hemelwater.
Hoofdrioolgemaal Eindgemaal, meestal in beheer en eigendom van een waterbeheerder, via welke het afvalwater wordt getransporteerd naar een RWZI. Huishoudelijk afvalwater Afvalwater dat overwegend afkomstig is van menselijke stofwisseling en huishoudelijke werkzaamheden. Hydraulische afvoercapaciteit De capaciteit van een rioolstreng of rioleringssysteem om overtollig water af te voeren. IBA Systeem voor Individuele Behandeling van Afvalwater, met een dusdanig zuiveringsrendement dat het effluent zonder verdere (na)bewerking op oppervlaktewater of in de bodem mag worden geloosd. Industrieel afvalwater Afvalwater afkomstig van industrieën of bedrijven. Ingrijpmaatstaf Grenstoestand van een rioleringsobject waarbij ingrijpen noodzakelijk is en maatregelen moeten worden opgesteld. Inspecteren Het waarnemen, herkennen en beschrijven van de toestand van rioleringsobjecten. Microverontreiniging Verontreiniging die in een concentratie van een miljoenste gram of minder per liter of kilogram voorkomt en biologische effecten kan veroorzaken. Bijvoorbeeld: zware metalen PCB.'s, PAK.'s (organische microverontreinigingen), bestrijdingsmiddelen maar ook medicijnresten en hormoonstoffen.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
39 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
Openbare riolering Het gedeelte van de buitenriolering in eigendom en beheer bij de overheid (in de meeste gevallen is dit de gemeente). Operationeel aanlegprogramma Beschrijving van op korte termijn aan te leggen riolering naar aard, omvang en tijdstip. Operationeel maatregelenprogramma Beschrijving van op korte termijn uit te voeren (beheer)maatregelen met betrekking tot onderhoud, reparatie, renovatie, vervanging en verbetering naar aard, omvang en tijdstip. Operationeel onderzoeksprogramma Beschrijving van de op korte termijn uit te voeren benodigde onderzoeken. Overlastfrequentie Het theoretisch gemiddeld aantal malen per jaar dat ernstige hinder of wateroverlast optreedt als gevolg van o.a. een gebrekkige hydraulische afvoercapaciteit. Overnamepunt Punt waar de overdracht plaatsvindt van het afvalwater uit de riolering aan het transportsysteem van het waterschap. Persleiding Een leiding waardoor rioolwater met gebruikmaking van één of meerdere pompen onder overdruk wordt afgevoerd. Randvoorziening Vloeistofdichte voorziening als onderdeel van het rioolstelsel met als het doel het afvangen van vuil en/of bergen van overtollig afvalwater. Dergelijke voorzieningen worden toegepast ter verbetering van de waterkwaliteit. Regenwaterriool Riool alleen bestemd voor de inzameling en het transport van afstromend regenwater. Regenwatersysteem Zie "RWA-systeem".
Regenwateruitlaat Voorziening bedoeld voor de directe lozing van regenwater op oppervlaktewater of groene berging. Regenweerafvoer (rwa) Afvoer van huishoudelijk afvalwater vermengd met ingezameld hemelwater. Relinen Het inbrengen van een verstevigende constructie ter versterking van de buis. Meestal in de vorm van een in te brengen flexibele kous die door hete lucht, of water en/of licht uithardt en de buis duurzaam herstelt. Retentiebassin Een ruimte al of niet overdekt, voor het tijdelijk opslaan van overtollig regenwater. Riolering Het geheel van riolen, rioolputten en bijbehorende voorzieningen voor de inzameling en het transport van afvalwater. Rioleringsbeheer Zorg voor het goed functioneren van het rioleringssysteem. Rioolheffing
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
40 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
De belasting die inwoners en bedrijfsleven moeten betalen om gebruik te mogen maken van de riolering. De heffing kan uit een aansluitheffing en een afvoerheffing bestaan. De aansluitheffing wordt geheven wegens het hebben van een aansluiting op het gemeentelijk riool. De rioolafvoerheffing wordt geheven wegens het afvoeren van rioolwater afkomstig van de gebruiker van een onroerend goed. Rioleringsbeheerplan (RBP)/verbreed RBP In een rioleringsbeheerplan staat op welke wijze het rioleringssysteem wordt beheerd. Het bevat o.a. onderhoudsstrategieën en een vervangingsplanning riolering. In een verbreed RBP is het onderhoud en beheer ook uitgewerkt voor hemelwater- en grondwatervoorzieningen. Rioolbeheerder Openbaar lichaam belast met de zorg voor (het goed functioneren van) de riolering (meestal een gemeente). Rioolgemaal Bouwwerk met een inrichting voor het verpompen van afvalwater. Riooloverstortput Voorziening die bij hevige of langdurige neerslag in werking treedt en het overtollige regenwater loost op een voorziening of direct op oppervlaktewater. Rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) Een installatie waar het afvalwater wordt ontdaan (van een groot deel) van de verontreinigingen. Rioleringssysteem Samenstel van riolen en rioolputten voor de inzameling en het transport van afvalwater.
RWA-systeem Rioolstelsel alleen bestemd voor de inzameling en het transport van regenwater. Stedelijk afvalwater Huishoudelijk afvalwater of een mengsel daarvan met bedrijfsafvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater of ander afvalwater. Verbeterd gemengd rioolstelsel (VGM) Gemengd rioolstelsel met ter plaatse van één of meerdere lozingspunten een randvoorziening met als doel vuilemissiereductie. Verbeterd gescheiden rioolstelsel (VGS) Gescheiden rioolstelsel waarbij een deel van het (meest vervuilde) regenwater wordt verpompt naar de RWZI of alternatieve locatie voor de behandeling van verontreinigd regenwater. Verhard oppervlak Het op de riolering aangesloten oppervlak dat tijdens neerslag regenwater afvoert naar het rioleringsssysteem. Visuele inspectie Het op (in)directe wijze inspecteren van de toestand van een rioleringsobject. Hierbij wordt vaak gebrik gemaakt van optische hulpmiddelen zoals spiegels, fotocamera, tv-camera of maninspectie. Vrijvervalriolering Rioleringssysteem waarbij het transport van afvalwater plaatsvindt door middel van de zwaartekracht. Vuilemissie Het totaal aan vervuilende stoffen afkomstig uit het rioleringssysteem dat (in)direct via riooloverstortputten wordt geloosd op oppervlaktewater. Vuilwaterriool Riool alleen bestemd voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
41 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
Vuilwatersysteem Het geheel aan voorzieningen voor de gescheiden inzameling en transport van stedelijk afvalwater. Waarschuwingsmaatstaf Grenstoestand van een rioleringsobject waarbij de actuele toestand discutabel is en nader onderzoek benodigd. Water-op-straat Het verschijnsel tijdens hevige of langdurige neerslag dat water uit de riolering op straat komt te staan of dat regenwater niet in de riolering kan stromen als gevolg van een onvoldoende of belemmerde afvoercapaciteit. Wateroverlast Het verschijnsel dat "water op straat" overgaat in wateroverlast in de vorm van ernstige hinder (langdurige onbereikbaarheid) of leidt tot waterschade (bijvoorbeeld water in de woning). Zorgplicht stedelijk afvalwater De gemeente draagt zorg voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater dat vrijkomt bij de binnen het grondgebied van de gemeente gelegen percelen. Zorgplicht hemelwater De gemeente draagt zorg voor een doelmatige inzameling van het afvloeiend hemelwater, voor zover van degene die zich daarvan ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen, redelijkerwijs niet kan worden gevergd het afvloeiend hemelwater op of in de bodem of in het oppervlaktewater te brengen.
Zorgplicht grondwater De gemeente draagt zorg voor het in het openbaar gemeentelijke gebied treffen van maatregelen ten einde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, voor zover het treffen van die maatregelen doelmatig is en niet tot de zorg van het Waterschap of de provincie behoort.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
42 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
BIJLAGE B OVERZICHT LOZINGSPUNTEN STEDELIJK WATERSYSTEEM RD-coördinaten
Bocholtzerbeek Ja
T=2
Overstortputten Lozingspunten Gemiddeld theoretische overstort x y x y frequentie [ / jaar] 18 198,359 315,102 198,359 315,102
Eyserbeek
ja
T=5
198,266 315,220 198,255 315,220
ja
T=2
196,763 316,257 196,755 316,256
GEM
25077c2 Panneslagerstraat Eyserbeek 32 22155A Puntelstraat 55 Eyserbeek
ja
T=2
197,544 316,170 197,546 316,162
Simpelveld 7
GEM
29065A
Eyserbeek
ja
T=2
195,693 315,788 195,696 315,786
Simpelveld 5
GEM
27235c3 Scheelenstraat 49 Eyserbeek
ja
T=2
196,578 316,201 196,585 316,162
2046
Simpelveld 5
Simpelveld 5
GEM
27520
Brandstraat 181
Eyserbeek
ja
T=2
196,273 316,096 196,273 316,096
2047
Simpelveld 3
Simpelveld 3
GEM
23101D
Parkhof 10
Eyserbeek
ja
T=2
197,470 316,357 197,470 316,357
2048
Simpelveld 4
Simpelveld 4
GEM
23228
Dr. Ottenstraat 50
Eyserbeek
ja
T=2
196,695 316,220 196,695 316,220
2049
Simpelveld 6
Simpelveld 6
GEM
28030c2 Brandstraat 181
Eyserbeek
ja
T=2
196,334 316,095 196,331 316,082
2050
Baneheide
Baneheide
GEM
11025c1 Baneheide
Opgeheven
Baneheide 2
GEM
P12.066 Buffer Baneheide
GEM
16072
Weiweg 3
Leegloop op nvt gem. stelsel Bocholtzerbeek ja
T=5
198,039 315,523 198,039 315,523
GEM
24138
Oranjeplein 14
Eyserbeek
T=2
196,930 316,060 196,755 316,256
Sleutel Kern veld
Nr. Rioleringsgebied
Stelsel Nr. type
Bocholtz
7
Bocholtz 7
GEM
Bocholtz
8
Bocholtz 8
GEM
Simpelveld 4
Simpelveld 4
GEM
2043
Simpelveld 3
Simpelveld 3
2044
Simpelveld 7
2045
Simpelveld 5
2038 2039 2042
2517
Simpelveld 3A
Baneheiderweg gebied 2 Simpelveld 3A
2949
Simpelveld 4A
Simpelveld 4A
2051
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
Lokatie
KRW Zandberg Bocholtz 3_4 16043A Prickart 5
Bulkemsbroek 20
Waterlossing
Bis KRW gerealiseerd T=2/T=5
196,390 314,439 196,396 314,446
ja
196,770 314,380
43 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
BIJLAGE C TERUGBLIK AFGELOPEN PLANPERIODE Op 5 november 2009 heeft de gemeenteraad van de gemeente Simpelveld het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2010-2015 vastgesteld. In dit hoofdstuk evalueren we de in dit plan geplande activiteiten, zodat we hieruit lering kunnen trekken voor de aankomende planperiode. Bij de evaluatie hebben we gebruik gemaakt van de volgende deelvragen: • • • • • •
Algemene beeld water- en rioleringstaken? Welke werkzaamheden zijn verricht? Hoe is (samen)gewerkt? Wat waren de kosten? Was de personele capaciteit voldoende? Hoe hoog was de rioolheffing?
ALGEMENE BEELD WATER- EN RIOLERINGSTAKEN Doelen afgelopen planperiode De waterkwaliteit van het oppervlaktewater zal door rioolwateroverstorten uit zuiveringen en stedelijke afvalwaterstelsels niet significant worden beïnvloed. In het voorgaande vGRP gingen we ervan uit dat vanwege de inpassing in stedelijk gebied het niet mogelijk was invulling te geven aan de Kaderrichtlijn Water. In samenspraak met het waterschap hebben we toch een maatregelenprogramma op kunnen stellen. Een voorbeeld van een van de maatregelen is dat de kern Bocholtz grotendeels afgekoppeld gaat worden. Rioolwateroverlast in stedelijk gebied komt niet voor, ook niet in de toekomst als gevolg van klimaatontwikkelingen. Op een locatie wordt nog rioolwateroverlast in stedelijk gebied ervaren. In het basisrioleringsplan is een maatregel voorgesteld. Wanneer deze wordt uitgevoerd verwachten we dat de overlast is verholpen. Algemeen beeld watertaken Bij nieuwbouw werken we volgens het principe van de watertoets. Hierbij overleggen we met het waterschap en dit verloopt naar wens. Openbaar gebied wordt afgekoppeld en particuliere percelen kunnen op vrijwillige basis worden afgekoppeld. Voor het vrijwillig afkoppelen is er Parkstadbreed een stimuleringsregeling in de vorm van een financiele bijdrage van het waterschap. De gemeente is cofinancier hierin. De gemeente heeft weinig areaal aan hemelwaterstelsel.
Omdat ons gebied hellend is kunnen we veel oppervlakkig laten afstromen naar bijvoorbeeld een aantal open bergingen. Dit werkt positief voor het waterbewust zijn van de burger. Nieuwe hemelwaterstelstel worden gedimensioneerd volgens de norm van 120/l/s/ha. Binnen de gemeente is op een aantal locaties een hoge grondwaterstand. Dit leidt niet tot structurele problemen. De afgelopen jaren hebben we gefocused op verbetermaatregelen. Hiervoor is in verband met een tekort aan capaciteit de aandacht voor het regulier beheer en onderhoud iets naar achteren geschoven. De komende tijd zal middels inspectie aandacht worden besteed aan de gebieden waar al maatregelen gepland staan. Op dit moment is er geen strategie voor het beheer en onderhoud van wegbermen/watergangen/open bergingen. hier willen we in de komende planperiode graag meer aandacht aan besteden. In het basisrioleringsplan wordt rekening gehouden met klimaatverandering. Hierin is ook een klimaatstresstest uitgevoerd. In Parkstad-verband is een strategie uitgezet om meer waterbewustzijn te creëren. Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
44 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
WELKE WERKZAAMHEDEN ZIJN VERRICHT? Onderstaande tabellen bieden een overzicht van (de belangrijkste) geplande activiteiten. Bij elke activiteit staat aangegeven of deze is uitgevoerd, in uitvoering of voorbereiding is, is heroverwogen/vervallen of uitgesteld. In het geval de activiteit niet is uitgevoerd staat de reden daarvan vermeld. Legenda: Uitgevoerd In uitvoering In voorbereiding Heroverwogen/niet meer van toepassing Uitgesteld
Activiteiten 2010-2018
Status
Toelichting
PLANVORMING Opstellen vGRP en herberekening kostendekkingsplan
Tweemaal verlengd ivm gezamenlijk vGRP regio Maas- en Mergelland (2017) en gez. Waterplan regio Parkstad (2019); Rioolkostendekkingsplan in eigen beheer bijgesteld (2012; 2014).
Herberekening Basisrioleringsplan
2010; 2018
ONDERZOEK (nummering verwijst naar bijl. 7.3 GRP+) 22. Bulkemstraat nader onderzoek gws 23. onderzoek grondwaterproblematiek
Geen prioriteit vw. geen structurele problemen
24./ 25. onderzoek en uitvoering vergroten RWAbuffers buitengebied
Heroverwogen ihkv KRW-maatregelen 2016
BEHEER & ONDERHOUD (nummering verwijst naar bijl. 7.3 GRP+) 26. aanpassing E-installaties pompgemalen
VERBETERINGSMAATREGELEN (nummering verwijst naar bijl. 7.3 GRP+) 1. Afkoppelen Baneheide 2. monitoring gebruik buffer Baneheiderweg
Cf. GRP+ geen actie
3. Heiweg plaatsen schildmuur
Heroverwogen ihkv BRP 2010
4./5. Wilhelminastraat aanpassen doorvoeren
Heroverwogen ihkv BRP 2010
6. Bethlehemstraat realiseren stuwput
Heroverwogen ihkv BRP 2010
7./8. Groeneweg afkoppelen incl. aanleg RWA 9. Broek-Prickart afkoppelen 10./11. Simpelveld afkoppelen Centrumplan 12. Rodeput wateroverlast Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
45 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
Activiteiten 2010-2018
Status
Toelichting
13. Bosschenhuizen div. maatregelen 14. t/m 16. afkoppelen algemeen
Heroverwogen ihkv KRW-maatregelen 2016
17. t/m 21. Vergroten pompkelders Kapelstraat / Baneheide 27 & 32 / Wijnstraat 6 & 12 33. Panneslagerstraat bijleggen riool 38., 39, Bongerdplein rioolverzwaring/ -vervanging 45. Julianastraat rioolverzwaring 51. Bongerdplein bijleggen riolering 52. Vliexstraat opheffen wateroverlast 52. t/m 55. maatregelen OAS
Heroverwogen ihkv BRP 2010
VERVANGINGSMAATREGELEN (nummering verwijst naar bijl. 7.3 GRP+) 27. t/m 32, 34. t/m 36, 40. t/m 44., 46 t/m 50.: div. reliningen
HOE IS (SAMEN)GEWERKT? Samenwerking binnen de gemeente De samenwerking binnen de gemeente verloopt naar wens. Bij herinrichtingsprojecten worden alle onderwerpen integraal meegenomen, en water krijgt hierbij steeds meer aandacht en is zelfs steeds vaker leidend. Momenteel zijn we bezig met het opstellen van de omgevingsvisie. Hierin wordt een meer integrale benadering van ruimtelijke plannen beoogd. De kaarten uit de klimaatstresstesten die in het kader van het BRP+ zijn opgesteld zijn door de raad vastgesteld als basis voor het ruimtelijk beleid. Middels de Kaartviewer worden deze voor de hele organisatie beschikbaar. Regionale samenwerking Parkstad Met de ondertekening van het Bestuursakkoord Water (2011) hebben het Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en drinkwaterbedrijven verklaard dat zij intensief met elkaar gaan samenwerken in de (afval)waterketen. Deze samenwerking moet leiden tot een besparing van €380 miljoen aan minder meerkosten, kwaliteitsverbetering, vermindering van de kwetsbaarheid en kennisuitwisseling. In de afgelopen planperiode is gewerkt aan de samenwerking in de regio’s Maas en Mergelland en Parkstad. Tot 2016 hebben wij deel uitgemaakt van de samenwerkingsregio Maas- en Mergelland, vanaf 2016 zijn wij bij het samenwerkingsverband Parkstad aangehaakt.
Hiervan zien wij de voordelen in bijvoorbeeld het gezamenlijk opzetten van een communicatietraject en de gezamenlijke onderzoeksprojecten. Hierdoor kunnen activiteiten worden uitgevoerd waarvoor anders geen ruimte is. Naast de activiteiten in Parkstad-verband hebben wij, vanwege de geplande opheffing van de RWZI Simpelveld, in samenwerking met de regio Maas- en Mergelland het BRP+ Zuiveringskring Wijlre opgesteld. Momenteel is het meedraaien in projecten binnen het samenwerkingsverband nog relatief vrijblijvend. De samenwerking zou wat betreft uitvoeringsprojecten mogelijk meer potentieel bieden wanneer er meer partners meedraaien in de gezamelijke trajecten dan nu het geval is.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
46 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
De samenwerking met het waterschap verloopt ook naar wens.
WAS DE PERSONELE CAPACITEIT VOLDOENDE? Hoewel uit de analyse van de personele capaciteit in het huidige GRP geen personeeltekort bleek, wordt dit in de praktijk wel zo ervaren. In de afgelopen periode zijn een aantal zaken op on hold gezet om bijvoorbeeld prioritering te kunnen geven aan de KRW-maatregelen. Hoewel dit voorziene maatregelen waren, bleek toch dat de personele capaciteit ontbrakt om alle projecten te kunnen verwerken. Omdat er in de komende planperiode een hoog investeringsprogramma is voorzien is mogelijk intern extra personele capaciteit nodig of moet meer worden uitbesteed of ingehuurd.
WAT WAREN DE KOSTEN? Investeringen uit vGRP 2010 zijn n.a.v. BRP 2010 aangepast; in 2017 zijn deze ingetrokken n.a.v. aanpak KRW-maatregelen en rekening houdend met maatregelenplan BRP+. Financiële analyse van de investeringen is daarom niet zinvol. Onderstaande tabel toont de geplande en werkelijke exploitatiekosten. Onder exploitatiekosten verstaan we alle beheer- en onderhoudskosten. Jaar
Geplande exploitatie (totaalbedrag)
Werkelijke exploitatie (totaalbedrag)
2015
€ 1.416.717
€ 1.155.715
2016
€ 1.163.151
€ 1.164.414
2017
€ 1.073.016
€ 1.089.845
2018
€ 1.054.811
€ 1.034.351
2019*
€ 1.000.246
€ 1.000.246*
Totaal
€ 4.707.695
€ 5.444.571
*Dit betreft het lopende jaar, de werkelijke exploitatielasten in 2019 zijn geschat op het geplande bedrag.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
47 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
HOE HOOG WAS DE RIOOLHEFFING?
Jaar
Gepland heffingstarief Werkelijk * heffingstarief
2015
€ 325,-
€ 255,-
2016
€ 317,38
€ 260,-
2017
€ 318,26
€ 260,-
2018
€ 317,81
€ 253,20
2019
€ 318,03
€ 244,20
* “Gepland heffingstarief” cf. vGRP 2010 [€ / aansluiting, niet gedifferentieerd]
De ontwikkeling van de rioolheffing is achtergebleven ten opzichte van de prognose in het vorige vgrp. dit is het gevolg van lagere dan voorziene kosten. Het heffingstarief is jaarlijks bepaald op basis van de jaarcijfers en de meerjarenbegroting. daarnaast is de ontwikkeling van het tarief ingezet om lastenstijgingen voor de burger te temperen.
AANDACHTSPUNTEN PLANPERIODE Op dit moment heeft de gemeente geen rioolaansluitverordening. De wens ligt er om deze in de komende planperiode op te stellen. Cofinanciering stimuleringsregeling afkoppelen. De afgelopen jaren hebben we gefocused op verbetermaatregelen. Hierbij is – mede in verband met de beperkte capaciteit - de aandacht voor het regulier beheer en onderhoud iets naar achteren geschoven. Op dit moment is er geen strategie voor het beheer en onderhoud van wegbermen/watergangen/open bergingen. hier willen we in de komende planperiode graag meer aandacht aan besteden. Omdat er in de komende planperiode een hoog investeringsprogramma is voorzien is mogelijk intern extra personele capaciteit nodig of moet meer worden uitbesteed of ingehuurd.
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
48 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
BIJLAGE D ONDERBOUWING FINANCIËN Algemeen v4.10 Kevin Gortmaker Bas Bierens
v4.10
© Arcadis 2017 kevin.gortmaker@arcadis.com +31 6 2706 0128 bas.bierens@arcadis.com +31 6 5073 6783
YAG€R
ALGEMEEN Opdrachtgever: Project: Projectnummer:
startjaar
2018
Gemeente Simpelveld
beschouwde periode
80
Watertakenplan Parkstad
prijspeil
2018
C03071.
aantal heffingseenheden (in startjaar)
5,166
rioolheffing (in startjaar, nominaal)
€
jaar
eenheden
253.20
PERCENTAGES (nominaal) ACTIVERINGSGEGEVENS
technische levensduur
afschrijvingstermijn
Afschrijvings-vorm
Afschrijvingsvorm (default)
Rente op schulden uit geactiveerde (rest)investeringen:
1.90% 1.90%
in 2018 vanaf 2019
Indexatie prijspeil (op basis van verwachte inflatie na 2018):
1.50%
per jaar
Indexatie kostenkengetallen Leidraad D1100 (van 2015 naar 2018):
1.50%
per jaar
lineair Rente op positief saldo voorzieningen (nominaal):
vrij-verval riolering
80
jaar
30
jaar
lineair
gemalen, bouwkundig
40
jaar
30
jaar
lineair
gemalen, E/M
15
jaar
15
jaar
lineair
persleidingen
60
jaar
15
jaar
lineair
drukriolering, bouwkundig
40
jaar
15
jaar
lineair
drukriolering, E/M
15
jaar
15
jaar
lineair
IBA's
100
jaar
15
jaar
lineair
Egalisatievoorziening Groot Onderhoud (BBV 44.1c)
randvoorziening, bouwkundig (BBB / BBL) randvoorziening, bouwkundig overig
80 80
jaar jaar
50
jaar
lineair
Voorziening Riolen (BBV 44.2)
randvoorziening, E/M
15
jaar
15
jaar
lineair
BTW afdracht aan algemene middelen (BTW-compensatie)
infiltratie voorzieningen
40
jaar
15
jaar
lineair
BTW:
drainage / DT-riolering
40
jaar
15
jaar
lineair
BTW-compensatie op basis van directe exploitatiekosten en :
afschrijvingen
BTW over dotaties aan spaar- / groot onderhoudsvoorziening:
nee
VOORZIENINGEN per 1/1 van startjaar (2018)
Startsaldi (nominaal)
Spaarvoorziening Rioolvervanging (BBV 44.1d)
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
Tijdstip eerste afschrijving
begin volg.jaar (saldo 1/1)
Tijdstip rentetoerekening
halverwege
0.0 factor 0.5
€
200,980
21.00%
BTW-vast bedrag (indien van toepassing)
49 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
Heffingseenheden v4.10
Opdrachtgever: Gemeente Simpelveld Project: Watertakenplan Parkstad Projectnummer: C03071.
Heffingseenheden per 1-1-2018: per 1-1-2097:
Jaar 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062 2063 2064 2065 2066 2067 2068 2069 2070 2071 2072 2073 2074 2075 2076 2077 2078 2079 2080 2081 2082 2083 2084 2085 2086 2087 2088 2089 2090 2091 2092 2093 2094 2095 2096 2097
413 245 Heffingseenheden per 1 januari 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166 5 166
YAG€R 5 166 5 166
0 Totale toename gedurende jaar 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
0
0
0
0
0
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
50 van 66
WATERTAKENPLAN SIMPELVELD 2020-2024
Lopende (oude) kapitaallasten v4.10
Opdrachtgever: Gemeente Simpelveld Project: Watertakenplan Parkstad Projectnummer: C03071.
VOOR BCF 4,687,971 Kapitaallasten vast prijspeil € 272,755 € 264,192 € 256,005 € 248,002 € 240,180 € 232,535 € 224,725 € 217,437 € 210,303 € 203,311 € 193,901 € 187,268 € 180,891 € 174,509 € 168,147 € 157,734 € 148,530 € 141,646 € 135,910 € 102,143 € 97,382 € 90,488 € 81,828 € 74,294 € 71,527 € 66,361 € 62,553 € 41,186 € 27,592 € 26,440 € 25,398 € 22,493 € 19,389 € 14,154 € 6,760 € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € -
€ Jaar 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062 2063 2064 2065 2066 2067 2068 2069 2070 2071 2072 2073 2074 2075 2076 2077 2078 2079 2080 2081 2082 2083 2084 2085 2086 2087 2088 2089 2090 2091 2092 2093 2094 2095 2096 2097
Inflatie factor 1.0000 1.0150 1.0302 1.0457 1.0614 1.0773 1.0934 1.1098 1.1265 1.1434 1.1605 1.1779 1.1956 1.2136 1.2318 1.2502 1.2690 1.2880 1.3073 1.3270 1.3469 1.3671 1.3876 1.4084 1.4295 1.4509 1.4727 1.4948 1.5172 1.5400 1.5631 1.5865 1.6103 1.6345 1.6590 1.6839 1.7091 1.7348 1.7608 1.7872 1.8140 1.8412 1.8688 1.8969 1.9253 1.9542 1.9835 2.0133 2.0435 2.0741 2.1052 2.1368 2.1689 2.2014 2.2344 2.2679 2.3020 2.3365 2.3715 2.4071 2.4432 2.4799 2.5171 2.5548 2.5931 2.6320 2.6715 2.7116 2.7523 2.7936 2.8355 2.8780 2.9212 2.9650 3.0094 3.0546 3.1004 3.1469 3.1941 3.2420
YAG€R
NA BCF 10,073,424 Kapitaallasten vast prijspeil € 411,327 € 405,486 € 394,352 € 383,459 € 372,802 € 362,375 € 352,176 € 342,199 € 332,440 € 322,895 € 313,559 € 304,428 € 295,499 € 274,979 € 266,928 € 259,056 € 251,358 € 243,831 € 236,472 € 229,276 € 222,242 € 215,366 € 208,644 € 202,074 € 195,653 € 189,377 € 183,244 € 177,251 € 171,395 € 165,673 € 160,084 € 154,623 € 149,288 € 144,078 € 138,989 € 134,019 € 126,861 € 122,208 € 96,890 € 92,926 € 88,657 € 81,893 € 69,827 € 62,683 € 47,166 € 32,505 € 31,242 € 28,290 € 25,630 € -250 € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €
€ 14,761,396 Totaal vast prijspeil € 684,082 € 669,678 € 650,357 € 631,461 € 612,982 € 594,910 € 576,901 € 559,636 € 542,743 € 526,206 € 507,460 € 491,696 € 476,390 € 449,488 € 435,076 € 416,790 € 399,888 € 385,478 € 372,381 € 331,419 € 319,624 € 305,854 € 290,472 € 276,368 € 267,180 € 255,739 € 245,797 € 218,437 € 198,987 € 192,114 € 185,482 € 177,116 € 168,677 € 158,232 € 145,748 € 134,019 € 126,861 € 122,208 € 96,890 € 92,926 € 88,657 € 81,893 € 69,827 € 62,683 € 47,166 € 32,505 € 31,242 € 28,290 € 25,630 € -250 € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € -
Onze referentie: 084012733 D - Datum: 30 oktober 2019
Kapitaallasten van VOOR het BCF - (inclusief BTW) € 4,042,513 € 1,494,246 € 5,536,759 Boekwaarde Afschrijvingen Rente Kapitaallasten nominaal nominaal nominaal nominaal € 3,879,093 € 163,420 € 109,335 € 272,755 € 3,715,673 € 163,420 € 104,736 € 268,155 € 3,552,254 € 163,420 € 100,323 € 263,743 € 3,388,834 € 163,420 € 95,911 € 259,331 € 3,225,414 € 163,420 € 91,499 € 254,918 € 3,061,994 € 163,420 € 87,086 € 250,506 € 2,898,944 € 163,050 € 82,674 € 245,724 € 2,735,894 € 163,050 € 78,271 € 241,321 € 2,572,858 € 163,036 € 73,869 € 236,905 € 2,409,861 € 162,997 € 69,467 € 232,464 € 2,249,897 € 159,964 € 65,066 € 225,031 € 2,090,052 € 159,845 € 60,747 € 220,592 € 1,930,207 € 159,845 € 56,431 € 216,276 € 1,770,547 € 159,660 € 52,116 € 211,776 € 1,611,236 € 159,312 € 47,805 € 207,116 € 1,457,535 € 153,701 € 43,503 € 197,204 € 1,308,405 € 149,129 € 39,353 € 188,483 € 1,161,289 € 147,117 € 35,327 € 182,444 € 1,014,963 € 146,326 € 31,355 € 177,681 € 906,829 € 108,135 € 27,404 € 135,539 € 800,154 € 106,674 € 24,484 € 131,159 € 698,056 € 102,098 € 21,604 € 123,702 € 603,362 € 94,694 € 18,848 € 113,542 € 515,019 € 88,343 € 16,291 € 104,634 € 426,676 € 88,343 € 13,906 € 102,248 € 341,909 € 84,767 € 11,520 € 96,287 € 259,019 € 82,891 € 9,232 € 92,122 € 204,447 € 54,572 € 6,994 € 61,566 € 168,103 € 36,343 € 5,520 € 41,863 € 131,925 € 36,178 € 4,539 € 40,717 € 95,788 € 36,137 € 3,562 € 39,699 €
62,688 € 33,100 € 2,586 € 35,686 € 33,158 € 29,530 € 1,693 € 31,222 € 10,919 € 22,239 € 895 € 23,134 € -0 € 10,919 € 295 € 11,214
Kapitaallasten van NA het BCF - (exclusief BTW) € 8,168,627 € 4,916,345 € 13,084,972 Boekwaarde Afschrijvingen Rente Kapitaallasten nominaal nominaal nominaal nominaal € 7,977,530 € 196,175 € 215,152 € 411,327 € 7,781,356 € 196,175 € 215,393 € 411,568 € 7,585,181 € 196,175 € 210,097 € 406,271 € 7,389,006 € 196,175 € 204,800 € 400,975 € 7,192,831 € 196,175 € 199,503 € 395,678 € 6,996,657 € 196,175 € 194,206 € 390,381 € 6,800,482 € 196,175 € 188,910 € 385,085 € 6,604,307 € 196,175 € 183,613 € 379,788 € 6,408,132 € 196,175 € 178,316 € 374,491 € 6,211,957 € 196,175 € 173,020 € 369,194 € 6,015,783 € 196,175 € 167,723 € 363,898 € 5,819,608 € 196,175 € 162,426 € 358,601 € 5,623,433 € 196,175 € 157,129 € 353,304 € 5,441,565 € 181,868 € 151,833 € 333,701 € 5,259,696 € 181,868 € 146,922 € 328,791 € 5,077,828 € 181,868 € 142,012 € 323,880 € 4,895,959 € 181,868 € 137,101 € 318,970 € 4,714,091 € 181,868 € 132,191 € 314,059 € 4,532,223 € 181,868 € 127,280 € 309,149 € 4,350,354 € 181,868 € 122,370 € 304,238 € 4,168,486 € 181,868 € 117,460 € 299,328 € 3,986,617 € 181,868 € 112,549 € 294,418 € 3,804,749 € 181,868 € 107,639 € 289,507 € 3,622,880 € 181,868 € 102,728 € 284,597 € 3,441,012 € 181,868 € 97,818 € 279,686 € 3,259,144 € 181,868 € 92,907 € 274,776 € 3,077,275 € 181,868 € 87,997 € 269,865 € 2,895,407 € 181,868 € 83,086 € 264,955 € 2,713,538 € 181,868 € 78,176 € 260,044 € 2,531,670 €