6. Bijlage 1 Programmabegroting 2022.pdf

2022

Programmabegroting 2022

Inhoudsopgave Aanbieding aan Raad

3

Hoofdstuk 1: Algemeen 1.1 Planning & Control-cyclus 1.2 Indeling programmabegroting 1.3 Over de gemeente 1.4 Samenstelling gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders 1.5 Begroting in één oogopslag 1.6 Financiële status en weerbaarheid

7 9 9 11 12 13 20

BELEIDSBEGROTING Hoofdstuk 2: Programmaplan 2.1 Programma 0: Bestuur en ondersteuning 2.2 Programma 1: Veiligheid 2.3 Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat 2.4 Programma 3: Economie 2.5 Programma 4: Onderwijs 2.6 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie 2.7 Programma 6: Sociaal domein 2.8 Programma 7: Volksgezondheid en milieu 2.9 Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV)

23 25 34 41 46 51 56 61 71 79

Hoofdstuk 3: Paragrafen 3.1 Bedrijfsvoering 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3.3 Financiering 3.4 Lokale heffingen 3.5 Onderhoud kapitaalgoederen 3.6 Grondbeleid 3.7 Verbonden partijen 3.8 Demografische ontwikkelingen

89 91 95 103 107 113 117 118 134

FINANCIËLE BEGROTING Hoofdstuk 4: Overzicht van baten en lasten 4.1 Overzicht van baten en lasten op programmaniveau 4.2 Toelichting baten en lasten 4.3 Overzicht van baten en lasten op taakveldniveau 4.4 Vooruitblik reserves en voorzieningen 2022-2025

137 139 140 145 146

Hoofdstuk 5: Uiteenzetting van de financiële positie 5.1 Financiële positie en toelichting

147 149

Hoofdstuk 6: Overigen 6.1 Indicatoren 6.2 Trefwoordenlijst 6.3 Lijst van afkortingen

153 155 157 160

Vaststellingsbesluit

163

-1-

Programmabegroting 2022

-2-

Programmabegroting 2022

AANBIEDING AAN RAAD

Hoofdstuk 1 Herplaatsing en inzegening St. Jozefkruis tussen Simpelveld en Bocholtz

-3-

Programmabegroting 2022

-4-

Programmabegroting 2022

Inleiding Hierbij bieden wij u de programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 ter vaststelling aan. Deze begroting is de vierde en tevens laatste van deze raadsperiode en is mede vorm gegeven op basis van de titel van het coalitieakkoord ‘Schouder aan schouder, voor een duurzame gemeente Simpelveld’. Terugblikkend kunnen wij nu al constateren dat de voornemens uit het coalitieakkoord voor een belangrijk deel binnen de lopende raadsperiode zijn gerealiseerd of in de steigers staan. Na de gemeenteraadsverkiezingen van maart komend jaar kan het nieuwe gemeentebestuur verder bouwen op een solide fundament. Een letterlijk fundament in de zin van grond en stenen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de reconstructie van het dorpshart van Bocholtz, die volop in uitvoering is. Daarnaast is de besluitvorming over de upgrading van Op de Boor in Bocholtz en uitkijkpunt Huls(veld) afgerond en loopt de voorbereiding voor de daadwerkelijke uitvoering. Over de herinrichting van de stationsomgeving in Simpelveld is rond de jaarwisseling besluitvorming voorzien. Er is ook een figuurlijk fundament gebouwd onder de zorg en het welzijn van onze inwoners. Gemeente Simpelveld is voorloper met de gezonde basisschool van de toekomst. Periodieke metingen laten zien dat burgers die gebruik maken van gemeentelijke zorgproducten onze inspanningen hoog waarderen.

We hebben het voortouw genomen om de huisvesting van tal van verenigingen, hét cement van onze samenleving, veilig te stellen door de voorgestelde aankoop van de accommodatie ‘Oud Zumpelveld’. De begroting voor 2022 sluit met een positief saldo van € 225.960. Ook meerjarig laten alle jaren positieve saldi zien. Daarmee zetten we de stabiele financiële lijn van afgelopen jaren versterkt voort. In deze begroting is wederom een stevig meerjarig investeringsprogramma opgenomen van ruim € 9 miljoen, waarvan ruim € 5 miljoen voor het jaar 2022. Verder zijn we erin geslaagd om de indexering van de OZB achterwege te laten en zelfs een verlaging door te voeren. De voorliggende begroting is, net als vorig jaar, opgesteld in het huidige klimaat van ‘onzekerheid en onvoorspelbaarheid’ (indachtig de woorden van onze premier: “Sturen in de mist”) door de gevolgen van de Coronapandemie. Gelukkig zijn de (economische) vooruitzichten gunstiger dan eerder werd voorzien. Wij zien de toekomst van onze gemeente dan ook optimistisch tegemoet. Wij wensen u veel leesplezier. Simpelveld, 21 september 2021 Het college van burgemeester en wethouders, De secretaris, De burgemeester, Mw. mr. M. Liu

mr. R. de Boer

-5-

Programmabegroting 2022

-6-

Programmabegroting 2022

HOOFDSTUK 1

Hoofdstuk 1

Hoeve Overhuizen

ALGEMEEN

-7-

Programmabegroting 2022

-8-

Programmabegroting 2022

1.1 Planning & Control-cyclus De Planning & Control-cyclus van de gemeente Simpelveld kent de volgende documenten: - Programmabegroting - Berap voorjaar - Berap najaar - Jaarstukken In onderstaand diagram wordt per P&C-document een korte toelichting gegeven. Tevens wordt het bijbehorende tijdpad globaal weergegeven. Door middel van arcering is in onderstaand diagram aangegeven waar we ons op dit moment in de P&C-cyclus bevinden. Periode

Document

Toelichting

November jaar t-1

Programmabegroting

Voornemens van de Raad voor het College van B&W ten aanzien van het komende jaar.

Juni jaar t

Berap voorjaar

Tussentijdse verantwoording door College van B&W over voortgang voornemens en tevens effecten jaarstukken voorgaand jaar.

December jaar t

Berap najaar

Tussentijdse verantwoording door College van B&W over voortgang voornemens en vooruitblik wijzigingen in begroting komend jaar.

Juni jaar t+1

Jaarstukken

Eindverantwoording door College van B&W over de uitvoering van de voornemens.

1.2 Indeling programmabegroting De programmabegroting is een belangrijk instrument voor de invulling van de kaderstellende- en controlerende rol van de raad. Middels de programmabegroting wordt de raad in staat gesteld om te sturen op hoofdlijnen en te controleren of de vooraf afgesproken doelstellingen worden gerealiseerd. Dit betekent op haar beurt dat het college verantwoording dient af te leggen over de uitvoering en de eventuele haalbaarheid van de “opdracht”. De jaarstukken, bestaande uit het jaarverslag en de jaarrekening, zijn een instrument om deze verantwoording te kunnen afleggen. De indeling van de programmabegroting volgt de wettelijke voorschriften. De indeling van de verschillende hoofdstukken vindt u in de inhoudsopgave.

-9-

Programmabegroting 2022

De beleidsbegroting Wat staat er in de programma’s? Bij elk programma dienen de drie W-vragen, ‘wat willen we bereiken?’, ‘wat doen we daarvoor?’ en ‘wat mag het kosten?’ beantwoord te worden. De eerste W-vraag betreft ‘wat willen we bereiken?’. Hier wordt een doel (= hoofdambitie) gesteld. Het is van groot belang om hier de juiste “onderleggers” voor te hebben. De strategische visie en de college-agenda zijn dergelijke “onderleggers”. Daarnaast maken we gebruik van verplichte beleidsindicatoren die de maatschappelijke effecten toelichten die met ieder afzonderlijk programma worden beoogd. Als input dient hiervoor bijvoorbeeld het Burgeronderzoek Parkstad Limburg dat iedere twee jaar plaatsvindt. In 2021 zal het burgeronderzoek plaatsvinden. Recent overleg heeft uitgewezen dat het buurtonderzoek (vragen over veiligheid, wonen, openbare ruimte etc.) plaats zal vinden omstreeks oktober 2021. Hieraan zullen alle gemeenten deelnemen (incl. Beekdaelen en Voerendaal die 1x per 4 jaar i.p.v. 1x per 2 jaar deelnemen). Het stadsonderzoek (dienstverlening etc.) zal dan echter niet worden uitgevoerd. Twee jaar geleden namen vier gemeenten deel aan dit onderzoek, zijnde Simpelveld, Kerkrade, Brunssum en Landgraaf. De gemeente Heerlen heeft op korte termijn onvoldoende capaciteit om dit onderzoek te faciliteren.

Wél oriënteert de gemeente Heerlen zich óf en zo ja, op welke wijze de dienstverlening zal worden gemeten. In november 2021 (na het buurtonderzoek) zal er verder in gesprek worden gegaan om te bezien hoe e.e.a. verder opgepakt zal worden en of dit gezamenlijk kan. Bij de tweede W-vraag, ‘wat doen we daarvoor?’, zijn in een overzichtelijk schema de prioriteiten en bijbehorende activiteiten aangegeven. De derde W-vraag, ‘wat mag het kosten?’, geeft de doorrekening weer van de baten en lasten per programma voor de periode 2022-2025. Verder worden per programma de investeringen aangegeven, mogelijke mutaties in reserves en de voornaamste verschillen ten opzichte van de begroting 2021 beknopt toegelicht. Wat staat er in de paragrafen? De (verplichte) paragrafen in hoofdstuk 3 zijn een dwarsdoorsnede van de programma’s vanuit een specifiek perspectief (bijvoorbeeld onderhoud, lokale heffingen, weerstandsvermogen, bedrijfsvoering etc.). Dit zijn onderwerpen die in de basis in elk van de 9 programma’s terugkomen. Het gaat om beleidslijnen van het beheerproces, waarbij sprake is van een groot financieel belang, een grote politieke betekenis of een aanzienlijk belang voor de realisatie van de beleidsvoornemens. Het doel van de paragrafen is, dat thema’s die verspreid in de programma’s zijn opgenomen, worden gebundeld in een kort overzicht.

Hierdoor krijgt de raad voldoende inzicht in deze onderwerpen om de kaderstellende‐ en controlerende taak uit te voeren. De financiële begroting Wat staat er in de financiële begroting? In hoofdstuk 4 is o.a. het overzicht van baten en lasten opgenomen waarin inzichtelijk per programma de baten en lasten worden weergegeven. Tevens is in dit hoofdstuk de vooruitblik reserves en voorzieningen opgenomen. De financiële positie en de toelichting hierop zijn terug te vinden in hoofdstuk 5. Onderdelen zijn o.a. de geprognosticeerde balans en het investeringsprogramma 2022-2025.

-10-

Programmabegroting 2022

1.3 Over de gemeente Sinds de gemeentelijke herindeling in 1982 vormen de voormalige gemeenten Simpelveld en Bocholtz samen de nieuwe gemeente Simpelveld. Het grondgebied van de gemeente heeft een oppervlakte van ongeveer 1.603 ha. De gemeente telt in totaal 10.477 inwoners (peildatum 1 januari 2021). POORT VAN HET HEUVELLAND Het prachtige heuvelachtige landschap is het decor voor de gemeente Simpelveld, gelegen in het beekdal van de Eyserbeek. Een dal met steile hellingen en heuvelplateaus met weidse uitzichten. Wie landelijk wil wonen met alle voorzieningen bij de hand, vindt dat in Simpelveld. Behalve een nieuw centrum in de kern Simpelveld, met een gevarieerd winkelaanbod en levensloopbestendige appartementen, en binnen afzienbare tijd een vernieuw centrum in Bocholtz, heeft de gemeente ook goede voorzieningen in het basisonderwijs, (ouderen)zorg, sport en recreatie. In Simpelveld en Bocholtz vind je nog dat echte dorpsgevoel, waar mensen elkaar kennen en tijd voor elkaar maken. Beide dorpen hebben een bruisend verenigingsleven, van muziekverenigingen en zangkoren tot sportclubs en culturele instellingen. HART VAN EEN GRENZELOZE REGIO Zuid-Limburg maakt werk van grenzeloze groei, door te investeren in grensoverschrijdend openbaar vervoer en door krachten te bundelen over de grenzen heen. In het hart van die grenzeloze regio ligt de gemeente Simpelveld.

Met aan de ene kant de stedelijke regio Parkstad Limburg, aan de andere kant de charme van het Limburgse heuvelland en op een steenworp afstand de keizerstad Aken, die zich manifesteert als het centrum van de high-tech-industrie. Dat maakt Simpelveld tot een prima uitvalsbasis om te wonen, te werken en te recreëren. LIMBURG OP ZIJN BEST Gemeente Simpelveld is ook het ideale startpunt voor wandel- en fietstochten, of dagtrips naar de toeristische attracties in Parkstad Limburg. Genieten van het Bourgondische leven in Limburg? In Simpelveld kan dat. Rust, ruimte, natuur en gastvrij ontvangen worden, dat is Limburg op zijn best. Wij hebben een breed en gevarieerd aanbod aan gezellige restaurants en overnachtingsmogelijkheden van een bungalowpark tot nostalgische Limburgse hoeves. In Simpelveld is genoeg te beleven. Wij zijn de thuishaven voor de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij. Wanneer u vanaf het nostalgische station met de stoomtrein vertrekt, waant u zich even terug in de tijd. Wat er in onze gemeente te zien of te doen is, vindt u allemaal terug op de website www.toeristischsimpelveld.nl. GEMEENTEWAPEN & LOGO Het gemeentewapen is ontleend aan het wapen van de familie Von der Leyen, heren van Simpelveld en Bocholtz van 1640 tot 1773: een zilveren (witte) paal in een azuren (blauw) veld. In de ene blauwe baan zijn afgebeeld een duif - als afbeelding van de H.

Geest - en een ampul met olie - attributen van St. Remigius, patroonheilige van Simpelveld. In de andere blauwe baan staan twee schelpen - attributen die behoren bij St. Jacobus de Meerdere, patroonheilige van Bocholtz. Diezelfde symbolen zijn ook terug te vinden in de gemeentevlag. Het logo van de gemeente geeft weer dat Simpelveld en Bocholtz in een dal liggen, waar de kerktorens net boven de groene heuvels uitsteken. Een centrale ligging, met wegen die over en om elkaar heen lijken te lopen, maakt de gemeente Simpelveld tot een aantrekkelijk woon- en leefgebied. Met dit beeld voor ogen zijn ronde vormen gebruikt die een beweging uitdrukken en die tegelijkertijd het actieve verenigingsleven karakteriseren.

-11-

Programmabegroting 2022

1.4 Samenstelling gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders DE SAMENSTELLING VAN DE RAAD (per 1 september 2021) De raad van de gemeente Simpelveld telt 15 zetels, de verdeling over de verscheidene fracties is als volgt: 4 3 3 3 2

Burgerbelangen P.H. Spirk (fractievoorzitter), N.M.M. Schreuders, H.A.J. Clignet en L.A.H. Schuyer-Dreesens Leefbaar Simpelveld F.J. Ortmans (fractievoorzitter), L.A.A.M. Schoonen en R.H.M. Kisters CDA J.J.H. Ernes (fractievoorzitter), Mw. M. Werrij-Wetzels en Mw. M.G.E. Brouns-Vaessen Lokaal Actief R.P.T.F. Erkens (fractievoorzitter), R.H.J. de la Haije en G.J. Seroo SAMEN 1 R.H.A. Honings (fractievoorzitter) en Mw. D.G.A. Honings

griffier: Dhr. Bc. F.G. Simons

SAMENSTELLING COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS

burgemeester: mr. R. de Boer Portefeuille: Algemeen bestuur, Openbare orde en veiligheid, Rampenbestrijding, Handhaving milieu en Bouwen woningtoezicht, Economie, Financiën, Dienstverlening, Informatisering en automatisering, RUD, Communicatie, Intergemeentelijke samenwerking, Euregionale zaken en Personeel en organisatie. wethouder: W.J.H. Schleijpen, loco-burgemeester Portefeuille: Mobiliteit en Infrastructuur, Milieu & Duurzaamheid, Wonen en Ruimtelijke kwaliteit. wethouder: M.J.J.M. Gulpen Portefeuille: Werk en inkomen (sociale zaken), Volksgezondheid, Maatschappelijke ondersteuning, Ouderenzorg en Sport. wethouder: J.W.H. Hodinius Portefeuille: Jeugd- en jongerenwerk, Welzijn, Onderwijs, Cultuur en Toerisme. algemeen directeur / gemeentesecretaris: Mw. mr. M. Liu

-12-

Programmabegroting 2022

1.5 Begroting in één oogopslag

-13-

Programmabegroting 2022

UITGANGSPUNT BEGROTING Als uitgangspunt voor het opstellen van de begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 hebben de begroting 2021 en de structurele effecten uit de Berap voorjaar 2021 gediend. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de begroting 2021 worden bij de diverse programma’s toegelicht. Op dit moment is nog niet te voorzien in hoeverre de huidige coronapandemie de cijfers en voornemens in deze begroting nog gaan beïnvloeden. BEGROTINGSSALDI EN ANALYSE De begroting 2022 en de meerjarenramingen 2023-2025 vertonen de volgende saldi: Jaar Saldi begroting

2022 +225.960

2023 +56.467

2024 +77.055

2025 +313.050

2024 +77.055

2025 +313.050

Gecorrigeerd voor incidentele inkomsten en uitgaven zijn de saldi als volgt: Jaar Saldi begroting

2022 +462.460

2023 +56.467

De totaal geraamde baten en lasten zijn in 2022 € 27.072.259 respectievelijk € 26.846.299. In de voorliggende begroting zijn de effecten van de meicirculaire 2021 verwerkt. De effecten van de septembercirculaire zullen worden meegenomen bij het opstellen van de berap najaar 2021. In deze begroting zijn de majeure positieve financiële effecten van de extra middelen jeugdzorg en de aanpassing van het woonplaatsbeginsel jeugdzorg meegenomen. Met de herverdeling van het gemeentefonds met ingang van 2023 is in deze begroting nog geen rekening gehouden. Gezien de omvang van deze effecten worden deze hierna uitgebreid toegelicht. Extra middelen jeugdzorg Het Rijk en de VNG hebben in juni van dit jaar overeenstemming bereikt over extra middelen voor de jeugdzorg door gemeenten. Voor 2022 kunnen deze extra middelen geheel worden meegenomen. Voor de jaren 2023 t/m 2025 is landelijk vastgelegd dat met maximaal 75% rekening wordt gehouden. Voor Simpelveld resulteert dit in het volgende beeld: 2022 Extra rijksmiddelen jeudzorg landelijk Af: korting 25% vanaf 2023 Maximaal op te nemen extra rijksmiddelen jeugdzorg landelijk

2023

2024

2025

1.614.000.000 1.451.000.000 1.365.000.000 1.258.000.000 -361.000.000 -342.000.000 -315.000.000 1.614.000.000 1.090.000.000 1.023.000.000 943.000.000

Aandeel Simpelveld Af: Al eerder opgenomen in de meerjarenraming 2021 e.v. Extra middelen jeugdzorg gemeente Simpelveld

766.280 766.280

635.000 -178.000 457.000

595.000 -178.000 417.000

550.000 -178.000 372.000

In de voorliggende begroting is derhalve rekening gehouden met extra middelen voor de jeugdzorg van € 766.280 in 2022 tot € 372.000 in 2025. Voor de jaren 2023 t/m 2025 is conform de richtlijnen nog geen rekening gehouden met 25% van de extra rijksmiddelen, hetgeen voor 2023 € 210.000, voor 2024 € 200.000 en voor 2025 € 183.000 extra betekent. Wijziging woonplaatsbeginsel jeugdzorg Met ingang van 2022 wijzigt het woonplaatsbeginsel in de jeugdzorg. Op basis van de op dit moment beschikbare informatie komt met ingang van 2022 van ons huidige cliëntenbestand voor circa € 1,55 mio aan kosten voor rekening van andere gemeenten. Daar staat tegenover dat we voorzien dat circa € 350.000 aan kosten voor nieuwe cliënten voor onze rekening komt. Tevens wordt door de wijziging van het woonplaatsbeginsel de rijksbijdrage voogdij/18+ voor onze gemeente verlaagd met afgerond € 790.000.

-14-

Programmabegroting 2022

In een tabel geeft dit het volgende beeld:

Vertrokken cliënten Nieuwe cliënten Lagere kosten woonplaatsbeginsel Verlaging rijksbijdrage voogdij/18+ Voordeel wijziging woonplaatsbeginsel gemeente Simpelveld

2022

2023

2024

2025

1.550.000 -350.000 1.200.000

1.550.000 -350.000 1.200.000

1.550.000 1.550.000 -350.000 -350.000 1.200.000 1.200.000

-790.000 410.000

-790.000 410.000

-790.000 410.000

-790.000 410.000

Kosten jeugdzorg in de jaarstukken 2020 Daarnaast hebben wij de uitgaven jeugdzorg in de jaarstukken 2020 nader geanalyseerd. De uitgaven laten in 2020 een aanzienlijke overschrijding zien. Deze overschrijding is deels te verklaren door incidentele kostbare casussen. Een ander deel lijkt een meer structureel karakter te hebben. Daarbij moet wel worden aangetekend dat de jeugdzorg een open einde regeling is die een grillig verloop kent. Daarom hebben we er in deze begroting voor gekozen het budget, afgezien van het effect van de wijziging van het woonplaatsbeginsel, structureel op te hogen met 450.000. In totaliteit, is voor de jeugdzorg (zorg in natura en PGB) vanaf 2022 ruim 2.654.000 beschikbaar. In 2021 is dat nog € 3.404.000. In een tabel ziet dit als volgt uit:

Oorspronkelijk budget ZIN en PGB jeugdzorg Vervallen clënten door wijziging woonplaatsbeginsel Nieuwe cliënten door wijziging woonplaatsbeginsel Verhoging budget op basis analyse jaarstukken 2020 Nieuw budget ZIN en PGB jeugdzorg

2022

2023

2024

2025

3.404.000 -1.550.000 350.000 450.000 2.654.000

3.404.000 -1.550.000 350.000 450.000 2.654.000

3.404.000 3.404.000 -1.550.000 -1.550.000 350.000 350.000 450.000 450.000 2.654.000 2.654.000

Herverdeling van het gemeentefonds Omdat de definitieve besluitvorming over de herverdeling van het gemeentefonds vanaf 2023 nog dient plaats te vinden, is hiermee in de voorliggende begroting nog geen rekening gehouden. Tevens worden de cijfers nog geactualiseerd en aangepast. De laatste stand van zaken is dat de gemeente Simpelveld een voordeel gemeente is, en structureel € 33 per inwoner extra uit het gemeentefonds ontvangt. Daarbij is wel een fasering aangebracht met een ingroeimodel voor zowel voor- als nadeel gemeenten van maximaal € 15 per inwoner per jaar over een periode van vier jaar. Op basis van de hiervoor genoemde € 33 per inwoner zou dat voor onze gemeente plussen van respectievelijk van € 150.000 in 2023, van € 300.000 in 2024 en € 330.000 in 2025 en volgende betekenen. Uiteraard dienen wij de definitieve bedragen en besluitvorming af te wachten. Naast de hiervoor genoemde onderdelen zijn in deze begroting nog de volgende omvangrijke mutaties doorgevoerd: Opstellen strategische visie/omgevingsvisie € 50.000 (incidenteel 2022) Onze strategische visie dateert van 2013 en kijkt vooruit tot 2023. Derhalve dient deze te worden geactualiseerd. Het ligt voor de hand om dit te combineren met het opstellen van een omgevingsvisie zoals deze in de nieuwe omgevingswet is voorgeschreven.

Gezonde basisschool van de toekomst € 167.000 (2022), € 250.000 (2023 e.v.) Het budget voor de Gezonde basisschool is conform het betreffende raadsbesluit verwerkt. Vervallen budget vervolg IBA € 106.880 (structureel) In de begroting was een structureel budget voor ‘vervolg IBA’ opgenomen. Aangezien er geen sprake is van een vervolg kan dit budget vervallen. Verlagen budget voor- en vroegschoolse educatie € 39.000 (2022), € 115.000 (2023 e.v.) Doordat we structureel van het rijk onderwijsachterstandsmiddelen ontvangen, waarmee de voor- en vroegschoolse educatie kan worden gefinancierd, kunnen de oorspronkelijk in onze begroting opgenomen budgetten deels vrijvallen.

-15-

Programmabegroting 2022

Extra middelen gladheidsbestrijding € 31.610 (2022), € 46.630 (2023 e.v.) Gekeken naar de leeftijdsopbouw van de buitendienst is het nog beperkt mogelijk om vanaf het vierde kwartaal 2022 eigen medewerkers voor de gladheidsbestrijding in te plannen. Vooruitlopend op deze ondercapaciteit is een offerte bij de RD4 opgevraagd om de gladheidsbestrijding vanaf oktober 2022 grotendeels over te nemen. De kosten zijn gebaseerd op een ‘gemiddelde’ winter. Afhankelijk van de weersomstandigheden kunnen de kosten uiteraard fluctueren. Onderhoud bomen € 100.000 (incidenteel 2022), 15.000 (structureel) In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de begroting 2021 is reeds gewezen op de mogelijke financiële consequenties van de wettelijke zorgplicht voor het gemeentelijke bomenareaal. Daarom e is in de 1 helft van dit jaar een inspectie uitgevoerd. Vervolgens zijn bestekken opgesteld voor een eenmalige ‘0-beurt’ van risicobomen en voor het reguliere onderhoud van onze bomen. Voor de ‘0-beurt’ is naar schatting eenmalig € 100.000 benodigd. Voor het reguliere onderhoud is de schatting dat structureel € 40.000 nodig is. In de berap voorjaar 2021 is reeds een structureel budget beschikbaar gesteld van € 25.000. Resteert derhalve nog een aanvulling van € 15.000 structureel.

Extra budget WMO breed € 50.000 (structureel) De budgetten ten behoeve van de wmo zijn over de volle breedte beoordeeld. Mede als gevolg van de aanzuigende werking van de invoering van het landelijke abonnementstarief voorzien wij dat de budgetten ontoereikend zijn. Actualisatie woonvisie € 20.000 (incidenteel 2022) De looptijd van de huidige woonvisie eindigt in 2021. Bestuurlijk is binnen Parkstad afgesproken dat in 2021 een start wordt gemaakt met de actualisatie, maar dat daadwerkelijke besluitvorming na de gemeenteraadsverkiezingen zal plaatsvinden. Verlaging OZB tarief € 140.000 (structureel) In de meerjarenramingen zijn we tot nu toe steeds uitgegaan van een indexering van de OZB-opbrengst met 1,5% jaarlijks. Omdat onze financiële positie daarvoor ruimte biedt stellen wij voor om in 2022 af te zien van indexering en de het OZB tarief zelfs te verlagen tot onder de zogenaamde ‘artikel 12 norm’. Het effect van de verlaging werkt uiteraard structureel door. Resumerend staan de belangrijkste financiële mutaties de volgende tabel opgesomd:

- extra middelen jeugdzorg - effect wijziging woonplaatsbeginsel jeugdzorg - verhogen budget jeugdzorg - opstellen strategische visie/omgevingsvisie - gezonde basisschool van de toekomst - vervallen budget vervolg IBA - verlagen budget voor- en vroegschoolse educatie - extra middelen gladheidsbestrijding - o-beurt risico bomen - verruiming onderhoudsbudget bomen - extra budget wmo breed - actualisatie woonvisie - verlaging OZB-tarief in 2022

2022 766.280 410.000 -450.000 -50.000 -167.000 106.880 39.000 -31.610 -100.000 -15.000 -50.000 -20.000 -140.000

2023 457.000 410.000 -450.000

2024 417.000 410.000 -450.000

2025 372.000 410.000 -450.000

-250.000 106.880 115.000 -46.630

-250.000 106.880 115.000 -46.630

-250.000 106.880 115.000 -46.630

-15.000 -50.000

-15.000 -50.000

-15.000 -50.000

-140.000

-140.000

-140.000

298.550

137.250

97.250

52.250

Voor een meer gedetailleerde toelichting verwijzen wij naar de diverse programma’s, waar de afwijkingen ten opzichte van de begroting 2021 zijn toegelicht.

-16-

Programmabegroting 2022

Ombuigingen berap voorjaar In de berap voorjaar 2021 zijn de volgende ombuigingen opgenomen: 2022 40.000 15.000 5.000 10.000 2.500 72.500

‐ afschaling budget van € 50.000 voor onderhoud/realisatie speelplekken - budget inburgering - werkbudget lokaal economische beleid - kinderopvang sociaal medische indicatie - budget inhuur toerisme

2023 15.000 15.000 5.000 10.000 2.500 47.500

2024

2025

0

0

Bij het samenstellen van de begroting is de noodzaak van deze ombuigingen opnieuw beoordeeld en dat heeft geresulteerd in de volgende verwerking: -de ombuiging op realisatie/onderhoud speelplekken 2022 en 2023 is gehandhaafd, omdat met de resterende budgetten en de reserve speelruimte voldoende budget beschikbaar is; -de ombuigingen inburgering en kinderopvang sociaal medische indicatie 2022 en 2023 zijn structureel in de begroting meegenomen, omdat deze uitgaven binnen andere budgetten al zijn voorzien; -de ombuigingen lokaal economisch beleid en inhuur toerisme 2022 en 2023 zijn vervallen zodat de volledige budgetten weer beschikbaar zijn. ONTWIKKELING ALGEMENE RESERVE De raad heeft de minimumomvang van de algemene reserve bepaald op € 3.000.000. In 2022 wordt aan deze voorwaarde voldaan. Uit de vooruitblik reserves en voorzieningen blijkt dat deze drempel ook in de periode 2023-2025 niet wordt gepasseerd. Voor een nader overzicht wordt verwezen naar de paragraaf 4.4 Vooruitblik reserves en voorzieningen 2022-2025. INVESTERINGEN De voorliggende begroting kent voor de komende vier jaar een investeringsprogramma van in totaal € 9.059.040. Het investeringsprogramma 2022-2025 ziet er als volgt uit: 2022

2023

Programma 0. Bestuur en ondersteuning Redesign/opwaar20.000 dering website Zuig-/veegcom35.000 binatie voor groen

Klepelmaaier

Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat Vervanging vri 60.000 Rehabilitatie Herver wegen Project transformatie 1.300.000 en herontwikkeling Schilterstraat Stationsgebied ZLSM Uitkijkpunt Huls(veld)

16.000

Transporter

2025 18.000

500.000

Rehabilitatie wegen

500.000

2.000.000 860.500

Programma 7. Volksgezondheid en milieu 2042-2 Afkoppelen 11.960 Kloosterstraat (tussen Schiffelderstr. Puntelstr.) 2042-4 Afkoppelen 89.910 Schilterstr. / Cochemstr. en RWA buffer Cochemstr. 2042-6 Afkoppelen Irmstraat / Stationstraat / Meester Jongenstraat 2042-7 Afkoppelen Irmstraat / Stationstraat / Doctor Ottenstraat

2024

90.710

159.020

2047-1 Gesloten KRW-buffer Hoogenberg voetpad / Rodeput 2043-1 Gesloten KRW-buffer Puntelstraat/Pater Damiaanstraat 2047-1 deel 2 Rioolverzwaring Rodeput / Hoogenberg voetpad 230 m 2043-2 Afkoppelen Puntelstraat (west)

522.090

PM

280.310

41.060

-17-

2038-2/12 Rioleringsmaatregelen Bocholtz 2e fase 2038-13 Aanleg RWA-buffer Bongerd

723.710

2517 Open KRW-buffer Weiweg

57.810

254.030

2038-1 Open KRW-buffer Bongerd

252.240

Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2024

65.270

2039-1 Open KRW-buffer Broek-Prickart (in bestaande buffer WL) Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2025

86.380

421.510

Programmabegroting 2022

2022 2042-x Afkoppelen Nijswillerweg

2046-2 Afkoppelen Stationstr./Sint Nicolaasstr. / Sint Nicolaasbergweg 2049-1 Opheffen bypass BBB Hennebergstraat Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2022 TOTAAL

2023 PM

Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2023

2024

2025

141.320

230.840

PM

321.370

5.179.310

1.500.780

1.061.010

1.317.940

Ten opzichte van de meerjarenraming uit de begroting 2021 zijn voor het jaar 2022 de volgende nieuwe investeringen opgenomen: Zuig-/veegcombinatie voor groen Voor het opruimen voor bladeren, gras etc. wordt tot nu toe een beroep gedaan op derden. Door de aanschaf van een zuig-/veegcombinatie kan dit in eigen beheer plaatsvinden hetgeen efficiënter, flexibeler en voordeliger is. Vervanging vri Herver In het investeringsprogramma 2020 was de vervanging van de vri Herver opgenomen voor een bedrag van € 40.000. Uit het doorlopen aanbestedingstraject blijkt een bedrag van € 60.000 benodigd. Uitvoering is voorzien in 2022 als onderdeel van de revitalisering van het dorpshart van Bocholtz. Derhalve is de investering hier opnieuw voor het juiste bedrag ogenomen. Project transformatie en herontwikkeling Schilterstraat In 2022 zal een meer concrete uitwerking en mogelijke start van de uitvoering gaan plaatsvinden van het project aan de Schilterstraat. Voor Simpelveld is dit te bestempelen als voorbeeldproject waar samen met woningcorporatie Krijtland Wonen concrete invulling wordt gegeven aan onder andere de vraagstukken omtrent duurzaamheid, klimaatadaptie en leefbaarheid. Voor de inrichting van de openbare ruimte (exclusief e rioleringen) wordt in een 1 globale schatting uitgegaan van een investeringsbedrag van € 1.300.000.

Stationsgebied ZLSM De gebiedsontwikkeling Stationsomgeving is één van de 15 sleutelprojecten binnen IBA Parkstad. Doel is het realiseren van een ruimtelijke- en functionele kwaliteitsimpuls en opwaardering van de Stationsomgeving, zodanig dat dit gebied kan fungeren als een recreatieve hub in een groter toeristisch netwerk dat aantrekkelijk is voor toeristen, recreanten en bewoners. Het project wordt gefaseerd uitgevoerd. Conform eerdere besluitvorming door uw raad is een gemeentelijke investering van € 2.000.000 voorzien. De afschrijvingslasten van deze investering worden gedekt vanuit de reserve investeringen fysieke leefomgeving. Uitkijkpunt Huls(veld) Het ‘Uitkijkpunt Huls(veld)’ wordt kwalitatief landschappelijk- en toeristisch-economisch opgewaardeerd. Uitgangspunt is een uitkijkpunt te realiseren, dat past in de landelijke omgeving, waar jong en oud, bewoners en passanten elkaar kunnen ontmoeten en genieten van het uitzicht, kunnen spelen en spelenderwijs kunnen leren van natuur en cultuurhistorie (het Mergelland, het Romeins verleden en de flora en fauna). Conform de besluitvorming van 7 oktober jl. is het gemeentelijk aandeel in de investering € 860.500. Ook de afschrijvingslasten van deze investering worden gedekt vanuit de reserve investeringen fysieke leefomgeving.

Investeringsprogramma rioleringen e Het investeringsprogramma rioleringen is eind 2020 opnieuw beoordeeld, hetgeen heeft geresulteerd in een 1 aanpassing van het meerjarige investeringsprogramma. Het definitieve investeringsprogramma met actuele investeringsbedragen en een geüpdate prioritering zal in een later stadium aan uw raad worden voorgelegd.

-18-

Programmabegroting 2022

LOKALE HEFFINGEN Conform de lijn die met de auditcommissie is besproken, wordt voorgesteld de hondenbelasting, de marktgelden, de leges (grotendeels) en de begraafrechten met 1,5 % te indexeren. Voor de toeristenbelasting is afgesproken deze om het jaar met 5 cent te verhogen, daardoor stijgt het tarief 2022 naar € 1,50. Voor de OZB wordt een verlaging van het percentage van 0,1880% naar 0,1790% voorgesteld. Voor de rioolheffing is het voorstel het tarief met € 1,20 te verhogen naar € 234,60. De variabele tarieven afvalstoffenheffing blijven ongewijzigd. Het voorstel is om het vaste tarief met € 15,60 te verhogen naar € 204. E.e.a. wordt uitgebreid toegelicht in de paragraaf lokale heffingen.

-19-

Programmabegroting 2022

1.6 Financiële status en weerbaarheid Het is van belang om inzicht te hebben in de financiële positie (hoe financieel gezond is de gemeente) en de financiële weerbaarheid (welke mogelijkheden zijn er in financieel moeilijke tijden). Om beter inzicht te geven in de financiële ‘gezondheid’ van Simpelveld is een zogenaamde ‘stresstest’ opgenomen die door middel van indicatoren inzicht geeft in de financiële status en weerbaarheid van de gemeente. Overigens is de samenstelling van de ‘stresstest’ geen ‘exacte wetenschap’ maar geeft deze uiteindelijk wel een indicatie van de financiële positie en de financiële weerbaarheid van de gemeente. De uitkomsten van de ‘stresstest’ staan in de vorm van een dashboard in onderstaande figuur: RISICOPROFIEL INDICATOR Lokale lasten Weerstandsvermogen Schuldpositie Aanwending externe financiering Verhouding vaste activa/reserves Reservepositie Voorzieningen Garantstellingen Rentelasten Grondexploitaties Begroting 2022 - 2025 EMU-saldo OVERALL SCORE

Zeer gunstig

Gunstig

Neutraal

Ongunstig

Zeer ongunstig

De conclusie is dat de financiële positie van de gemeente Simpelveld een (stabiel) positief beeld geeft op basis van de huidige stand van zaken. Dit blijkt uit het feit dat de overall score van de ‘stresstest’ ten opzichte van vorig jaar niet is gewijzigd. Enkel de indicator “Lokale lasten” valt gunstiger uit t.o.v. het landelijk gemiddelde in vergelijking met de programmabegroting 2021. Hierna worden de verschillende indicatoren en scores toegelicht. Lokale lasten De lokale lastendruk is de druk van de lasten van rioolheffing, afvalstoffenheffing en OZB. De gemiddelde lokale lastendruk binnen Nederland over 2021 is € 811 (Limburg: € 832) voor meerpersoonshuishoudens (bron: COELO). De score voor Simpelveld wordt bepaald door de procentuele afwijking ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Simpelveld heeft een lokale lastendruk van € 861 en scoort daarmee ongunstig. Hoe hoger de lastendruk, des te ‘risicovoller’ aangezien er minder mogelijkheid is tot stijging van de tarieven en dus minder ruimte in de begroting gecreëerd kan worden. -

Weerstandsvermogen Het weerstandvermogen geeft de mate aan, waarin de gemeente in staat is om de nadelige gevolgen van risico's op te vangen zonder dat het beleid moet worden aangepast. De ratio voor het weerstandsvermogen is voor Simpelveld als zeer gunstig te classificeren. Gesteld kan worden dat de gemeente Simpelveld zeker voldoende ruimte heeft om incidentele risico’s te kunnen opvangen. Zaak blijft het om structurele budgettaire risico’s te kunnen blijven dekken.

-

Schuldpositie De schuldpositie wordt uitgedrukt in de debt ratio. Deze ratio geeft aan welk aandeel van de bezittingen is belast met schulden. Hoe lager de uitkomst hoe gunstiger dit is. Immers dan wordt meer gefinancierd met eigen vermogen in plaats van vreemd vermogen. De score voor Simpelveld wordt bepaald door de procentuele afwijking ten opzichte van het landelijk gemiddelde (64%). Simpelveld heeft een debt ratio van 56% en scoort daarmee gunstig.

-

Aanwending externe financiering De ratio 'Externe financiering in % materiële vaste activa' biedt inzicht in de financiering van de materiële

-20-

Programmabegroting 2022

vaste activa. Het percentage van 27% geeft aan dat de materiële vaste activa grotendeels zijn gefinancierd met eigen middelen, slechts 27% is gefinancierd met vreemd vermogen. Dit is laag ten opzichte van de 50% die landelijk als acceptabel wordt beschouwd. Simpelveld scoort daarmee gunstig. -

Verhouding vaste activa/reserves Deze indicator wordt als volgt berekend: immateriële vaste activa + materiële vaste activa - eigen vermogen. Een negatieve uitkomst is gunstig; immers bij het in één keer volledig afschrijven van de immateriële en materiële vaste activa, resteert nog steeds eigen vermogen. De ratio voor Simpelveld is 30% waardoor Simpelveld voor deze indicator neutraal scoort.

-

Reservepositie Om de financiële positie van een gemeente te bepalen, wordt ook wel gekeken naar de solvabiliteitsratio. De solvabiliteit geeft een goed beeld van de mate waarin een gemeente zijn bezittingen financiert met eigen vermogen of vreemd vermogen. De solvabiliteit wordt uitgedrukt als het aandeel van het eigen vermogen in het balanstotaal; hoe lager dit percentage des te hoger de financiële afhankelijkheid (van derden / financiers). Volgens het CBS bedraagt de gemiddelde solvabiliteit over 2019 van alle gemeenten in Nederland 34%. Simpelveld heeft een solvabiliteit van 35% en scoort daarmee gunstig.

-

Voorzieningen De voorzieningen geven inzicht in het ‘gereserveerde’ bedrag voor kwantificeerbare toekomstige voorziene risico’s/verliezen en voorziene toekomstige benodigde middelen aan onderhoudsuitgaven voor de kapitaalgoederen. De omvang van de voorzieningen op het balanstotaal is gemiddeld. De voorzieningen zijn toereikend en zijn gebaseerd op onderliggende stukken. Onderhoudsvoorzieningen zijn gebaseerd op onderhoudsplannen. Echter opgemerkt wordt dat de plannen zijn opgesteld op basis van een minimaal niveau van onderhoud. Voor Simpelveld betekent dit derhalve een neutrale score.

-

Garantstellingen Deze indicator heeft betrekking op de garantstellingen en de gewaarborgde leningen. Hoe hoger de omvang hoe hoger het risico van daadwerkelijke garantiestelling. Bij Simpelveld is alleen sprake van gewaarborgde geldleningen in de sociale woningbouw en de bevordering van het eigen woningbezit. Deze geldleningen in de sociale sfeer zijn gegarandeerd door het WSW, Waarborgfonds Sociale Woningbouw, waarbij de gemeente als achtervang optreedt. Het risico is hierdoor zeer beperkt en ligt in lijn in vergelijking met referentiegemeenten. Derhalve is de score neutraal.

-

Rentelasten Middels deze indicator wordt inzicht verkregen in welk deel van de exploitatie gebonden is door de netto rentelasten. Hoe meer vreemd vermogen, hoe hoger de rentelasten en des te lager de flexibiliteit van de begroting (meer vaste lasten). Voor Simpelveld betekent dit dat ongeveer 2,0 van de exploitatie bestaan uit de netto rentelasten. De score is gunstig.

-

Grondexploitaties De omvang van de balanspost voorraden (= grondexploitaties) is nul. Derhalve is de score zeer gunstig.

-

Begroting 2022 – 2025 Gestreefd wordt naar een structureel financieel evenwicht. De begroting 2022 tot en met 2025 is structureel sluitend. Aandachtspunt blijft, evenals voorgaande jaren, met name de structurele exploitatieruimte. Dit resulteert in een neutrale score.

-

EMU-saldo Het investeringsprogramma laat in 2022 een piek zien, waardoor het EMU-saldo een tekort laat zien. In de daaropvolgende jaren nemen de EMU-saldi toe (als gevolg van een beperkter investeringsprogramma). Derhalve is de score neutraal.

-21-

Programmabegroting 2022

-22-

Programmabegroting 2022

HOOFDSTUK 2

Hoofdstuk 1 Herfst Simpelveld

PROGRAMMAPLAN

-23-

Programmabegroting 2022

-24-

Programmabegroting 2022

Programma 0. Bestuur en ondersteuning Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Bestuur, burgerzaken, beheer overige gebouwen en gronden, overhead, treasury, OZB woningen, OZB nietwoningen, belastingen overig, algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds, overige baten en lasten, vennootschapsbelasting en mutaties reserves.

Strategische visie De kernwaarden en speerpunten van onze gemeente zijn vastgelegd in de in 2013 vastgestelde Strategische Visie 2013-2023. De visie is tot stand gebracht vanuit het perspectief dat een visie moet inspireren; het is een ambitieus toekomstbeeld, een gewenste droomsituatie. Bij de uitwerking daarvan komen we ook meteen in het spanningsveld tussen wens en realiteit. De visie betekent niet dat we alle wensen kunnen inwilligen. Het betekent wel dat we keuzes moeten maken. Keuzes maken met de focus op kwaliteit. Of we die verre stip op de horizon ooit bereiken weet niemand, maar met de Strategische visie weten we welke koers we willen varen. De Strategische visie bestaat uit kernwaarden en speerpunten. De kernwaarden maken deel uit van de organisatie-identiteit en hebben betrekking op het gewenste gedrag van de gemeente. Het omschrijft de gedragscode waarmee de gemeente de visie wil realiseren en zijn bepalend voor keuzes - en de wijze waarop die worden gemaakt. De kernwaarden die de komende 10 jaar binnen de gemeente centraal staan zijn: - Klantgericht - Kwaliteit - Samenwerken De speerpunten duiden aan op welke thema’s (beleidsvelden) de gemeente zich de komende 10 jaar gaat focussen.

De speerpunten die de komende 10 jaar centraal staan zijn: - Toerisme en recreatie - Blijven wonen (met de benodigde basisvoorzieningen) - Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Kleinschalig ondernemerschap

College-agenda In zijn meerjarige collegeagenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma Bestuur en ondersteuning benoemt de college-agenda (meerjarig) de volgende onderwerpen:  Borgen van de bestuurskracht en zelfstandigheid van de gemeente Simpelveld.  Schouders onder regionale samenwerking:  slagkracht bestuurscommissies verstevigen;  update geven aan de regionale agenda (PSL agenda na 2020 / na einde IBA);  koppeling onderwijs-arbeidsmarkt aan regionale agenda toevoegen.  Samenwerking / functionele integratie met Voerendaal voortzetten.  Succesvolle samenwerkingsvormen (Rd4, Kompas, BSGW, RUD, Jeugdzorg, Veiligheidshuis en IBA) voortzetten.

-25-

Programmabegroting 2022



 

Uitvoering geven aan het Integraal Dorpsontwikkelingsplan Bocholtz, te starten met het opwaarderen van het dorpshart Bocholtz, waarvoor een (te activeren) bedrag van maximaal € 2,5 miljoen wordt gereserveerd. Nota burgerparticipatie als kader blijven hanteren. Gemeentefinanciën: een verantwoorde besteding van gemeentelijke financiële middelen, waarbij inkomsten en uitgaven zoveel als mogelijk parallel lopen. Uitgangspunt is de lastendruk voor inwoners, behoudens indexering, niet te verhogen.

Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1.

2. 3.

Behouden/versterken van voldoende bestuurskracht om met de beschikbare kwaliteiten en middelen (bestuur, personeel, financiën, ruimte) zowel de door rijk en provincie opgelegde opgaven als de eigen gemeentelijke opgaven te realiseren. Een bestuur dat doeltreffend, open en inzichtelijk is. Prudent omgaan met de financiering en algemene dekkingsmiddelen omwille van een structureel gezonde financiële huishouding, zodat de doelstellingen van de programma’s uitvoerbaar zijn c.q. worden en derhalve ten gunste komen van alle inwoners.

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

SPV

NL

Formatie ambtelijke org. Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

Gemeente

6,8

7,0

6,9

6,5

7,1

n.b.

Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

Gemeente

6,8

7,0

6,9

6,5

7,1

n.b.

Gemeente

€ 610

€ 650

€ 678

€ 723

€ 726

n.b.

Gemeente

3%

12%

16%

10,71%

0%

n.b.

Gemeente

7%

17%

17%

15,62%

17%

n.b.

Apparaatskosten Externe inhuur

Overhead

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2017 2018 2019 2020

-26-

Begroting 2022

Programmabegroting 2022

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

De gemeente betrekt inwoners voldoende bij haar activiteiten Transparantie gemeentelijke besluiten Tevredenheid gemeentelijke dienstverlening De gemeente werkt snel De gemeente komt afspraken na

Realisatie 2015

Realisatie 2017

Realisatie 2019

StreefWaarde 2022

Hoogste Parkstad

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

n.b.

33%

30%

31%

31%

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

5,3

5,8

5,4

5,5

5,5

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

6,9

7,1

6,7

7,2

7,2

Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg

20%

23%

20%

31%

31%

32%

35%

31%

48%

48%

* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd.

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Diverse gemeentelijke belasting- en legesverordeningen; 4. De verordeningen ‘212’, ‘213’ en ‘213a’ (2021); 5. De nota Auditcommissie (2007); 6. Het Treasurystatuut (2018); 7. De nota Reserves en voorzieningen (2019); 8. De nota Activeren en afschrijven (2017); 9. De nota Inkoop- en aanbestedingsbeleid (2020); 10. De nota Misbruik en oneigenlijk gebruik (2019); 11. De nota Risicomanagement en weerstandsvermogen (2019); 12. Regeling productverantwoordelijkheid (2016); 13. Notitie Burgerparticipatie (2016).

Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Coronapandemie

Samenwerking Parkstad Limburg Samenwerking IBA Parkstad Samenwerking Zuid Limburg (NOVI, Middengebied)

Doelstellingen Zo adequaat als mogelijke inspelen op Coronapandemie.

Activiteiten - Voortzetting geven aan de eerder gekozen aanpak en werkwijze aangaande de Coronapandemie. Gezamenlijke aanpak strategische - Actieve participatie in diverse agenda voor de regio Parkstad bestuurlijke en ambtelijke Limburg. regionale overleggen. Extra impuls geven aan transformatie- - (Bestuurlijke) deelname aan IBA opgave Regio Parkstad Limburg. Parkstad. - Landelijke, provinciale- en regionale - Lokale vertaling geven aan ontwikkelingen m.b.t. bestuurlijke bovenlokale ontwikkelingen organisatie volgen; m.b.t. bestuurlijke organisatie; - Samenwerking Middengebied Zuid - Bestuurlijke- / ambtelijke Limburg langs het opgestelde deelname aan Samenwerking “Strategisch Actieplan van groen hart Middengebied Zuid-Limburg. tot groene long”.

-27-

Programmabegroting 2022

Coronapandemie Corona heeft de nodige gevolgen voor het dagelijks leven van mensen. Het virus, en de maatregelen om het virus in te dammen, grijpen niet alleen in op de volksgezondheid en de economie, maar ook op de maatschappij: op de manier waarop we met elkaar leven, contact met elkaar hebben, werken, onderwijs volgen, etc. De coronacrisis is daarmee niet alleen een gezondheidscrisis, maar ook een economische crisis en een sociaalmaatschappelijke crisis. Lopende de crisis hebben wij binnen onze mogelijkheden en in aanvulling op landelijke maatregelen vanaf maart 2020 uitvoering gegeven aan verschillende lokale ondersteuningsmaatregelen. De grilligheid en onvoorspelbaarheid van het virus maken dat we de gezondheidscrisis zeker nog niet achter ons hebben gelaten, maar met de uitvoering van het vaccinatieprogramma konden we lopende 2021 stilaan spreken van een nieuwe fase en brak het moment aan dat we vooruit konden kijken en ons meer gaan richten op economisch herstel en maatschappelijke reactivering. Voor wat betreft ‘economisch herstel’ is de noodzaak van een boven lokale aanpak evident. Zoals ook aangegeven in onze Berap voorjaar 2021 werken we daartoe in regionaal verband (Parkstad alsmede op schaal van Zuid-Limburg) nauw samen.

Op ‘sociaal maatschappelijk terrein’ heeft de coronacrisis laten zien hoe belangrijk de sociale samenhang/ sociale cohesie van een samenleving is. Medio 2021 hebben we in verbinding met onze lokale maatschappelijke partners (Impuls -d’r Durpswinkel, ouderenwerk, jongerenwerk, algemeen maatschappelijk werk-, GR Kompas, het bibliotheekwerk, de schuldhulpverlening) verkend hoe we –in beginsel vanuit bestaande beleidslijnen- tijdelijke accenten kunnen zetten om het sociaal maatschappelijk leven en daarmee de maatschappelijke samenhang binnen onze gemeente na (c.q. naast) corona kunnen borgen c.q. kunnen versterken. Dit heeft in het najaar 2021 geleid tot een actualisering van onze Notitie lokale ondersteuningsmaatregelen. Aan deze notitie zal ook in 2022 verdere uitvoering worden gegeven, waarbij we – voortzetting gevend aan de in 2020 / 2021 gekozen aanpak – zo adequaat als mogelijk zullen blijven inspelen op de ontwikkelingen zoals die zich in het verdere verloop van deze (grillige, onvoorspelbare) crisis aandienen. In procedurele zin houden we daarmee vast aan de in tot dusver beproefde werkwijze (inhoudelijke afstemming met het Presidium over te nemen/aan te passen lokale maatregelen, waarbij financiële consequenties en risico’s achteraf worden verantwoord richting gemeenteraad; hetzij via de Berap voorjaar, hetzij via de Berap najaar, hetzij via een separaat raadsvoorstel).

Samenwerking Parkstad Limburg De GR Parkstad Limburg is een regeling tussen de colleges van burgemeester en wethouders. Daarmee is feitelijk sprake van een verlengd (gemeentelijk)bestuur. De samenwerking van de gemeenten Beekdaelen, Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Simpelveld en Voerendaal binnen Stadsregio Parkstad Limburg is de afgelopen jaren succesvol geweest. Het bindmiddel van de samenwerking is een gezamenlijk gedragen regionale agenda van de colleges, die op hoofdlijnen de koers van de regio voor de lange termijn bepaalt. In 2021 heeft afrondende besluitvorming plaatsgevonden over een eerder ingezet traject om de samenwerking binnen Parkstad te verdiepen en te verbreden om zo de regionale bestuurs- en uitvoeringskracht te versterken waardoor de complexe opgaven waar Parkstad voor staat beter in gezamenlijkheid kunnen worden aangepakt. Resultaat is een geactualiseerde strategische agenda met een looptijd van 2021-2030, een aangepaste gemeenschappelijke regeling alsmede de instelling van een tweetal nieuwe bestuurscommissies (een bestuurscommissie duurzaamheid en een bestuurscommissie sociaal economische structuurversterking). Hiermee zijn er nu vijf bestuurscommissies: (1) Wonen & Herstructurering, (2) Ruimte & Mobiliteit, (3) Economie & Toerisme, (4) Duurzaamheid en (5) Sociaal Economische Structuurversterking.

Het thema Grensoverschrijdende Samenwerking is belegd bij het Dagelijks Bestuur. In lijn hiermee (geactualiseerde strategische agenda 2021-2030, aangepaste GR, ingestelde bestuurscommissies) geven wij in 2022 voortzetting en invulling aan onze samenwerking in Parkstadverband. Samenwerking IBA Parkstad De uitvoering van het IBA project ligt in handen van de IBA-organisatie. De gemeente is vertegenwoordigd en participeert in de Algemene Vergadering voor Aandeelhouders (AVA). In de gemeente Simpelveld wordt

-28-

Programmabegroting 2022

momenteel aan een aantal IBA projecten gewerkt. Deze zijn opgenomen in het overzicht ‘Uitvoeringsprogramma IBA Parkstad, voorjaar 2016’ (zogenaamde A3-placemat), onder hoofdstuk 6. ‘Land van Kalk & Beekdal’. Voor Simpelveld zijn dit: Kloosters Loreto & Damiaan (Behoud en Ontwikkeling), Gebiedsontwikkeling ZLSM (Toeristische Route & Nieuwe Functies) en het Romeins Villalandschap (Romeinse Opgravingen & Cultuurhistorische Routes). Daarnaast zijn door IBA middelen toegezegd voor de realisatie van de landmark aan de Bocholtzerweg. Door het IBA-bureau wordt thans voor de gehele regio de focus gelegd op sleutelprojecten. Voor de gemeente Simpelveld zal in hoofdzaak de nadruk gelegd worden op de realisatie van de Leisure Lane, natuurtransferia Oerland van Kalk en niet in de laatste plaats de gebiedsontwikkeling rondom de ZLSM (allen sleutelprojecten). De IBA is vanwege de Coronacrisis met één jaar worden verlengd met de periode juli 2021 - augustus 2022 (IBA Expojaar) en het is een uitdaging om onze regio partijen de komende tijd te inspireren en te faciliteren met als doel het aanjagen en concreet (laten) realiseren van kwalitatief hoogwaardige, innovatieve en duurzame (IBA waardige) ontwikkelingen. De Provincie Limburg participeert in IBA-Parkstad. Het eigenaarschap van de ‘IBA projecten’ blijft bij de project-eigenaren (gemeenten/ondernemers/ondernemersnetwerken) liggen.

De uitvoering en realisatie van de projecten kan ook na het formele einde van de IBA dus na 2022 nog doorlopen. Daarnaast is het goed om de positieve effecten en energie van de IBA vast te houden zodat de regio zich kan blijven doorontwikkelen. Er wordt dan ook nu ook al nagedacht over de periode na de IBA. Thans beziet een ambtelijke en bestuurlijke werkgroep hoe gemeenten bij regionaal importante projecten de uitvoeringskracht kunnen versterken. Samenwerking Zuid-Limburg (NOVI, Middengebied) Wij volgen zich aandienende landelijke, provinciale en regionale ontwikkelingen met betrekking tot de bestuurlijke organisatie / bestuurlijke samenwerking. Primair ligt onze focus voor samenwerking in Parkstad, waarbij de Parkstadcolleges hun bovenlokale opgaven hebben vervat in de in 2021 vastgestelde Strategische Agenda 2021-2030. Voor specifieke opgaven zoeken we de verbinding met het Middengebied en met Zuid-Limburg. Daarbij blijven wij -in lijn met de Parkstadcolleges- voorstander van een open benadering van de regionale samenwerking, waarbij er per thema en aard van de activiteit (b.v. beleid, programmering en uitvoering) wordt bekeken wat het meest passende schaalniveau is om doelstellingen én uitvoeringskracht te realiseren.

De aan Zuid Limburg toegekende status ‘NOVI-gebied’ zien we daarbij als instrument dat kan helpen om de urgente opgaven in Zuid-Limburg aan te pakken en dat bestaande agenda’s en programma’s in de regio kan aanjagen en ondersteunen. In lijn met een eerdere gezamenlijke Parkstadreactie komt het NOVI-gebied wat ons betreft niet in de plaats van bestaande regionale programma’s en projecten (bijvoorbeeld de Regio Deal Parkstad Limburg en het regionale woonprogramma), maar is daaraan aanvullend. Daarbij dragen we in Parkstad-verband bij aan de nadere uitwerking van de 4 hoofdopgaven uit het NOVI-plan van aanpak: Europese schakelregio, Circulaire economie en samenleving, Sterke en gezonde steden en Groene long (nb. Groene long - mede in relatie tot het Uitvoeringsprogramma Middengebied). Met betrekking tot de (netwerk)samenwerking Middengebied blijven wij u periodiek informeren, o.a. over de voortgang van de projecten waaraan wij deelnemen (i.c. Programmalijn Landbouw en landschap: scan agrarische kavels en vitaliteitsmanager en Programmalijn Toerisme van de toekomst: project Oprichten Sectorplatform Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg). Netwerk platform K80-de kracht van klein.

Het borgen van de bestuurskracht en de zelfstandigheid van onze gemeente om met beschikbare kwaliteiten en middelen onze (maatschappelijke) opgaven te realiseren is één van onze hoofdambities als vastgelegd in onze Strategische visie resp. college-agenda en programmabegroting(en). Krachtenbundeling middels deelname aan het platform “de K80-de Kracht van Klein” sluit hier prima bij aan. Tegen deze achtergrond hebben we in 2021 besloten het position paper van het platform te ondertekenen en daarmee aan te sluiten bij het K80 platform. Medio 2021 hebben zich ca. 45 gemeenten bij het platform aangesloten. Het voornemen van de initiatiefnemers van dit platform is om begin 2022 over te gaan tot een ‘officiële oprichting’ en te komen tot een agenda K80 voor de korte en lange(re) termijn.

-29-

Programmabegroting 2022

KENGETALLEN Aantal inwoners (peildatum 1 januari) Bevolkingsdichtheid (inw. per km2) Aantal huishoudens Gemiddelde huishoudgrootte Aantal voltrokken huwelijken in Simpelveld Aantal voltrokken partnerregistraties in Simpelveld

Bron BRP Gemeente CBS CBS CBS Register Burgerlijke Stand Gemeente Register Burgerlijke Stand Gemeente

2016 10.580 670 4.891 2,2 34

2017 10.562 659 4.869 2,2 31

2018 10.516 656 4.874 2,1 39

2019 10.557 658 4.896 2,1 29

2020 10.555 658 4.939 2,1 15

15

11

16

13

14

Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN

La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025 5.626.667 5.590.218 6.080.993 6.196.610 6.195.337 6.208.102 22.010.878 21.307.492 21.661.634 21.448.838 21.359.871 21.445.659 16.384.211 15.717.274 15.580.641 15.252.228 15.164.534 15.237.557 562.159 578.805 551.875 551.564 551.564 551.564 24.553 44.937 61.329 45.328 38.639 20.428 15.797.499 15.093.532 14.967.437 14.655.336 14.574.331 14.665.565 285.862 100.000 100.000 100.000 100.000 100.000 495.932 406.395 199.515 199.515 199.515 199.515 16.007.569 15.399.927 15.066.952 14.754.851 14.673.846 14.765.080

-30-

Programmabegroting 2022

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2020 Saldo van baten en lasten: 0.1 bes tuur gemeentera a d -245.056 ra a ds commi s s i e -18.847 col l ege b & w -510.836 ra a ds gri ffi er -72.739 i ntergemeentel i jke -291.050 bes tuurl i jke verni euwi ng 0 0.2 burgerza ken B.R.P. -200.017 na tura l i s a ti e -3.314 burgerl i jke s ta nd 71.377 verki ezi ngen -25.904 0.4 overhea d s ecreta ri s & s ecreta ri ekos ten -162.778 voorl i chti ng & gemeenteberi chten -87.550 juri di s che kwa l i tei ts zorg -148.564 repres enta ti e, promoti e & P.R. -27.855 onders chei di ngen en 0 eremeda i l l es a ccounta nts kos ten -49.704 progra mma begroti ng & -134.863 ja a rvers l a g rekenka mer -13.806 overhea d kos ten -3.858.409 0.5 Trea s ury trea s ury 17.521 deel nemi ngen energi ebedri jven 237.062 bes pa a rde rente res erves en 330.528 voorzi eni ngen 0.61 OZB woni ngen WOZ -66.987 OZB Ei gena ren 1.898.873 heffi ng & i nvorderi ng gem. bel . 32 0.62 OZB ni et-woni ngen WOZ 0 OZB Ei gena ren 188.776 OZB Gebrui kers 132.185 0.64 Bel a s ti ngen overi g hondenbel a s ti ng 80.571 preca ri obel a s ti ng 0 heffi ng & i nvorderi ng gem. bel .

-39.572 0.7aAl gemeneuiuitkeri tkering nggemeentegemeentefonds l gemene 18.524.438 fonds 0.8 overi ge ba ten en l a s ten a l gemene ba ten & l a s ten -21.099 s a l do va n kos tenpl a a ts en 0 a l gemene ba ten & l a s ten 0 0.9 Vennoots cha ps bel a s ti ng (VpB) Vennoots cha ps bel a s ti ng (VpB) 0 0.10 Muta ti es res erves Muta ti es res erves 505.159 Gerealiseerd / geraamd resultaat 16.007.569

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-245.348 -26.797 -494.903 -101.256 -335.301 0

-252.714 -23.555 -498.391 -104.133 -243.289 0

-248.064 -23.555 -498.391 -104.133 -211.959 0

-248.064 -23.555 -498.391 -104.133 -201.789 0

-248.064 -23.555 -498.391 -104.133 -211.959 0

-187.488 -4.851 85.631 -39.723

-156.204 -4.164 71.499 -41.251

-156.204 -4.164 71.499 -52.640

-156.204 -4.164 71.499 -40.940

-156.204 -4.164 71.499 -40.940

-160.208 -75.736 -164.818 -22.232 0

-165.328 -78.854 -165.492 -22.547 0

-165.328 -78.854 -165.492 -22.547 0

-165.328 -78.854 -165.492 -22.547 0

-165.328 -78.854 -165.492 -22.547 0

-50.669 -135.071

-50.560 -135.773

-50.560 -135.773

-50.560 -135.773

-50.560 -135.773

-21.013 -3.959.648

-21.208 -4.522.158

-21.208 -4.484.404

-21.208 -4.481.459

-21.208 -4.459.049

18.151 163.727 145.742

13.452 169.960 146.572

13.958 170.039 146.572

14.159 170.070 146.572

14.211 170.079 146.572

-66.960 1.877.000 0

-82.470 1.857.510 0

-82.680 1.885.370 0

-84.080 1.913.650 0

-87.000 1.942.360 0

0 191.000 154.000

0 162.100 125.640

0 164.530 127.520

0 167.000 129.440

0 169.500 131.380

77.780 0 -22.407

78.950 0 -22.977

80.130 0 -23.157

81.330 0 -23.237

82.550 0 -23.317

18.543.850

19.001.742

18.673.936

18.551.099

18.602.517

-56.000 0 0

-56.000 0 0

-217.845 0 0

-233.450 0 0

-237.305 0 0

0

0

0

0

0

313.475 15.399.927

86.595 15.066.952

168.255 14.754.851

168.255 14.673.846

168.255 14.765.080

-31-

Programmabegroting 2022

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2020 Toevoegingen (lasten) res erve pers oneel res erve Covi d-19 Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) a l gemene res erve - overga ng PIT res erve i nzet ta a ks tel l i ng res erve overl oop res erve pers oneel res erve IBA Subtotaal onttrekkingen Totaal

200.000 85.862 285.862

199.515 79.537 110.000 106.880 495.932 -210.070

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

100.000

100.000

100.000

100.000

100.000

0 199.515 0 100.000 106.880 406.395 -306.395

0 199.515 0 0 0 199.515 -99.515

Begroting 2024

Begroting 2025

100.000

100.000 0 100.000

100.000 0 100.000

0 199.515 0 0 0 199.515 -99.515

0 199.515 0 0 0 199.515 -99.515

0 199.515 0 0 0 199.515 -99.515

INVESTERINGEN 2022 - Redesign/opwaardering website - Zuig-/veegcombinatie voor groen 2023 - Klepelmaaier 2024 - Vervanging transporter 2025 Geen