6. Bijlage 1 Programmabegroting 2022.pdf
Tekst van het document
College-agenda In zijn meerjarige college-agenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma Sport, cultuur en recreatie benoemt de college-agenda (meerjarig) de volgende onderwerpen: Uitvoering geven aan de beleidsnota Sport. Stimuleren en mogelijk faciliteren van activiteiten voor de doelgroep ‘jeugd’ (bijvoorbeeld verenigingsactiviteiten, muziekonderwijs, sportonderwijs). Uitbesteding groenonderhoud aan (buitensport)verenigingen continueren. Jaarlijkse evaluatie en eventuele bijstelling van de culturele agenda. Behouden van de bibliotheek in de kernen Bocholtz en Simpelveld. Initiatieven stimuleren en ondersteunen tot behoud van verenigingen. Zichtbaar maken van het Romeins verleden. Mogelijkheden onderzoeken tot gefaseerde realisatie van: * openbare speelplekken binnen de dorpskernen, * plaatsing van beweegtoestellen / beweegtuin binnen de dorpskernen, * realisatie van dorpsgaarden / pluktuinen binnen de dorpskernen, * eventueel aanleg van één skateboardbaan (gemeentebreed). Voor 2021 / 2022 benoemt het collegeprogramma ‘Behoud cultureel erfgoed’ als expliciet actiepunt.
-56-
Programmabegroting 2022
Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambitie: 1. 2. 3.
Het bevorderen van kunst- en cultuuruitingen met aandacht voor aansluiting op de toeristischrecreatieve doorontwikkeling van de gemeente. Een zo groot mogelijke deelname van de inwoners aan het lokale sportaanbod, teneinde de gezondheid van de inwoners en de sociale contacten te bevorderen. Het in stand houden en daar waar mogelijk verbeteren van dit lokale sportaanbod.
BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Bron
Niet sporters
%
Gezondheidsmonitor (GGD, CBS en RIVM)
Realisatie 2012
Realisatie 2016
64,7%
56%
Realisatie 2020 SPV NL 56,2%
49,3%
De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen geeft inzicht in de gezondheid en leefstijl van Nederlanders van 19 jaar en ouder en vindt elke vier jaar plaats. De volgende Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen start in het najaar van 2020. De vorigen hebben plaatsgevonden in 2012 en 2016.
Om de realisatie van de hoofdambitie van dit programma te kunnen meten, is deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator
Bron
Heeft op cultuur aanbod weinig te bieden* Tevredenheid sportgelegenheden Tevredenheid onderhoud openbaar groen Tevredenheid over inrichting openbaar groen
Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg
Realisatie 2015
Realisatie 2017
Realisatie 2019
Streefwaarde 2022
Hoogste Parkstad
27%
22%
26%
26%
13%
84%
77%
87%
87%
83%
47%
41%
42%
56%
56%
40%
38%
44%
60%
60%
* Gevraagd is om aan te geven in hoeverre men het hiermee eens is. Met de hoogste score uit Parkstad wordt dus de beste score (eigenlijk dus de laagste score) bedoeld. ** Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2010 (2009); 4. Notitie haalbaarheidsonderzoek Combinatiefunctie(s) gemeente Simpelveld (2016); 5. Haalbaarheidsonderzoek kunstgras Gemeente Simpelveld (2017).
-57-
Programmabegroting 2022
Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Sport en cultuur
Doelstellingen Adequaat sport- en cultuurbeleid op maat van onze gemeente.
Voorzieningen openbare ruimte
Gefaseerde realisatie van voorzieningen in de openbare ruimte gericht op het stimuleren van ‘bewegen’. Behoud cultureel erfgoed
Cultureel erfgoed
Activiteiten - Uitvoering geven aan de culturele agenda en eventuele actualisatie van Nota Sport (incl. regeling combinatiefunctionaris en samenwerkingsovereenkomst met uitvoerende partner). - Gefaseerde realisatie van voorzieningen in de openbare ruimte. - Verkenning mogelijkheden tot behoud cultureel erfgoed.
Sport en cultuur Ook in 2022 zal verder uitvoering worden gegeven aan de door uw raad vastgestelde actiepunten voortkomend uit de Culturele Agenda. Voor wat betreft de nota Sport zal in 2022 bekeken worden of een actualisatie nodig is of dat het huidige beleid kan worden voortgezet (i.c.m. de acties die beschreven staan in het sportakkoord). Daarbij wordt ook gekeken naar de regeling omtrent de combinatiefunctionaris sport en cultuur en de samenwerkingsovereenkomst met de uitvoerende partner, die beide lopen tot 1 september 2022. Voorzieningen openbare ruimte De jongerenontmoetingsplek (JOP) in Bocholtz zal in het voorjaar van 2022 gerealiseerd worden (uitgesteld vanwege de coronamaatregelen en een langere levertijd). Daarnaast zal in 2022 een uitvoeringsprogramma speelruimte worden opgesteld. Ook zal in 2022 een onderzoek worden uitgevoerd naar de realisatie van eenvoudige beweegtoestellen in de openbare ruimte (burgerinitiatief). Cultureel erfgoed In de collegeagenda is het thema ‘Behoud cultureel erfgoed’ als nader uit te werken thematiek opgenomen. De verkenning m.b.t. behoud cultureel erfgoed zal in 2022, waarin ook aandacht zal zijn voor monumentenbeleid, uitgevoerd worden.
KENGETALLEN Bron Bibliotheek - aantal leden bibliotheek Bocholtz - aantal leden servicepunt Simpelveld Bibliotheek - aantal uitleningen bibliotheek Bocholtz - aantal uitleningen servicepunt Simpelveld Bibliotheek - omvang collectie bibliotheek Bocholtz - omvang collectie bibliotheek Simpelveld Aantal leden - binnensport - buitensport
2016
2017
2018
2019
2020
Bibl. Kerkrade e.o.
714
678
646
578
527
Bibl. Kerkrade e.o.
677
664
645
625
586
Bibl. Kerkrade e.o.
16.467
16.770
16.518
14.635
8.212
Bibl. Kerkrade e.o.
17.500
15.661
14.365
13.677
7.961
Bibl. Kerkrade e.o.
12.183
12.183
11.677
12.208
11.365
Bibl. Kerkrade e.o.
9.588
9.588
6.712
7.460
7.181
Gemeente Gemeente Gemeente
3.169 1.061 2.108
3.127 1.055 2.072
3.010 1.018 1.992
2.930 990 1.940
2.912 1.031 1.881
-58-
Programmabegroting 2022
Aantal jeugdleden (< 13 jaar) - binnensport - buitensport Aantal speellocaties Aantal speeltoestellen
Bron Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente
2016 480 191 289
2017 478 202 276 12 42
2018 461 203 258 12 42
2019 434 188 246 12 42
2020 442 197 245 11 50
Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN
La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025 1.456.706 1.416.397 1.574.823 1.437.384 1.454.982 1.477.380 197.984 151.670 151.670 151.670 151.670 151.670 -1.258.723 -1.264.727 -1.423.153 -1.285.714 -1.303.312 -1.325.710 186.535 171.897 158.757 148.399 148.399 148.399 12.690 9.809 15.431 14.956 14.713 14.577 -1.457.948 -1.446.433 -1.597.341 -1.449.069 -1.466.424 -1.488.686 3.920 3.920 3.920 3.920 3.920 3.920 0 0 0 0 0 0 -1.461.868 -1.450.353 -1.601.261 -1.452.989 -1.470.344 -1.492.606
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2020 Saldo van baten en lasten: 5.1 s portbel ei d en a ctiveri ng s port a l gemeen 5.2 s portaccommoda ties bi nnens port Bochol tz bi nnens port Si mpel vel d beheer (ni et groene) s portterrei nen beheer groene s portvel den 5.3 cul tuurpres entatie, cul tuurproductie en cul tuurpa rtici pa tie s ubs i di es kuns t en cul tuur kuns t en cul tuur muzi ekonderwi js 5.5 cul tureel erfgoed monumentenbel ei d 5.6 medi a bi bl i otheekwerk 5.7 openba a r groen en (openl ucht) recrea tie na tuur- en l a nds cha ps bes chermi ng openba a r groen s peel terrei nen en recrea tievoorzi eni ngen / JOP's Gerealiseerd / geraamd resultaat
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
-93.944
-135.501
-122.977
-126.349
-129.849
-133.444
-208.287 -64.026 -24.573
-214.990 -67.309 -18.947
-202.150 -67.006 -18.809
-201.864 -66.161 -18.506
-201.749 -65.730 -18.317
-201.717 -65.489 -18.176
-92.667
-85.361
-76.468
-44.843
-41.516
-41.508
-35.163 -112.377 -111.230
-57.672 -34.559 -87.880
-93.627 -48.756 -87.880
-94.987 -28.756 -87.880
-96.257 -28.756 -87.880
-97.557 -28.756 -87.880
-587
-650
-407
-407
-407
-407
-138.075
-141.688
-142.271
-143.849
-145.586
-147.431
-21.343
-20.681
-20.937
-20.937
-20.937
-20.937
-548.619 -7.055
-523.605 -57.590
-689.703 -26.350
-563.180 -51.350
-563.090 -66.350
-579.034 -66.350
-1.457.948
-1.446.433
-1.597.341
-1.449.069
-1.466.424
-1.488.686
-59-
Programmabegroting 2022
MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Toevoegingen (lasten) res erve s peel rui mte Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten)
3.920 3.920
3.920 3.920
3.920 3.920
3.920 3.920
3.920 3.920
3.920 3.920
Subtotaal onttrekkingen Totaal
0 3.920
0 3.920
0 3.920
0 3.920
0 3.920
0 3.920
INVESTERINGEN Geen TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2021 zijn de volgende: Uit de Berap najaar 2020 - Geen Uit de Berap voorjaar 2021 - Structureel extra calamiteitenbudget groen (incl. bomenonderhoud) - Ombuiging budget openbare speelplekken Overige - In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de begroting 2021 is reeds gewezen op de mogelijke financiële consequenties van de wettelijke zorgplicht voor het gemeentelijke e bomenareaal. Daarom is in de 1 helft van dit jaar een inspectie uitgevoerd. Vervolgens zijn bestekken opgesteld voor een eenmalige ‘0-beurt’ van risicobomen en voor het reguliere onderhoud van onze bomen. Voor de ‘0-beurt’ is naar schatting eenmalig € 100.000 benodigd. Voor het reguliere onderhoud is de schatting dat structureel € 40.000 nodig is. In de berap voorjaar 2021 is reeds een structureel budget beschikbaar gesteld van € 25.000 (zie tekst hiervoor). Resteert derhalve nog een aanvulling van € 15.000 structureel Totaal
0
-25.000 -40.000
-100.000
-15.000 -180.000
Verschillen ten opzichte van de begroting 2021 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het groenstructuur- en beheerplan wordt binnen afzienbare tijd geactualiseerd. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-60-
Programmabegroting 2022
Programma 6. Sociaal domein Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, inkomensregelingen, begeleide participatie, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (Wmo), maatwerkdienstverlening 18+, en 18-, geëscaleerde zorg 18+ en 18-.
Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd. - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig. - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit. - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren. - Kracht van de maatschappij benutten. - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden. - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben. - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.
College-agenda In zijn meerjarige college-agenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma Sociaal domein benoemt de college-agenda (meerjarig) de volgende onderwerpen: Kwaliteit van jeugdhulp / jeugdzorg borgen. Borgen van kwalitatief goede kinderopvangvoorzieningen. In regionaal verband inzetten op voorkomen en bestrijden van kindermishandeling. Invulling geven aan een effectief, laagdrempelig, transparant en duidelijk minimabeleid. WSP (Werkgevers Service Punt) steunen en verder uitbreiden. Via ISD Kompas aandacht blijven richten op mensen met een minimuminkomen. Jongeren uit minder financieel draagkrachtige gezinnen in gelegenheid stellen lid van verenigingen te worden / blijven. Sociale activering: mensen motiveren en faciliteren om zich als vrijwilliger voor de gemeenschap in te zetten. Doorontwikkeling van D’r Durpswinkel. Zo lang als mogelijk handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken en zonodig hiertoe aanvullend budget vrijmaken (‘Sociale hulp mag nooit sluitpost zijn’). Mantelzorgers ondersteunen / mantelzorgcompliment op de huidige wijze voortzetten.
-61-
Programmabegroting 2022
Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: In de kadernotitie ‘SAMENLEVEN: Omvorming van het sociale domein’ (2014) staat de volgende doelstelling geformuleerd: In 2020 heeft onze gemeente grote sprongen gemaakt in de participatie van burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties op het sociale domein: a. Burgers participeren maximaal in de maatschappij en ontvangen zo nodig een passend en integraal ondersteuningsaanbod waar mogelijk op basis van eigen kracht; b. De eigen kracht van de burger en de maatschappij wordt maximaal benut, waarbij: - burgers elkaar vinden omdat de gemeente heeft gezorgd voor het matchen van vraag en aanbod; - burgers zelf met ideeën bij de gemeente komen voor wijkprojecten: de gemeente neemt hierbij een meedenkende houding aan, maar laat de uitvoering bij de burger; - de kracht van de maatschappij ervoor heeft gezorgd dat D’r Durpswinkel een succes is: de gemeente maakt terugtrekkende bewegingen. c. de organisaties die actief zijn op het gebied van wonen-welzijn-zorg hebben een systeem ontwikkeld waardoor er goed wordt samengewerkt en casuïstieken integraal worden opgepakt.
Hoofdambitie 1: De klant staat centraal! - 1gezin-1plan-1regisseur Integraal werken: één organisatie / partner is regisseur, moet samenwerken met anderen (brede benadering van de situatie) en verbinden - We kennen de klant - Niemand valt buiten de boot: iedereen doet mee! - Maatwerk in plaats van standaardpakketten Hoofdambitie 2: Voorzieningenpakket - Meer collectief, minder individueel - Meer richten op vroege signalering en preventie: licht waar het kan, zwaar waar het moet - Laagdrempelige toegang - Kwaliteit waarborgen met beperkte middelen Hoofdambitie 3: SAMENleven = eigen kracht - Cultuuromslag bij burgers: insteken op wat iemand wel nog kan (demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren) inschakelen eigen netwerk collectieve voorzieningen zijn voorliggend - Cultuuromslag bij gemeente: zorgen dat iedereen ergens ‘bij’ hoort iedereen doet mee insteek is de kwaliteiten van onze burgers (stimuleren van positief zelfbeeld) - Cultuuromslag bij instellingen: ‘gezamenlijke’ verantwoordelijkheid geven (niet instellingsbelang maar klantbelang is leidend) samenwerken regie nemen budget is gemaximaliseerd en dus leidend signaalfunctie is verplicht voor iedereen die een rol heeft! - De rol van omgeving Eigen kracht versterken, ook bij de omgeving Bijzondere aandacht voor mantelzorgers (hoe ver reikt de eigen kracht?)
-62-
Programmabegroting 2022
Hoofdambitie 4: Rol van de gemeente - Regie-rol - Eindverantwoordelijk & budgetverantwoordelijk - Inzetten op eigen kracht, van burgers én van instellingen: aanspreken op verantwoordelijkheden! - Verbindingen leggen - Steviger inzetten op resultaatgerichtheid (control-functie) BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Kinderen in uitkeringsgezin Werkloze jongeren Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Banen
% kinderen tot CBS 18 jaar in bijstandsgezin % 16 t/m 22 CBS jarigen % van alle CBS jongeren tot 18 jaar % van alle CBS jongeren tot 18 jaar
Netto arbeidsparticipatie
Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorziening en Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
Bron
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2016 2017 2018 2019
Realisatie 2020 SPV NL
4
4
4
4
n.b.
n.b.
n.b.
2
2
2
n.b.
n.b.
10,7
10,9*
11,4
10,7
10,3
9,7
2
2,3*
2,3
1,7
2,1
1,1
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
CBS
n.b.
0*
n.b.
n.b.
n.b.
0,3 e (2 halfjaar 2020)
Aantal per 1.000 in de leeftijd 15-64 % van de werkzame beroepsbevol king t.o.v. de beroepsbevol king Aantal per 10.000 inwoners van 18 jaar e.o. Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
CBS / LISA
332,9
334*
335,2
348,0
342,4
795,9
CBS
63,1
63,8*
64,8
65,6
64,7
68,4
CBS
217,8
187*
176,3
170,6
192
466,5
CBS
464,9
381,3*
276,8
372,9
420,2 (1 halfjaar 2020)
e
202,0
Aantal per 10.000 inwoners
CBS
n.b.
110*
590
650
680 (2 halfjaar 2020)
e
650
* via de website www.waarstaatjegemeente.nl
-63-
Programmabegroting 2022
Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicatoren: Indicator
Bron
Maatschappelijke participatie *
Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg
Eenzaamheid
Zelfredzaamheid
Realisatie 2015
Realisatie 2017
Realisatie 2019
Hoogste Parkstad
3,6
Streefwaarde 2022 3,9
3,8
3,8
15%
11%
9%
11%
11%
8,1
8,4
8,5
8,7
8,7
3,9
* Score voor maatschappelijke participatie loopt van 0 (=zeer laag) t/m 10 (=zeer hoog).
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Kadernotitie Omvorming van het sociale domein Simpelveld - “Samenleven” (2014); 4. Gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid-Limburg (2015); 5. Gemeenschappelijke regeling Werkgeverservicepunt Parkstad (2017); 6. Gemeenschappelijke regeling ISD Kompas (2020); 7. Nota Gemeentelijk Armoedebeleid (2015); 8. Beleidskader Werk, Inkomen en Sociale Zorg 2019/2022 (2018); 9. Beleidsplan 2021-2022 Kompas (2021); 10. Beleidskader Arbeidsmarktbeleid Parkstad Limburg 2016-2020 (2016); 11. Verordening Wet Inburgering (2013); 12. Beleidsplan WMO 2015 (2014); 13. Wmo-verordening 2018 (2018); 14. Besluit nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Simpelveld 2018 (2018); 15. Protocol Hulp bij het huishouden gemeente Simpelveld 2018 (2018); 16. Nadere regels Wmo opvang en Beschermd wonen gemeente Simpelveld 2017 (2016); 17. Notitie Vrijwilligerswerk en mantelzorg (2009); 18. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2010 (2009); 19. Visie Opvang & Beschermd wonen Parkstad 2017 (2018); 20. Personen met verward gedrag: Bouwstenen voor een gezamenlijke aanpak in Parkstad Limburg 2017 (2018); 21.
Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2019 – 2022 (2019); 22. Beleidsagenda Jeugdhulp Parkstad 2019 - 2022 (2019); 23. Verordening jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019); 24. Beleidsregels jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019).
Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Doelstellingen Minimabeleid / Armoedebeleid Zorgdragen voor een integraal, efficiënt en adequaat samenstel van minimaregelingen, zodat eenieder in staat wordt gesteld om zoveel als mogelijk deel te nemen aan het maatschappelijk leven, te participeren in de maatschappij.
-64-
Activiteiten - Implementeren herijkt minimabeleid; - Uitvoering en tussentijdse evaluatie project De Voorzieningenwijzer (o.b.v. afspraken Regio-deal); - Uitvoering geven en monitoren
Programmabegroting 2022
Prioriteiten
Doelstellingen
Participatiewet
Effectief en efficiënt uitvoering geven aan de Participatiewet, om daarmee onze burgers zoveel als mogelijk in staat te stellen een eigen inkomen te verwerven en een zinvolle bijdrage te leveren aan de maatschappij.
Inburgering
Zorgen dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk de taal leren, worden geactiveerd richting werk en volwaardig aan de Nederlandse samenleving gaan deelnemen. Ervoor zorg dragen dat alle burgers, ook burgers met één of meerdere beperkingen, kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven.
Wet Maatschappelijke Ondersteuning
Jeugdwet
Jeugd- en jongerenwerk
Activiteiten van de wijzigingen in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). - Uitvoering geven aan de nieuwe GR waarin de toetreding van Schinnen (per 01-01-2021) en Onderbanken (per 01-01-2022) is vastgelegd; - Adequaat inspelen op de gevolgen van de coronacrisis op het bestand, de taken en de dienstverlening van Kompas. - Uitvoering geven aan de nieuwe wet Inburgering per 1-1-2022.
- Maatschappelijk werk / doorontwikkeling d’r Durpswinkel; - Mantelzorg- en vrijwilligersbeleid; - Handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken; - Beschermd wonen en maatschappelijke opvang; - Wijziging GR Omnibuzz; - Continu cliëntervaringsonderzoek. Alle kinderen moeten gezond en veilig - Doorontwikkeling inkoop jeugdkunnen opgroeien, hun talenten zorg; ontwikkelen en naar vermogen - Wet verbeterde beschikbaarheid participeren in de samenleving. zorg voor jeugdigen; - Uitvoering geven aan de nieuwe Wet wijziging woonplaatsbeginsel per 1-1-2022. Jeugdigen en jongeren ondersteunen - mogelijkheden om nieuwe bij het participeren in de maatschappij. impulsen te geven aan (laagdrempelig) jeugd- en jongerenwerk.
Minimabeleid/Armoedebeleid In het beleidsplan Werk, Inkomen en Sociale Zorg 2019-2022 zijn de kaders geschetst voor o.a. het armoedebeleid. Deze kaders zijn verder geconcretiseerd in de nota Minimabeleid. In 2021 is de nota Minimabeleid herijkt. De nieuwe nota zal in 2022 worden geïmplementeerd. Directe aanleiding voor deze herijking was de toetreding van de gemeente Beekdaelen (per 1-1-2021 postcodegebied Schinnen en per 1-1-2022 postcodegebied Onderbanken) en de daaruit volgende behoefte aan harmonisatie (in ieder geval binnen Beekdaelen). Daarnaast heeft de herijking van het minimabeleid zich gericht op de actualisatie van het bestaande beleid. Verder zal in 2022 uitvoering gegeven worden aan De VoorzieningenWijzer en zal er een eerste (tussentijdse) evaluatie gaan plaatsvinden. Dit als onderdeel van de afspraken vanuit de Regio Deal Parkstad Limburg en in het kader van het voorportaal van de gemeentelijke schuldhulpverlening. Middels dit instrument worden inwoners meer en beter toe geleid naar (de voor hen best passende) bestaande voorzieningen. Er wordt samen met de inwoner gekeken of er financieel voordeel te behalen valt op vijf gebieden: energiecontract, toeslagen, zorgverzekering, minimaregelingen en aangifte inkomstenbelasting.
-65-
Programmabegroting 2022
Participatiewet De gevolgen van de coronacrisis op de arbeidsmarkt en de economie zijn nog steeds groot. De verwachting is dat het aantal uitkeringen zal gaan toenemen. Dit zal in 2022 zichtbaar worden. Deze toename wordt veroorzaakt doordat mensen hun werk verliezen en een stijging in het aantal aanvragen. Maar ook doordat het bemiddelen van kandidaten naar betaald werk maar beperkt mogelijk is. Veel werkgevers kampen met omzetverlies en het aannemen van nieuw personeel is dan ook veelal niet aan de orde. En natuurlijk is ook het contact tussen de kandidaat en de werkgever minder gemakkelijk geweest als gevolg van de coronamaatregelen. Een stijgend aantal uitkeringen zal overigens ook gevolgen hebben voor het aantal aanvragen voor minima-uitkeringen en de bijbehorende kosten. Daarmee is duidelijk dat de coronacrisis ingrijpende gevolgen zal hebben voor het bestand, de taken en de dienstverlening van ISD Kompas. De belangrijkste opgave voor 2022 is dan ook het adequaat inspelen op deze effecten en gevolgen. Een andere belangrijke focus in 2022 zal liggen op de implementatie van de nieuwe gemeenschappelijke regeling ISD Kompas, waarin de toetreding van de gemeente Beekdaelen is vastgelegd. Per 1 januari 2022 wordt Kompas ook verantwoordelijk voor postcodegebied Onderbanken (postcodegebied Schinnen is per 1-12021 toegetreden bij ISD Kompas).
Ook dit heeft vanzelfsprekend ingrijpende gevolgen voor de organisatie ISD Kompas, omdat daarmee het bestand aanzienlijk groter wordt. Inburgering Per 1 januari 2022 treedt de nieuwe wet Inburgering in werking. In het nieuwe stelsel krijgen gemeenten nadrukkelijk de regie over de inburgering. De bedoeling is dat nieuwkomers vanaf het eerste moment aan de slag gaan met hun inburgering en dat gemeenten hen daarbij activeren en begeleiden. ISD Kompas zal namens de gemeente uitvoering gaan geven aan deze nieuwe wet. In 2021 zullen de voorbereidingen worden afgerond. Dit in nauwe samenwerking tussen de gemeente en ISD Kompas en in samenwerking met het gewest Parkstad en de regio Zuid-Limburg (o.m. aanbesteding). Per 1 januari 2022 zal vervolgens uitvoering worden gegeven aan de nieuwe wet en de hierbij behorende taken voor ISD Kompas. Wet maatschappelijke ondersteuning Maatschappelijk werk / Doorontwikkeling d’r Durpswinkel Net als het jaar 2020 heeft 2021 vooral in het teken gestaan van de coronacrisis en de daarmee gepaard gaande uitdagingen om de dienstverlening overeind te houden. Het is nog afwachten hoe de coronacrisis zich verder zal ontwikkelen en of er ook in 2022 alternatieve vormen van dienstverlening aangeboden moeten worden of dat de reguliere dienstverlening hervat kan worden. Daarnaast is het de vraag welke langdurige impact de coronacrisis op onze samenleving heeft.
Samen met Impuls wordt gekeken hoe de dienstverlening zo goed als mogelijk vorm kan worden gegeven. Dat gebeurt door in te spelen op de actualiteit, maar tevens door het doorontwikkelen van het huidige voorzieningenaanbod van d’r Durpswinkel en samenwerking met partners als BAS, de bibliotheek en Meander. Daarbij zal ook aandacht worden besteed aan het mantelzorg- en vrijwilligersbeleid. Handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken De zorgverlening komt steeds meer onder druk te staan door wijzigingen in de diverse cao’s en krapte op de arbeidsmarkt. Kosten zullen gaan stijgen als er niet tijdig voorgesorteerd wordt op nieuwe methoden/ varianten. Als gevolg van de coronacrisis is de zorgverlening nog verder onder druk komen te staan. Het is een uitdaging om de zorg met de coronabeperkingen zo goed als mogelijk te leveren (regulier dan wel in de vorm van een alternatief). Dit zal naar verwachting ook in 2022 het geval zijn. Daarom wordt ook in 2022 samen met zorgaanbieders gekeken naar innovatie binnen de zorg, aanwas van medewerkers én het voorkomen van onnodige kosten(stijgingen). Uiteraard wordt daarbij rekening gehouden met de mogelijkheden en onmogelijkheden ten gevolge van de coronacrisis.
Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Visie en uitvoeringsagenda Opvang en Beschermd Wonen Parkstad: In 2018 hebben alle gemeenteraden van Parkstad de nota ‘Visie Opvang en Beschermd Wonen Parkstad’ vastgesteld. Daarin is afgesproken dat de uitwerking van de visie zal plaatsvinden in de vorm van uitvoeringsagenda’s. In 2021 is de uitvoeringsagenda voor de jaren 2021 en 2022 vastgesteld. De gemeente Simpelveld is als deelnemer aan de centrumregeling Opvang en Beschermd Wonen Parkstad mede verantwoordelijk voor de gezamenlijke regionale opgave ten behoeve van de realisatie van de in de uitvoeringsagenda opgevoerde projecten en actiepunten.
-66-
Programmabegroting 2022
Skaeve Huse Meer in het bijzonder geldt de opgave tot de realisatie van 21 zogenaamde ‘Skaeve Huse’ verdeeld over de Parkstadgemeenten, waarbij gesteld is dat er één huisje per 10.000 inwoners gerealiseerd moet worden. Skaeve Huse is een bijzondere woonvorm bedoeld voor mensen die vanwege hun gedrag niet regulier gehuisvest kunnen worden en die tevens niet passen in een beschermde woonvorm. Hiermee voegen we een woonvorm toe aan de woonladder in deze regio en creëren we stabiele huisvesting voor een deel van de zorgmijders. Voor de gemeente Simpelveld betekent dit een opgave van één Skaeve Huse. Een regionale projectgroep is van start gegaan om actief tot realisatie van deze opgave te kunnen komen. Daarnaast werkt Simpelveld bij de realisatie samen met de gemeente Voerendaal. Doordecentralisatie beschermd wonen Per 1 januari 2022 wordt gestart met de doordecentralisatie van beschermd wonen. Dat betekent dat niet alleen de 43 centrumgemeenten, maar alle gemeenten zich volledig gaan inzetten voor inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen en daartoe alle gemeenten regionale samenwerkingsafspraken hebben gemaakt. Pas vanaf 1 januari 2023 komt er een nieuwe financiële verdeling over gemeenten en een woonplaatsbeginsel. Binnen Parkstad zullen samenwerkingsafspraken over beschermd wonen worden gemaakt.
Van doordecentralisatie van de maatschappelijke opvang en de vrouwenopvang is voorlopig geen sprake, dat blijven taken van de centrumgemeenten. Wijziging GR Omnibuzz In de jaarplanning 2021 van Omnibuzz was onder andere een wijziging van de gemeenschappelijke regeling opgenomen. Die wijziging is echter uitgesteld omdat de aanpassing van de verdeelsystematiek in combinatie met de omschakeling van de afrekening van zones naar kilometers nog dient te worden uitgevoerd en meer tijd kost. De inhoudelijke voorbereiding ten aanzien van de andere onderwerpen, zoals de uittredingsregeling en de aankomende wetswijzigingen van de Wet gemeenschappelijke regelingen (2022), is gereed. Na overeenstemming over de afrekensystematiek kunnen alle onderwerpen tegelijk worden meegenomen in een wijzigingsvoorstel van de gemeenschappelijke regeling dat ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. Continu cliëntervaringsonderzoek Gemeenten zijn volgens de Wmo 2015 en Jeugdwet verplicht om jaarlijks een cliëntervaringsonderzoek uit te (laten) voeren onder inwoners die gebruik maken of gebruik hebben gemaakt van hulp of ondersteuning. In 2021 is aan het college voorgesteld om, in tegenstelling tot voorgaande jaren, te werken met een andere methodiek, namelijk continu cliëntervaringsonderzoek.
Dit houdt in dat cliënten op vaste momenten in het (ondersteunings-)proces worden bevraagd naar hun ervaringen. Door het onderzoek kort na de ervaring te doen, verwachten we een hogere respons en een hogere betrouwbaarheid van de resultaten. Respondenten hoeven niet meer te antwoorden over een situatie die soms meer dan een jaar geleden, maar recent heeft plaatsgevonden. In 2022 wordt de raad op de gebruikelijke wijze over de resultaten geïnformeerd op het moment dat de resultaten bij het ministerie van VWS worden aangeleverd. Jeugdwet Sinds 2015 zijn gemeenten bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet en daarmee voor alle vormen van jeugdhulp, kinderbescherming en jeugdreclassering. De gemeenten in ZuidLimburg werken op dit terrein samen. Voor Simpelveld geldt dat de gemeente Maastricht fungeert als centrumgemeente en zorg draagt voor alle zaken omtrent inkoop, contractering, facturatie en monitoring. Het toegangsproces en de preventieve en voorliggende jeugdhulp worden lokaal uitgevoerd. Doorontwikkeling inkoop jeugdzorg In 2021 is een begin gemaakt aan de doorontwikkeling van de inkoop jeugdzorg. In 2022 zal verdere uitwerking en transformatie plaatsvinden door het uitwerken en implementeren van een nieuwe inkoopsystematiek. Dit uiteraard na opdrachtverstrekking door en samen met de andere gemeenten in Zuid-Limburg.
De regionale aanbesteding ten aanzien van gespecialiseerd verblijf (intensieve klinische jeugdhulp) is in 2021 uitgevoerd en zal per 2022 ingaan. Verder wordt in 2022 gestart met het uitzetten van aanbestedingen en het selecteren van aanbieders ten aanzien van de ambulante jeugdhulpverlening. Samen met aanbieders, wordt de praktische implementatie van de contracten verder vormgegeven. Met ingang van 2023 moeten de nieuwe meerjarige contracten zijn afgesloten.
-67-
Programmabegroting 2022
Wet verbeterde beschikbaarheid zorg voor jeugdigen In 2021 is een start gemaakt met de uitvoering van de eisen vanuit het rijk ten aanzien van het landelijk programma Zorg voor de Jeugd en de nieuwe Wet betere beschikbaarheid zorg voor jeugdigen. Met de Wet verbeterde beschikbaarheid zorg voor jeugdigen stelt de landelijke overheid eisen ten aanzien van het verantwoord opdrachtgeverschap. Het rijk wil hierbij vergaande regionale samenwerking. Strekking van de wet is namelijk dat binnen één regio één uitvoeringsvariant voor inkoop en verantwoording van jeugdhulp wordt gehanteerd. Hiervoor is in 2021 een regiovisie jeugdhulpregio Zuid-Limburg opgesteld. De komende jaren zal de manier van samenwerking binnen de regio worden versterkt door meer te investeren in netwerksturing. Wet wijziging woonplaatsbeginsel Vanaf 2022 zal uitvoering worden gegeven aan de Wet Wijziging woonplaatsbeginsel. De voorbereidingen van deze wijziging vinden reeds plaats. Aan de hand van de woonplaats wordt bepaald welke gemeente verantwoordelijk is voor de (betaling van de) jeugdhulp. Het voorstel regelt dat die gemeente verantwoordelijk wordt waar de jeugdige ten tijde van de hulpvraag staat ingeschreven in de Basisregistratie Personen (Brp).
Jeugd- en jongerenwerk In 2022 zal gekeken worden welke mogelijkheden er zijn om (nieuwe) impulsen te geven aan het jeugd- en jongerenwerk om het voorliggend veld te versterken. KENGETALLEN Uitkeringsgerechtigden per trede participatieladder* - Trede 1: Geïsoleerd - Trede 2: Sociale contacten buiten de deur - Trede 3: Deelname georganiseerde activit. - Trede 4: Onbetaald werk - Trede 5: Betaald werk met ondersteuning Niet ingedeeld** Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) - Taakstelling / gerealiseerde arbeidsplaatsen Hulpvragen Wmo - binnengekomen bij de gemeente - binnengekomen bij d’r Durpswinkel Maatschappelijk Werk - uren maatschappelijk werk Ouderenwerk - uren ouderenwerk
Bron Kompas
2016 145
2017 138
2018 134
2019 141
2020 145
Kompas Kompas
1% 25%
2% 35%
1,1% 31,4%
0,7% 34,8%
2,8% 37,2%
Kompas
32%
27%
25,8%
26,2%
21,4%
Kompas
28%
24%
29,4%
24,1%
20%
Kompas
13%
12%
10,4%
5,0%
8,3%
Kompas
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
10,3%
WOZL
113,29
107,70
100,52
97,29
85,82
406
402
486
543
456
416
593
356
Zorg-Ned / Gemeente Impuls
Impuls
2.410
1.937
1.937
2.017
2.217
Impuls
917
916
916
771
920
* Tredes participatieladder: - Trede 1 Geïsoleerd: Heeft niet of nauwelijks contact met anderen dan huisgenoten. - Trede 2 Sociale contacten buiten de deur: Heeft minimaal één keer per week fysiek contact met mensen die geen huisgenoten zijn. - Trede 3 Deelname aan georganiseerde activiteiten: Neemt deel aan activiteiten in georganiseerd verband zoals verenigingen of opleiding. - Trede 4 Onbetaald werk: Doet onbetaald werk. - Trede 5 Betaald werk met ondersteuning: Heeft een arbeidscontract met een werkgever of is zzp’er en ontvangt daarbij ondersteuning. ** Uitkeringsgerechtigden waarvan nog niet is bepaald in welke trede hij/zij wordt opgenomen.
-68-
Programmabegroting 2022
Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN
La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025 13.939.750 12.020.983 11.087.136 10.997.951 10.823.998 10.639.550 3.825.205 2.180.362 2.309.450 2.328.780 2.336.110 2.337.490 -10.114.545 -9.840.621 -8.777.686 -8.669.171 -8.487.888 -8.302.060 613.289 504.078 524.466 524.466 524.466 524.466 268 120 109 98 93 92 -10.728.102 -10.344.819 -9.302.261 -9.193.735 -9.012.447 -8.826.618 180.000 0 0 0 0 0 199.475 20.000 0 0 0 0 -10.708.627 -10.324.819 -9.302.261 -9.193.735 -9.012.447 -8.826.618
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2020
Begroting 2021
Saldo van baten en lasten: 6.1 s a menkra cht en burgerpa rtici pa tie jeugdzorg / a l gemene voorzi eni ngen -114.826 -102.872 WMO / a l gemene voorzi eni ngen -573.411 -664.918 ki nderopva ng 71.375 58.579 voor & vroegs chool s e educa tie -43.385 -159.610 jeugd- & jongerenwerk 0 0 s ubs i di es jeugd -13.701 -11.843 vl uchtel i ngen -19.230 -29.126 mfc Op de Boor -13.515 -22.815 6.2 Wi jktea ms eers tel i jns l oket - toega ng tot zorg -302.291 -267.187 6.3 i nkomens regel i ngen i nkomen -56.981 -226.907 s oci a l e zorg -622.426 -660.436 6.4 begel ei de pa rtici pa tie bes chut werk -2.628.947 -2.653.844 6.5 a rbei ds pa rtici pa tie a rbei ds pa rtici pa tie -496.072 -509.648 6.6 ma a twerkvoorzi eni ngen (WMO) WMO / ma a twerkvoorzi eni ngen -147.734 -100.614 na tura ma teri eel 6.71 ma a twerkdi ens tverl eni ng 18+ WMO / ma a twerkvoorzi eni ngen -1.518.808 -1.353.758 na tura i mma teri eel WMO / pgb -138.478 -114.371 6.72 ma a twerkdi ens tverl eni ng 18jeugdzorg / pgb -59.770 -59.246 jeugdzorg / i ndi vi duel e -4.038.281 -3.417.484 voorzi eni ngen na tura jeugdzorg / ouderbi jdra ge 0 0 i ndi vi duel e voorzi eni ngen en opva ng 6.81 geës ca l eerde zorg 18+ WMO / opva ng en bes chermd -11.621 -48.719 wonen Gerealiseerd / geraamd resultaat -10.728.102 -10.344.819
-69-
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
-132.330 -656.267 69.930 -38.016 0 -11.055 -11.208 -23.505
-133.000 -660.697 71.545 -39.996 0 -11.185 -11.208 -38.780
-133.730 -664.977 72.911 -42.006 0 -11.315 -11.208 -32.163
-134.490 -669.327 74.195 -44.046 0 -11.445 -11.208 -31.729
-278.708
-278.708
-278.708
-278.708
-278.300 -622.514
-278.300 -622.514
-278.300 -622.514
-278.300 -622.514
-2.415.087
-2.285.442
-2.102.432
-1.908.982
-467.890
-467.890
-467.890
-467.890
-98.903
-98.903
-98.903
-98.903
-1.403.137
-1.403.386
-1.405.941
-1.408.000
-117.325
-117.325
-117.325
-117.325
-62.831 -2.702.911
-62.831 -2.702.911
-62.831 -2.702.911
-62.831 -2.702.911
0
0
0
0
-52.204
-52.204
-52.204
-52.204
-9.302.261
-9.193.735
-9.012.447
-8.826.618
Programmabegroting 2022
MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2020 Toevoegingen (lasten) res erve s oci a a l domei n Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) res erve s oci a a l domei n Subtotaal onttrekkingen Totaal
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
180.000 180.000
0
0
0
0
0
199.475 199.475 -19.475
20.000 20.000 -20.000
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
INVESTERINGEN Geen TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2021 zijn de volgende: Uit de Berap najaar 2020 - Overheveling budget ‘Talent werkt’ naar programma 7 Uit de Berap voorjaar 2021 - Vrijval deel in 2022 niet benutte budgetten voor- en vroegschoolse educatie - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2022 Kompas - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2022 WOZL/WSP Parkstad - Aanpassing gemeentelijk bijdrage o.b.v. begroting 2022 Omnibuzz - Ombuiging budget inburgering - Ombuiging budget kinderopvang sociaal medische indicatie Overige - Doordat we structureel van het rijk onderwijsachterstandsmiddelen ontvangen, waarmee de voor- en vroegschoolse educatie kan worden gefinancierd, kunnen de oorspronkelijk in onze begroting opgenomen budgetten deels vrijvallen (zie ook tekst hiervoor) - De budgetten ten behoeve van de wmo zijn over de volle breedte beoordeeld. Mede als gevolg van de aanzuigende werking van de invoering van het landelijke abonnementstarief voorzien wij dat de budgetten ontoereikend zijn -
Afname budget jeugdzorg, mede als gevolg van wijziging van het woonplaatsbeginsel per 1 januari 2022 Totaal
7.500
76.000 -15.400 1.900 13.300 15.000 10.000
39.000
-50.000 750.000 847.300
Verschillen ten opzichte van de begroting 2021 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: Sociaal domein: zorgplicht en open einde regelingen Lagere rijksbijdrage gebundelde uitkering door daling aantal cliënten (Kompas) Ontwikkeling wsw-populatie (WOZL/WSP Parkstad) Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-70-
Programmabegroting 2022
Programma 7. Volksgezondheid en milieu Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Volksgezondheid, riolering, afval, milieubeheer en begraafplaatsen.
Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met het volgende speerpunt: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit; - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoudt het groene karakter. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.
College-agenda In zijn meerjarige college-agenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma Volksgezondheid en milieu benoemt de college-agenda meerjarig de volgende onderwerpen: thema duurzaamheid: ontwikkelen klimaatbeleid met gerichte aandacht voor windenergie, zonneakkers en het in regionaal verband opstellen van een waterplan. duurzaam waterbeheer en afkoppeling van hemelwater van het riool stimuleren. In regionaal verband (Rd4) vormgeven aan planmatige aanpak van het afvalbeleid met gerichte aandacht voor het uitgangspunt dat de vervuiler betaalt, voor het stimuleren van hergebruik van grondstoffen en voor het terugdringen van restafval. Weren van milieubelastende bedrijfsactiviteiten in de directe woonomgeving. Onderzoek naar het instellen van een nivelleringsfonds voor wat betreft stijgende rioolrechten.
Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van het genoemde speerpunt naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1.
Het blijven garanderen van de milieukwaliteit voor onderdelen als bodem, geluid, gezondheid en veiligheid; het voldoen aan de (wettelijke) milieukwaliteiten en dat voor de toekomst zo houden; het behalen van de wettelijke eisen op het gebied van lucht, geluid, water, bodem, afval, veiligheid en risico’s.
-71-
Programmabegroting 2022
2.
3.
Aansluitend op de basismilieukwaliteit voortdurend zoeken naar kansen om de leefkwaliteit, en op de langere termijn de duurzaamheid, te verbeteren: het verhogen van de milieukwaliteit draagt bij aan een aantrekkelijke woon-, werk- en recreatieve omgeving; per gebied wordt gestreefd naar verschillende milieu- en leefkwaliteitskenmerken, passend bij de kenmerken en mogelijkheden van de gebieden. Bewust maken van de eigen verantwoordelijkheid van burgers door in te zetten op preventie (inclusief communicatie) over o.a. gezondheid, veilig wonen en ouder worden.
BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Bron
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2016 2017 2018 2019
Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit
Kg. per inwoner CBS
133,2
127,7
112,1
114,7
121,7*
n.b.**
%
5,0
7,3
11,9
7,5
n.b.
n.b.
RWS
Realisatie 2020 SPV NL
* De omvang van het huishoudelijk restafval is in 2020 hoger vanwege het thuiswerken en sluiting van de horeca i.v.m. de Covid-19 pandemie. ** De landelijke cijfers met betrekking tot de omvang van het huishoudelijk afval over 2020 worden in september 2021 bekend gemaakt.
Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator
Bron
Milieu-overlast * Energiebesparing woningen: - gas - elektriciteit Energieopwekking (hernieuwbare energie) Negatieve gezondheidsbeleving **
Realisatie 2015
Realisatie 2017
Realisatie 2019
Streefwaarde 2022
Beste van Parkstad
Burgeronderzoek Parkstad Limburg
1,5
2,7
3,5
3,5
2,6
Klimaatmonitor RWS *** Klimaatmonitor RWS *** RWS
n.b.
n.b.
14,3%
19,6%
19,6%
n.b.
n.b.
19,1%
19,1%
17,5%
n.b.
n.b.
6,9%
6,9%
4,4%
Burgeronderzoek Parkstad Limburg
18%
20%
14%
16%
16%
* De score wordt weergegeven op een schaal van 0 (= komt niet voor) tot 10 (= komt heel vaak voor). ** Percentage dat de eigen gezondheidsbeleving als matig of slecht waardeert. *** Over de periode 2010-2018
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is in de basis onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Gemeentelijk Watertakenplan 2020-2024 (2019); 4. Basisrioleringsplan Zuiveringskring Wijlré (2018); 5. Afvalbeheersplan 2014-2020 (2013); 6. Milieubeleidsplan 2014-2018 (2014); 7. Regionale gezondheidsbeleid “Zuid blinkt uit” (2019); 8. Begroting 2022 GGD Zuid-Limburg (2021); 9. Beleidsnotitie “Samen Actief Sport- en beweegbeleid 2018-2021 Gemeente Simpelveld” (2018).
-72-
Programmabegroting 2022
Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Gezondheidsbeleid
Doelstellingen De achterstand van Zuid-Limburg op het gebied van gezondheid aanzienlijk inlopen, zodat meer Zuid-Limburgse kinderen een kansrijke start krijgen.
Thematiek duurzaamheid / klimaat
Toekomstbestendig regionaal / lokaal klimaatbeleid ontwikkelen.
Project Aanpak zwerfafval
Structureel terugdringen van zwerfafval door gedragsverandering en zo de kosten van het verwijderen van zwerfafval te verminderen. Doelstelling / ambitie om als regio Parkstad in 2040 energieneutraal te zijn.
Project Parkstad Limburg Energie Transitie (PALET)
Thematiek stikstof / Pfas
Activiteiten - Uitvoering geven aan het regionaal gezondheidsbeleid “Zuid springt eruit” (Trendbreuk); - Uitvoering geven aan het Regionaal Preventieakkoord ZuidLimburg en de lokale preventieagenda van gemeente Simpelveld 2021-2023. - Oriëntatie hoe op regionale-/ lokale schaal invulling kan worden gegeven aan de totstandkoming van toekomstbestendig klimaatbeleid; - Fase 3 voor de vergunningverlening van het project Windenergie ParkstadZuid mits akkoord is gegeven door raad op fase 2, de marktconsultatie; - Opstellen van een (regionaal) waterplan - Project Zwerfafval voortzetten.
- Uitvoeringsprogramma PALET 2022-2026 uitwerken om ter besluitvorming in Q2-2022 voor te leggen. Ontwikkelingen en regelgeving volgen, - Thematiek stikstof. mede in relatie tot Simpelveldse projecten.
Gezondheidsbeleid In 2019 heeft de raad het Regionaal gezondheidsbeleid 2020-2023 ‘Zuid springt eruit, Zuid-Limburg zet nieuwe trend in gezondheid’ vastgesteld. In 2021 hebben de Zuid-Limburgse gemeenten het Regionaal Preventieakkoord Zuid-Limburg 2021-2023 vastgesteld. Daaraan gerelateerd heeft elke gemeente een eigen lokale preventieagenda opgesteld. In 2022 wordt hier uitvoering aan gegeven. In de lokale preventieagenda van Gemeente Simpelveld wordt beschreven op welke wijze de komende drie jaren, samen met onze partners, wordt ingezet op bewegen en gezonde voeding op scholen, rookvrije kindomgevingen, gezondere sportomgevingen en een aantal lokale speerpunten. Het voornemen om de Simpelveldse basisscholen om te vormen naar Gezonde Basisschool van de Toekomst is hier onderdeel van. De financiële implicaties van de GBT voor de gemeente zijn voor schooljaar 2021-2022 aangekondigd in de berap voorjaar 2021. Voor het schooljaar 2022-2023 en verder zijn de financiële implicaties beschreven in een apart raadsvoorstel en opgenomen in deze begroting. Thematiek duurzaamheid / klimaat Regionale Energie Strategie (RES) Nederland heeft de internationale klimaatafspraken van Parijs uit 2015 in 2019 vertaald in een Nederlands Klimaatakkoord.
Eén van de afspraken uit het Nationaal Klimaatakkoord is dat 30 energieregio’s in Nederland in kaart brengen waar en hoe het beste duurzame elektriciteit door middel van zonne- en windenergie op land opgewekt kan worden en onderzoeken hoe huishoudens van het aardgas af kunnen. De RES regio Zuid-Limburg heeft op 1 juli de RES 1.0 (Regionale Energie Strategie) bij het Rijk ingediend. Met een bod van 1.3 terawattuur
-73-
Programmabegroting 2022
(TWh) duurzaam opgewekte energie (zonne- en windenergie) draagt de RES Zuid-Limburg haar steentje bij aan de landelijke opgave van 35 TWh. Dit strategische visiedocument is door alle gemeenteraden, Provinciale Staten en het algemeen bestuur van het Waterschap vastgesteld. Met het indienen van de RES 1.0 staan we nu voor de uitvoering. Elke twee jaar vindt een herijking plaats om te beoordelen of de doelen en ambities nog realistisch zijn en/of dat de RES op basis van nieuwe inzichten en ontwikkelingen moet worden bijgesteld. Transitievisie Warmte (TVW) In de TVW geeft de gemeente in een tijdpad aan wanneer wijken van het aardgas gaan. Voor wijken die vóór 2030 gepland staan (de kansrijke wijken), wordt in de TVW aangegeven welke mogelijke warmte-alternatieven beschikbaar en betaalbaar zijn. Het Rijk heeft voor deze wijkgerichte aanpak de regie bij de gemeenten neergelegd. Een nieuwe rol waarvoor – naast de beschikbare ondersteuning vanuit Parkstad – extra ambtelijke capaciteit (voor verschillende disciplines) en financiële middelen benodigd is. De regionale warmtecoördinator heeft door het ophalen van input uit een drietal sessies, waarbij ook externe belanghebbenden (zoals een woningcorporatie en de netbeheerder) waren betrokken, een concept-TVW opgesteld in juli 2021.
Daarnaast zijn inwoners benaderd via een draagvlakmonitor waardoor de opinie, actiebereidheid en behoeften van inwoners rond de overstap naar aardgasvrij wonen is gepeild en vervolgens is verwerkt in de concept-TVW. De concept-TVW, zal na enkele aanpassingen, als “TVW 1.0” ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd eind 2021. Een definitieve “TVW 2.0” zal medio 2022 – in de nieuwe bestuursperiode – voor worden gelegd aan de raad. Eind mei 2021 hebben de gemeente Kerkrade en de gemeente Simpelveld (met succes) kans gezien om, afgestemd met de Broedkamer, additionele procesmiddelen te organiseren (per gemeente ca. € 20.000) om een nadere technische pandanalyse als pilot te kunnen starten en parallel aan het besluitvormingstraject van de TVW 1.0 ambtelijk uit te voeren. Deze technische analyse zal dienen als bouwsteen om van “TVW 1.0 naar TVW 2.0” te kunnen komen. De analysen zoals in Kerkrade en Simpelveld kunnen daarna plaatsvinden voor de andere gemeenten. Na oplevering van de TVW 2.0 wordt een start gemaakt met de wijkuitvoeringsplannen voor de meest kansrijke wijk(en). Verkenning windenergie Parkstad-zuid Vanwege het gemeente overstijgende karakter worden samen met de gemeenten Heerlen en Kerkrade de mogelijkheden voor windenergie in ‘Parkstad-Zuid’ verkend.
Gemeenten gaan met elkaar, met omwonenden en andere belanghebbenden in het ‘gebied Parkstad-Zuid’ in gesprek over de technische en ruimtelijke mogelijkheden en de wijze waarop omwonenden maximaal zouden kunnen profiteren van windenergie. Doel is om gezamenlijk één of meerdere zoekgebieden aan te wijzen en te komen tot realisatie van een breed gedragen en haalbaar windenergieproject in Parkstad-Zuid en daarmee bij te dragen aan de gezamenlijke energietransitieopgave in Heerlen, Kerkrade en Simpelveld. De besluitvorming over deze zogeheten marktconsultatie in fase 2 zal plaatsvinden eind 2021. Indien de raad akkoord is met de keuze van het deskundigenpanel t.a.v. de plannen van de vier initiatiefnemers, zal in 2022 fase 3 worden gestart ten behoeve van vergunningverlening. Waterbeheer Zoals bekend wordt het (afval)waterbeheer verzorgd door verschillende beheerders. Door in samenwerking met andere (afval)waterbeheerders maatregelen op elkaar af te stemmen kan efficiëntievoordeel worden behaald. Sinds 2016 wordt samengewerkt met de Parkstadgemeenten, Waterschap Limburg en Waterschapsbedrijf Limburg. Door middel van diverse gezamenlijke onderzoeks- en uitvoeringsprojecten worden efficiëntievoordelen op de 3 k’s (kosten, kwaliteit en kwetsbaarheid) nagestreefd.
Op provinciale schaal wordt een verkenning uitgevoerd naar thema’s waarbinnen op Limburg-brede schaal samenwerking kansrijk wordt geacht. Project ‘Aanpak zwerfafval’ Over de voortgang van dit project zullen wij de raad informeren via de reguliere bestuursrapportages. Thematiek stikstof / Pfas Stikstofaanpak De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft op 29 mei 2019 beslist dat het Programma Aanpak Stikstof (hierna: PAS) niet gebruikt mag worden als basis om toestemming te verlenen voor activiteiten die leiden tot een stikstoftoename ter plaatse van Natura 2000-gebieden. Deze uitspraak heeft verstrekkende consequenties voor ruimtelijke ontwikkelingen op meerdere terreinen, zoals woningbouw, de aanleg van
-74-
Programmabegroting 2022
infrastructuur, de bouw van nieuwe bedrijven en agrarische activiteiten die kunnen leiden tot een toename van de uitstoot van stikstofoxiden of ammoniak. Als gevolg van de uitspraak geldt als voorwaarde bij toestemmingsverlening dat zodanige maatregelen moeten worden getroffen, dat verzekerd is dat de stikstofdepositie op daarvoor gevoelige Natura 2000-gebieden niet toeneemt. Om toestemmingsverlening mogelijk te maken is gewerkt aan een geactualiseerde versie van het rekeninstrument om de depositie te bepalen. Inmiddels zijn de Tweede Kamer (november 2020) en de Eerste Kamer (maart 2021) akkoord gegaan met de nieuwe Stikstofwet om de uitstoot van stikstof te verminderen en de staat van de Nederlandse natuur te verbeteren. In de nieuwe wet staat onder meer als doel dat in 2030 de helft van de beschermde natuur in goede staat moet zijn. De regering trekt miljarden euro’s uit om dat te bereiken. Of deze maatregelen voldoende zijn, zijn de meningen over verdeeld. Voor Simpelveldse projecten zijn de gevolgen van de uitspraak van de Raad van State beperkt gebleven tot het uitvoeren van een stikstoftoets voor zowel de realisatiefase als de gebruiksfase van het project. De onderzoekskosten en eventuele kosten voor het nemen van maatregelen worden meegenomen in de projectkosten.
PFAS-regelgeving Op 8 juli 2019 is het “Tijdelijke Handelingskader PFAS” (Per- en PolyFluorAlkylStoffen) geïntroduceerd met gevolg dat er veel te doen was over PFAS in de bodem. PFAS is een groep stoffen behorend tot de categorie “Zeer Zorgwekkende Stoffen”. Om tijdelijke normen voor PFAS vast te leggen heeft de minister het Tijdelijke Handelingskader PFAS opgesteld. Op 29 november 2019 is het tijdelijk handelskader aangepast (aan de hand van recente data) naar een achtergrondwaarde die voorlopig is ingeschat op 0,8 μg/kg (microgram per kilogram). Dit betekent dat grond met gehalten beneden deze achtergrondwaarden mag worden toegepast. Dat is een aanzienlijke verruiming ten opzichte van de bepalingsgrens van 0,1 μg/kg die aanvankelijk gold. Provincie Limburg heeft in overleg met de Limburgse gemeenten in de periode van medio januari tot medio februari 2020 provinciebreed onderzoek laten doen. Op basis van dit onderzoek is aangetoond dat de diffuse PFAS-waarden in onverdachte gebieden voor de provincie Limburg onder de landelijk vastgestelde voorlopige achtergrondwaarden liggen. Voor Simpelveldse projecten zijn de gevolgen van het tijdelijk handelingskader voor PFAS beperkt tot het uitvoeren van een bodemonderzoek naar PFAS van het project. De onderzoekskosten en eventuele kosten voor het afzetten van grond in de markt worden meegenomen in de projectkosten.
KENGETALLEN Lengte vrijvervalriool (in km.) Lengte persriolen (in km.) Aantal straatkolken;
Bron vGRP / Watertakenplan vGRP / Watertakenplan Rd4
2016 65,8
2017 65,8
2018 65,8
2019 65,8
2020 65,8
5,6
5,6
5,6
5,6
5,6
± 2.675
± 2.675
± 2.400
± 2.400
2.693
- Machinale kolken - Handmatige kolken - Zandvangers - Lijngoten Afval (in tonnen)
- totaal grof en huishoudelijk restafval: - huishoudelijk restafval halen aan huis - huishoudelijk restafval milieupark - grof huishoudelijk restafval halen aan huis - grof huishoudelijk restafval milieupark
- gft - oud papier en karton halen aan huis - verpakkingsglas via ondergrondse
2.319 220 98 56
Rd4
1.661
1.528
1.277
1.305
1.367
Rd4
1.366
1.304
1.115
1.062
1.095
Rd4
65
46
69
144
190
Rd4
12
12
18
18
13
Rd4
218
166
168
92
78
Rd4 Rd4
1.492 687
1.528 656
1.485 640
1.703 580
1.772 553
Rd4
248
260
254
262
290
-75-
Programmabegroting 2022
- PMD halen aan huis (ongesorteerd)
Rd4
Bron
2016 256
2017 274
- plastic gesorteerd - metaal - drankenkartons
Rd4 Rd4 Rd4
169 21 20
174 29 25
2018 318 199 1) 32 29
2019 331
2020 357
176 30 21
246 50 31
1) Vanwege een brand in de sorteerinstallatie in Duitsland is nog niet alle in 2019 ingezamelde PMD gesorteerd.
Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN
La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025 1.858.564 1.681.490 1.882.590 1.960.800 2.032.360 2.109.795 2.531.523 2.431.640 2.502.680 2.595.720 2.680.510 2.781.520 672.958 750.150 620.090 634.920 648.150 671.725 237.783 274.723 248.143 245.349 245.349 245.349 683.183 559.152 507.968 555.239 576.162 598.761 -248.007 -83.725 -136.021 -165.668 -173.361 -172.385 0 0 0 0 0 0 82.100 0 0 0 0 0 -165.907 -83.725 -136.021 -165.668 -173.361 -172.385
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2020 Saldo van baten en lasten: 7.1 vol ks gezondhei d GGD-gezondhei ds bel ei d ma ntel zorg & vri jwi l l i gers werk jeugdgezondhei ds zorg 7.2 ri ol eri ng ri ol eri ng & wa terbeheer ri ool heffi ng 7.3 a fva l a fva l bel ei d & i nza mel i ng i nza mel i ng zwerfvui l a fva l s toffenheffi ng 7.4 mi l i eubeheer mi l i eubeheer ongedi ertebes tri jdi ng hondenpoepbel ei d 7.5 begra a fpl a a ts en en crema tori a begra a fpl a a ts onderhoud begra a fpl a a ts del ven gra ven begra a fpl a a ts Gerealiseerd / geraamd resultaat
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
-120.316 -7.018 -262.343
-116.252 -10.053 -249.041
-134.111 -5.676 -291.464
-136.611 -5.676 -330.484
-139.311 -5.676 -343.784
-142.081 -5.676 -353.814
-1.028.881 1.289.091
-921.893 1.207.240
-925.953 1.213.620
-954.792 1.241.060
-981.737 1.265.250
-1.018.575 1.302.820
-945.579 -15.699 1.193.481
-918.864 -14.203 1.179.400
-983.802 -9.978 1.254.060
-1.039.786 -9.978 1.319.660
-1.090.064 -9.978 1.380.260
-1.142.794 -9.978 1.443.700
-309.460 -10.179 -7.466
-218.702 -11.948 -6.707
-218.076 -11.614 -6.382
-215.350 -11.540 -6.382
-214.632 -11.540 -6.382
-214.595 -11.540 -6.382
29.937 -50.032 -3.542 -248.007
40.000 -37.622 -5.080 -83.725
30.000 -42.145 -4.500 -136.021
30.000 -41.289 -4.500 -165.668
30.000 -41.267 -4.500 -173.361
30.000 -38.970 -4.500 -172.385
MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd.
-76-
Programmabegroting 2022
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Toevoegingen (lasten) Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) res erve duurza a mhei d res erve a fva l Subtotaal onttrekkingen Totaal
0
0
0
0
0
0
82.100 0 82.100 -82.100
0 0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
INVESTERINGEN Bruto 2022 - 2042-2 Afkoppelen Kloosterstraat (tussen Schiffelder-/Puntelstraat) - 2042-4 Afkoppelen Schilter-/Cochemstraat en RWA buffer Cochemstraat - 2042-6 Afkoppelen Irm-/Station-/Meester Jongenstraat - 2042-7 Afkoppelen Irm-/Station-/Doctor Ottenstraat - 2042-x Afkoppelen Nijswillerweg - 2046-2 Afkoppelen Station-/Sint Nicolaas-/Sint Nicolaasbergweg - 2049-1 opheffen bypass BBB Hennebergstraat - Vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2022 2023 - 2047-1 Gesloten KRW-buffer Hoogenberg voetpad / Rodeput - 2043-1 Gesloten KRW-buffer Puntel-/Pastoor Damiaanstraat - 2047-1 Deel 2 rioolverzwaring Rodeput/Hoogenberg voetpad 230 m - 2043-2 Afkoppelen Puntelstraat (west) - Vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2023 2024 e - 2038-2/12 Rioleringsmaatregelen Bocholtz 2 fase - 2038-13 Aanleg RWA-buffer Bongerd - Vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2024 2025 - 2517 Open KRW-buffer Weiweg - 2038-1 Open KRW-buffer Bongerd - 2039-1 Open KRW-buffer Broek-Prickart (in bestaande buffer WL) - Vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2025