6.4 Jaarverslag 2024 en voorlopig jaarplan 2025-2026 Rekenkamer Limburg Centraal

Rekenkamer voor de gemeenten: Beek Beekdaelen Meerssen Simpelveld Stein Valkenburg aan de Geul Voerendaal Februari 2025

1

Inleiding Voor u ligt het jaarverslag 2024 van de Rekenkamer Limburg Centraal, vastgesteld door de Rekenkamer d.d. DD/MM/YY. Hiermee wordt voldaan aan de verplichting op grond van de Gemeentewet, artikel 185 lid 3, om vóór 1 april in het opvolgende jaar een jaarverslag uit te brengen. Wij hebben aan het jaarverslag 2024 toegevoegd het voorlopig jaarplan 2025/2026. Aangezien de rekenkamer nog in opstartfase is, hebben wij besloten deze twee, jaarlijks terugkerende, documenten te combineren. De Rekenkamer Limburg Centraal is van start gegaan in het tweede kwartaal 2024. Dit verslag beslaat daarom geen volledig kalenderjaar maar het deel van 2024 waarin de Rekenkamer actief was. Het jaarplan beslaat het jaar 2025 met een doorkijk naar 2026. De Rekenkamer Limburg Centraal is georganiseerd als een personele unie van 7 rekenkamers voor de samenwerkende gemeenten die zijn aangesloten bij Rekenkamer Limburg Centraal. De Rekenkamer werkt voor de Gemeenten Beek, Beekdaelen, Meerssen, Simpelveld, Stein, Valkenburg a/d Geul en Voerendaal. Missie en taak rekenkamer De rekenkamer wil bijdragen aan het verbeteren van het lokaal bestuur en de publieke verantwoording daarover versterken. Zij doet dit vanuit de wettelijke taak om de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde beleid te onderzoeken.

Hieronder wordt verstaan de beleidsvoorbereiding, -vorming, -vaststelling, -uitvoering en -effecten. Maar ook het functioneren van de ambtelijke organisatie (die het gemeentebestuur bij zijn taakvervulling ten dienste staat) en de politieke organisatie van de gemeente kunnen onderwerp van onderzoek zijn. In de basis betekent dit dat de Rekenkamer beoogt te onderzoeken of de gemeente de juiste dingen doet en of de gemeente de dingen op de juiste wijze doet.

Samenstelling Rekenkamer Limburg Centraal De rekenkamer bestond in 2024 uit twee externe leden:

drs. N.A.J. (Nicole) Silverentand RA (voorzitter)

drs. R. (Remy) Sleijpen MBA (plaatsvervangend voorzitter)

2

Jaarverslag 2024 1. Activiteiten in 2024 Start van de Rekenkamer Limburg Centraal Het jaar 2024 stond in het teken van de start van Rekenkamer Limburg Centraal. In maart/ april 2024 heeft de selectie van de voorzitter en plaatsvervangend voorzitter plaatsgevonden. In de periode na de selectie heeft de benoeming en beëdiging van de twee leden in alle 7 gemeenten plaatsgevonden. De rekenkamerleden hebben in het tweede halfjaar kennis gemaakt met de 7 griffiers, de burgemeesters en de fractievoorzitters. In het kader van kennismaking en introductie zijn de rekenkamerleden bij de gemeenteraadsvergaderingen waar beëdiging plaatsvond, aanwezig geweest en hebben zij de vergadering bijgewoond om te leren welke thema’s relevant zijn in de verschillende gemeenten. Maar ook: Wie zitten in de gemeenteraad? Hoe is de samenwerking in de gemeenteraad? In welke sfeer vindt dit plaats? Groslijst Tijdens de kennismakingsgesprekken is stil gestaan bij mogelijke onderzoeksonderwerpen voor rekenkameronderzoek. Alle suggesties zijn opgenomen in een groslijst. Deze groslijst is uitgangspunt voor de selectie van onderzoeksobjecten. Verplichte en aanbevolen publicaties In het tweede halfjaar heeft de Rekenkamer geïnvesteerd in het op orde brengen van de verplichte en aanbevolen publicaties.

De volgende documenten zijn gepubliceerd: Visiedocument Rekenkamer Limburg Centraal; Reglement van Orde; Onderzoeksprotocol; Privacy statement; Uniforme opzet voor ‘tabblad Rekenkamer’ op de website van de gemeenten. Al deze documenten zijn inmiddels via het tabblad Rekenkamer terug te vinden op de website van de gemeenten. Kennismaken met het netwerk De voorzitter en plaatsvervangend voorzitter hebben kennisgemaakt met de Rekenkamers in de omgeving door enkele platformbijeenkomsten bij te wonen van de Zuidelijke Rekenkamers en de Rekenkamers Parkstad. Ook hebben zij aan twee landelijke congressen van de Vereniging van Rekenkamers deelgenomen. De plaatsvervangend voorzitter heeft aan de introductiecursus Rekenkamer onderzoek deelgenomen. In de laatste weken van 2024 is gezocht naar passende onderzoeksobjecten. De wens van de Rekenkamer is om zeker voor het eerste onderzoek een onderwerp te kiezen waar alle 7 gemeenten mee te maken hebben.

3

Shortlist onderzoeksonderwerpen Eind 2024 heeft de Vereniging van Rekenkamers het Doe mee onderzoek voor 2025 bekend gemaakt. De Rekenkamer heeft alle 7 gemeenten aangemeld voor dit Doe mee onderzoek dat gaat plaatsvinden op het gebied van Onder-uitputting. In het kader van de bezuinigingen op het Gemeentefonds in 2026 levert dit Doe mee onderzoek naar verwachting relevante inzichten op.

In meerdere gemeenten is het onderwerp Leerlingenvervoer genoemd als onderzoeksonderwerp. Wij werken op dit moment een onderzoeksopzet uit op dit onderwerp dat alle 7 gemeenten raakt. De insteek is om te vergelijken hoe de kwaliteit van de diensten, de uitvoering en de bekostiging zich verhouden ten opzichte van de andere 6 gemeenten en ten opzichte van landelijk gemiddelde en te zoeken naar best practices voor de gemeente.

Wij hebben het plan om eind 2025 of begin 2026 te onderzoeken hoe de gemeenten en de gemeenteraden omgaan met de mogelijkheden om grip te houden op de gemeenschappelijke regelingen. Dit naar aanleiding van de wijzigingen in de wetgeving eind 2023 om een betere control mogelijk te maken.

2. Financiën De baten en lasten voor het verslagjaar 2024 zijn hierna gepresenteerd. Zoals eerder opgemerkt is de Rekenkamer pas ongeveer halverwege 2024 gestart. In 2024 heeft ook nog geen onderzoek plaatsgevonden. De kosten zoals opgenomen hebben te maken met introductie, kennismaking, randvoorwaarden op orde brengen en inwerktijd. De kosten 2024 zijn naar verwachting niet representatief voor 2025. Omschrijving Beschikbaar budget 2024

Lasten in €

Baten in € 102.000

Honorering externe leden (inclusief reiskostenvergoeding) Opleidingskosten

20.954

Niet besteed budget in 2024

82.746

300

4

Jaarplan 2025/2026 Eerste onderzoek

Na een uitgebreide inventarisatie is een groslijst tot stand gekomen met alle onderzoeksonderwerpen die genoemd zijn door fractievoorzitters, griffiers, controllers en burgemeesters. Rekenkamer Limburg Centraal is nog in een verkennings- en opstartfase en heeft de wens alle zeven samenwerkende gemeenten kennis te laten maken met de nieuwe Rekenkamer. Daarom is als eerste onderzoeksobject gekozen voor het onderwerp Leerlingen vervoer. Dit onderwerp is meerdere keren genoemd in de kennismakingsgesprekken en iedere gemeente heeft ermee te maken. De insteek is om te vergelijken hoe de kwaliteit van de diensten, de uitvoering en de bekostiging zich verhouden ten opzichte van de andere 6 gemeenten en ten opzichte van landelijk gemiddelde en te zoeken naar best practices voor de gemeente. Begin 2025 is de onderzoeksopzet uitgewerkt. De bedoeling is om na afstemming van de onderzoeksopzet en kennisgeving van het onderzoeksonderwerp aan de Gemeenteraden een startbijeenkomst te organiseren met griffiers, gemeentesecretarissen, collegeleden en beleidsambtenaren verantwoordelijk voor leerlingenvervoer. Daarna kan het onderzoek starten. Het onderzoek zal naar verwachting eind 2025/ begin 2026 worden afgerond.

Doe mee onderzoek

Jaarlijks organiseert de Vereniging van Rekenkamers een Doe mee onderzoek. Eind 2024 heeft de Vereniging van Rekenkamers het Doe mee onderzoek voor 2025 bekend gemaakt. De Rekenkamer heeft alle 7 gemeenten aangemeld voor dit Doe mee onderzoek dat gaat plaatsvinden op het gebied van Onderbesteding. In het kader van de bezuinigingen op het Gemeentefonds in 2026 levert dit Doe mee onderzoek naar verwachting relevante inzichten op. Het Doe mee onderzoek zal naar verwachting starten in het tweede kwartaal en worden afgerond eind 2025.

Onderzoek naar beheersingsmogelijkheden Gemeenschappelijke Regelingen

Eind 2023 is de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen aangepast. Hierbij hebben Gemeenteraden meer mogelijkheden gekregen om grip te krijgen op Gemeenschappelijke Regelingen. Hoe houdt de Gemeenteraad vinger aan de pols? Wij zijn benieuwd of de Gemeenteraden gebruik maken van de nieuwe mogelijkheden die de wet biedt. Omdat de wet pas recent is ingevoerd, willen we na de eerste cyclus evalueren welke mogelijkheden de Gemeenteraden benutten. Dit onderzoek zal worden gestart eind 2025/ begin 2026.

5