6 Bijlage 1 Concept begroting 2024 VRZL.pdf
Tekst van het document
2024
Begroting 2024 VRZL
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
INHOUDSOPGAVE VOORWOORD .................................................................................................................................................. 3 DEEL A – BELEIDSBEGROTING .................................................................................................................... 4 1 1.1 1.2 1.3
PROGRAMMAPLAN ........................................................................................................................... 5 Concern .............................................................................................................................................. 5 Crisisbeheersing en rampenbestrijding .......................................................................................... 9 Brandweerzorg ................................................................................................................................. 19
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
PARAGRAFEN .................................................................................................................................. 23 Algemeen .......................................................................................................................................... 23 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................. 23 Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................................... 31 Financiering ...................................................................................................................................... 31 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................. 36 Verbonden partijen .......................................................................................................................... 43 Wet open overheid ........................................................................................................................... 44
DEEL B – FINANCIËLE BEGROTING ........................................................................................................... 45 3.1 Algemene uitgangspunten financiële begroting ........................................................................... 46 3.2 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................ 51 3.3 Uiteenzetting van de financiële positie .......................................................................................... 52 3.4 Overzicht baten en lasten per taakveld ......................................................................................... 52 3.5 Overzicht van bijdragen gemeente ................................................................................................ 53 3.6 Overzicht van bijdragen per deelnemende gemeente 2024-2027 ................................................ 54 3.7 Staat van reserves en voorzieningen (x € 1.000) .......................................................................... 55 3.8 Geldleningen .................................................................................................................................... 56 3.9 Meerjareninvesteringsplan en kapitaallasten (MIP) ......................................................................
57 3.10 Recapitulatie structureel en reëel evenwicht begroting 2024-2027 ............................................ 59
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 2 /60
VOORWOORD Voor u ligt de begroting 2024 van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL), met een doorkijk naar de jaren 2025-2027. De begroting 2024 heeft de begroting 2023 als uitgangspunt. In de begroting 2024 zijn geen majeure beleidswijzigingen aangebracht. Het betreft een begroting die in het teken staat van de verdere implementatie van het vastgestelde beleid “een solide basis voor de toekomst ”. Deze begroting bevindt zich in een bijzondere positie omdat we hierin het huidige meerjarenbeleidsplan afhechten en gelijktijdig is het nieuwe meerjarenbeleidsplan 2024-2027 al in ontwikkeling. De ambities van het nieuwe beleidsplan zijn al verkennend besproken met het bestuur. Daar kunnen we deels al op anticiperen, omdat sommige ambities een voortzetting zijn van het meerjarenbeleidsplan 2020-2023. Een belangrijke actuele ontwikkeling is de constatering dat het fundament van de veiligheidsregio’s moet worden versterkt, gezien de langdurige en bovenregionale crises in de praktijk. Deze versterking richt zich nu voornamelijk op het gebied van crisisbeheersing, inclusief informatiepositie. De veiligheidsregio’s krijgen hier vanuit het Rijk extra middelen voor (oplopend van 46 miljoen in 2023 tot in totaal 83 miljoen extra in 2026, te verdelen over de 25 veiligheidsregio’s). Voor de aanwending van deze extra middelen zijn ook kaders meegegeven vanuit het Rijk en het Veiligheidsberaad.
Het Rijk heeft in de toekenningsbrief expliciet opgenomen dat deze extra middelen niet mogen worden aangewend om een verlaging van de gemeentelijke bijdrage te realiseren of voor het vullen van gaten op andere taakgebieden binnen de begroting van de veiligheidsregio. Wij willen de extra BDuR middelen inzetten voor het toekomstgericht – in lijn met de contourennota - verder professionaliseren van crisisbeheersing als vak door veiligheidsregio’s door te werken aan: preparatie op en waarborgen bij langdurige crises, (langdurig) bemensen en ondersteunen van crisisteams, interregionale en Rijk-regio samenwerking, risico- en crisiscommunicatie en voor de versteviging van de informatiepositie. Tevens voor het borgen en het verder ontwikkelen van informatie gestuurde veiligheid (gericht op o.a. risicomonitoring en –analyse; zicht op risico’s). Komende tijd maken we nadere plannen voor het versterken van onze crisisbeheersing en dus ook voor de besteding van de extra BDUR-middelen, die daaraan gekoppeld zijn. Ook vragen we aandacht voor de extreme prijsstijgingen van dit moment, met name de incidentele stijging van de energiekosten, en welke gevolgen dit al in 2023 heeft en wellicht ook in 2024. De prijsstijgingen zijn dusdanig groot dat we extra goed moeten monitoren of we over 2023 niet tegen een fors tekort aanlopen.
Recent is er een principeakkoord gesloten met de vakbonden inzake een nieuwe CAO. Dat heeft ertoe geleid dat er een loonstijging is afgesproken van ca. 10%. Dit kent een structurele doorwerking naar 2024 en verder. Deze loonstijging wordt niet volledig gecompenseerd door de indexering van de gemeentelijke bijdrage. Hierdoor voorzien wij een structureel tekort op de loonkosten dat nog wel beïnvloed wordt door het definitieve indexcijfer conform de CPB Kerngegevenstabel MEV met als peildatum september 2023. Dit zijn autonome ontwikkelingen met een financiële impact voor VRZL en die niet door VRZL te beïnvloeden zijn. Léon Houben Directeur Veiligheidsregio Zuid-Limburg en commandant Brandweer
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 3 /60
DEEL A – BELEIDSBEGROTING
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
1
PROGRAMMAPLAN
1.1 CONCERN 1.1.1 Wie zijn we? Wij zijn Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL), één van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. VRZL is een hands-on hulpverleningsorganisatie en een netwerkorganisatie in één. In de periode 2010-2023 hebben we ons ontwikkeld van een groot aantal samenwerkende (lokale) brandweerorganisaties naar één veiligheidsregio. Op basis van de gemeenschappelijke regeling is elke gemeente van de regio deelnemer en daarmee onderdeel van VRZL. De organisatiestructuur bestaat uit twee primaire programma’s: Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en Brandweerzorg. Ondersteunend daaraan opereert het programma Bedrijfsvoering, waar ook een behoorlijke taak ligt, gezien de organisatie zo nauw verbonden is binnen het brede netwerk van burgers, bedrijven en instellingen. Binnen VRZL werken de brandweer en het programma Crisisbeheersing & Rampenbestrijding nauw samen.
Hoe organiseren we de brandweerzorg? Welke veiligheidsrisico’s zijn er op dit ogenblik en welke kunnen ontstaan in de nabije toekomst? Hoe maken we de kans op ongevallen en rampen zo klein mogelijk? En als er dan tóch een incident plaatsvindt: hoe treden we zo snel en vakkundig mogelijk op? Omvangrijk netwerk Wij werken samen met 16 gemeenten, de Politie Eenheid Limburg, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), het Openbaar Ministerie (OM), provincie Limburg, Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN), Waterpartners Limburg (waterschap, zuiveringsschap, waterleidingmaatschappij), Defensie, de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) en Chemelot (waaronder Sitech). Maar denk ook aan partijen als het Nederlandse Rode Kruis, Essent, Enexis, Brightlands, ProRail, de overige zuidelijke veiligheidsregio’s (Zuid-6) en natuurlijk de verschillende hulpverleningsorganisaties in het Euregionale grensgebied (EMRIC). Missie, visie en kernwaarden We maken en houden Zuid-Limburg zo veilig mogelijk. Dat is onze missie. Om deze missie te volbrengen moeten we de (toekomstige) risico’s in onze regio kennen en daarop voorbereid zijn. Paraat zijn en slagkracht leveren. Dat doen we samen met burgers, bedrijven en instellingen. ‘Samen veilig’ is dan ook onze pay-off. We kunnen onze missie en visie alleen waarmaken met een professionele, vitale en wendbare organisatie.
En met vakbekwame, initiatiefrijke teamplayers die lef tonen (onze kernwaarden). De afgelopen jaren is de rol van veiligheidsregio’s uitgebreid en hebben we als veiligheidsregio een regisserende en coördinerende rol gekregen in langdurige crises. Sprekende voorbeelden hiervan zijn de coronacrisis en de vluchtelingencrisis. De voorbereiding op toekomstige – en veelal ook langdurige crises – vraagt om een versterking van het fundament van de veiligheidsregio. Dit zowel op het gebied van crisisbeheersing als op het gebied van de informatiepositie. Dit jaar zijn bestuurlijke afspraken gemaakt om het fundament van de veiligheidsregio’s te versterken. Onderdeel daarvan is de trapsgewijze toevoeging van € 83 miljoen (structureel) in de brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR) vanaf 2023. Deze verhoging bouwt tot 2026 geleidelijk op tot het genoemde bedrag.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
In het Veiligheidsberaad is ingestemd om de extra middelen in 2023 aan te wenden voor: 1. Het toekomstgericht – in lijn met de contourennota voor de wijziging van de Wet veiligheidsregio’s – verder professionaliseren van crisisbeheersing als vak binnen de veiligheidsregio. 2. A. De informatiepositie van de veiligheidsregio’s versterken en waarborgen door het inrichten van een goed werkend Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) per veiligheidsregio. Dit om een goed zicht op risico’s te verkrijgen en om te zorgen voor een goede informatiedeling met crisispartners; B. Een impuls voor de ontwikkeling en het beheer van informatiesystemen door de veiligheidsregio’s en het Rijk gezamenlijk; 2. Het instellen van een hoogwaardig en gegarandeerd informatie-, actie- en coördinatiepunt voor Rijk, regio’s en partners; het KCR2 (Knooppunt Coördinatie Rijk-Regio’s). Voor VRZL betekent de structurele verhoging van de BDUR dat we vanaf 2023 € 1,3 miljoen extra krijgen voor de versterking van crisisbeheersing en onze informatiepositie. Dit bedrag stijgt in 2024 naar verwachting naar ca. € 1,7 miljoen (in 2023 wordt de verdeling tussen veiligheidsregio’s opnieuw bekeken).
Wij willen de extra BDuR middelen inzetten voor het toekomstgericht – in lijn met de contourennota - verder professionaliseren van crisisbeheersing als vak door veiligheidsregio’s door te werken aan: preparatie op en waarborgen bij langdurige crises, (langdurig) bemensen en ondersteunen van crisisteams, interregionale en Rijk-regio samenwerking, risico- en crisiscommunicatie en voor de versteviging van de informatiepositie. Tevens voor het borgen en het verder ontwikkelen van informatie gestuurde veiligheid (gericht op o.a. risicomonitoring en –analyse; zicht op risico’s). Komende tijd maken we nadere plannen voor het versterken van onze crisisbeheersing en dus ook voor de besteding van de extra BDUR-middelen, die daaraan gekoppeld zijn. De extra BDUR-middelen voor de versteviging van de informatiepositie zullen in onze regio worden ingezet voor het borgen en het verder ontwikkelen van informatie gestuurde veiligheid (gericht op o.a. risicomonitoring en –analyse; zicht op risico’s). Ten behoeve van de versterking van onze crisisbeheersing stellen we de komende tijd nadere plannen op. In lijn met de landelijke ambities van het Rijk en het Veiligheidsberaad – en met het oog voor geconstateerde regionale behoeften – zal het accent op de volgende zaken liggen: Verstevigen van crisisbeheersing als vak (leren, ontwikkelen, kennisborging en kwaliteitszorg/’zicht op prestaties’). 1.
Verstevigen van de regiefunctie in het netwerk van crisispartners (gezamenlijke aanpak van risico’s en crises). 2. Door de bovenstaande verstevigingen realiseert VRZL ook een robuustere crisisorganisatie, die zowel in staat is om acute incidenten te bestrijden (‘GRIP-opschalingen’) als om langdurige crises te bestrijden door de inzet van crisisregisseurs en informatiemanagers. In 2022 is VRZL gestart met een leiderschapsprogramma. Alle leidinggevenden van directie tot en met het niveau van ploegchef nemen de komende jaren deel aan dit programma. Het helpt ons om onze organisatie nog professioneler, vitaler en wendbaarder te maken. Daarbij verwachten we van onze medewerkers dat ze lef en initiatief tonen en dat ze eendrachtig samenwerken binnen diezelfde organisatie.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 6 /60
1.1.2 Waar staan we voor? VRZL is ingericht om de zorg voor openbare veiligheid in de regio te organiseren. Burgers, bedrijven en instellingen verwachten dat wij er voor ze zijn met advies en hulp waar nodig. Samen met onze partners: • dragen we (pro)actief bij aan de veiligheid in de regio. We brengen risico's in kaart en treffen voorbereidingen op maat; • geven we adviezen om daar waar mogelijk onveiligheid te voorkomen en te beperken; • bestrijden we incidenten en crises als ze zich toch voordoen. We treden effectief op tijdens een ramp om schade te beperken; • beogen we leed en schade zo veel mogelijk te beperken en helpen we verstoringen van het openbare leven zo snel mogelijk te herstellen. We zetten in op slachtofferhulp, nazorg en herstel van materiële schade. 1.1.3 Ons werkgebied Het werkgebied van VRZL is een compact verstedelijkt gebied van circa 650 km2. Buiten de economisch bijzonder waardevolle clustering in onder meer chemie en health en unieke kansen voor versterking van de regio spelen er, door de geografische ligging van Zuid-Limburg, specifieke opgaven. Voor deze regio, die uiterst excentrisch ligt binnen Nederland (ruim 200 km grenslengte en op het smalste deel met 6 km verbonden aan de rest van Nederland), geldt dat in bijzondere mate. Met ongeveer 594.000 inwoners ligt Zuid-Limburg centraal in de Euregio Maas-Rijn.
Er zijn binnen VRZL grote industrieën met specifieke veiligheidsrisico’s, zoals chemische industrie en de luchthaven Maastricht-Aachen Airport en we monitoren overstromingsrisico’s door rivieren en het bekenstelstel. Met name in de zomermaanden ontvangen we daarnaast veel toeristen, die zowel in de stedelijke als de landelijke gebieden verblijven. Ook vinden in onze regio veel (grote) evenementen plaats, zoals de Amstel Gold Race, het WK en NK Wielrennen, Pinkpop, Oktoberfeesten, kerstmarkten, carnaval en de concerten van André Rieu.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 7 /60
1.1.4 Wat gaat het kosten?
Veiligheidsregio Zuid-Limburg (totaal)
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Totaal baten Totaal lasten
66.633 52.990
58.580 45.523
60.456 46.923
62.631 49.142
64.031 50.503
66.103 52.224
Overhead Onvoorzien Totaal
10.312 10.312
10.728 10 10.738
11.118 10 11.128
11.437 10 11.447
11.656 10 11.666
11.826 10 11.836
Mutatie voorzieningen Mutatie reserves
3.586 147
2.132 187
2.686 -281
2.742 -700
2.599 -737
2.658 -615
Resultaat
-402
-
-0
0
-0
-0
Toelichting De begroting 2024 is gebaseerd op de begroting 2023. De begroting 2023 heeft VRZL wel aangepast op de genomen AB besluiten die hebben plaats gevonden na het vaststellen van de begroting 2023 en deze vervolgens meegenomen in deze begroting voor 2024 en verder. Hier is o.a. in verwerkt de nota reserves en voorzieningen welke het AB heeft vastgesteld d.d. 14 oktober 2022. In de overige inkomsten binnen het programma Brandweerzorg is een incidentele baat verantwoord dekking van de kosten Oekraïne en noodopvang asielzoekers. Hiertegenover staat een verhoging bij de lasten onder de huisvestingskosten.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 8 /60
1.2 CRISISBEHEERSING EN RAMPENBESTRIJDING 1.2.1 Wie zijn we? Het programma crisisbeheersing & rampenbestrijding (C&R) omvat alle activiteiten die gericht zijn op de voorbereiding op mogelijke crises en rampen, en geeft waarmee invulling aan de wettelijke taken zoals gedefinieerd in de Wet veiligheidsregio’s. Het gaat om de beheersing van risico’s (voorkomen, beperken) en de gezamenlijke multidisciplinaire voorbereiding op mogelijke incidenten. Hierbij wordt het begrip “incident” breed opgevat. Het gaat niet alleen om het incident zelf maar ook om de dreiging ervan of de aankondiging van een gebeurtenis. Het kan ook gaan om incidenten of verstoringen die op zichzelf geen ramp of crisis zijn maar die (mogelijk) de openbare orde en veiligheid bedreigen zoals thema’s die grote maatschappelijke onrust tot gevolg kunnen hebben. Het programma omvat de volgende teams, met onderliggende processen • Informatiemanagement (IM) en Operationele Informatievoorziening (OIV); • Multidisciplinaire Operationele Voorbereiding (MOV); • Multidisciplinair Opleiden, Trainen en Oefenen (MOTO) en Bevolkingszorg (inclusief evenementen en multidisciplinaire risicobeheersing); • Kwaliteitszorg; • EMRIC; • GHOR. Wij zijn een betrouwbare partner zijn die samen met (vitale)partners bijdraagt aan een omgeving waarin wij samen zorgen voor veiligheid.
Om dat te realiseren zetten wij in op de volgende punten: • Wij kennen en monitoren onze grootschalige risico’s • Ons advies is essentieel in de voorbereiding op crises en rampen en bij het signaleren en oplossen van veiligheidsvraagstukken; • Wij leveren als onderdeel van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg 24/7 een adequate hulpverlening, monodisciplinair en multidisciplinair; • Wij zijn wendbaar in een continu veranderende maatschappij. Wij staan voor een adequate voorbereiding op- en coördinatie van crisisbeheersing en rampenbestrijding binnen het gebied Zuid-Limburg en met betrekking tot bijstandsaanvragen van andere omliggende regio’s, ook in het buitenland (EMRIC). Dat houdt onder meer in de coördinatie, afstemming, facilitering, regievoering, en het stimuleren van multidisciplinaire samenwerking. Met een goede invulling van de voorbereiding en coördinatie kan de veiligheidsregio haar regie- en netwerkfunctie waarmaken. Daarbij wordt ook ingezet op participatie van burgers (zelfredzaamheid), ondernemers (veerkracht) en instellingen. Wij doen dat door uitvoering van onder meer de processen informatiemanagement; operationele informatievoorziening, risicoen crisis communicatie, operationele voorbereiding (planvorming); opleiden, trainen en oefenen; waarbij een goed kwaliteitszorgsysteem daarin monitort waar we ons constant kunnen verbeteren.
Binnen het onderdeel ‘bevolkingszorg’ komen de gemeentelijke activiteiten en taken in het kader van de Wet veiligheidsregio’s samen. Het is de ambitie van de 16 Zuid-Limburgse gemeenten, verankerd in de samenwerkingsovereenkomst gemeenten, om zowel in voorbereiding als uitvoering gezamenlijk op te trekken. De voorbereidende “koude” taken worden door het programma C&R samen met de gemeenten en partners vormgegeven. Voor de uitvoering van de “warme” taken stellen de gemeenten conform de samenwerkingsovereenkomst capaciteit in de vorm van medewerkers in piketten beschikbaar.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
In deze begroting worden ook de activiteiten uit te voeren door de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) omschreven. De GHOR geeft invulling aan de volgende producten en clusters van activiteiten: • Risicobeheersing – ontwikkeling naar risicobewustzijn; • Planvorming en professionaliteit; • Informatiemanagement; • Kwaliteitszorg; • Ketenmanagement. 1.2.2 Wat willen we bereiken? We zoeken naar een andere wijze van voorbereiden op en acteren bij langdurige crises. De reguliere GRIPstructuur zoals bedoeld voor flits-rampen is hier slechts beperkt voor te gebruiken gezien de langdurige belasting. Daarnaast hebben langdurige crises impact op onze reguliere werkzaamheden op basis van wettelijke verplichtingen die door die crises op de lange baan geschoven worden. Samenwerking Een van de vele inzichten die zowel de COVID-19 pandemie als het Hoogwater, alsook de vluchtelingencrisis ons gebracht heeft is dat het in crisissituaties belangrijk is om je collega’s te kennen. Met name in de internationale component die daarbij voor Zuid-Limburg een grote rol speelt hebben we geïnvesteerd. De samenwerking in het programma EMRIC heeft zijn meerwaarde getoond zowel in COVID-19 als in de Hoogwaterperiode.
We hebben in het verleden onder meer een Euregionale Meet & Greet georganiseerd waarbij crisisfunctionarissen van Nederland, Duitsland en België elkaar hebben ontmoet en waar waardevolle contacten zijn ontstaan die bijdragen aan een goede samenwerking. De rol van VRZL in het project Koningsdag 2022 Maastricht was gericht op coördinatie, verbinding en samenwerking tussen de gemeente Maastricht en alle betrokken veiligheidspartners. De programma’s brandweerzorg en C&R hadden beiden een nadrukkelijke rol in de voorbereiding en uitvoering en hebben nauw samengewerkt. De contacten en netwerken die hierbij ontstaan zijn, worden ook in de toekomst gebruikt. Hierin werken we samen met de Veiligheidsregio Limburg Noord. Bevolkingszorg en evenementen Sinds 1 maart 2022 zijn de 16 gemeenten en Bevolkingszorg met behulp van regionale en lokale crisisteams bezig met de noodopvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Bevolkingszorg organiseert en faciliteert de instroom en doorstroom van vluchtelingen, de gemeenten organiseren de opvang van vluchtelingen. Een regionale ambtelijke adviesgroep adviseert gemeenten periodiek over alle voorkomende gemeentelijke thema’s die hierin spelen. Sinds juni 2022 is daar in opdracht van het Rijk ook de crisisnoodopvang van asielzoekers bij gekomen ter ondersteuning van het COA.
Bevolkingszorg coördineert de crisisnoodopvang en ondersteunt gemeenten bij de tijdelijke opvang van asielzoekers. Het ligt in de lijn der verwachting dat ook in 2024 een forse inspanning vanuit VRZL wordt verwacht op beide bovengenoemde thema’s. Dat zorgt er opnieuw voor dat Bevolkingszorg een belangrijk deel van haar capaciteit in zal moeten zetten voor genoemde crises en dat kan tot gevolg hebben dat reguliere werkzaamheden (zowel binnen C&R als in de gemeenten) alleen waar nodig opgepakt worden.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 10 /60
Informatiemanagement Binnen informatiemanagement wordt vooral gewerkt aan het opzetten en uitvoeren van projectmatige werkzaamheden op basis van aangescherpte beleidskeuzes; we moeten en willen de lat hoger leggen. Dit betreft de doorontwikkeling van de operationele informatievoorziening, de doorontwikkeling van de verschillende informatierollen en hun samenspel binnen de crisisorganisatie en de doorontwikkeling van het multidisciplinaire veiligheidsbeeld vanuit het VIK (veiligheidsinformatieknooppunt). In het kader van het VIK zullen we ook in 2024 samenwerken met Veiligheidsregio Limburg Noord, ook om ervoor te zorgen dat de gezamenlijke meldkamer dezelfde uitgangspositie heeft voor beide veiligheidsregio’s. We willen altijd weten wat er speelt in de regio, dit geven we vorm door informatie gestuurd te werken onder de noemer van informatie gestuurde veiligheid. Ook met de zes zuidelijke veiligheidsregio’s werken we samen in Zuid-6 verband om de doorontwikkeling van informatieproducten en -werkwijzen voor de versterking van de 24/7 informatiepositie binnen crisisbeheersing in te vullen. De Oekraïne- en vluchtelingencrisis heeft een flinke impact gehad op informatiemanagement. Het verzamelen, duiden en veredelen van informatie om adequate antwoorden op te leveren voor het crisismanagement is onmisbaar.
Dit kost veel tijd en energie en legt een zware claim op de betreffende crisisfunctionarissen. Informatiemanagement is een belangrijk speerpunt binnen C&R. Bij complexe incidenten hebben de functionarissen crisiscommunicatie, de beslissers en de bestuurders behoefte aan snelle en correcte beeldvorming (wat heeft plaatsgevonden, welke risico’s zijn er en in welke gebieden en wat is het handelingsperspectief). In 2024 zullen we verder werken aan het beschikbaar krijgen van informatie vanuit verschillende vakgebieden en om die geduid verder te kunnen brengen naar de crisisorganisatie. Dit is een vakgebied dat de komende jaren nog volop ontwikkelingen zal kennen en waarbij wij als VRZL aangesloten moeten blijven. Dat vraagt om investeringen en prioritering. Multidisciplinaire Operationele Voorbereiding (MOV) en multidisciplinaire Opleiding, training en oefening (MOTO) Nieuwe of geactualiseerde planvorming moet ook bij de crisisfunctionarissen bekend gemaakt en getraind worden. Daarnaast moeten we hen voorbereiden op onbekende risico’s. Wij blijven inzetten op 1-op-1 coaching om de GRIP-functionarissen beter te faciliteren in hun eigen ontwikkeling. Doelstelling is dat zij ook bij de nu nog onbekende scenario’s vanuit kennis en kunde kunnen improviseren en de crisis adequaat kunnen bestrijden.
Naast het faciliteren van activiteiten gericht op het risicoprofiel van VRZL, is er ook aandacht voor het ontwikkelen van generieke competenties om ook de onbekende crises voldoende te kunnen managen. In 2024 zullen daartoe verschillende activiteiten plaatsvinden, zoals een bestuurlijke training acteren in de crisisstructuur, oefeningen voor het Regionaal Operationeel Team (ROT), de GRIP-workshopdagen, de genoemde euregionale Meet & Greet maar ook RBT Scenario-oefeningen. Risico- en crisiscommunicatie Een risicoloze samenleving bestaat niet, maar we kunnen wel bewuster omgaan met risico’s. Dat betekent dat burgers, bezoekers, instellingen, bedrijven en overheid zich bewust zijn van de aanwezige risico’s en weten wat zij kunnen doen rondom die risico’s. Burgers, bezoekers, instellingen, bedrijven en overheid hebben immers samen invloed op de (fysieke) veiligheid in Zuid-Limburg. Dat bewustzijn start met kennis van de aanwezige risico’s. Ons risicobeeld zal de komende jaren evolueren waarbij nieuwe dreigingen een belangrijkere rol zullen gaan spelen. Ieder zal vanuit de eigen verantwoordelijkheid moeten acteren en waar mogelijk slim op risico’s moeten interveniëren. Hierbij hebben burgers en bedrijven mede een eigen verantwoordelijkheid.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 11 /60
De Veiligheidsregio ondersteunt daarbij door middel van communicatie over de risico’s en het bieden van een handelingsperspectief. Het vraagt een continue monitoring en analyse van de aanwezige risico’s en scenarioontwikkeling. Het effect daarvan is dat mensen die wonen en/of werken en/of verblijven in Zuid-Limburg op de hoogte zijn van de risico's die er zijn in de omgeving en dat zij een adequaat handelingsperspectief hebben wanneer zich een incident voordoet. De verantwoordelijkheid van de overheid ligt verder bij de ontwikkeling van veilige ruimtelijke planning, bij het bevorderen van de borging van veiligheid in vergunningen en bij het veilig bouwen en gebruiken van gebouwen. De Veiligheidsregio ondersteunt daarbij. Op het gebied van risico en crisis communicatie participeren we nu en in de komende jaren in verschillende ontwikkeltrajecten en projecten. In 2022 is het project ‘Samen Veilig Rondom Chemelot’ officieel van start gegaan en dit zal de komende jaren worden voortgezet. De komende jaren is er ook veel aandacht voor doelgroepencommunicatie die moet leiden tot een groter veiligheidsgevoel bij omwonenden.
Het continu verbeteren van de risicocommunicatie en daarmee meer risicobewustzijn bij de bevolking creëren, het kwalitatief verbeteren van de crisiscommunicatie op basis van belevingsonderzoeken en veiligheidsvisies, het intensiveren van de samenwerking met partners om sneller de juiste informatie te kunnen delen in crisissituaties maar ook de continue aandacht voor de Veiligheidsregio als organisatie, neemt dus een belangrijk deel van het werk in. Naast de risicocommunicatie informeert de Veiligheidsregio de bevolking over wat zij geacht wordt te doen in het geval van crises en geeft zij duiding van incidenten in de regio en daarbuiten. Dat vraagt een samenhangende aanpak van risicocommunicatie, reguliere voorlichting en crisiscommunicatie. Het gaat erom de communicatie zo te organiseren dat de Veiligheidsregio vooruit denkt en antwoord geeft op vragen die kunnen spelen en dat de communicatie klantgericht wordt uitgevoerd voor burgers, partners en media. Daarbij wordt gebruik gemaakt van moderne middelen en technieken om de verschillende doelgroepen te kunnen bereiken. De crises stapelen zich op, zo schrijven de onderzoekers (NIPV, 2022). Een constatering welke binnen de Veiligheidsregio Zuid-Limburg beaamd wordt. We zien steeds meer crises die elkaar opvolgen en/of versterken zoals in het geval van de vluchtelingen crisis, COVID-19, Boerenprotesten en overstromingen.
De vele andersoortige / langdurige crises van de afgelopen jaren, de versterking van regionale en landelijke crisisbeheersing en de nieuwe wetgeving inclusief bijbehorende ambities vragen veel van het programma C&R en van crisis- en risicocommunicatie Kwaliteitszorg en professionaliteit De doorontwikkeling in crisisbeheersing stelt hoge eisen aan het functioneren van de veiligheidsregio. Daarom wordt met kwaliteitszorg gestuurd op het leer- en verbeterproces van de afzonderlijke hulpdiensten en van de onderlinge samenwerking. VRZL staat landelijk al bekend als een voorbeeld van best practice bij de evaluatie van GRIP-incidenten. Alle GRIP incidenten binnen de VRZL worden met input van alle betrokken disciplines en de betrokken externe partners geëvalueerd. Ook andere incidenten dan GRIP-incidenten worden, indien daar aanleiding toe is, geëvalueerd. Verbeterpunten worden verzameld, geanalyseerd en gedeeld met crisisfunctionarissen, partners en bestuur. De verbeterpunten worden vertaald naar implementatie en gemonitord op voortgang.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 12 /60
Het systeem draagt bij aan het continu verbeteren van de crisisorganisatie, de mensen in de crisisorganisatie en de samenwerking met partners. Middels halfjaar- en jaarrapportages worden de geleverde inspanningen en de gerealiseerde verbeteringen inzichtelijk gemaakt en bestuurlijk onder de aandacht gebracht. Een jaarlijkse trendanalyse geeft daarnaast zowel de eigen organisatie als de inspectie een beeld van onze prestaties op het gebied van crisisbeheersing. Deze zaken worden uiteraard in 2024 gecontinueerd. Daarnaast willen we Kwaliteitszorg in 2024 zowel binnen VRZL als veiligheidsregio-overstijgend verder ontwikkelen. De contourennota vermeldt dat de veiligheidsregio’s er tot nu toe niet in zijn geslaagd om samen een uniform kwaliteitszorgsysteem te ontwikkelen. Dit is een gezamenlijke volgende stap voor de veiligheidsregio’s, waar VRZL graag aan bijdraagt. We zijn aangesloten bij het landelijk Netwerk Kwaliteitszorg, het landelijk Netwerk Juristen Veiligheidsregio’s en ook bij het Netwerk Kennisregie, om zo goed mogelijk de ontwikkelingen te volgen en optimaal gebruik te maken van de gebundelde expertise. Het ligt in de lijn der verwachting dat de opvang ontheemden Oekraïne nog voortduurt in 2024, evenals het faciliteren van ons bestuur middels het coördineren en faciliteren in de opvang van reguliere asielzoekers, statushouders en andere aanverwante zaken.
De periode van herstel na een crisis waar we na twee jaar COVID-19 en een Hoogwater zo naar snakten als organisatie is nog even op de lange baan geschoven. We merken dat veel collega’s (intern maar ook van de gemeenten en andere partners) op hun laatste tandvlees lopen. We zijn op zoek naar een andere wijze van voorbereiden op en acteren bij langdurige crises. Het invulling geven aan het coördineren van langdurige crises zal op een andere manier georganiseerd worden. De reguliere GRIP-structuur zoals bedoeld voor flits-rampen is hier slechts beperkt voor te gebruiken gezien de langdurige belasting en het werk met betrekking tot onze reguliere werkzaamheden op basis van wettelijke verplichtingen welke daarmee op de lange baan geschoven worden. Ook in 2024 zal de blik gericht worden op 2030 en zal met ons bestuur nagedacht worden over de gewenste inrichting van crisisbeheersing om fit te zijn voor toekomstige dreigingen. Dat zal onder meer duidelijker vorm krijgen in een nieuw meerjarenbeleidsplan voor de periode 2024-2027. De regie- en netwerkfunctie van de Veiligheidsregio wordt versterkt door vanuit het programma C&R integraal te sturen op gewenste ontwikkelingen.
Euregio Maas-Rijn Incident en Crisisbeheersing (EMRIC) Voor de grensoverschrijdende samenwerking bij rampen en grote ongevallen hebben de verantwoordelijke ministeries in Nederland, Duitsland en België bilaterale overeenkomsten gesloten. In de projecten EMRIC en EMRIC+ is deze samenwerking doorontwikkeld naar complete EMRIC-samenwerkingsconcepten. Daarin staan de operationele grootschalige samenwerkingsmodellen beschreven voor brandweerzorg en voor technische en specialistische hulpverlening. Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) De GHOR is belast met de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij grote ongevallen en met de advisering daarover aan overheden en organisaties op dit gebied. Een belangrijke basis voor het werk van de GHOR is het provinciaal risicoprofiel dat de beide Limburgse veiligheidsregio’s hebben opgesteld.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 13 /60
De GHOR maakt onderdeel uit van de veiligheidsregio in casu het programma C&R. De cijfers uit de jaarverantwoording GHOR zijn derhalve in de jaarrekening VRZL, programma C&R verwerkt. De GHOR maakt organisatorisch onderdeel uit van de GGD Zuid Limburg. Zij volgen voor de bedrijfsvoering de lijn van de GGD Zuid Limburg. 1.2.3 Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen Het risicoprofiel voor de VRZL is voor een periode van vier jaar herzien. Daarnaast willen we snel en adequaat in kunnen spelen op veranderingen. Maatschappelijke beleving van risico’s speelt daarbij een rol. De COVIDcrisis, de Hoogwaterramp en de vluchtelingen-crisis hebben laten zien dat we daartoe binnen de VRZL in staat zijn, maar ook dat het tijd is voor een stap voorwaarts, gezien de steeds bredere capaciteitsvraag die vanuit het Rijk, en daarmee vanuit de maatschappij, bij veiligheidsregio’s wordt neergelegd. We willen inspelen op de externe ontwikkelingen en de beschikbaar gestelde middelen (vanuit de gemeenschappelijk regeling en ophoging BDUR) gericht inzetten om dat te realiseren.
Wij richten ons de komende jaren op het beter beheersbaar maken van de onderstaande prioritaire risico’s: • Toenemende maatschappelijke onrust • Effecten klimaatverandering • Energie transitie Trends en ontwikkelingen • Verdere flexibilisering van de crisismanagementstructuur en benodigde uitbreiding capaciteit • Netwerkrol veiligheidsregio’s • Verbinding Rijk / regio • Versterken informatiepositie en technologie Daarnaast is het herstellen van de inspanningen die COVID-19, Hoogwater en de vluchtelingencrisis gevraagd hebben een belangrijk issue. In 2024 zal de blik gericht worden op 2030 en zal met ons bestuur nagedacht worden over de gewenste inrichting van crisisbeheersing om fit te zijn voor toekomstige dreigingen. Dat zal onder meer stollen in een nieuw meerjarenbeleidsplan voor de periode 2024-2027. Veiligheidsregio’s worden in toenemende mate geconfronteerd met een stapeling van incidenten en crisis en langdurige crisis. Het Rijk kijkt meer en meer naar veiligheidsregio’s om crises te coördineren en de interpretatie van de taak van de veiligheidsregio staan ter discussie, waardoor deze mogelijk breder geïnterpreteerd zal worden. De capaciteit welke nodig is voor dit langdurige crisismanagement is niet te putten uit de reguliere GRIPstructuur, aangezien deze berekend is op flitsrampen.
Hiertoe zullen in de komende beleidsperiode oplossingen verkend worden, en vervolgens geïmplementeerd worden, om ook gedurende langdurige crisis beter geëquipeerd te zijn. Dit zal zowel verankerd dienen te worden in het regionaal crisisplan alsmede de werkwijze Verbinding Rijk / regio en daarmee een impact hebben op alle processen binnen C&R. Samenwerking Een van de vele inzichten die zowel de COVID-19 pandemie, het Hoogwater en de vluchtelingencrisis ons gebracht heeft is dat het in crisissituaties belangrijk is om je collega’s te kennen. Met name in de internationale component die daarbij voor Zuid-Limburg een grote rol speelt zullen we verdergaand investeren.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 14 /60
De opbrengsten van de jarenlange samenwerking in het programma EMRIC hebben hun meerwaarde getoond. Intensiveren van die samenwerking bereid Zuid-Limburg nog beter voor op de risico’s binnen of net buiten ons gebied. Vanzelfsprekend zal er geïnvesteerd blijven worden in samenwerking met andere Nederlandse Veiligheidsregio’s, landelijke netwerken en vakraden. Bevolkingszorg en evenementen Zoals vastgelegd in de contourennota adviseert de commissie op basis van de evaluatie Wet veiligheidsregio’s een aantal zaken met betrekking tot de inbedding van bevolkingszorg in de veiligheidsregio. Veel van deze aanbevelingen zijn in de VRZL reeds geïmplementeerd. Concreet gaat dit over: 1. Het inrichten van een aantal uniforme bevolkingszorgfuncties zodat er duidelijkheid komt over de basisorganisatie van bevolkingszorg en de bovenregionale samenwerking kan worden versterkt; 2. Een voldoende niveau van vakbekwaamheid van de kernfuncties bevolkingszorg conform vastgestelde kwaliteitseisen en kwalificatiedossiers; 3. Verantwoording richting algemeen bestuur. Onderdeel hiervan is het monitoren van het gerealiseerde kwaliteitsniveau van bevolkingszorg en de invulling van landelijke kwaliteitscriteria die de branche vaststelt en beheert. De landelijke kwaliteitsnormen zelf worden niet in de wet opgenomen; 4.
Het bevorderen van de samenwerking tussen alle organisaties die bevolkingszorgtaken uitvoeren én organisaties die aansluiten op bevolkingszorg. 5. Wettelijk verankeren regierol voor besturen van veiligheidsregio’s voor bevolkingszorg en risico en crisiscommunicatie. De verdere implementatie van deze aanbevelingen zal in de komende beleidsperiode gerealiseerd worden. Zoals het NIPV opmerkt (2022) beschikken burgers en maatschappelijke groepen vaak over waardevolle ervaring, gebiedskennis en expertise. Daartoe is er in VRZL reeds beleid vastgelegd welke uitgebreid gedeeld zijn met gemeenten in de regio in relatie tot burgerparticipatie. Implementatie van de opgeleverde beleidsstukken per gemeenten is hierin een volgende stap voor de komende beleidsperiode. De VRZL loopt hier landelijk in voorop. Daarnaast is het ook van belang dat er een verdere doorontwikkeling plaatsvindt van de crisisorganisaties binnen de gemeenten zelf. Hiertoe zijn er reeds ‘best-practice’ gemeenten in de regio bekend. De VRZL is niet verantwoordelijk voor de gemeentelijke crisisorganisatie maar zal wel adviseren en best-practices delen binnen netwerkoverleggen. Informatiemanagement Een goede informatiepositie, 24/7 weten wat er speelt in onze (eu)regio, is allesbepalend voor het kunnen uitvoeren van onze taken.
Beeld hebben en houden van alles wat er speelt, betekent informatie bij elkaar brengen van partners en deze samen duiden, zowel in tijden van een crisis als in de voorbereiding daarop. Dit betekent dat we de lat nog hoger willen leggen en moeten blijven innoveren en investeren op dit vlak. Informatiemanagement wordt steeds meer gezien als een primair proces van de veiligheidsregio en van strategisch belang; het is de motor voor verandering en verbetering van denk- en werkwijzen in de organisatie onder de noemer “informatie gestuurd werken”. Het VIK (Veiligheids Informatie Knooppunt) Limburg, dat samen met Veiligheidsregio Limburg-Noord is opgezet, is daarbij een belangrijke basis die verder geborgd en versterkt moet worden. Operationele Informatievoorziening richt zich op alles wat we doen om te voorzien van de informatiebehoefte van de primaire processen (incidentbestrijding en risicobeheersing) binnen het programma brandweerzorg. Dit betekent dat alle onderdelen van de informatievoorziening (mensen, middelen, data, hard- en software) gericht zijn op het zo veilig en efficiënt mogelijk laten werken van de mensen in de primaire processen.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 15 /60
MOV en MOTO Multidisciplinaire operationele voorbereiding (voor het grootste gedeelte crisis planvorming) met betrekking tot de eerder genoemde geprioriteerde thema’s: Toenemende maatschappelijke onrust, Effecten klimaatverandering en de Energie transitie, zullen geïntensiveerd worden. Hiernaast zullen de reguliere planvorming op basis van het risico profiel ten minste conform de wettelijke kaders (herzieningscyclus) geupdate worden. Waarbij deze thema’s vervolgens, na vaststellen van adequate operationele voorbereiding middels het proces MOTO middels opleidingen, trainingen en oefeningen ingebed zullen worden onder crisisfunctionarissen. Hierin werken de collega’s vanuit MOV en MOTO intensief samen. De collega’s van MOV participeren actief in vele netwerken om tijdig nieuwe risico’s te signaleren en hierop in te kunnen spelen. Gezien de hoeveelheid aan benodigde planvorming blijft het een uitdaging om deze behapbaar te houden voor crisisfunctionarissen door deze gebruiksvriendelijke aan de bieden. Dit, onder nadere, middels een functiegerichte Smartphone applicatie, Webinars, vlogs, inloopsessies en de reguliere bronnen. In lijn met de contourennota (Ministerie Justitie en Veiligheid, 2022) beaamt de VRZL dat crisisbeheersing in toenemende mate een geprofessionaliseerde taak is.
Er is een stevig fundament van kennis, kunde en ervaring noodzakelijk, ook in relatie tot het voorgaande punt. De commissie adviseert dan ook om in de nieuwe wetgeving vast te leggen dat het stelsel van crisisbeheersing voorziet in kennisontwikkeling en het gezamenlijk opstellen van kwaliteitsnormen. Deze kwaliteitsnormen en de implementatie daarvan zullen impact hebben op MOTO. Bestaande kwalificatieprofielen en competentieprofielen worden al gedeeltelijk gebruikt. Daarnaast zal er in de beleidsperiode extra aandacht besteed worden aan de geprioriteerde thema’s, naast de reguliere thematische oefencyclus. Risico- en Crisiscommunicatie De contourennota (Ministerie Justitie en Veiligheid, 2022) alsmede (Evaluatiecommissie Wet veiligheidsregio's, 2020) adviseren om crisiscommunicatie te beschouwen als eigenstandig proces, ondersteunend aan de crisisbeheersing, onder verantwoordelijkheid van de gemeenten. Het kabinet wil dit nadrukkelijk met de burgemeesters en besturen van de veiligheidsregio’s bezien en hen bij de nadere uitwerking betrekken. Binnen de veiligheidsregio Zuid-Limburg is risico- en crisiscommunicatie ingebed binnen het programma C&R als eigenstandig proces. Een verdere verbetering van slagkracht ten behoeve van risico- en crisiscommunicatie in langdurige crisis is nodig.
Daarnaast is het terugbrengen van de grootte van de piketpoules ten behoeve van crisiscommunicatie bij GRIP-opschaling een speerpunt voor de komende beleidsperiode. Op het gebied van communicatie hebben we de komende jaren mooie ontwikkeltrajecten en projecten in het vooruitzicht. Het continu verbeteren van de risicocommunicatie en daarmee meer risicobewustzijn bij de bevolking creëren, het kwalitatief verbeteren van de crisiscommunicatie op basis van belevingsonderzoeken en veiligheidsvisies, het intensiveren van de samenwerking met Chemelot (en andere partners) om sneller de juiste informatie te kunnen delen in crisissituaties maar ook de continue aandacht voor de Veiligheidsregio als organisatie, vult de agenda voor 2024 al snel.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 16 /60
Kwaliteitszorg VRZL is reeds een ‘best-practice’ in het land op het gebied van evalueren van ieder GRIP-incident. De evaluatiepunten uit incidenten worden vervolgens meetbaar teruggebracht naar de verschillende processen en afdelingen binnen de organisatie. Hierdoor wordt het lerend vermogen aantoonbaar gemaakt. In de contourennota (Ministerie Justitie en Veiligheid, 2022) constateert de commissie dat het de veiligheidsregio’s tot op heden niet is gelukt om een uniform kwaliteitszorgsysteem te ontwikkelen. VRZL is gevraagd hierin een belangrijke bijdrage te leveren. Dit landelijke project kan vanzelfsprekend ook een enorme boost geven aan onze eigen doorontwikkeling van kwaliteitszorg. Het systeem draagt bij aan het continu verbeteren van de organisatie en de mensen in de organisatie. Middels halfjaar en jaarrapportages worden de geleverde inspanningen en de gerealiseerde verbeteringen inzichtelijk gemaakt en bestuurlijk onder de aandacht gebracht. In 2024 en de daaropvolgende jaren (beleidsperiode 2024-2027) zijn onze ambities op het gebied van kwaliteitszorg en lerend vermogen: • Continuering van onze best practice op het gebied van GRIP-evaluaties. • Doorontwikkeling GRIP-evaluatiesystematiek, mede door nog intensiever samen te werken met partners (zoals nu al is gerealiseerd voor Chemelot).
• Kennisregie: ontwikkeling en ondersteuning van het proces om ook externe evaluaties en onderzoeken intern te vertalen en op te volgen. • Intensiever volgen, participeren in en opvolgen van landelijke ontwikkelingen op kwaliteitsgebied zoals de totstandkoming van een landelijk, uniform kwaliteitszorgsysteem. • Invoering van procesgericht werken. • Uitbreiding van de aanpak en ondersteuning bij evaluaties van niet-incidenten, zoals een beleids- of procesevaluatie (bijvoorbeeld evaluatie Operationeel Kernoverleg). EMRIC Voor de grensoverschrijdende samenwerking bij rampen en grote ongevallen hebben de verantwoordelijke ministeries in Nederland, Duitsland en België bilaterale overeenkomsten gesloten. EMRIC wil vanaf 2024 invulling geven aan het verder versterken van de (eu)regionale samenwerking en heeft daarbij de volgende ambities: • Benoeming in elke organisatie van twee warme liaisons die tijdens een incident met grensoverschrijdende effecten voor elkaar bereikbaar zijn. Bij gezamenlijke inzetten functioneren ze ter plekke als vooruitgeschoven commandopost om de hulpverlening al in een vroeg stadium zo goed mogelijk te laten verlopen. • Handhaving bestaande overleggroepen om de netwerkcontacten te verstevigen en een inhoudelijke bijdrage te leveren aan de planvorming voor grensoverschrijdende inzetten. • Bevordering van stages, uitwisselingen en publiekscommunicatie.
• Verbeteren van afspraken door e-learning- en opleidingsprogramma’s en euregionale oefeningen. • Up to date houden van bestuurlijke verdragen en operationele samenwerkingsplannen. • Versterking van de risico- en crisiscommunicatie. • Ontwikkeling van instrumenten die deze communicatie en de aanvraag van bijstand vergemakkelijken in Euregio Maas-Rijn. • Innovatie en kwaliteitsverbetering mogelijk maken via de uitwisseling van best practices. • Onderzoek (laten) doen naar nieuwe dreigingen zoals de gevolgen van cybercrime en klimaatverandering. • Monitoring van de samenwerkingskwaliteit en de concretisering van afspraken.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 17 /60
Geneeskundige hulpverlening (GHOR) Nederland veilig houden en waar nodig veiliger maken: daar draagt de GHOR graag aan bij. Een nieuw provinciaal risicoprofiel dat in 2023 wordt opgesteld en vastgesteld door het bestuur zal de basis zijn voor het werk van de GHOR voor de periode 2024-2027. De GHOR is daarnaast nauw betrokken bij de vergunningverlening rondom grote evenementen en heeft daarbij vooral aandacht voor de veiligheid en gezondheid van deelnemers en bezoekers. Het aantal evenementen in Zuid-Limburg neemt toe. Tegelijkertijd zijn er in Europa meer incidenten en neemt de dreiging toe. Steeds opnieuw is de vraag welke voorzorgsmaatregelen nodig zijn en wat dit mag kosten. Voorzorgsmaatregelen kosten (veel) geld en de vraag is of dit altijd nodig is. Tegelijkertijd is de maatschappelijke druk groot als iets gebeurt en blijkt dat geen voorzorgsmaatregelen genomen zijn. 1.2.4 Wat gaat het kosten? Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (incl. GHOR) Baten
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
264
500
500
500
500
500
Lasten Personeel
3.800
5.775
5.841
6.400
6.784
7.540
Opleiding, vorming en training
241
217
250
275
300
325
Kantoor
440
664
500
525
550
600
Automatisering
483
499
500
525
550
600
Huisvesting
119
170
150
175
200
225
Voertuigen
143
83
150
175
200
225
Materialen
313
83
300
325
350
375
-
-
-
-
-
-
5.539
7.491
7.691
8.400
8.934
9.890
10
-
-
-
-
-
-
Kapitaallasten Lasten Dotatie voorzieningen Onttrekking voorzieningen
10 -
Mutatie voorzieningen
10 -
10
10 -
10
10
10
Dotatie reserves
-
-
-
-
-
Onttrekking reserves
195
25
-
-
-
-
Mutatie reserves
-195
-25
-
-
-
-
-5.090
-6.976
-7.201
-7.910
-8.434
-9.390
Resultaat
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
-
-
pagina 18 /60
1.3 BRANDWEERZORG 1.3.1 Wie zijn we? Het programma brandweerzorg bestaat uit een vijftal teams, te weten: • Risicobeheersing • Vakbekwaamheid • Kaderstelling • Meldkamer • Incidentbestrijding We verhogen de veiligheid in Zuid-Limburg door ons inzicht in risico’s verder te verbeteren, door voorlichting en communicatie en door snelle en ter zake doende interventies daar waar het toch mis is gegaan. Daarvoor moeten we onze regio en de belangrijke partners daarin goed kennen, willen we risico’s snel kunnen signaleren en daarover gezaghebbend adviseren en willen we adequaat optreden. Onze sterke verbondenheid met de maatschappij maakt dat we de samenwerking actief op kunnen en moeten zoeken. 1.3.2 Wat willen we bereiken? We willen de risico’s op branden en incidenten (van klein tot grote ramp/crisis) in de regio verkleinen mede door kennis te delen en het lerend vermogen van onze organisatie te vergroten. We bestrijden brand- en andere incidenten, dragen zorg voor de redding van mens en dier en we verkleinen de fysieke, sociale, economische en ecologische gevolgen van brand en andere ongevallen. 1.3.3 Wat gaan we daarvoor doen? Onderstaand wordt per onderdeel binnen het programma Brandweerzorg aangegeven met welke zaken zij bezig zijn en/of aan de slag gaan in 2024: Risicobeheersing VRZL werkt in een complexe en dynamische samenleving.
Voortdurend wordt de samenleving beïnvloed door maatschappelijke en technologische ontwikkelingen, wijzigingen in wet- en regelgeving, nieuwe optredende risico’s en andere verwachtingspatronen van burgers en (keten)partners. Het wordt complexer en leidt tot meer en andere risico’s. Het effect en de impact hiervan noodzaken tot een nog intensievere integrale samenwerking binnen de veiligheidsketen. Als verbindend thema hierin ligt de nadruk op risicobeheersing vanuit een risicogerichte benadering. De nadruk komt steeds meer te liggen op het voorkomen en beheersbaar maken van incidenten. Dat vergt niet alleen het toepassen van regels, maar ook het scherp in beeld brengen en afwegen van risico’s, zoeken naar maatregelen die de veiligheid bevorderen, motiveren van anderen die het verschil kunnen maken en het beïnvloeden van risicovol gedrag. In 2024 worden ten aanzien van de risicobeheersing de volgende producten opgeleverd: 1. Dynamisch Brandweer risicoprofiel: Afgeleid van het provinciaal risicoprofiel is in 2022 het brandweerrisicoprofiel opgesteld. Het brandweerrisicoprofiel omvat actuele informatie over de risico’s per gemeente en wordt continu geactualiseerd. In 2024 zal het brandweerrisicoprofiel verder worden uitgewerkt in een dynamisch brandweerrisicoprofiel. Het dynamisch brandweerrisicoprofiel geeft een actueel inzicht in de risico’s binnen een gemeente. 2.
Implementatie Visie op inrichting risicobeheersing: In april 2022 is de “Visie op inrichting Risicobeheersing” door het AB vastgesteld. Deze visie is in 2023 opgenomen in het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van VRZL. In 2024 zal deze visie geïmplementeerd worden. Speerpunten van de deze visie zijn:
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
a.
3.
Een omslag van regelgericht naar risicogericht werken, en van toetsen aan wettelijke regels naar (brand)veiligheidsadvies. b. Proactief inspelen op trends en ontwikkelingen. c. Met de beschikbare capaciteit een zo hoog mogelijke veiligheidswinst behalen aandacht te besteden aan de belangrijkste risico’s, waarbij het brandweerrisicoprofiel het fundament vormt. d. Verbinding maken tussen het brandweerrisicoprofiel en lokaal veiligheidsbeleid, waarbij de Output van de gesprekken met de gemeenten de input vormt voor de speerpunten in het gemeentelijk integraal veiligheidsplan en de daaraan verbonden jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s. Implementatie van de Omgevingswet: Naar verwachting is de nieuwe omgevingswet op 1 januari 2024 van kracht. Het team risicobeheersing blijft verder werken aan de implementatie van de omgevingswet binnen de veiligheidsregio. Hierbij zijn de volgende punten van belang. a. Adequate verankering van fysieke veiligheid in het instrumentarium van de Omgevingswet. b. Het ‘Omgevingswetproof’ maken van de organisatie en het leveren van meer integraal advies. c. Een integrale afweging bewerkstelligen door het bevoegd gezag, waarbij restrisico’s bewust worden geaccepteerd. En waarbij actief en transparant wordt gecommuniceerd over deze risico’s, zodat burgers daarmee bekend zijn en op basis daarvan weten hoe te handelen.
Incidentbestrijding Met betrekking tot de repressieve organisatie en paraatheid zijn voor 2024 de volgende uitgangspunten geformuleerd: • Opkomsttijden en bezetting brandweereenheden zijn conform afgesproken norm en beleid; • Bemensing en opkomsttijden alle brandweerpiketten zijn conform norm en beleid; • Paraatheid en slagkracht zijn in balans met het risicoprofiel; • Iedere kazerne beschikt over een oefenprogramma voor basis- en specialistische taken; • Vakbekwaam blijven: ontwikkeling naar eindbeeld dat gehele repressieve dienst in 2024 is bijgeschoold in actuele les- en leerstof van Brandweer Nederland; • Project Arbeidshygiëne is conform plan van aanpak (2023) geïmplementeerd; • Er vindt een doorontwikkeling plaats om de werking van de Servicecentra te optimaliseren; • Uitvoering geven aan internationale convenanten (n.a.v. programma EMRIC) • In samenwerking met Kaderstelling wordt het zogenaamde concept Uitruk op Maat verder uitgerold • Verplichtend karakter werkzaamheden • 2e Loopbaanbeleid • Vrijwilligheid • Monitoren TS6 versus TS flex Ook in 2024 is het streven om in algemene zin de operationele prestaties op het terrein van brandweerzorg te blijven leveren, ondanks dat nog steeds veel aandacht geschonken moet worden aan de doorontwikkeling van de organisatie. De uitvoering van het leiderschapsprogramma in 2024 moet hier een nadrukkelijke bijdrage aan leveren.
Vakbekwaamheid Het organiseren van vakbekwaamheid vraagt een breed scala aan werkzaamheden binnen de domeinen opleiden, oefenen en bijscholen. De vakbekwaamheid van ons eigen personeel dient namelijk te allen tijde op orde te zijn. Dat is nodig in deze hoogtechnologische samenleving, waarin ontwikkelingen snel gaan. Het betreft o.a. het verzorgen van reguliere opleidingen voor manschappen, bevelvoerders en specialismen.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 20 /60
Op het gebied van oefenen en bijscholen betreft het de organisatie van de beroepsoefendagen, de afstemming van een regionaal oefenrooster en het verzorgen van bijscholingen voor onze medewerkers. Er wordt verder een actieve bijdrage verwacht aan het concept lerende organisatie en het behouden van een gerenommeerd opleidingscentrum d.m.v. certificering. In 2024 zal worden ingezet op een verdere doorontwikkeling en optimalisering van de elektronische en virtuele leeromgeving, digitale simulaties en stabilisatie van het instructeursbestand. Daarnaast staat 2024-2025 in het teken van het realistisch oefenen van de landelijke herziene werkwijze hulpverlening (van THV naar HV) voor het repressieve personeel. Naar aanleiding van de behaalde audit, gericht op het lerend vermogen van het opleidingsinstituut, zullen de ontwikkelpunten ook in 2024 “omarmd” worden, het “Kader blijvende vakbekwaamheid” maakt hier onderdeel van uit. Kaderstelling In het team wordt de inhoudelijke beleidsvoorbereiding voor brandweerzorg geconcentreerd. Daarnaast wordt Kaderstelling ingezet bij ad hoc vraagstukken op tactisch niveau. Kaderstellend betekent dat het team binnen diverse thema’s coördineert, faciliteert en de (brandweer)organisatie continu verbetert. De doelstelling van kaderstelling is dat repressieve medewerkers elk moment van het jaar en op elk tijdstip veilig en efficiënt kunnen werken.
Naast lopende zaken zal 2024 op basis van het Meerjarenbeleidsplan en Meerjareninvesteringsprogramma in het teken staan van het voltooien van de afstemming van de meldkamerprocedures van VRLN en VRZL, de daadwerkelijke implementatie van een systeem met betrekking tot mono-evaluaties, de verkenning op behoud van vrijwilligheid, de implementatie van het zogenaamde concept Uitruk op Maat en deelname aan (aanbesteding- en investerings-) projecten. Meldkamer Het doel van de MKB is het verzorgen van meldingen en alarmeringen voor operationele (brandweer)functionarissen voor VRZL en de veiligheidsregio Limburg- Noord. Calamiteitencoördinatoren maken ook deel uit van de meldkamer. Ze verzorgen in de warme fase de eenhoofdige leiding op de meldkamer. Op basis van deze doelstellingen en voorzienbare ontwikkelingen richt de MKB zich in de periode 2024 t/m 2027 op drie thema’s: 1. De veranderende rol van de meldkamer qua informatievoorziening voor (brandweer)eenheden en functionarissen. In 2024 wordt in dat kader gestart met het borgen van actuele informatie. 2. De ontwikkeling van de meldkamer naar een bewaker die dag en nacht informatie duidt, waardoor crisisrespons sneller en effectiever start of zelfs voorkomen kan worden door extra snel op te treden. Dit wordt in 2024 opgepakt in het opleidingsprogramma. 3.
De standaardisatie van werkwijzen, gezamenlijke (standaarden voor) informatiesystemen en beheersbare en veilige ICT. In 2024 wordt samen met Kaderstelling onder andere gewerkt aan de voltooiing van de afstemming van de meldkamerprocedures van VRLN en VRZL. Een goede kwantitatieve bezettingsgraad van vakbekwame medewerkers is een randvoorwaarde om deze thema’s vorm te geven.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Begroting 2024 VRZL
pagina 21 /60
1.3.4 Wat gaat het kosten?
Programma Brandweerzorg
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Baten Overige inkomsten Baten
12.453 12.453
1.600 1.600
1.600 1.600
1.600 1.600
1.000 1.000
1.000 1.000
Lasten Personeel Opleiding, vorming en training Kantoor Automatisering Huisvesting Voertuigen Materialen Kapitaallasten Lasten
25.737 1.437 171 24 13.953 907 866 4.356 47.451
26.547 1.951 119 17 3.250 842 878 4.428 38.032
26.782 2.000 120 25 3.300 900 900 5.205 39.232
26.850 2.000 175 25 3.550 1.000 1.000 6.142 40.742
27.044 2.000 200 25 4.100 1.000 1.000 6.200 41.569