Document · PDF

4. Bijlage 1 Programmabegroting 2026

Commissie BZ-MID-GGZ 23 oktober 2025, gemeente SimpelveldBij agendapunt: Raadsvoorstel 25-37 Programmabegroting 202636.418 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

250.000

MUTATIES IN RESERVES Geen OMBUIGINGEN Programma 4. Onderwijs Nummer ombuiging:

Omschrijving ombuiging: 20 GBT Totaal ombuiging programma 4:

In relatie tot de ombuiging op de Gezonde Basisschool van de Toekomst is een structureel budget van € 100.000 beschikbaar gesteld voor alternatieve vormen. INVESTERINGEN 2026 Geen 2027 Geen 2028 Geen 2029 - Voorbereidingskrediet nieuw-/verbouw onderwijslocatie Bocholtz

-54-

600.000

Programmabegroting 2026

TOELICHTING De voornaamste mutaties, exclusief eventuele ombuigingen bij dit programma, ten opzichte van de begroting 2025 (na wijziging) zijn de volgende: -

Geen Totaal

0 0

Verschillen ten opzichte van de begroting 2025 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Beheerplan onderhoud gebouwen: beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het beheerplan gebouwen 2023-2032 is in 2023 vastgesteld. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-55-

Programmabegroting 2026

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, cultureel erfgoed, media en openbaar groen en (openlucht) recreatie.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Elke kern behoudt zijn eigen identiteit; - We streven naar behoud van historische panden; - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambitie: 1. 2. 3.

Het bevorderen van kunst- en cultuuruitingen met aandacht voor aansluiting op de toeristischrecreatieve doorontwikkeling van de gemeente. Een zo groot mogelijke deelname van de inwoners aan het lokale sportaanbod, teneinde de gezondheid van de inwoners en de sociale contacten te bevorderen. Het in stand houden en daar waar mogelijk verbeteren van dit lokale sportaanbod.

-56-

Programmabegroting 2026

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Nietsporters

Gezondheidsmonitor (GGD, CBS en RIVM)

Realisatie 2012

Realisatie 2016

Realisatie 2020

Realisatie 2024

48,5%

55,5%

56,2%

Medio 2025 beschikbaar www. Monitorgezondheid.nl

De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen geeft inzicht in de gezondheid en leefstijl van Nederlanders van 19 jaar en ouder en vindt elke vier jaar plaats.

Om de realisatie van de hoofdambitie van dit programma te kunnen meten, is deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Heeft op cultuuraanbod weinig te bieden*

Burgerondz. Parkstad Limburg (Gem.dienstverl.) Burgerondz. Parkstad Limburg ** Burgerondz. Parkstad Limburg **

12%

27%

22%

26%

n.b.***

51%

12%

79%

81%

83%

92%

81%

79%

57%

47%

41%

42%

47%

55%

57%

Burgerondz. Parkstad Limburg **

55%

40%

38%

44%

50%

49%

55%

Tevredenheid sportgelegenheden Tevredenheid onderhoud openbaar groen Tevredenheid over inrichting openbaar groen

Streef- Realisatie waarde 2015

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2017 2019 2021 2023 Parkstad

* Gevraagd is om aan te geven in hoeverre men het hiermee eens is. Met de hoogste score uit Parkstad wordt dus de beste score (eigenlijk dus de laagste score) bedoeld. ** Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. *** Stadsonderzoek naar de gemeentelijke dienstverlening etc. is in 2021 niet uitgevoerd. Vanwege de organisatieverandering bij de gemeente Heerlen is het onderzoek (nog) niet gefaciliteerd kunnen worden.

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2022 (2021); 4. Groenstructuurplan (2022); 5. Culturele agenda gemeente Simpelveld (2018; actualisatie in 2026); 6. Sportakkoord II (2023); 7. Herijking lokaal/regionaal Sportakkoord gemeente Simpelveld (2023); 8. Plan van Aanpak GALA 2024-2026 gemeente Simpelveld (2023). BIJ DIT PROGRAMMA BETROKKEN VERBONDEN PARTIJEN Bij dit programma zijn geen verbonden partijen betrokken.

-57-

Programmabegroting 2026

Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Basisvoorzieningen

Sport en cultuur Cultureel erfgoed Bibliotheekwerk

Natuur en landschap Groen

Activiteiten - Opstellen accommodatie beleidsplan (toekomstbestendig accommodatiebeleid / kwalitatief toegankelijke basisvoorzieningen / ondersteunen en faciliteren verenigingsleven) - Gefaseerde realisatie voorzieningen openbare ruimte (o.a. beweegroute) - Opstellen meerjaren onderhoudsplan (MJOP) buitensportaccomodaties - Speelruimtebeleid - Vervanging en renovatie voetbalvelden - Herijken sportakkoord (reeds afgerond) - Culturele agenda - Afronden nota Cultureel Erfgoed (incl. kerkenvisie) - Visie op bibliotheekwerk/ realiseren bibliotheek van de toekomst (IDO) en verruimen openingstijden van beide locaties - Casus Roekenkolonie - Aziatische hoornaar - Groene(re) kernen

Basisvoorzieningen Opstellen accommodatie beleidsplan (toekomstbestendig accommodatiebeleid/kwalitatief toegankelijke basisvoorzieningen/ondersteunen en faciliteren verenigingsleven) Een vitale samenleving met sociale cohesie, sport, kunst en cultuur en participatie passend bij de behoeften van onze inwoners nu én in de toekomst is een belangrijke waarde in ons gemeentelijk beleid. Passende voorzieningen en accommodaties dragen daaraan bij en hebben invloed op de toekomst van onze inwoners en verenigingen. Vooruitkijkend zien we een aantal (landelijke) ontwikkelingen die ook een lokale weerslag kennen. De komende decennia vergrijst de bevolking van Nederland en dus ook van Simpelveld. Mensen willen zich minder binden en hun vrije tijd flexibel indelen. Dat heeft invloed op het verenigingsleven. We stellen steeds hogere eisen aan kwaliteit van maatschappelijke accommodaties. Dit alles heeft natuurlijk invloed op de vraag en behoefte aan accommodaties. Daarom is het van belang een actueel en toekomstbestendig accommodatiebeleid te ontwikkelen. Als eerste stap om te komen tot een accommodatiebeleidsplan dient er een uitgebreide inventarisatie van de huidige accommodaties plaats te vinden. De opstart van het beleidsplan is in 2026 voorzien. Hiervoor is een bedrag van € 50.000 geraamd voor externe ondersteuning. Gefaseerde realisatie voorzieningen openbare ruimte (o.a.

beweegroute) De realisatie van het burgerinitiatief ‘Beweegroute Simpelveld’ heeft in 2025 plaatsgevonden. Het burgerinitiatief heeft echter laten weten af te zien van realisatie van een beweegroute in de kern Bocholtz. Mocht het burgerinitiatief zich alsnog hiervoor melden dan staan wij hier uiteraard voor open. Opstellen Meerjaren onderhoudsplan (MJOP) buitensportaccomodaties De intentie is om meerjaren onderhoud/investeringsplannen voor de buitensportaccommodaties te laten opstellen. Voor de tenniscomplexen is een dergelijk plan al opgesteld. Wat betreft de voetbalcomplexen is het de bedoeling om het plan op te stellen na eventuele vernieuwing of renovatie van de velden.

-58-

Programmabegroting 2026

Vervanging en renovatie voetbalvelden Conform de afspraak met uw raad gaan we in samenspraak met de verenigingen aan de slag om de huidige voetbalaccommodaties voor de korte en middellange termijn bespeelbaar te houden. Daarnaast starten wij een haalbaarheidsonderzoek naar een toekomstbestendige oplossing voor de voetbalsport. Speelruimtebeleid De realisatie van een nota speelruimtebeleid is vanwege interne prioriteitstelling opgeschoven. De planning is om in 2026 een nota Speelruimtebeleid gemeente Simpelveld op te stellen samen met betrokken partijen en burgers (burgerparticipatie). In het vierde kwartaal van 2026 zal deze nota aan de raad ter vaststelling worden voorgelegd. Sport en cultuur Culturele agenda In 2025 is de nota cultuurbeleid gemeente Simpelveld opgesteld. Deze nota zal begin 2026 ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Cultureel erfgoed Afronden nota Cultureel Erfgoed (incl. kerkenvisie) De nota Cultureel Erfgoed (incl. kerkenvisie) wordt eveneens begin 2026 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Uitvoering van de nota zal in 2026 e.v. plaatsvinden.

Bibliotheekwerk Visie op bibliotheekwerk/realiseren bibliotheek van de toekomst (IDO) en verruimen openingstijden van beide locaties In het kader van het realiseren van toekomstgerichte bibliotheekvoorzieningen in de gemeente Simpelveld is in 2023 een subsidieaanvraag gedaan op basis van de regeling ‘Eenmalige specifieke uitkeringen lokale bibliotheekvoorzieningen 2023-2024’ (SPUK Bieb). Inmiddels hebben we een positief toekenningsbericht mogen ontvangen. Beide bibliotheeklocaties zijn sinds begin 2024 10 uur per week extra geopend. De nadruk ligt hierbij op samenwerking met scholen, kinderopvanglocaties en peuterspeelzalen. Een deel van de nieuwe openingstijden (2,5 uren) wordt gebruikt om andere- en nieuwe bezoekers aan te trekken. De bibliotheek heeft ook subsidie aangevraagd voor BoekStart in de kinderopvang, die is toegekend voor 2024-2026. In de afgelopen periode zijn er gesprekken geweest met kinderopvanglocaties en de peuterspeelzaal. Er zullen acties worden opgezet op basis van deze subsidie, hetgeen de samenwerking zal intensiveren. Natuur en landschap Casus roekenkolonie In het gebied tussen de Brandstraat, Scheelenstraat, Hennebergstraat en Bulkemstraat bevindt zich een roekenkolonie. De aanwezigheid van deze kolonie wordt door diverse omwonenden al meerdere jaren als overlastgevend ervaren.

In 2023 is een roekenbeschermingsplan opgesteld, met onder andere als doel om sturing proberen te geven aan de locatie van de kolonie. Voor het verplaatsen en/of ontmoedigen van roeken is een ontheffing van de Provincie vereist. De gemeente Simpelveld heeft deze ontheffing verkregen; deze is geldig tot en met 1 mei 2026. In het vierde kwartaal van 2025 wordt bij de Provincie Limburg een verzoek tot verlenging van de ontheffing ingediend. In 2024 en 2025 zij er, conform ontheffing, diverse werkzaamheden en ontmoedigingsmaatregelen uitgevoerd. Het voornemen is om een deel van deze maatregelen voort te zetten in 2026. Als gevolg van de doorgevoerde ombuigingen zullen deze werkzaamheden in afgeslankte vorm worden uitgevoerd. Aziatische hoornaar De Provincie Limburg heeft in 2025 haar beleid rondom de Aziatische hoornaar geëvalueerd. Naar aanleiding van deze evaluatie is een beleidswijziging vastgesteld. In de periode 2020 tot en met 2024 heeft de Provincie Limburg maximaal ingezet op opsporing en bestrijding. Daarmee wordt gestopt; het is inmiddels duidelijk dat de Aziatische hoornaar zich blijvend in Nederland heeft gevestigd. Deze beleidswijziging, van een verwijderopgave naar een beheeropgave, heeft gevolgen voor de rol en taken van gemeenten. Voor soorten waarvoor

-59-

Programmabegroting 2026

een verwijderopgave geldt nemen Provincies het initiatief en dragen ook de kosten hiervan. Voor soorten waarvoor een beheersopgave geldt zijn primair de eigenaren en terreinbeheerders verantwoordelijk om maatregelen te nemen indien dat nodig is. Met de recente beleidswijziging van de Provincie Limburg, waarbij zij niet langer ieder gemeld nest van de Aziatische hoornaar zal verwijderen, wordt verwacht dat gemeenten vaker geconfronteerd zullen worden met meldingen van nesten die overlast veroorzaken of gevaar kunnen opleveren voor de volksgezondheid. Dit betreft een nieuwe taak voor gemeenten, waarvoor de Provincie Limburg begeleiding biedt. Om de uitvoering van deze taak goed te organiseren, is medio 2025 een traject opgestart via het Gemeentelijke Faunaoverleg. In dit overleg werkt een projectgroep, bestaande uit diverse vertegenwoordigers van gemeenten, aan de uitwerking van de praktische uitvoering. Daarin wordt bijvoorbeeld aandacht besteed aan communicatie en publieksvoorlichting. De gezamenlijke aanpak wordt in 2026 geëvalueerd en waar nodig bijgestuurd. Groen Groene(re) kernen In 2026 e.v. wordt - evenals voorgaande jaren - meer groen en bloeiende planten in onder andere de kernen gerealiseerd en wordt de gewenste uitstraling van een ‘groene(re) gemeente’ verder vormgegeven.

Naar aanleiding van de motie ‘Actieplan bomenaanplant’ worden in de periode 2022 tot en met 2025 – met uitloop tot en met april 2026 in verband met het plantseizoen – in totaal 200 nieuwe bomen geplant op diverse project- en vergroeningslocaties. Tot en met het plantseizoen 2024/2025 zijn hiervan reeds 150 bomen geplant. Het voornemen is om de resterende 50 bomen in het plantseizoen 2025/2026 aan te planten. Naar aanleiding van de motie ‘Onderzoek verhogen budget inrichting en onderhoud openbaar groen’ worden onder andere op diverse locaties flora- en fauna mengsels ingezaaid, met als doel de entree van de gemeente op te fleuren. Het voornemen is om dit in 2026 te continueren. Daarnaast hebben in 2025 diverse wegreconstructies plaatsgevonden, waarbij meerdere groenvakken zijn aangelegd. Deze groenvakken worden in het aankomend plantseizoen beplant met vaste planten, hagen, bomen en heesters. KENGETALLEN Bron Bibliotheek - aantal leden bibliotheek Bocholtz - aantal leden servicepunt Simpelveld Bibliotheek - aantal uitleningen bibliotheek Bocholtz - aantal uitleningen servicepunt Simpelveld Bibliotheek - omvang collectie bibliotheek Bocholtz - omvang collectie bibliotheek Simpelveld Aantal leden sport - binnensport - buitensport Aantal jeugdleden (< 13 jaar) sport - binnensport - buitensport Aantal speellocaties Aantal speeltoestellen

2019

2020

2021*

2022

2023

2024

Bibl. Kerkrade e.o. Bibl. Kerkrade e.o.

578

527

511

528

498

429

625

586

524

500

486

412

Bibl. Kerkrade e.o. Bibl. Kerkrade e.o.

14.635

8.212

6.689

11.968

12.185

10.785

13.677

7.961

4.818

11.676

11.065

8.540

Bibl. Kerkrade e.o. Bibl. Kerkrade e.o. Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente

12.208

11.365

11.320

11.968

11.010

10.962

7.460

7.181

7.407

7.352

7.557

7.143

2.930 990 1.940 434

2.912 1.031 1.881 442

2.913 1.016 1.897 429

2.437 1.000 1.437 707**

2.316 959 1.357 708

2.809 993 1.816 810

Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente

188 246 12 42

197 245 11 50

183 246 12 54

276** 431** 12 53

306 402 12 53

319 491 12 53

* In 2021 is de bibliotheek van 1 januari tot en met 19 mei gesloten geweest.

-60-

Programmabegroting 2026

Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN Lasten excl. kvst. & kapitaallst. Baten Saldo excl. kvst. & kap. lst. Lasten kostenverdeelstaat Kapitaallasten Saldo van baten en lasten Toevoegingen Onttrekkingen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 2029 1.914.974 2.069.900 2.107.110 2.001.113 2.005.699 2.018.781 220.781 263.830 239.640 170.820 172.440 174.060 -1.694.194 -1.806.070 -1.867.470 -1.830.293 -1.833.259 -1.844.721 357.554 368.624 448.364 446.204 461.418 473.205 51.314 58.288 78.264 179.707 178.414 177.063 -2.103.062 -2.232.982 -2.394.098 -2.456.204 -2.473.091 -2.494.989 3.920 3.920 3.920 3.920 3.920 3.920 43.592 0 0 0 0 0 -2.063.390 -2.236.902 -2.398.018 -2.460.124 -2.477.011 -2.498.909

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2024 Saldo van baten en lasten: 5.1 sportbeleid en activering sport algemeen 5.2 sportaccommodaties binnensport Bocholtz binnensport Simpelveld beheer (niet groene) sportterreinen beheer groene sportvelden 5.3 cultuurpresentatie, cultuur-productie en cultuurparticipatie subsidies kunst en cultuur kunst en cultuur muziekonderwijs 5.5 cultureel erfgoed monumentenbeleid 5.6 media bibliotheekwerk 5.7 openbaar groen en (openlucht) recreatie natuur- en landschaps-bescherming openbaar groen speelterreinen en recreatie-voorzieningen / JOP's Gerealiseerd / geraamd resultaat

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-91.674

-125.740

-109.739

-108.228

-106.667

-105.019

-333.813 -67.251 -35.768 -162.063

-271.609 -71.767 -39.664 -152.762

-331.669 -72.685 -42.246 -180.520

-331.642 -72.890 -41.599 -281.496

-331.649 -73.167 -42.460 -283.014

-331.314 -73.499 -42.972 -283.912

-84.730 -36.643 -84.446

-98.326 -54.339 -119.480

-88.289 -39.018 -55.042

-91.194 -39.992 -119.480

-88.501 -41.026 -119.480

-88.587 -41.245 -119.480

-9.189

-475

-492

-506

-522

-537

-159.124

-172.982

-275.279

-179.930

-184.732

-189.690

-65.747

-90.031

-26.853

-27.133

-27.422

-27.720

-890.566 -82.048 -2.103.062

-965.345 -70.463 -2.232.982

-1.099.407 -72.860 -2.394.098

-1.089.561 -72.552 -2.456.204

-1.100.361 -74.090 -2.473.091

-1.115.811 -75.202 -2.494.989

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2024 Toevoegingen (lasten) reserve speelruimte Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) reserve speelruimte Subtotaal onttrekkingen Totaal

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

3.920 3.920

43.592 43.592 -39.672

0 3.920

-61-

Programmabegroting 2026

OMBUIGINGEN Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Nummer ombuiging:

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

3.313 64.250 20.500 31.360

3.363

20.500 31.360

12.000 31.360

9619 20.660 15.000 10.000

19604 20.980 15.000 10.000

29968 20.980 15.000 10.000

40726 20.980 15.000 10.000

174.702

120.807

131.171

133.429

Omschrijving ombuiging: 21 Inci dentel e s ubs i di es 22 Aa npa k overl a s t roeken 23 Openba a r groen 24 Beheer (ni et-groene) s portterrei nen + Speel terrei nen 25 Indexeri ng s ubs i di es 26 Project- & i nves teri ngs s ubs i di es 27 Ui tvoeri ngs budget kuns t en cul tuur 28 Innova tiepri kkel s port

Totaal ombuigingen programma 5:

INVESTERINGEN Geen TOELICHTING De voornaamste mutaties, exclusief eventuele ombuigingen bij dit programma, ten opzichte van de begroting 2025 (na wijziging) zijn de volgende: -

Bijstelling budget wsw-medewerkers accommodaties (met name binnensport) i.v.m. stijging loon- en overheadkosten etc. Bijstelling budget wsw-medewerkers buitendienst i.v.m. caostijging en overheadkosten Via de algemene uitkering is de decentralisatie-uitkering openbare bibliotheken beschikbaar gesteld (zie toelichting programma 0). Dit budget is voor taken van de openbare bibliotheek bij dit programma geoormerkt. E.e.a. is derhalve budgettair neutraal In de meerjarenraming is een structureel budget beschikbaar voor bomenonderhoud. Het budget voor 2026 en verder is structureel hoger dan 2025 op basis van de verwachte werkzaamheden* Totaal

-43.410 -29.510

-100.000

-35.000 -207.920

*zat ook al (deels) in jaarschijf 2026 van de meerjarenraming 2025-2028

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Beheerplan onderhoud gebouwen: beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het beheerplan gebouwen 2023-2032 is in 2023 vastgesteld. Het groenstructuurplan is in 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Voor 2026 is de actualisatie van het plan voorzien. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-62-

Programmabegroting 2026

Programma 6. Sociaal domein Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Samenkracht en burgerparticipatie, toegang en eerstelijnsvoorzieningen, inkomensregelingen, WSW en beschut werk, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (WMO), huishoudelijke hulp WMO, begeleiding WMO, overige maatwerkarrangementen WMO, jeugdhulp begeleiding, jeugdhulp behandeling, jeugdhulp zonder verblijf overig, pleegzorg, gezinsgericht, jeugdhulp met verblijf overig, jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf, beschermd wonen (WMO), maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO), jeugdbescherming en jeugdreclassering.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd. - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig. - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit. - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren. - Kracht van de maatschappij benutten. - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden. - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben. - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: In de kadernotitie ‘SAMENLEVEN: Omvorming van het sociale domein’ (2014) staat de volgende doelstelling geformuleerd: In 2020 heeft onze gemeente grote sprongen gemaakt in de participatie van burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties op het sociale domein: a. Burgers participeren maximaal in de maatschappij en ontvangen zo nodig een passend en integraal ondersteuningsaanbod waar mogelijk op basis van eigen kracht; b. De eigen kracht van de burger en de maatschappij wordt maximaal benut, waarbij: - burgers elkaar vinden omdat de gemeente heeft gezorgd voor het matchen van vraag en aanbod;

-63-

Programmabegroting 2026

burgers zelf met ideeën bij de gemeente komen voor wijkprojecten: de gemeente neemt hierbij een meedenkende houding aan, maar laat de uitvoering bij de burger; - de kracht van de maatschappij ervoor heeft gezorgd dat D’r Durpswinkel een succes is: de gemeente maakt terugtrekkende bewegingen. de organisaties die actief zijn op het gebied van wonen-welzijn-zorg hebben een systeem ontwikkeld waardoor er goed wordt samengewerkt en casuïstieken integraal worden opgepakt.

Hoofdambitie 1: De klant staat centraal! 1gezin-1plan-1regisseur Integraal werken: één organisatie/ partner is regisseur, moet samenwerken met anderen (brede benadering van de situatie) en verbinden We kennen de klant Niemand valt buiten de boot: iedereen doet mee! Maatwerk in plaats van standaardpakketten Hoofdambitie 2: Voorzieningenpakket Meer collectief, minder individueel Meer richten op vroege signalering en preventie: licht waar het kan, zwaar waar het moet Laagdrempelige toegang Kwaliteit waarborgen met beperkte middelen Hoofdambitie 3: SAMENleven = eigen kracht Cultuuromslag bij burgers: • insteken op wat iemand wel nog kan (demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren) • inschakelen eigen netwerk • collectieve voorzieningen zijn voorliggend Cultuuromslag bij gemeente: • zorgen dat iedereen ergens ‘bij’ hoort • iedereen doet mee • insteek is de kwaliteiten van onze burgers (stimuleren van positief zelfbeeld) Cultuuromslag bij instellingen: • ‘gezamenlijke’ verantwoordelijkheid geven (niet instellingsbelang maar klantbelang is leidend) • samenwerken • regie nemen • budget is gemaximaliseerd en dus leidend • signaalfunctie is verplicht voor iedereen die een rol heeft! De rol van omgeving • Eigen kracht versterken, ook bij de omgeving • Bijzondere aandacht voor mantelzorgers (hoe ver reikt de eigen kracht?) Hoofdambitie 4: Rol van de gemeente Regierol Eindverantwoordelijk

& budgetverantwoordelijk Inzetten op eigen kracht, van burgers én van instellingen: aanspreken op verantwoordelijkheden! Verbindingen leggen Steviger inzetten op resultaatgerichtheid (control-functie)

-64-

Programmabegroting 2026

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar in bijstandsgezin % 16 t/m 22 jarigen % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar

CBS*

n.b.

CBS*

n.b.

CBS*

11,9

12,6

13,0

13,4

11,1

14,1

13,7

CBS*

1,7

2,3

2,0

1,5

1,1

1,3**

1,0**

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar Aantal per 1.000 in de leeftijd 15-74 % van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking Aantal per 10.000 inwoners van 18 jaar e.o. Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar Aantal per 10.000 inwoners

CBS*

n.b.

CBS / LISA*

276,3

272,4

283,6

287,9

289,6

n.b.

CBS*

66,8

66,0

67,6

69,1

70,0

69,5

73,2

CBS*

170,6

180,8

204,2

181,5

170,4

172,7

343,6

CBS*

248,6

389,1

394,8

399,0

388,5

400,1

203,1

CBS*

710

740

720

740

810

720

Werkloze jongeren Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Banen

Netto arbeidsparticipatie

Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorzieningen Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

* via de website www.waarstaatjegemeente.nl ** betreft voorlopige cijfers

-65-

Realisatie Realisatie 2024 2023 SPV NL

Programmabegroting 2026

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicatoren: Indicator

Bron (**)

Maatschappelijke participatie * Eenzaamheid

Burg.ondz. Parkstad Limburg

3,6

3,8

3,6

Burg.ondz. Parkstad Limburg Burg.ondz. Parkstad Limburg

15%

11%

17%

19%

15%

8,9

8,4

8,1

8,5

8,9

Zelfredzaamheid

Streef- Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie waarde 2015 2017 2019 2021 2023

*Score voor maatschappelijke participatie loopt van 0 (=zeer laag) t/m 10 (=zeer hoog)

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid-Limburg (2015); 4. Gemeenschappelijke regeling Werkgeverservicepunt Parkstad (2017); 5. Gemeenschappelijke regeling ISD Kompas (2020); 6. Nota Gemeentelijk Armoedebeleid (2022); 7. Handhavingsverordening ISD Kompas 2023 gemeente Simpelveld (2023); 8. Verordening afstemming ISD Kompas 2023 gemeente Simpelveld (2023); 9. Verordening individuele Inkomenstoeslag ISD Kompas 2023 gemeente Simpelveld (2023); 10. Verordening Participatiewet IOAW en IOAZ ISD Kompas gemeente Simpelveld (2023); 11. Beleidskader Arbeidsmarktbeleid Parkstad Limburg 2016-2020 (2016); 12. Verordening Wet Inburgering (2022); 13. Beleidsplan WMO 2015 (2014); 14. WMO-verordening 2021 (2021); 15. Besluit nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Simpelveld 2023 (2022); 16. Protocol Hulp bij het huishouden gemeente Simpelveld 2018 (2018); 17. Nadere regels WMO opvang en Beschermd wonen gemeente Simpelveld 2023 (2023); 18. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2022 (2021); 19. Visie Opvang & Beschermd wonen Parkstad 2018-2026 (2018); 20. Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2024-2028 (2023); 21.

Verordening jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019); 22. Beleidsregels jeugdhulp gemeente Simpelveld 2023 (2022). BIJ DIT PROGRAMMA BETROKKEN VERBONDEN PARTIJEN Bij dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: 1. Intergemeentelijke Sociale Dienst Kompas 2. Werkvoorzieningschap Oostelijk Zuid-Limburg 3. Werkgeversservicepunt Parkstad 4. Omnibuzz 5. GGD Zuid-Limburg 6. Centrumregeling regionale samenwerking Parkstad opvang en beschermd wonen Wmo 2024 7. Centrumregeling Inkoop Jeugdzorg regio Zuid-Limburg 8. Bestuursovereenkomst samenwerking informele steun

-66-

Hoogste Parkstad

Programmabegroting 2026

Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Minimabeleid

Maatwerkvoorzieningen WMO

Activiteiten - Uitvoering kadernota Armoedebeleid - Schuldhulpverlening - Implementatie volwassenenfonds - Voortzetting voorzieningenwijzer - Taakstelling statushouders - Contracten maatwerkvoorzieningen - Inkomensafhankelijke eigen bijdrage

Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie (WMO)

- Versterken sociale basis en wijkinfrastructuur; - Mantelzorg - Versterken mentaal welbevinden

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang

- Nieuwe visie maatschappelijke opvang en beschermd wonen; - Maatschappelijke opvang als maatwerkvoorziening - Uitstel doorcentralisatie beschermd wonen - Continueren centrumregeling werving Jeugdhulp - Sub-regionale samenwerking Brunssum, Kerkrade en Simpelveld - Hervormingsagenda - Inzetten op versterken sociale pedagogische basis - Jeugd- en jongerenwerk doorlopende aanbodlijn in opvang en begeleiding - Systeemproblemen in de zorg - Interventies naar aanleiding van F-fort rapport

Jeugdwet

Jeugd- en jongerenwerk

Minimabeleid Uitvoering kadernota Armoedebeleid In maart 2023 is de herijkte nota Armoedebeleid (voor de drie Kompas-gemeenten) door de raad vastgesteld. Daarnaast is in 2023-2024 samen met de gemeenten Beekdaelen, Voerendaal en ISD Kompas een communicatieplan opgesteld voor de uitvoering van het armoedebeleid. Voor 2026 e.v. wordt de herijkte nota armoedebeleid conform de speerpunten uit de nota en het gezamenlijke communicatieplan uitgevoerd, rekening houdend met de door de raad vastgestelde ombuigingsvoorstellen. Dit betekent dat de Extra Geld Regeling, de bijdrage premie Collectieve Zorgverzekering en het Volwassenenfonds per 2026 komen te vervallen. Schuldhulpverlening In 2025 wordt samen met de partners ISD Kompas en Impuls bekeken hoe we de schuldhulpverlening het beste vorm kunnen geven voor gemeente Simpelveld. In 2026 zal dit gemonitord worden en zal worden geëvalueerd of deze aanpak het meeste resultaat oplevert voor de inwoners van gemeente Simpelveld. Implementatie volwassenenfonds Het Volwassenenfonds is een minimaregeling die bestemd is voor inwoners uit de drie Kompas-gemeenten, vanaf 18 jaar, met weinig of geen eigen vermogen en met een inkomen dat lager is dan 120% van de bijstandsnorm. In 2024 en 2025 is het Volwassenenfonds Sport en Cultuur Limburg operationeel geweest.

In 2025 is besloten om de regeling Volwassenenfonds mee te nemen in de ombuigingsvoorstellen. Per 2026 zal gemeente Simpelveld geen gebruik meer maken van het Volwassenenfonds en is het budget volledig meegenomen bij de structurele ombuigingen. Voortzetting voorzieningenwijzer Per 2026 zal de gemeente Simpelveld geen gebruik meer maken van de Voorzieningenwijzer, het structurele budget van € 4.000 per jaar is meegenomen bij de structurele ombuigingen.

-67-

Programmabegroting 2026

Taakstelling statushouders Zie programma 0. Maatwerkvoorzieningen WMO Contracten maatwerkvoorzieningen De overeenkomsten met de aanbieders van huishoudelijke hulp lopen in december 2026 ten einde. Om te komen tot overeenkomsten met ingang van 1 januari 2027 dient in 2026 een aanbestedingstraject te worden doorlopen. In 2025 en 2026 onderzoeken we of een nieuwe aanpak, ontwikkeld door MeanderGroep en gemeente Kerkrade, ook in onze gemeente toegepast kan worden. Deze aanpak gaat uit van het gedachtengoed van reablement. Reablement richt zich op het stimuleren van de eigen kracht van mensen in plaats van het overnemen van taken. Als deze aanpak succesvol blijkt, dan wordt hij meegenomen in het aanbestedingstraject. Inkomensafhankelijke eigen bijdrage De herinvoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage is uitgesteld naar 1 januari 2027, maar zal naar verwachting nog meer vertraging oplopen. Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie (WMO) Versterken sociale basis en wijkinfrastructuur Gemeente Simpelveld ontvangt in 2025 wederom gelden van VWS vanuit de brede SPUK-regeling Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het akkoord omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde inwoners die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis.

Om de sociale basis te versterken zetten we in de gemeente Simpelveld nog steeds in op het zicht- en vindbaar maken van voorzieningen waar onze inwoners van gebruik kunnen maken. Dat doen we door middel van de diverse social media kanalen en de digitale sociale kaart die te vinden is onder WijSimpelveld.nl. Op dit platvorm voor inwoners staan inmiddels 113 inwonersinitiatieven en activiteiten die door organisaties worden georganiseerd. Het gaat daarbij om wekelijks terugkerende activiteiten en evenementen. De laagdrempelige infobalies van de ‘De Rode Beuk’ en ‘Op de Boor’ die bemand worden door vrijwilligers en de professionals van Impuls en de buurtschakels zijn de netwerker, verbinder en het aanspreekpunt in de twee wijken voor inwoners. Zij helpen inwoners met het beantwoorden van hun (hulp)vragen. Kunnen zij de hulpvragen niet oplossen, dan wordt doorverwezen naar een professional van de gemeente. Hiermee blijven we investeren in het welbevinden van onze inwoners en het afstemmen van voorzieningen op de behoefte van onze inwoners. Tevens investeren we de wijkinfrastructuur door de samenwerking met onze netwerkpartners te optimaliseren. Dat doen we door regelmatig bijeenkomsten met onze netwerkpartners te plannen. Zo versterken we de sociale basis nog beter. Mantelzorg In 2026 zal het mantelzorgcompliment gecontinueerd worden in de vorm van een lokale tegoedbon van € 50.

De komende jaren zal deze vorm van waardering worden gecontinueerd. Inmiddels zijn de gemeenten Brunssum en Voerendaal uit het samenwerkingsverband Steunpunt Mantelzorg en Ruggensteun getreden. Er lopen gesprekken omtrent de voortzetting hiervan met de overgebleven gemeenten. Versterken mentaal welbevinden Sinds 2024 zetten we twee buurtschakels in. Zij zijn welzijnscoaches en weten welke activiteiten er georganiseerd worden in onze gemeente, of wie óók gezelschap zoekt om bijvoorbeeld mee te wandelen, of een kop koffie mee te drinken. Inwoners kunnen zelf contact met hen opnemen. Zij kijken samen met de inwoners wat zij nodig hebben om hun welbevinden te bevorderen. Ook zorgverleners zoals Wmoconsulenten, huisartsen en praktijkondersteuners die inwoners vaak zien of die bij inwoners thuiskomen, kunnen doorverwijzen naar de buurtschakels. De buurtschakels worden in 2026 betaald vanuit de SPUK GALAmiddelen.

-68-

Programmabegroting 2026

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Nieuwe Visie maatschappelijke opvang en beschermd wonen In 2018 hebben alle gemeenteraden van Parkstad de ‘Visie Opvang en Beschermd Wonen Parkstad 2018-2026’ vastgesteld. Medio 2026 wordt een nieuwe visie aan de raden voorgelegd ter besluitvorming. Maatschappelijke opvang als maatwerkvoorziening Centrumgemeente Heerlen is verantwoordelijk voor het bieden van maatschappelijke opvang in Parkstad. Hiervoor worden diverse partijen gesubsidieerd, die een breed scala aan opvangmogelijkheden bieden. Vanaf 1 januari 2026 wordt maatschappelijke opvang niet langer als algemene voorzieningen aangeboden, maar als maatwerkvoorziening. Dit vergroot het inzicht in vraag en behoefte binnen de maatschappelijke opvang, waarmee het aanbod effectiever kan worden ingericht. Daarnaast ontstaat meer regie op het proces van instroom, doorstroom en uitstroom. Uitstel doorcentralisatie beschermd wonen Beschermd wonen wordt een taak van niet alleen centrumgemeenten, maar van alle gemeenten. Daarover bereikten de VNG en de ministeries van VWS en BZK reeds in 2019 een akkoord. Daaraan gekoppeld komt er een nieuwe financiële verdeling over gemeenten en een woonplaatsbeginsel. Het woonplaatsbeginsel bepaalt welke gemeente verantwoordelijk is voor het bieden van beschermd wonen aan een cliënt.

Zowel de financiële herverdeling als de invoering van het woonplaatsbeginsel zijn meermaals uitgesteld. Invoering per 1 januari 2026 is niet mogelijk omdat het wetsvoorstel nog niet in behandeling is genomen. In Parkstad is in de afgelopen jaren op alle vlakken (beleid en uitvoering) al voorgesorteerd op de doordecentralisatie van beschermd wonen: 1. Er is door alle gemeenten een gezamenlijke regionale visie beschermd wonen en opvang vastgesteld; 2. Er is een regionale uitvoeringsagenda beschermd wonen en opvang; 3. Er heeft een herijking van het aanbod en een nieuwe inkoop plaatsgevonden. Sinds 1 januari 2023 wordt een samenwerkingsverband van aanbieders via een lumpsum gesubsidieerd; 4. De werkwijze rondom het regionale loket beschermd wonen en opvang is in alle gemeenten geïmplementeerd; 5. Alle gemeenten dragen hun steentje bij als het gaat om spreiding van beschermd wonen en opvang over de hele regio: kleinschalige opvang in de wijk, Housing, doorstroomwoningen, etc.; 6. We zijn met alle Parkstadgemeenten een kostenverdeelsleutel overeengekomen die vanaf het decentralisatiejaar ingaat. Jeugdwet Continueren centrumregeling werving Jeugdhulp Sinds 2015 zijn gemeenten bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet en daarmee voor alle vormen van jeugdhulp, kinderbescherming en jeugdreclassering.

De gemeenten in ZuidLimburg werken op dit terrein samen. De gemeente Maastricht fungeert als centrumgemeente en draagt zorg voor alle zaken omtrent inkoop, contractering, facturatie en monitoring. Vanwege het aflopen van de contracten crisis en GIK-J, is in 2025 een nieuwe aanbestedingsprocedure in gang gezet. Er is afgesproken dat er een segment overstijgende aanbesteding komt voor de segmenten Crisis, GIK-J en Wonen. Op basis van een besluit in de G16, heeft de regio Zuid Limburg gevraagd aan Eindhoven om toe te mogen treden tot de inkoopprocedure JeugdzorgPlus van landsdeel Zuid-Oost. Op 16 juli 2025 heeft de gemeente Eindhoven de inkoopprocedure van JeugdzorgPlus gepubliceerd. Vanaf dit moment kunnen aanbieders een offerte indienen. De startdatum van de nieuwe contracten is 1 januari 2026. Daarnaast zullen we de komst van het nieuwe kabinet moeten afwachten en inspelen op ontwikkelingen betreffende de jeugdzorg. Sub-regionale samenwerking Brunssum, Kerkrade en Simpelveld De gemeenten Brunssum, Kerkrade en Simpelveld voeren het ambulante ontwikkeltraject samen uit. De insteek is erop gericht dat de jeugdigen meer geholpen gaan worden vanuit de sociale basis en daarop aansluitende basisvoorzieningen. Samen zoveel mogelijk richting voorliggende voorzieningen bewegen en tegelijkertijd de juiste hulp beschikbaar stellen voor jeugdigen die wél gespecialiseerde hulp nodig hebben.

Vanuit dit project is er in 2025 voor gekozen om met name in te zetten op de volgende twee thema’s:

-69-

Programmabegroting 2026

De toegang tot hulp: Het effectiever en efficiënter organiseren van de toegankelijkheid en beschikbaarheid van de hulp voor gezinnen en professionals in het werkveld. De werkgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van het welzijnswerk, kinderopvang, onderwijs, huisartsen/ POH, jeugdhulpaanbieders en gemeenten, heeft gezamenlijk een uitvoeringsplan opgesteld, met gebruikmaking van het landelijk Richtinggevend kader Toegang, lokale teams en integrale dienstverlening. Na de zomervakantie van 2025 start de pilot Toegang in Kerkrade Oost, waarbij gewerkt wordt volgens de gezamenlijke inzichten met betrekking tot toegang en het lokaal team. De werkgroep Toegang zal voorlopig blijven bestaan, om te evalueren, de werkwijze waar nodig aan te passen en verder te ontwikkelen. Er is maandelijks een overleg gepland. Het normaliseren van de hulp: Normaliseren is een werkwijze en komt tot uiting in de dagelijkse praktijk door de manier waarop we het gesprek met de ouders en jeugdigen voeren. Normaliseren is de-problematiseren. We accepteren uitdagingen die eigenlijk bij het gewone leven horen. Niet voor alle uitdagingen is (gespecialiseerde) hulp nodig en het oplossen hiervan behoort in beginsel tot de opvoedverantwoordelijkheid van ouders (met hun netwerk).

Voorliggende partners hebben al veel mogelijkheden om laagdrempelig vragen te beantwoorden of gezinnen op gang te helpen waarna zij op eigen kracht verder kunnen, zie hiervoor het item “Inzetten op het versterken van de sociale pedagogische basis”. De werkgroep normaliseren heeft een referentiekader opgesteld. Dit kader maakt duidelijk welke ondersteuning en voorzieningen beschikbaar zijn voor welke type hulpvragen/behoeftes, maar ook wanneer we terughoudend zijn met het verwijzen naar specialistische hulp (zonder de juiste hulp op de juiste plek aan de jeugdigen en ouders te onthouden wanneer deze nodig is). Investeren in ‘goed genoeg ouderschap’ is hierbij cruciaal. Hervormingsagenda Het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers), professionals en de VNG hebben de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 opgesteld. Het bevat een pakket afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. Inmiddels is gebleken dat de uitvoering van de hervormingsagenda, qua tempo en qua inhoud tegenvalt. De doelen van de agenda conflicteren met elkaar. De deskundigencommissie van Ark volgt de uitvoering van de Hervormingsagenda op de voet.

Deze commissie heeft in januari 2025 het eerste zwaarwegend advies uitgebracht aan het Rijk en de VNG ten aanzien van de uitvoering van de maatregelen en gepleegde inspanningen, vooral in relatie tot de toenemende uitgaven in de Jeugdzorg. Inmiddels is aan het Rijk gevraagd om de financiële druk bij gemeenten te verlichten nu de gemeentelijke kosten voor jeugdzorg verdrievoudigd zijn. Het kabinet heeft het advies van de commissie van Ark serieus genomen en dit verwerkt in de voorjaarsnota 2025. De deskundigencommissie brengt in 2027 opnieuw een advies uit, waarin ze terugkijkt op de periode 2025-2027 en vooruitkijkt naar 2028 en verder. Vanuit de G16 wordt gewerkt aan het gezamenlijk uitwerken van de doelen, gesteld in de Hervormingsagenda, zoals Stevige Lokale Teams, Afbouw en ombouw van de Jeugdzorg Plus en het verschuiven van zware zorg naar lichtere zorg of voorliggende voorzieningen. Inzetten op versterken sociale pedagogische basis Een stevige pedagogische basis stimuleert de ontwikkeling van kinderen en ondersteunt ouders bij het opvoeden. Een stevige basis draagt bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien en helpt bij het omgaan met alledaagse problemen. Het is van belang dat jeugdigen en gezinnen zoveel mogelijk toegerust zijn om (hulp)vragen gezamenlijk en in hun sociale context op te pakken en als dat niet lukt, antwoorden laagdrempelig weten te vinden.

Daarvoor is lokaal een stevige pedagogische basis nodig, waarbij aandacht is voor ouderschap, de context van het gezin en het brede sociale domein. De pedagogische basis bestaat uit basisvoorzieningen voor jeugdigen en gezinnen zoals opvang, onderwijs, welzijn, jongerenwerk, sport en jeugdgezondheidszorg en lokale teams met laagdrempelige informatie voor ouders over opvoeden en opgroeien (ook online). Onze gemeente heeft dit in diverse projecten vormgegeven, zoals Koffie kleuteren, het Baby Startpakket, Nu niet zwanger, Stevig ouderschap, en nu ook de start van de pilot Toegang en Normaliseren. Jeugd- en jongerenwerk Jeugd- en jongerenwerk doorlopende aanbodlijn in opvang en begeleiding Het jeugd- en jongerenwerk blijft een belangrijke voorziening voor de jeugdigen (zowel recreatief als preventief). Daarnaast is jeugd- en jongerenwerk een belangrijke partner in de verbinding met jeugdhulp en met veiligheid. Door een doorlopende lijn van aanbod te organiseren in de opvang en begeleiding van kinderen

-70-

Programmabegroting 2026

en jeugdigen, ontstaat grip op de doelgroep. Doel hiervan is ook het opbouwen van een basis voor het voorliggend veld van jeugd. Het aanbod bestaat o.a. uit het koken & bakken, sport- en spelactiviteiten, de bijeenkomsten van de Jonge Mantelzorgers en de bijeenkomsten van de Jeugdraad. Parallel daaraan lopen er ook nog een aantal trainingen, zoals bijvoorbeeld de KIES Trainingen en de Lekker in je Vel bijeenkomsten. Systeemproblemen in de zorg Er is een aantal risico’s rondom het zorglandschap in Zuid-Limburg en daarmee de continuïteit van de jeugdzorg. Op dit moment is de nieuwe aanbestedingsprocedure gestart voor de segmenten crisis, GIK-J en wonen. Dit leidt tot onzekerheden betreffende de voortzetting van contracten. Daarnaast zijn er nog onduidelijkheden met betrekking tot de af- en ombouw van de JeugdzorgPlus. Voor 2026 verandert met name de manier waarop de jeugdzorg wordt georganiseerd en gefinancierd, met meer toezicht op de kwaliteit en de financiën van jeugdzorgaanbieders, vooral bij de hoog specialistische jeugdzorg. Zo is afgesproken dat de Jeugdautoriteit elk kwartaal de voortgang van Xonar zal monitoren tot 1 januari 2027. Daarnaast zullen de vier jeugdregio’s van Limburg maandelijks het continuïteitsplan van de Mutsaersstichting monitoren. Gemeenten willen meer inzicht in de kosten van de jeugdzorg en meer invloed op fusies.

Tevens is het van groot belang dat de continuit van jeugdzorg minder afhankelijk is van enkele grote zorgaanbieders, waardoor toegewerkt wordt naar een meer divers zorgaanbod. Interventies naar aanleiding van F-fort rapport De jeugdhulp in Zuid-Limburg staat aan de vooravond van een flinke verandering. De G16 hebben in 2025 gezamenlijk besloten de adviezen uit het F-Fort rapport uit te voeren: Het nieuwe regioteam wordt de spil in de vernieuwing. Dit team, aangestuurd door de regiomanager krijgt niet alleen een coördinerende rol, maar is straks ook verantwoordelijk voor de uitvoering van de strategische agenda jeugdhulp. Per 1 oktober 2025 start de regiomanager. Deze zal, samen met het implementatieteam aan de slag gaan om de jeugdhulp in Zuid-Limburg sterker, toegankelijker en effectiever te maken. Het regioteam werkt nauw samen met de Taskforce Robuust Zorglandschap Limburg. De implementatieleider van Taskforce valt onder verantwoordelijkheid van de regiomanager. Zo blijft de samenhang tussen de verschillende initiatieven behouden en kan er gericht gewerkt worden aan dezelfde doelen. Het implementatieteam is gestart en zet de aanbevelingen uit het F-Fort rapport om in de praktijk. Het ondersteunt bestuurders, gemeenten, werkgroepen, en samenwerkingspartners bij de uitvoering van de interventies uit het F-Fort rapport. KENGETALLEN (NIEUWE TABEL O.B.V.

ARBEIDSFITHEID VANAF JAARSTUKKEN 2025) Uitkeringsgerechtigden per trede participatieladder* - Trede 1: Geïsoleerd - Trede 2: Sociale contacten buiten de deur - Trede 3: Deelname georganiseerde activiteiten - Trede 4: Onbetaald werk - Trede 5: Betaald werk met ondersteuning Niet ingedeeld** Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) - Taakstelling/gerealiseerde arbeidsplaatsen Hulpvragen Wmo - binnengekomen bij de gemeente - binnengekomen bij d’r Durpswinkel

Bron Kompas

2018 134

2019 141

2020 145

2021 2022*** 2023*** 130 109 n.b.

Kompas Kompas

1,1% 31,4%

0,7% 34,8%

2,8% 37,2%

0% 35,4%

n.b. n.b.

Kompas

25,8%

26,2%

21,4%

21,5%

n.b.

Kompas

29,4%

24,1%

20%

18,5%

n.b.

Kompas

10,4%

5,0%

8,3%

7,7%

n.b.

Kompas

n.v.t.

10,3%

16,9%

n.b.

WOZL

100,52

97,29

85,82

80,83

n.b.

402

486

543

580

547

565

416

593

356

233

526

588

Zorg-Ned/ Gemeente Impuls

-71-

Programmabegroting 2026

Bron Maatschappelijk Werk - uren maatschappelijk werk Ouderenwerk - uren ouderenwerk

2018

2019

2020

2021

2022*** 2023***

Impuls

1.937

2.017

2.217

3.278

3.806

2.000

Impuls

916

771

920

633

379

916

* Tredes participatieladder: - Trede 1 Geïsoleerd: Heeft niet of nauwelijks contact met anderen dan huisgenoten. - Trede 2 Sociale contacten buiten de deur: Heeft minimaal één keer per week fysiek contact met mensen die geen huisgenoten zijn. - Trede 3 Deelname aan georganiseerde activiteiten: Neemt deel aan activiteiten in georganiseerd verband zoals verenigingen of opleiding. - Trede 4 Onbetaald werk: Doet onbetaald werk. - Trede 5 Betaald werk met ondersteuning: Heeft een arbeidscontract met een werkgever of is zzp’er en ontvangt daarbij ondersteuning. ** Uitkeringsgerechtigden waarvan nog niet is bepaald in welke trede hij/zij wordt opgenomen. *** ISD Kompas werkt sinds 2022 niet meer met de participatieladder, derhalve worden deze kengetallen dan ook niet meer geregistreerd. Vanaf medio 2023 bestaat er een indeling naar arbeidsfitheid. Deze kengetallen zullen bij het opstellen van de jaarstukken 2025 worden verwerkt in een nieuwe tabel o.b.v. arbeidsfitheid i.p.v. de kengetallen uit de participatieladder. Het is dan mogelijk om een vergelijk te maken tussen de cijfers 2025 en de cijfers 2024.

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 2029 13.217.399 12.938.750 13.188.715 13.035.054 12.713.184 12.741.489 3.351.114 2.451.670 2.583.620 2.650.040 2.842.220 3.000.250 -9.866.285 -10.487.080 -10.605.095 -10.385.014 -9.870.964 -9.741.239 746.989 844.731 930.720 959.846 996.062 1.017.023 35.915 91.545 104.010 87.641 87.014 86.010 -10.649.189 -11.423.356 -11.639.825 -11.432.501 -10.954.040 -10.844.272 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -10.649.189 -11.423.356 -11.639.825 -11.432.501 -10.954.040 -10.844.272

-72-

Programmabegroting 2026

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2024 Saldo van baten en lasten: 6.1 samenkracht en burgerparticipatie jeugdzorg / algemene voorzieningen WMO / algemene voorzieningen kinderopvang jeugd- & jongerenwerk subsidies jeugd vluchtelingen mfc Op de Boor 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO WMO / toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Jeugdhulp / toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Integraal / toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 inkomensregelingen inkomen sociale zorg 6.4 WSW en beschut werk beschut werk 6.5 arbeidsparticipatie arbeidsparticipatie 6.60 hulpmiddelen en diensten WMO WMO / maatwerkvrz.materieel, woon- en vervoersdiensten 6.91 Coördinatie en beleid WMO WMO / Beleid en administratie (alle vrz.) 6.711 Huishoudelijke hulp WMO WMO / Huishoudelijke hulp 6.712 Begeleiding WMO WMO / Begeleiding 6.714 Overige maatwerkarrangementen WMO WMO / Overige maatwerkarrangementen 6.791 PGB WMO WMO / PGB 6.792 PGB Jeugd Jeugd / PGB 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal Jeugdhulp ambulant / inkoop lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal Jeugdhulp ambulant / inkoop regionaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal Jeugdhulp met verblijf / inkoop regionaal 6.821 Jeugdbescherming Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering

Jeugdreclassering 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd Uitvoeringskosten Maastricht Beleid en administratie Jeugd (alle vrz.) 6.811 Beschermd wonen (WMO) WMO / Beschermd wonen

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-175.795 -845.993 -88.368 0 -19.960 346.614 7.689

-259.207 -763.167 -31.710 0 -18.814 -19.402 -87.580

-268.979 -721.993 9.931 0 -18.390 -17.965 -102.106

-276.717 -753.138 10.201 0 -18.842 -18.279 -86.940

-288.972 -770.262 11.387 0 -18.312 -18.602 -87.474

-292.870 -783.588 -17.945 0 -18.269 -18.935 -87.601

-5.161

-9.000

-355.720

-406.886

-412.107

-421.570

-430.829

-440.613

-131.450

-32.000

-142.567 -732.198

-77.915 -899.382

-262.935 -719.003

-269.475 -721.840

-276.015 -728.685

-282.555 -735.540

-2.314.023

-2.058.962

-2.115.215

-1.881.237

-1.480.269

-1.150.871

-336.796

-416.915

-368.620

-375.160

-381.700

-388.240

-278.312

-340.150

-345.360

-310.580

-315.420

-321.005

-120.973

-133.132

-133.718

-137.729

-141.861

-146.117

-1.281.049

-1.300.000

-618.972

-620.000

-604.000

-1.778

-1.861

-6.884

-6.883

-6.882

-6.883

-174.675

-160.000

-55.481

-45.000

-1.778

-52.000

-22.000

-1.449.530

-1.965.000

-1.795.000

-1.443.838

-1.255.000

-1.530.000

-185.956

-139.098

-142.690

-143.071

-143.463

-143.867

-548

-10.580

-10.807

-10.832

-10.857

-10.882

-72.509 -167.873

-93.500 -177.771

-84.000 -241.721

-84.000 -248.972

-77.000 -258.674

-77.000 -264.135

-2.191

-49.325

-10.263

-10.439

-33.150

-160.357

-10.649.189

-11.423.356

-11.639.825

-11.432.501

-10.954.040

-10.844.272

6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) WMO / Maatschappelijke- en vrouwenopvang Gerealiseerd / geraamd resultaat

Begroting 2025

MUTATIES IN RESERVES Geen.

-73-

Programmabegroting 2026

OMBUIGINGEN Programma 6. Sociaal Domein Nummer ombuiging:

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

10.000 30.000 30.000 2.250

10.000

6000 16.000 27.240 71.008 22.500 15.000 20.000

6000 16.000 19.571

14.000

22.500 15.000 20.000 4.000 14.000

263.998

189.321

159.321

Omschrijving ombuiging: 29 Soci a a l medi s che i ndi ca ties - ei gen bi jdra ge 30 Soci a a l medi s che i ndi ca tie - verkorting verl eni ng 31 Ni et gecontra cteerde zorg 32 Verwi js i ndex Jeugd 33 School ma a ts cha ppel i jk werk VO en Ta a l s chool 34 Subs i di e Ongekend Ta l ent 35 Impul s 36 SPUK GALA-mi ddel en 2026 37 Extra gel d regel i ng 38 Col l ectieve zorgverzekeri ng 39 Onders teuni ng ma a ts cha ppel i jke i ni tia tieven 40 Voorzi eni ngenwi jzer 41 Innova tieprojecten Totaal ombuigingen programma 6:

30.000 2.250

INVESTERINGEN Geen. TOELICHTING De voornaamste mutaties, exclusief eventuele ombuigingen bij dit programma, ten opzichte van de begroting 2025 (na wijziging) zijn de volgende: -

Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2026 WOZL/WSP Parkstad. De daling van de bijdrage is met name het gevolg van de gestage afname van het aantal wsw-ers* Deels reserveren van de toename van de integratie-uitkering participatie in de meicirculaire ten behoeve van een mogelijk hogere bijdrage aan WOZL/WSP Parkstad. Zie ook de toelichting bij programma 0*

67.640

-125.000

Totaal

-57.360

*zat ook al (deels) in jaarschijf 2026 van de meerjarenraming 2025-2028

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Sociaal domein: zorgplicht en openeinderegelingen − Continuïteit (jeugd-)zorginstellingen − Lagere rijksbijdrage gebundelde uitkering door daling aantal cliënten (Kompas) − Ontwikkeling wsw-populatie (WOZL/WSP Parkstad) − Vertraging invoering inkomensafhankelijke eigen bijdrage wmo − Vertraging doordecentralisatie beschermd wonen Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-74-

Programmabegroting 2026

Programma 7. Volksgezondheid en milieu Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Volksgezondheid, riolering, afval, milieubeheer en begraafplaatsen.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit; - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoudt het groene karakter. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van het genoemde speerpunt naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1.

Het blijven garanderen van de milieukwaliteit voor onderdelen als bodem, geluid, gezondheid en veiligheid; het voldoen aan de (wettelijke) milieukwaliteiten en dat voor de toekomst zo houden; het behalen van de wettelijke eisen op het gebied van lucht, geluid, water, bodem, afval, veiligheid en risico’s. Aansluitend op de basismilieukwaliteit voortdurend zoeken naar kansen om de leefkwaliteit, en op de langere termijn de duurzaamheid, te verbeteren: het verhogen van de milieukwaliteit draagt bij aan een aantrekkelijke woon-, werk- en recreatieve omgeving; per gebied wordt gestreefd naar verschillende milieu- en leefkwaliteitskenmerken, passend bij de kenmerken en mogelijkheden van de gebieden. Bewust maken van de eigen verantwoordelijkheid van burgers door in te zetten op preventie (inclusief communicatie) over o.a. gezondheid, veilig wonen en ouder worden.

-75-

Programmabegroting 2026

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2019 2020 2021 2022 2023

Realisatie 2024 SPV NL

Omvang Kg. per huishouinwoner delijk restafval Her% nieuwbare elektriciteit

CBS

114,7

121,7*

121,5

113,4

115,0

116,7

RWS

13,8

19,6

22,0

30,5

n.b.

* De omvang van het huishoudelijk restafval is in 2020 hoger vanwege het thuiswerken en sluiting van de horeca i.v.m. de Covid-19 pandemie. **De Nederlandse cijfers over 2024 zijn nog niet bekend omdat het CBS deze nog moet ontvangen van de gemeenten. De landelijke cijfers met betrekking tot de omvang van huishoudelijk afval over 2024 worden naar verwachting in september 2025 bekend gemaakt.

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator Bron StreefRealisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Beste van waarde 2015 2017 2019 2021 2023 Parkstad Milieuoverlast *

Burgerondz. Parkstad Limburg (***)

Uitvraag maakt geen onderdeel uit van het Burgerondz.’23

1,5

2,7

2,6

2,7

Negatieve gezondheidsbeleving

Burgerondz. Parkstad Limburg (***)

Uitvraag gebeurt niet meer via Burgerondz. m.i.v. 2020

18%

20%

14%

n.b.**

Uitvraag maakt geen onderdeel uit van het Burgerondz.’23 n.b.**

Uitvraag maakt geen onderdeel uit van het Burgerondz.’23

Uitvraag gebeurt niet meer via Burgerondz. m.i.v. 2020

* De score wordt weergegeven op een schaal van 0 (= komt niet voor) tot 10 (= komt heel vaak voor) ** Percentage dat de eigen gezondheidsbeleving als matig of slecht waardeert. Indicator wordt niet meer uitgevraagd via het Burgeronderzoek ***Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Simpelveld&id=e31c0a64-1035-4ef0-ab9f-db2350529f93