5. Notulen Raadsvergadering d.d. 27 maart 2025

Bijna iedereen verdient een tweede kans, ook ex-gedetineerden en mensen die voldoende bewezen hebben dat ze vanuit de geestelijke gezondheidszorg met een stukje begeleiding zelfstandig zouden kunnen wonen.

Pagina 17 van 23

De heer Schleijpen (BB) weet niet of over voordeel of nadeel voor de gemeente gesproken moet worden, maar hij denkt dat de regio er onder de streep uiteindelijk beter zal uitkomen. Hij is het met de heer Bremen (S1) eens over groene wijken, maar de wethouder heeft net toegezegd dat het college er alles aan zal doen dat groen, groen blijft. Mevrouw C. Honings (S1) merkt op dat uit het document zelf blijkt dat Heerlen wel als centrumgemeente in Parkstad wordt beschouwd en dat zij tenminste in de overgangsfase de procesverantwoordelijkheid heeft. In het stuk staat ‘totdat deze governance en ondersteuningsstructuur er is, vinden werkzaamheden plaats onder procesverantwoordelijkheid van Heerlen als centrumgemeente van de Stadsregio Parkstad Limburg’. Dat duidt op een coördinerende of leidende rol voor de gemeente Heerlen. In het voorstel wordt niet gesteld dat Heerlen geen centrumgemeente is. Mevrouw C. Honings (S1) vindt dat het college en de raad heel goed moeten beseffen dat Heerlen een centrumgemeente is en een coördinatierol heeft en hoe men daarbinnen invloed kan uitoefenen en welke afspraken (bijvoorbeeld over inspraakmomenten en data-uitwisseling) er nodig zijn om de Simpelveldse belangen te borgen.

Als die rolverdeling onduidelijk blijft of onderschat wordt door Simpelveld, dan bestaat het risico dat de gemeente onvoldoende gehoord wordt en het eindresultaat niet zo passend is voor de Simpelveldse situatie, waar de heer Bremen (S1) net voor waarschuwde. Wethouder Ernes bevestigt dat de gemeente Heerlen een coördinerende rol heeft, maar Heerlen is geen centrumgemeente. Een centrumgemeente heeft ook de verantwoordelijkheid voor de kosten en geld van het Rijk wordt overgemaakt naar een centrumgemeente, die dat vervolgens voor een regio verdeeld. Dat is hier niet aan de orde. Heerlen heeft een coördinerende rol totdat de governance belegd is. Die wordt belegd op het moment dat ze gaan werken aan het uitvoeringsprogramma. Daar heeft mevrouw C. Honings (S1) helemaal gelijk in. Het college (met name wethouder Spirk) zal erop gaan toezien dat Simpelveld niet rood kleurt, want daar gaat het om. Het gaat erom dat de vitale wijken zoals die nu in Simpelveld zijn, behouden worden. Ze benadrukt dat hier gesproken kan worden over een centrumgemeente Heerlen of een coördinerende rol, maar het gaat over governance en die wordt nu uitgewerkt. Mevrouw C. Honings (S1) verwijst ernaar dat, zoals gezegd, in het document zelf duidelijk sprake is van ‘centrumgemeente voor de Stadsregio Parkstad Limburg’.

Dat Heerlen niet alle toekomstige kosten alleen zal dragen is geen aanwijzing dat Heerlen geen centrumgemeente is. In de praktijk hoeft een centrumgemeente namelijk niet per definitie alle kosten te betalen. Die rol betekent vooral dat Heerlen de coördinatie en procesbesturing op zich neemt in regionaal verband. De feitelijke financiering kan verdeeld worden. Mevrouw C. Honings (S1) licht toe dat ze een beetje moeilijk doet over deze bewoording, omdat daarop teruggekomen kan worden als dat in deze documenten staat. Ze doet nogmaals de oproep om daar heel kien op te zijn en in dit geval een slimme vogel te zijn en ook een eigen onderzoek daarin te doen, in ieder geval om een eigen visie daarop te maken. Dat is met name wat ze wil aangeven omdat het zo in de stukken staat. De heer Bremen (S1) zegt dat het bijna gebracht wordt als een feit dat de gemeente hieraan mee moet doen en geen andere keuze heeft, maar volgens hem zijn er twee opties. Je doet hieraan mee en Heerlen als centrumgemeente bepaalt het beleid, of je stemt tegen en je voert het zelf uit en focust je op de doelgroepen die er binnen de gemeente Simpelveld zijn. SAMEN1 heeft gevraagd wat het voordeel is van optie 1 en optie 2 en dat wordt de heer Bremen (S1) niet duidelijk. Wethouder Ernes antwoordt dat de gemeente geen eigen visie gaat ontwikkelen.

De gemeente gaat wel een eigen onderzoek gedaan (daar wordt al aan gewerkt) en er komt ook een onderzoek specifiek voor de gemeente Simpelveld vanuit deze visie.

Pagina 18 van 23

Als de gemeente er in de regio niet uitkomt, dan bestaat de kans dat dit de gemeente opgelegd wordt vanuit de wet die aan het begin besproken is. Het is altijd goed om samen op te trekken met de omliggende gemeenten. Met de gemeente Voerendaal wordt bijvoorbeeld in een andere setting samen opgetrokken. In dit geval wordt met de 7 Parkstadgemeenten samen opgetrokken en zitten ook andere partners aan tafel. De heer Bremen (S1) merkt op dat gezegd wordt dat dit de gemeente kan worden opgelegd, maar dat kan niet. In het raadsvoorstel staat namelijk dat de wet ingetrokken is. De heer Schleijpen (BB) geeft een aanvulling op wat de wethouder net aanstipte, namelijk de externe partijen die mee aan tafel zitten. Dit gaat in de regio ook voor de ondersteuning (ook voor de zorginstellingen, de welzijnsinstellingen) die winst oplevert. Die winst kan ook vertaald worden in handjes die wellicht vrijkomen en ingezet kunnen worden daar waar het nodig is (dan bij de ene gemeente en dan bij de andere gemeente). Hij is van mening dat in gezamenlijkheid altijd een sterker argument zal zijn dan individueel. Mevrouw Vanhommerig (CDA) reageert op de vraag van SAMEN1 wat de visie van de andere fracties is. Zij ziet dit persoonlijk als een helikopterview. De criminaliteit houdt niet op bij de gemeentegrens. Er is ook samenwerking met de Parkstadgemeenten op het gebied van handhaving.

Mevrouw Vanhommerig (CDA) heeft nog nooit zoveel handhaving binnen de gemeente gezien als de laatste tijd en dat is dankzij de Parkstadgemeenten. Dat zorgt ook ervoor dat zaken beter en meer onder controle gekregen worden. Als de gebieden rood of roder worden gaat dat zeker invloed hebben op de inwoners van de gemeente. Ze denkt dat het belangrijker is dat ‘wie goed ontmoet, goed doet’ en dat men elkaar in de samenleving een beetje kan steunen en helpen. De heer Bremen (S1) vraagt of mevrouw Vanhommerig (CDA) van mening is dat de criminaliteit daalt omdat Heerlen minder rood is als criminelen in Simpelveld in de wijken geplaatst worden. Mevrouw Vanhommerig (CDA) heeft niet gezegd dat een crimineel dan een beter mens gaat worden, maar is wel van mening dat als mensen in een goede wijk terechtkomen waar zorg voor elkaar gedeeld wordt, de invloed van buitenaf minder groot is om in het criminele circuit te blijven of dat circuit uit te breiden. Als mensen in een setting terechtkomen waar een goed leefklimaat is, denkt ze dat de kans aannemelijk kleiner is om een crimineel circuit te creëren of uit te breiden. Dit is en blijft moeilijk, maar die activiteiten stoppen, zoals gezegd, niet bij de gemeentegrens. Aan het begin van deze vergadering is erover gesproken waarom meer samengewerkt moet worden met buurgemeenten.

Mevrouw Vanhommerig (CDA) merkt op dat dat niet alleen bij positieve dingen gedaan wordt, maar helaas ook bij minder leuke dingen en ze vreest dat dit daar een voorbeeld van is. Dit moet wel regionaal breed bekeken worden om erger in deze regio te voorkomen. STEMMING RAADSVOORSTEL Stemverklaring mevrouw Vanhommerig (CDA). Ze is het eens met het financiële stuk en stemt voor. -

De fracties BurgerBelangen (4 stemmen), LEEFBAAR (3 stemmen), CDA (1 stem) en Lokaal Actief (1 stem) stemmen voor. De fractie SAMEN1 (4 stemmen) stemt tegen. De voorzitter constateert dat het voorstel Is aangenomen met 9 stemmen voor en 4 stemmen tegen.

Pagina 19 van 23

10. Moties Motie Kroonringen (Fractie SAMEN1) Constaterende dat: • PMD-afval gescheiden wordt ingezameld en gratis door RD4 wordt opgehaald; • Het in Nederland steeds harder waait; • De ter inzameling aangeboden zakken daardoor niet op hun plaats blijven liggen en/ of openscheuren; • Dieren met een voorliefde voor wroeten in afval de op de grond liggende zakken makkelijk weten te openen; • Zwerfafval hierdoor regelmatig in tuinen en gemeentelijke groenvoorzieningen wordt aangetroffen; • Dit een rommelig straatbeeld geeft en aanleiding kan zijn voor onveilige verkeerssituaties. Overwegende dat: • De ingebruikname van kroonringen (voor het ophangen van PMD-zakken) voorkomt dat deze zakken door slechte weersomstandigheden wegwaaien en/of openscheuren; • De ingebruikname van kroonringen een verbetering betekent in het tegengaan van overlast die wordt veroorzaakt door dieren die een voorliefde hebben voor het wroeten in afval en hiermee de PMD-zakken beschadigen; • De ingebruikname van kroonringen de overlast van zwerfafval kan verminderen en onveilig verkeerssituaties kan voorkomen; • De ingebruikname van kroonringen op geselecteerde en centrale plekken in de straat zorgt voor minder stoppunten voor RD4; • Minder stoppunten voor RD4 een lagere belasting van ons leefmilieu betekent; • Een schone leefomgeving het woonplezier van onze inwoners vergroot.

Roept het college op: • Te onderzoeken wat de kosten zijn voor het aanbrengen van kroonringen aan lantaarnpalen op geselecteerde en centrale plekken in de straat, zodat deze als verzamelpunt voor PMD afval kunnen dienen; • De resultaten van dit onderzoek in Q3 2025 aan de raad voor te leggen. Mevrouw D. Honings licht toe dat één keer in de twee weken RD4 het plastic verpakkingsafval, metalen verpakkingen (blik) en drankkartons ophaalt in de PMD-zakken. De zakken zijn licht van gewicht en waaien met enige regelmaat de straat op, met als gevolg dat geregeld zakken kapotscheuren, nog los van de zakken die door dieren worden opengescheurd waardoor het afval op straat of in de natuur terechtkomt. Dit levert naast een vervuild straatbeeld ook gevaarlijke verkeerssituaties op. Nog recent, in december, heeft ze zigzaggend over de straat langs de PMDzakken moeten rijden, omdat de zakken onder het rijden voor haar auto waaiden. Dankzij de kroonringen blijven stoepen vrij en kunnen afvalzakken niet meer wegwaaien. Daarnaast is het voor RD4 prettig als de zakken verzameld op vaste punten worden aangeboden (minder stoppunten waardoor de CO2-uitstoot ook verminderd wordt). De kroonringen zijn na een pilot met succes in gebruik genomen in de gemeenten Stein, Beek en Meerssen. Daarom dient SAMEN1 de motie kroonringen in. De motie is ruim 1 week geleden al gedeeld met de andere fracties.

De heer Ortmans (LEEFBAAR) deelt mee dat richting SAMEN1 al is aangegeven dat dit thema herhaaldelijk terugkomt. Er is ook een standpunt van Rd4 in deze. Zij hebben dit namelijk al een paar keer geprobeerd en hebben genoeg tegenargumenten, ook voor het verkeer omdat het gebruik van kroonringen op verschillende plekken gevaarlijk is. Daarom kan de motie niet gesteund worden.

Pagina 20 van 23

Mevrouw D. Honings (S1) antwoordt dat SAMEN1 het heel jammer vindt dat deze motie voor het niet gesteund wordt. De fractie respecteert natuurlijk het gezamenlijke standpunt van de coalitiepartijen, daar kan SAMEN1 helaas weinig aan doen. Wat de fractie wel kan doen is onderzoeken of ze, los van de gemeente, zelf een pilot kunnen opstarten en financieren. De fractie gelooft namelijk nog sterk in het potentieel van dit initiatief. SAMEN1 begrijpt dat dit extra inzet vraagt, maar is ook bereid om die verantwoordelijkheid te nemen. Mevrouw D. Honings (S1) vraagt daarom aan het college om SAMEN1 te laten weten met welke voorwaarden, regels of mogelijke obstakels hierbij rekening moeten houden. De heer Schoonen (LEEFBAAR) zou graag een advies krijgen van Rd4. Hij verzoekt de wethouder die in het bestuur van Rd4 zit, om deze kwestie daar nog eens aan de orde te stellen om een gedegen advies te krijgen. Bij andere ophaaldiensten zijn er blijkbaar positieve geluiden, maar als Rd4 in de plaatselijke situatie geen voorstander hiervan is, hoort hij graag hun advies in deze. Wethouder Spirk antwoordt dat het idee op zich niet slecht is, maar dat er voordelen en nadelen zijn en dat de nadelen zwaarder wegen dan de voordelen. De mening van Rd4 is nagevraagd. Zij hebben aangegeven deze discussie de afgelopen 10 jaar meermaals gevoerd te hebben.

Afgesproken is dat de gemeente uiteindelijk zelf bepaalt of dit wel of niet toegestaan is in de openbare ruimte. De aanschaf en de beheerskosten zijn wel voor rekening van de gemeente. Rd4 heeft hier proeven mee gedaan en op sommige plekken werkte dit. Dat was wel op eigen terrein van Rd4 waar een toezichthouder was en iemand die dat regelde. Andere proeven die Rd4 gedaan heeft waren niet succesvol en wel om de volgende redenen: - De aanschafkosten bedragen € 25 per kroonring (er zijn nogal wat ringen nodig om de lantaarnpalen binnen de gemeente te voorzien van zo’n ring). - De werkzaamheden voor de beladers van Rd4. De beleving van de medewerkers van Rd4 is dat het lastiger is om de zakken van de kroonringen af te krijgen dan vanaf de grond in te zamelen. - Niet elke lantaarnpaal is geschikt en de ringen zijn rond. Als een lantaarnpaal zo’n 30 cm van de stoeprand staat en daar hangen bijvoorbeeld zo’n 10 of 20 PMD-zakken aan, vormt zich een tros. Dat zorgt voor onveilige situaties. Niet alleen voor fietsers die hier tegenaan kunnen rijden en op de rijbaan belanden, maar ook voor automobilisten die moeten uitwijken. De zakken kunnen ook het zicht van automobilisten belemmeren omdat ze op een hoogte van 1.00 meter of 1.50 meter hangen. - Traceerbaarheid/anonimiteit.

Door het bundelen van de zakken is bij vervuiling niet meer te controleren wie deze zak verkeerd heeft aangeboden. Rd4 heeft het volgende alternatief scenario bedacht: - Gezamenlijk inzetten op duidelijke en heldere communicatie. - Het goed dichtknopen en aan elkaar knopen van zakken waardoor ze zwaarder worden en minder windgevoelig zijn. - De juiste kwaliteit van de inhoud voorkomt dat de zakken blijven staan met mogelijke overlast tot gevolg. - Het op tijd (niet te vroeg en niet te laat) aanbieden van PMD-zakken. Mevrouw D. Honings (S1) vindt het goede argumenten, maar SAMEN1 is van mening dat de voordelen wel opwegen tegen de nadelen. Daarom wil de fractie, zoals aangegeven, zelf graag een pilot uitvoeren en financieren. De vragen hierbij zijn (zoals eerder aangegeven) aan welke voorwaarden de fractie moet voldoen, of er regels zijn waar rekening mee gehouden moet worden en of er mogelijke obstakels zijn waar ze aan moeten denken. Wethouder Spirk zegt toe de vragen mee te nemen en terug te leggen bij de ambtenaren. De wethouder is van mening dat dit een veiligheidskwestie is en adviseert hij dit niet te doen. Hij raadt de motie dan ook ten zeerste af.

Pagina 21 van 23

STEMMING MOTIE De fracties BurgerBelangen (4 stemmen), LEEFBAAR (3 stemmen), CDA (1 stem) en Lokaal Actief (1 stem) stemmen tegen. De fractie SAMEN1 (4 stemmen) stemt voor. De voorzitter constateert dat de motie is verworpen met 9 stemmen tegen en 4 stemmen voor. Motie Starterslening gemeente Simpelveld (Fracties LEEFBAAR, BurgerBelangen, CDA en Lokaal Actief) Overwegende: - Dat de woningmarkt nog steeds onder druk staat; - Dat de prijsstijging van koopwoningen onverminderd doorzet; - Dat starters moeite hebben hun eerste koopwoning te financieren; - Dat het maximaal te lenen bedrag binnen Simpelveld nog niet wordt verstrekt; Verzoekt het college: Het huidige garantieplafond van € 245.000 per 1 juli 2025 te verhogen naar € 285.000. Mevrouw C. Honings (S1) vindt dit een mooi initiatief van de indienende fracties, dat onlangs ook in enkele omringende gemeenten gezien is. Het is goed dat aandacht wordt besteed aan de positie van starters op de woningmarkt. SAMEN1 zou graag willen weten hoe zij tot het voorgestelde bedrag van € 285.000 zijn gekomen. Mevrouw C. Honings (S1) vraagt of toegelicht kan worden op basis van welke gegevens en ontwikkelingen in de woningmarkt dit bedrag bepaald is en in hoeverre het verhogen van dit plafond bijdraagt aan het verbeteren van de toegankelijkheid van startersleningen ten opzichte van het huidige plafond.

Daarnaast stelt SAMEN1 voor om te overwegen om in de motie een evaluatiemoment op te nemen, bijvoorbeeld na één jaar. Dan kan samen gekeken worden naar: - Hoeveel starters hebben hier gebruik van gemaakt? - Welke mogelijke financiële risico’s zijn er voor de gemeente ontstaan? - Zijn er ongewenste maar misschien ook wel gewenste neveneffecten? Ongewenst kan bijvoorbeeld een verdere verhoging van de koopprijzen zijn. Daarnaast is het misschien ook een goed idee om bij raadsvergaderingen een vaste lijst op te nemen met de voortgang van moties en de effecten daarvan. Dat hoeft nu niet besloten te worden, maar mevrouw C. Honings (S1) wil dat misschien aan de nieuwe griffie gaan voorleggen. Op die manier wordt de vinger aan de pols gehouden en kan de raad, indien nodig, tijdig bijsturen. De heer Schoonen (LEEFBAAR) antwoordt dat de evaluatie volgens de coalitiepartijen niet verbonden is aan de verhoging. De getallen worden toch al jaarlijks opgevraagd. Voor zover hij begrepen heeft sluit dit bedrag aan bij provinciale richtlijnen en hij denkt ook dat dat voldoende is. Mevrouw C. Honings (S1) vindt het goed om te horen dat het bedrag aansluit bij de provinciale richtlijnen. SAMEN1 heeft ook soortgelijke bedragen bij andere gemeenten gezien, maar ze kan zich voorstellen dat iedere regio toch iets anders is qua beschikbaarheid van woningen.

De evaluatie is, zoals gezegd, een suggestie maar het is wel goed om te kijken wat de effecten zijn als dit verhoogd wordt, ook om later goede besluiten te nemen. Mevrouw Vanhommerig (CDA) stelt voor dat mevrouw Honings (S1) een motie opstelt over het evalueren van alle moties. Dat zou een goede aanvulling zijn. Het initiatief van deze motie is goed en dit wordt al jaarlijks geëvalueerd zoals de heer Schoonen (LEEFBAAR) heeft aangegeven, maar het is nooit verkeerd om dat structureel bij alle moties te doen.

Pagina 22 van 23

Daarmee wordt ook voorkomen dat bijvoorbeeld situaties zoals de afspraak over de toeristenbelasting in de doofpot terechtkomen. Mevrouw Vanhommerig (CDA) zou dit in gezamenlijkheid voor de volgende raadsvergadering willen oppakken. De heer Honings (S1) deelt mee dat SAMEN1 natuurlijk ook blij hiermee is. Onze starters moeten ondersteund worden en er moet alles aan gedaan worden om hen een kans te geven op de woningmarkt. De heer Honings (S1) vraagt of de wethouder weet hoeveel startersleningen het afgelopen jaar verstrekt zijn. Wethouder Spirk zeg toe dit na te vragen. Het antwoord zal in de notulen worden opgenomen. STEMMING MOTIE De fracties SAMEN1 (4 stemmen), BurgerBelangen (4 stemmen), LEEFBAAR (3 stemmen), CDA (1 stem) en Lokaal Actief (1 stem) stemmen voor. De voorzitter constateert dat de motie unaniem is aangenomen met 13 stemmen voor. 11. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 21.25 uur.

de loco griffier,

de voorzitter,

De heer G.G.H. Hollands

Mevrouw S.C.J. Scheepers

Pagina 23 van 23