5. Algemene Beschouwingen 2025 Lokaal Actief

Beschouwingen begroting 2025 en meerjarenramingen 2026-2028

Allereerst mevrouw de Voorzitter de complimenten voor de Programmabegroting 2025. We willen het college en de ambtenaren complimenteren en onze waardering uitspreken voor de leesbaarheid van deze stukken. Tevens willen wij onze dank uitspreken over de duidelijke antwoorden op onze schriftelijke vragen in eerste en tweede termijn. Ook het feit, dat u het met ons eens bent, dat voor het inzicht het inderdaad beter zou zijn geweest om al op pagina 15 van de begroting duidelijk aan te geven dat een bedrag van €.791.000 uit de Algemene reserve nodig is om de begroting sluitend te krijgen, kunnen wij waarderen.

In de algemene beschouwing van Lokaal Actief willen wij eerst met u terug kijken naar het afgelopen jaar. Het was een roerig jaar waarbij onze pas gekozen burgemeester en benoemde secretaris moesten groeien in hun positie, onze complimenten hoe zij hier invulling aan geven. Tevens vond er onlangs nog een wisseling binnen in het college plaats. De banden tussen oppositie en coalitie zijn helaas de afgelopen periode niet versterkt. Lokaal Actief waardeert de cultuur van samenwerking, en wij vinden dat we de oplossingsgerichtheid komend jaar en ook de komende jaren hard nodig zullen hebben. Want de meerjarenbegroting laat oplopende tekorten zien. Met dank aan de Rijksoverheid gaan we vooralsnog financieel onzekere jaren tegemoet. Terecht wordt dus gesteld dat we binnenkort keuzes zullen moeten maken om ervoor te zorgen dat begrotingen positieve cijfers laten zien. Hierbij zal de gehele raad haar verantwoordelijkheden moeten nemen in het belang van een betere financiële positie meerjarig gezien. Ondanks dit beeld willen we onze beschouwingen toch overwegend positief laten klinken. Om voor de komende jaren een sluitende begroting te kunnen presenteren, zal er ook gekeken moeten worden naar de eigen gemeentelijke uitgaven. Dit is een gevolg van keuzes, mogelijkheden en onmogelijkheden aan de uitgaven kant.

Zeker zal hierbij echter ook gekeken dienen te worden naar eventuele mogelijkheden aan de inkomstenkant. Ook vinden wij het volkomen terecht dat we ook de verbonden partijen c.q. Gemeenschappelijke Regelingen aan gaan spreken over hun financiële beleid. Ook daar zal inderdaad de broekriem aangetrokken moeten worden. Lokaal Actief, en meerdere fracties met ons, hebben eerder al aangegeven dat de huidige stijging van onze financiële bijdragen aan de Gemeenschappelijke Regelingen niet vol te houden is. Gelukkig is de Algemene Reserve ruim voldoende om dit jaar de begroting sluitend te maken. Financieel kan Simpelveld dat hebben, hoewel dat uiteraard geen oplossing is voor de jaren erna. Overigens blijkt, dat ook met gebruik van de Algemene Reserve als dekking, het nog steeds niet mogelijk is om vanaf 2026 een structureel sluitende begroting te laten zien. Voorzitter, met de Programma’s en Paragrafen in deze begroting zijn we het in grote lijnen eens. Toch wil ik enkele punten van aandacht voor onze fractie onderstrepen. Om te beginnen met het klimaat, nu is dit wel van een hoger abstractieniveau maar toch. Nemen wij

in Simpelveld wel voldoende maatregelen? We planten bomen en maken de kernen wel groener en breiden de opvangbuffers uit qua volume en aantal, maar is dit genoeg ? Het gevaar van het niet voldoende nemen van klimaatmaatregelen is dat we onvoldoende bestand zijn tegen hitte, droogte en hevige regenval. Alle investeringen in het riool ten spijt, ze kunnen de klimaatverandering niet bijhouden. We zullen op zoek moeten naar andere manieren waarop we overtollig regenwater kunnen opvangen en ook weer benutten, want zoet water is en wordt een schaars goed, laten we daar proberen slimmer mee om te gaan. Voorzitter u stelt dat een vitale samenleving met sociale cohesie, sport, kunst, cultuur en participatie, passend bij de behoeften van onze inwoners, nu en in de toekomst een belangrijke waarde is in ons gemeentelijke beleid. Deze positieve gezondheid is het motto dat we ook terugzien binnen de beleidsontwikkeling van het sociaal domein. Lokaal Actief onderschrijft de gedachte van positieve gezondheid en is zeer te spreken over deze insteek van het college. We kijken uit naar het accommodatiebeleidsplan. Daar moeten we echt mee aan de slag want het Simpelveldse verenigingsleven zit er op te wachten. Er is vraag naar investeringsmogelijkheden om sportaccommodaties te kunnen verduurzamen.

In dit kader wijzen wij ook naar de beweegroute Simpelveld /Bocholtz, een burgerinitiatief, hetgeen helaas nog steeds niet gereed is. Waar onze fractie gehoopt had dat deze route gerealiseerd zou worden met duurzame materialen, hebben wij vernomen dat dit gebeurt met natuurlijke materialen, hetgeen wij op termijn een gemiste kans vinden. Kunt u ons misschien aangeven waarom hier voor alleen natuurlijke materialen wordt gekozen? In het kader van inrichting van de openbare ruimte vragen wij tevens aandacht voor meer parkeergelegenheid voor fietsen, met name in beide kernen. Hoe denkt u hierover ? Een ander punt van aandacht zijn de parkeerplaatsen voor elektrische voertuigen. Het aantal hiervan zal altijd arbitrair blijven. Wel vragen wij naar de mogelijkheid om het zo adequaat mogelijk gebruiken van deze laadpalen. Bestaat er een mogelijkheid om het zgn. ‘laadpaalkleven’ tegen te gaan? Een aantal leges zijn op dit moment niet kostendekkend. Wat Lokaal Actief betreft dient hier een grotere stap gezet te worden om deze kostendekkend te maken, waarbij kleine (ver)bouwprojecten eventueel worden ontzien. Aan de andere kant zijn wij voorstander om de vergunningsplicht te versimpelen, vergunningen voor kleine evenementen aan te passen en waar mogelijk te vereenvoudigen, waarbij uiteraard wel rekening dient te worden gehouden met wettelijke beleids- en regelgeving.

Dit draagt immers bij aan een sociale samenleving. Feesten en evenementen zijn onderdeel van onze dorpscultuur. Graag uw visie in deze. Voorzitter. De in 2024 vastgestelde Kadernota grondbeleid 2024-2029 is in de markt goed ontvangen en werpt nu al zijn vruchten af. In dit kader kijken we dan ook uit naar Toekomstvisie op Wonen, Welzijn en Zorg die in 2025 aan deze Raad zal worden aangeboden. Een integrale visie voor de woningmarkt. Gericht op doelgroepen als ouderen, starters, jongeren, arbeidsmigranten en mensen die vanuit instellingen zelfstandig gaan wonen, waarbij het aantal woningen, naar behoefte, hierbij in kaart zal worden gebracht. We gunnen het iedereen om van onze mooie gemeente te genieten, maar laten we onze eigen inwoners vooral niet uit het oog verliezen. Voorzitter, binnenkort starten we met de gehele raad het plan van ombuigingen. Er zal binnen de begroting worden gekeken om bezuinigingen te zoeken op alle mogelijke terreinen. Daar staan wij achter, ook al zullen dat soms bezuinigingen met vervelende en/of minder populaire gevolgen zijn. Over ieder voorstel voor scherper begroten en het

versoberen van beleid of uitvoering binnen alle programma’s, kunnen we met zijn allen twijfels hebben en discussies voeren. Uiteraard zullen wij die op sommige punten ook hebben. Toch durven en willen wij als Lokaal Actief echter deze keuzes maken. Daarbij houden we in ons achterhoofd dat we de lasten voor de inwoners zo min mogelijk willen laten stijgen. Een kans biedt wellicht ook nog inkomsten via de subsidieaanvraag voor de komende Regiodeal 3, waarbij we willen voorstellen om projecten zoals Uitkijkpunt Hulsveld, de Stationsomgeving, het centrumplan Simpelveld, het grensoverschrijdend Romeins Villalandschapspark Bocholtz-Orsbach in te brengen. We willen ook hier een winstwaarschuwing afgeven: projecten als bijvoorbeeld Uitkijkpunt Hulsveld en de Stationsomgeving, waar door de gemeenteraad reeds eerder kredieten voor ter beschikking zijn gesteld, zullen ons inziens wellicht niet toereikend zijn. Hiermee sluiten we de beschouwing van Lokaal Actief af. Wij komen bewust niet met nieuwe beleidsvoorstellen, omdat dat in de huidige situatie niet reëel is. Er zijn nu al meer dan genoeg financiële uitdagingen. Daarbij staan er nog een aantal grote projecten/voorstellen op de rol, die ook forse financiële consequenties kunnen hebben.

We gaan een financieel lastige tijd tegemoet, maar wij hebben er vertrouwen in dat we samen tot de juiste besluiten kunnen komen om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Voorzitter, we beëindigen deze beschouwingen met de woorden die als een rode draad door deze beschouwing lopen: laten we met z’n allen de uitdagingen die voor ons liggen het hoofd bieden, dit is geen wens maar een must en zeker geen sinecure! Voorzitter tot zover in eerste instantie. Lokaal Actief René De la Haije.