4 23-53 Bijlage 1 Programmabegroting 2024

-53-

Programmabegroting 2024

nieuw te vormen Integraal Kind-Centrum (IKC). Er wordt vanuit een gezamenlijke pedagogische visie een integrale kind-voorziening met bijpassende huisvesting gerealiseerd voor de opvang en het onderwijs voor kinderen van 0 tot 13 jaar. Het is een voorziening voor kinderen waar zij de dag doorbrengen om te ontmoeten, spelen, leren, ontdekken, bewegen, sporten en ontwikkelen.

Verbinden onderwijs en zorg i.h.k.v. passend onderwijs Ondersteunen regionale aanpak voortijdig schoolverlaters (VSV) In het kader van passend onderwijs is er meer aandacht voor thuiszitters en voortijdig schoolverlaters. Bureau Voortijdig Schoolverlaten voert voor de Parkstadgemeenten de Leerplichtwet uit en de taken die moeten leiden tot het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Ondersteunen regionale aanpak laaggeletterdheid Gemeente Simpelveld is aangesloten bij het Bondgenootschap Geletterdheid Parkstad (BGP). Dit samenwerkingsverband loopt van 1-1-2022 tot en met 31-12-2025. In de samenwerkingsovereenkomst is vastgelegd wat de ambities zijn en hoe er wordt samengewerkt. Het BGP wil het bestaan van laaggeletterdheid en beperkte basisvaardigheden in Parkstad agenderen en aanpakken middels netwerken, kennisdeling en samenwerking. Hierbij wordt aangesloten bij het Plan van Aanpak Basisvaardigheden Zuid-Limburg 2020-2024. Ingezet wordt op de volgende pijlers: • Preventie: voorkomen van taal- en rekenachterstand bij kinderen; • Inclusie: zorgen dat iedereen kan meedoen door te schrijven in eenvoudige taal; • Opsporen van inwoners met beperkte basisvaardigheden en doorverwijzen naar een passend aanbod; • Meer mensen met Nederlands als moedertaal doorverwijzen naar het volwassenenonderwijs; • Beperkte basisvaardigheden verhelpen met scholing en/of begeleiding.

KENGETALLEN Leerlingenvervoer - gemiddeld aantal leerlingen - gemiddeld aantal vervoersdagen per maand - gemiddeld aantal ritten per maand - gemiddeld aantal ritten per dag

Bron

2018

2019

2020*

2021

2022

Gemeente Gemeente

62 17

70 17

64 15

66 17

69 16

Gemeente

483

509

475

582

480

Gemeente

29

31

33

34

28

* Omdat in april 2020 geen vervoer mogelijk was hebben de cijfers 2020 betrekking op 11 maanden.

Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven:

La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027 562.397 775.850 790.000 832.000 843.280 843.280 152.351 115.000 115.000 115.000 115.000 115.000 -410.046 -660.850 -675.000 -717.000 -728.280 -728.280 24.130 27.909 51.920 51.920 51.920 51.920 184.338 161.064 162.471 153.356 151.752 150.338 -618.514 -849.823 -889.391 -922.276 -931.952 -930.538 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -618.514 -849.823 -889.391 -922.276 -931.952 -930.538

-54-

Programmabegroting 2024

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Saldo van baten en lasten: 4.2 onderwi js hui s ves ti ng bi jzonder ba s i s onderwi js hui s ves ti ng bi jzonder ba s i s onderwi js

-104.200 -214.874

-256.512 -196.667

-275.140 -198.160

-275.140 -189.045

-275.140 -187.441

-275.140 -186.027

4.3 onderwi js bel ei d en l eerl i ngza ken l eerpl i cht en l eerl i ngen a dmi ni s tra ti e

-54.380

-54.881

-58.094

-58.754

-59.584

-59.584

s chool -/l eerl i ngenbegel ei di ng l eerl i ngenvervoer voor- en vroegs chool s e educa ti e Gerealiseerd / geraamd resultaat

0 -217.182 -27.879 -618.514

0 -277.566 -64.197 -849.823

0 -258.524 -99.473 -889.391

0 -297.824 -101.513 -922.276

0 -306.204 -103.583 -931.952

0 -306.204 -103.583 -930.538

MUTATIES IN RESERVES Geen INVESTERINGEN Geen TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de primitieve begroting 2023 zijn de volgende: ▪ Uit de Berap najaar 2022 - Geen ▪ Uit de Berap voorjaar 2023 - Geen ▪ Overige De kosten schoolvervoer zijn lager dan eerder voorzien. Voorzichtigheidshalve is dit voordeel uitsluitend in 2024 meegenomen Ten behoeve van de taalstimulering en logopedie voor peuters is een structureel budget opgenomen Bijstelling budget reguliere peuteropvang / peuteropvang doelgroep-voorrangskinderen Totaal

0 0

23.910 -15.000 -20.000 -11.090

Verschillen ten opzichte van de begroting 2023 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − beheerplan voor gebouwen: Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het beheerplan voor gebouwen wordt momenteel geactualiseerd. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-55-

Programmabegroting 2024

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, cultureel erfgoed, media en openbaar groen en (openlucht) recreatie.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Elke kern behoudt zijn eigen identiteit; - We streven naar behoud van historische panden; - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambitie: 1. 2. 3.

Het bevorderen van kunst- en cultuuruitingen met aandacht voor aansluiting op de toeristischrecreatieve doorontwikkeling van de gemeente. Een zo groot mogelijke deelname van de inwoners aan het lokale sportaanbod, teneinde de gezondheid van de inwoners en de sociale contacten te bevorderen. Het in stand houden en daar waar mogelijk verbeteren van dit lokale sportaanbod.

-56-

Programmabegroting 2024

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Niet sporters

%

Gezondheidsmonitor (GGD, CBS en RIVM)

Realisatie 2012

Realisatie 2016

48,5%

55,5%

Realisatie 2020 SPV NL 56,2%

49,3%

De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen geeft inzicht in de gezondheid en leefstijl van Nederlanders van 19 jaar en ouder en vindt elke vier jaar plaats.

Om de realisatie van de hoofdambitie van dit programma te kunnen meten, is deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Realisatie 2015

Realisatie Realisatie Realisatie 2017 2019 2021

Streefwaarde 2023

Hoogste Parkstad

Heeft op cultuur aanbod weinig te bieden* Tevredenheid sportgelegenheden Tevredenheid onderhoud openbaar groen Tevredenheid over inrichting openbaar groen

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

27%

22%

26%

n.b.***

14%

14%

Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg

81%

83%

92%

81%

92%

92%

47%

41%

42%

47%

61%

61%

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

40%

38%

44%

50%

60%

60%

* Gevraagd is om aan te geven in hoeverre men het hiermee eens is. Met de hoogste score uit Parkstad wordt dus de beste score (eigenlijk dus de laagste score) bedoeld. ** Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. *** Eind 2023 vindt het Dienstverleningsonderzoek Parkstad plaats, in samenwerking met de gemeenten Heerlen, Brunssum, Voerendaal, Kerkrade, Landgraaf en Beekdaelen. Dit onderzoek vindt normaal iedere twee jaar plaats maar door capaciteitsproblemen en een organisatieverandering bij de gemeente Heerlen is dit onderzoek in 2021 niet uitgevoerd. In 2024 gaan we aan de slag met de aandachtspunten die uit het onderzoek zullen volgen.

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2022 (2021); 4. Notitie haalbaarheidsonderzoek Combinatiefunctie(s) gemeente Simpelveld (2016); 5. Haalbaarheidsonderzoek kunstgras Gemeente Simpelveld (2017); 6. Groenstructuurplan (2022).

Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Basisvoorzieningen

Activiteiten - Opstellen accommodatie beleidsplan (toekomstbestendig accommodatiebeleid / kwalitatief toegankelijke basisvoorzieningen / ondersteunen en faciliteren verenigingsleven) - Vernieuwen / adequaat onderhouden (sport)accommodaties - Gefaseerde realisatie voorzieningen openbare ruimte (o.a. beweegroute) - Opstellen MJOP (Meer jaren onderhoudsplan); - Speelruimtebeleid

-57-

Programmabegroting 2024

Prioriteiten Sport en cultuur

Activiteiten - Herijken sportakkoord en de culturele agenda

Cultureel erfgoed

- Afronden nota Cultureel Erfgoed (incl. kerkenvisie)

Bibliotheekwerk

- Visie op bibliotheekwerk / realiseren bibliotheek van de toekomst (IDO) en verruimen openingstijden van beide locaties - Kwaliteit buitengebied - Casus Roekenkolonie - Groenere gemeente

Natuur en landschap Groen

Basisvoorzieningen Opstellen accommodatie beleidsplan (toekomstbestendig accommodatiebeleid/kwalitatief toegankelijke basisvoorzieningen/ondersteunen en faciliteren verenigingsleven) Een vitale samenleving met sociale cohesie, sport, kunst en cultuur en participatie passend bij de behoeften van onze inwoners nu én in de toekomst is een belangrijke waarde in ons gemeentelijk beleid. Passende voorzieningen en accommodaties dragen daar aan bij en hebben invloed op de toekomst van onze inwoners en verenigingen. Vooruitkijkend zien we een aantal (landelijke) ontwikkelingen die ook een lokale weerslag kennen. De komende decennia vergrijst de bevolking van Nederland en dus ook van Simpelveld. Mensen willen zich minder binden en hun vrije tijd flexibel indelen. Dat heeft invloed op het verenigingsleven. We stellen steeds hogere eisen aan kwaliteit van maatschappelijke accommodaties. Dit alles heeft natuurlijk invloed op de vraag en behoefte aan accommodaties. Daarom is het van belang een actueel en toekomstbestendig accommodatiebeleid te ontwikkelen. Als eerste stap om te komen tot een accommodatiebeleidsplan dient er een uitgebreide inventarisatie van de huidige accommodaties plaats te vinden. De opstart van het beleidsplan is in 2025 voorzien. Hiervoor is een bedrag van € 50.000 geraamd voor externe ondersteuning.

Vernieuwen/adequaat onderhouden (sport)accommodaties In 2022 is een start gemaakt met het actualiseren van de afspraken rondom onderhoud buitensportaccommodaties, te beginnen met de tennisvereniging Simpelveld. De huurovereenkomst tennispark Simpelveld is afgerond inclusief een demarcatielijst onderhoud. Deze wordt als basis gebruikt voor de overige buitensportparken. Deze worden gefaseerd opgepakt in relatie tot de actualisatie van de huurovereenkomsten voor de sportparken alsmede de verschillende opstalrechten. In het kader van de vervanging van de voetbalvelden worden de afspraken rondom onderhoud van de voetbalaccommodaties geactualiseerd. Gefaseerde realisatie voorzieningen openbare ruimte (o.a. beweegroute) De beweegroute in Simpelveld is in 2023 gerealiseerd. Het ontwerpplan is klaar en de financiële middelen zijn aanwezig. Het burgerinitiatief Beweegroute Bocholtz/ Simpelveld gaat na de zomer 2023 samen met de gemeente (en Bureau Negen ter advisering) bekijken hoe de uitvoering gerealiseerd kan worden (plaatsen van bordjes e.d.). In 2024 gaat het Burgerinitiatief verder bekijken hoe ook een beweegroute in de kern Bocholtz gerealiseerd kan worden. Opstellen MJOP (Meer jaren onderhoudsplan) Wij willen specifiek voor de buitensportaccommodaties meer-jaren onderhoudsplannen laten opstellen.

Omtrent de voetbalcomplexen wordt dit na de vervanging van de voetbalvelden ingeregeld/opgesteld. Voor de tenniscomplexen is het voornemen om de meer-jaren onderhoudsplannen in 2024 te (laten) opstellen. Speelruimtebeleid In het 1e kwartaal van 2024 zal een nieuwe nota Speelruimtebeleid gemeente Simpelveld opgesteld worden, samen met betrokken partijen en burgers (burgerparticipatie). Rond de zomer 2024 wordt deze nota aan de raad ter vaststelling voorgelegd.

-58-

Programmabegroting 2024

Sport en cultuur Herijken sportakkoord en de culturele agenda De herijking lokaal/regionaal Sportakkoord als onderdeel van de SPUK/GALA is vóór de zomer 2023 afgerond. Aan het bestaande sportakkoord is een extra hoofdstuk toegevoegd waarin op de voorwaarden gesteld vanuit de SPUK/GALA wordt ingespeeld (o.a. de beschikking hebben over een lokale coördinator Sport en Preventie, een kernteam en deelname aan monitor- en evaluatieonderzoeken). Herijking culturele agenda staat voor eind 2023/begin 2024 op de planning.

Cultureel erfgoed Afronden nota Cultureel Erfgoed (incl. kerkenvisie) Vóór de zomer 2023 is de aangeboden offerte van een adviesbureau akkoord bevonden voor het opstellen van een nota Cultureel Erfgoed incl. een Kerkenvisie. Na de zomervakantie 2023 wordt gestart met de opstelling van de nota. In het 1e kwartaal 2024 zal deze nota ter vaststelling aan de raad worden aangeboden (zie ook de RIB Nota Cultureel Erfgoed).

Bibliotheekwerk Visie op bibliotheekwerk/realiseren bibliotheek van de toekomst (IDO) en verruimen openingstijden van beide locaties In het kader van het realiseren van toekomstgerichte bibliotheekvoorzieningen binnen gemeente Simpelveld is in 2023 een subsidieaanvraag gedaan op basis van de regeling ‘Eenmalige specifieke uitkeringen lokale bibliotheekvoorzieningen 2023-2024 (SPUK Bieb)’. Vanwege de overvraging van de regeling is de aanvraag voor 2023 helaas afgewezen. Voor 2024 zal een nieuwe aanvraag gedaan worden (en komen de gemeenten in aanmerking, die bij de 1e aanvraag zijn afgewezen vanwege te lage urgentie op het gebied van laaggeletterdheid en sociaaleconomische status). Voor 2024 zullen de openingstijden van beide bibliotheeklocaties verruimd worden met 10 uur per week. De nadruk zal hierbij komen te liggen op samenwerking met de school, de kinderopvang en peuterspeelzalen. Een gedeelte van de nieuwe openingstijden zal juist worden ingezet om andere en nieuwe bezoekers aan te trekken. Het gaat om 2,5 dagdelen van 4 uur. Natuur en landschap Kwaliteit buitengebied De natuur en kwaliteit van water staan onder druk en het klimaat verandert. We staan daarbij aan de vooravond van de transitie van landgebruik en -inrichting om de balans met klimaat en natuurlijk systeem te herstellen.

Een transitie van het landelijk gebied is nodig om te komen tot toekomstbestendige functies. Daarvoor is het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) gestart. Het Rijk bepaalt wat de doelen en kaders zijn die de provincies gebruiken om gebiedsprogramma’s op te stellen. In het concept gebiedsprogramma Landelijk Gebied heeft de provincie Limburg omschreven hoe de provincie de doelen voor natuur, stikstof, water en klimaat gaat halen en welke maatregelen daarvoor nodig zijn. Het project de Eyserbeek is opgenomen als koploperproject binnen dit programma, zie programma 7 voor dit project. De complexiteit en omvang van de benodigde transitie vergt inzet van ons als gemeente. Casus Roekenkolonie In de gemeente Simpelveld is een roekenkolonie aanwezig in het gebied tussen de Brandstraat, Scheelenstraat, Hennebergstraat en Bulkemstraat. Een gedeelte van de kolonie situeert zich op het grondgebied van de gemeente en een ander gedeelte van de kolonie situeert zich op het grondgebied van Stichting het Limburgs Landschap. De activiteiten van deze kolonie worden door diverse omwonenden al meerdere jaren als overlast ervaren. Omwonenden hebben hier diverse keren tegen geageerd. In 2022 is een overleggroep met omwonenden, Stichting het Limburgs Landschap en de gemeente geformeerd om de overlast problematiek(en) te bespreken.

-59-

Programmabegroting 2024

In 2023 is een roekenbeschermingsplan opgesteld waarmee kan worden geprobeerd sturing te geven aan de locatie van de kolonie. Voorwaarde daarbij is een ontheffing van de Provincie Limburg. Het aanvraagformulier ontheffing Soorten Wet natuurbescherming (Wnb) inclusief het roekenbeschermingsplan is (medio 2023) bij de Provincie Limburg ingediend. Daarenboven heeft het college in 2023 het uitvoeringsplan voor het verplaatsen van de roeken en het treffen van meerdere ontmoedigingsmaatregelen op de huidige locatie voor de jaren 2023, 2024, 2025 en 2026 vastgesteld onder de voorwaarde dat de Provincie instemt met het Roekenbeschermingsplan. Hierbij dient wel de kanttekening te worden gemaakt dat bij meerdere gemeenten (gemeente Maastricht, gemeente Heerlen en gemeente Sittard-Geleen) navraag is gedaan aangaande het verplaatsen van roeken(kolonies). De betreffende gemeenten hebben aangegeven dat voor het verplaatsen van roeken(kolonies) een lange adem benodigd is en dat er meermaals sprake is (geweest) van onsuccesvolle verplaatsingen. De gemeenteraad heeft middels de BERAP- voorjaar 2023 ingestemd om voor de advies- en uitvoeringskosten voor het jaar 2023 reeds een bedrag ad. € 20.000 ter beschikking te stellen. De financiële vertaling aangaande de financiële consequenties voor de jaren 2024, 2025 en 2026 zijn in de voorliggende begroting meegenomen.

Groen Groenere gemeente In 2024- e.v. wordt net zoals voorgaande jaren gewerkt om meer groen en bloeiende planten in o.a. de kernen te realiseren en de gewenste uitstraling van een ‘groene(re) gemeente’ verder te bewerkstelligen. Aangaande de motie: ‘actieplan bomenaanplant’ is vastgesteld om: • In de periode 2022 t/m 2025, met uitloop tot maart 2026 (gezien het plantseizoen) 200 nieuwe bomen op project- en vergroeningslocaties aan te planten. Afgelopen plantseizoen 2022/2023 zijn reeds 55 van de 200 nieuwe bomen aangeplant; • Het voornemen is om aankomend plantseizoen (2023/2024) naar aanleiding van de motie: ‘Groenstructuurplan gemeente Simpelveld’ 73 nieuwe bomen in het levensbomenbos aan te planten. Aangaande de motie: ‘onderzoek verhogen budget inrichting en onderhoud openbaar groen’ is o.a. vastgesteld om: • In de periode 2023 t/m 2024 met uitloop tot maart 2025 (gezien het plantseizoen) (minimaal) 500m2 vaste planten op meerdere grasvelden binnen de gemeente aan te planten. Afgelopen plantseizoen (2022/2023) is reeds 350m2 op drie grasvelden (2x Herver en Julianastraat) in Bocholtz aangeplant.

Het voornemen is om in aankomend plantseizoen (2023/2024) minimaal 250m2 vaste planten in Simpelveld aan te planten; • Het voornemen is om in 2024 (net zoals afgelopen jaren) op meerdere locaties flora- en fauna mengsels in te zaaien, met als doel de entree van de gemeente op te fleuren. Aangaande de motie: ‘Groenstructuurplan gemeente Simpelveld’ is vastgesteld om: • In 2024 een levensbomenbos te realiseren (locatie: weiland grenzend aan het Hellingbos). In totaliteit worden in het levensbomenbos 73 bomen aangeplant. Omwille van o.a. biodiversiteit is ervoor gekozen om 10 verschillende soorten aan te planten, te weten: ‘Wintereik’, ‘Tamme kastanje’, ‘Honingboom’, ‘Tulpenboom’, ‘Reuzenkornoelje’, ‘Winterbloeiende kers’, ‘Wierappel’, ‘Varenbladige zwarte els’, ‘Roodbladige judasboom’ en ‘Elsbladige krentenboompje’.

KENGETALLEN Bibliotheek - aantal leden bibliotheek Bocholtz - aantal leden servicepunt Simpelveld Bibliotheek - aantal uitleningen bibliotheek Bocholtz

Bron

2018

2019

2020

2021*

2022

Bibl. Kerkrade e.o.

646

578

527

511

528

Bibl. Kerkrade e.o.

645

625

586

524

500

Bibl. Kerkrade e.o.

16.518

14.635

8.212

6.689

11.968

-60-

Programmabegroting 2024

- aantal uitleningen servicepunt Simpelveld Bibliotheek - omvang collectie bibliotheek Bocholtz - omvang collectie bibliotheek Simpelveld Aantal leden - binnensport - buitensport Aantal jeugdleden (< 13 jaar) - binnensport - buitensport Aantal speellocaties Aantal speeltoestellen

Bron Bibl. Kerkrade e.o.

2018 14.365

2019 13.677

2020 7.961

2021* 4.818

2022 11.676

Bibl. Kerkrade e.o.

11.677

12.208

11.365

11.320

11.968

Bibl. Kerkrade e.o.

6.712

7.460

7.181

7.407

7.352

Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente

3.010 1.018 1.992 461 203 258 12 42

2.930 990 1.940 434 188 246 12 42

2.912 1.031 1.881 442 197 245 11 50

2.913 1.016 1.897 429 183 246 12 54

2.437 1.000 1.437 707** 276** 431** 12 53

* In 2021 is de bibliotheek van 1 januari tot en met 19 mei gesloten geweest. ** Vanaf 2022 wordt er in de deelsubsidieverordening stimuleringssubsidie Sport 2022 geen onderscheid meer gemaakt tussen jeugdleden <13 en jeugdleden >13 jaar (tot 19 jaar).

Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027 1.592.309 1.800.736 1.816.416 1.874.186 1.884.746 1.820.496 194.770 151.670 151.670 151.670 151.670 151.670 -1.397.538 -1.649.066 -1.664.746 -1.722.516 -1.733.076 -1.668.826 171.534 170.886 308.643 308.643 308.643 308.643 103.086 60.050 60.044 56.484 55.768 55.125 -1.672.159 -1.880.002 -2.033.433 -2.087.643 -2.097.487 -2.032.594 3.920 3.920 3.920 3.920 3.920 3.920 39.248 0 50.000 0 0 0 -1.636.831 -1.883.922 -1.987.353 -2.091.563 -2.101.407 -2.036.514

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven:

-61-

Programmabegroting 2024

Rekening 2022 Saldo van baten en lasten: 5.1 s portbel ei d en a ctiveri ng s port a l gemeen 5.2 s portaccommoda ties bi nnens port Bochol tz bi nnens port Si mpel vel d beheer (ni et groene) s portterrei nen beheer groene s portvel den 5.3 cul tuurpres entatie, cul tuur-productie en cul tuurpa rtici pa tie s ubs i di es kuns t en cul tuur kuns t en cul tuur muzi ekonderwi js 5.5 cul tureel erfgoed monumentenbel ei d 5.6 medi a bi bl i otheekwerk 5.7 openba a r groen en (openl ucht) recrea tie na tuur- en l a nds cha ps -bes chermi ng openba a r groen s peel terrei nen en recrea tie-voorzi eni ngen / JOP's Gerealiseerd / geraamd resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

-138.211

-138.098

-131.962

-135.475

-139.145

-139.127

-231.669 -63.442 -12.431 -116.822

-202.366 -64.421 -19.692 -153.573

-222.642 -65.680 -46.293 -119.187

-221.967 -64.130 -35.905 -141.151

-221.860 -63.827 -35.799 -144.653

-221.759 -63.552 -35.709 -144.646

-73.803 -21.844 -90.616

-78.050 -30.441 -119.480

-96.332 -63.016 -119.480

-97.682 -53.016 -119.480

-99.092 -53.016 -119.480

-99.092 -53.016 -119.480

-345

-422

-454

-454

-454

-454

-184.231

-190.373

-164.284

-165.728

-167.580

-167.495

-14.115

-43.691

-75.495

-89.145

-89.145

-24.895

-666.466 -58.164 -1.672.159

-760.389 -79.006 -1.880.002

-836.324 -92.284 -2.033.433

-871.348 -92.162 -2.087.643

-871.307 -92.129 -2.097.487

-871.269 -92.100 -2.032.594

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2022 Toevoegingen (lasten) res erve s peel rui mte Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) res erve s peel rui mte res erve Covi d-19 Subtotaal onttrekkingen Totaal

3.920 3.920

Begroting 2023 3.920 3.920

Begroting 2024

Begroting 2025

3.920 3.920

Begroting 2026

Begroting 2027

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

0 3.920

0 3.920

0 3.920

50.000 39.248 39.248 -35.328

0 3.920

50.000 -46.080

INVESTERINGEN 2024 - Vervangen en renovatie voetbalvelden (besluitvorming in 2023 afgerond)

1.481.250

2025 - Vervangen en renovatie voetbalvelden (besluitvorming in 2023 afgerond)

566.250

2026 Geen 2027 Geen TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de primitieve begroting 2023 zijn de volgende: ▪ Uit de Berap najaar 2022 - Geen ▪ Uit de Berap voorjaar 2023 - Bijstelling budget wsw-medewerkers buitendienst i.v.m. caostijging en overheadkosten ▪ Overige - Budget ten behoeve van het opstellen van een meerjaren onderhoudsplan tennisbanen, zoals hiervoor vermeld

-62-

0

-21.000

-10.000

Programmabegroting 2024

-

Budget ten behoeve van het herijken van de culturele agenda, zoals hiervoor vermeld Opnemen van een structureel ‘werkbudget kunst en cultuur’ om activiteiten te kunnen ondersteunen en stimuleren Structureel verruimen openingstijden van beide bibliotheeklocaties, zoals hiervoor vermeld Ten behoeve de aanpak van de overlast van de roekenkolonie is voor de periode 2024 t/m 2026 Totaal

-10.000 -20.000 -18.920 -50.600 -130.520

Verschillen ten opzichte van de begroting 2023 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het groenstructuurplan is in 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-63-

Programmabegroting 2024

Programma 6. Sociaal domein Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Samenkracht en burgerparticipatie, toegang en eerstelijnsvoorzieningen, inkomensregelingen, WSW en beschut werk, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (WMO), huishoudelijke hulp WMO, begeleiding WMO, overige maatwerkarrangementen WMO, jeugdhulp begeleiding, jeugdhulp behandeling, jeugdhulp zonder verblijf overig, pleegzorg, gezinsgericht, jeugdhulp met verblijf overig, jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf, beschermd wonen (WMO), maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO), jeugdbescherming en jeugdreclassering.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd. - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig. - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit. - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren. - Kracht van de maatschappij benutten. - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden. - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben. - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: In de kadernotitie ‘SAMENLEVEN: Omvorming van het sociale domein’ (2014) staat de volgende doelstelling geformuleerd: In 2020 heeft onze gemeente grote sprongen gemaakt in de participatie van burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties op het sociale domein: a. Burgers participeren maximaal in de maatschappij en ontvangen zo nodig een passend en integraal ondersteuningsaanbod waar mogelijk op basis van eigen kracht; b. De eigen kracht van de burger en de maatschappij wordt maximaal benut, waarbij: - burgers elkaar vinden omdat de gemeente heeft gezorgd voor het matchen van vraag en aanbod;

-64-

Programmabegroting 2024

-

c.

burgers zelf met ideeën bij de gemeente komen voor wijkprojecten: de gemeente neemt hierbij een meedenkende houding aan, maar laat de uitvoering bij de burger; - de kracht van de maatschappij ervoor heeft gezorgd dat D’r Durpswinkel een succes is: de gemeente maakt terugtrekkende bewegingen. de organisaties die actief zijn op het gebied van wonen-welzijn-zorg hebben een systeem ontwikkeld waardoor er goed wordt samengewerkt en casuïstieken integraal worden opgepakt.

Hoofdambitie 1: De klant staat centraal! 1gezin-1plan-1regisseur Integraal werken: één organisatie / partner is regisseur, moet samenwerken met anderen (brede benadering van de situatie) en verbinden We kennen de klant Niemand valt buiten de boot: iedereen doet mee! Maatwerk in plaats van standaardpakketten Hoofdambitie 2: Voorzieningenpakket Meer collectief, minder individueel Meer richten op vroege signalering en preventie: licht waar het kan, zwaar waar het moet Laagdrempelige toegang Kwaliteit waarborgen met beperkte middelen Hoofdambitie 3: SAMENleven = eigen kracht Cultuuromslag bij burgers: • insteken op wat iemand wel nog kan (demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren) • inschakelen eigen netwerk • collectieve voorzieningen zijn voorliggend Cultuuromslag bij gemeente: • zorgen dat iedereen ergens ‘bij’ hoort • iedereen doet mee • insteek is de kwaliteiten van onze burgers (stimuleren van positief zelfbeeld) Cultuuromslag bij instellingen: • ‘gezamenlijke’ verantwoordelijkheid geven (niet instellingsbelang maar klantbelang is leidend) • samenwerken • regie nemen • budget is gemaximaliseerd en dus leidend • signaalfunctie is verplicht voor iedereen die een rol heeft! De rol van omgeving • Eigen kracht versterken, ook bij de omgeving • Bijzondere aandacht voor mantelzorgers (hoe ver reikt de eigen kracht?) Hoofdambitie 4: Rol van de gemeente Regierol Eindverantwoordelijk

& budgetverantwoordelijk Inzetten op eigen kracht, van burgers én van instellingen: aanspreken op verantwoordelijkheden! Verbindingen leggen Steviger inzetten op resultaatgerichtheid (control-functie) BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd:

-65-

Programmabegroting 2024

Indicator

Eenheid

Kinderen in uitkeringsgezin Werkloze jongeren Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Banen

% kinderen tot CBS 18 jaar in bijstandsgezin % 16 t/m 22 CBS jarigen % van alle CBS jongeren tot 18 jaar % van alle CBS jongeren tot 18 jaar

Netto arbeidsparticipatie

Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorziening en Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Bron

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2018 2019 2020 2021

Realisatie 2022 SPV NL

4

4

4

4

n.b.

n.b.

2

2

2

2

n.b.

n.b.

12,7

11,9

12,6

13,3

10,9

10,7

2,3

1,7

2,3

2,1

1,2

1,1

0

0

0

n.b.

n.b.

0,3

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

Aantal per 1.000 in de leeftijd 15-64 % van de werkzame beroepsbevol king t.o.v. de beroepsbevol king Aantal per 10.000 inwoners van 18 jaar e.o. Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

CBS / LISA

268,2

276,3

273,6

353,7

n.b.

n.b.

CBS

66,1

66,8

66,0

67,6

69,1

72,2

CBS

204,0

170,6

180,8

204,2

n.b.

n.b.

CBS

276,8

357,4

420,2

394,8

399

206,3

Aantal per 10.000 inwoners

CBS

n.b.

710

740

740

670

640

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicatoren: Indicator

Bron

Maatschappelijke participatie *

Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg

Eenzaamheid

Zelfredzaamheid

Realisatie 2015

Realisatie 2017

Realisatie Realisatie 2019 2021

Hoogste Parkstad

3,6

Streefwaarde 2023 3,9

3,8

3,8

3,6

13%

9%

8%

15%

8%

8%

8,4

8,1

8,5

8,5

8,7

8,7

* Score voor maatschappelijke participatie loopt van 0 (=zeer laag) t/m 10 (=zeer hoog).

-66-

3,9

Programmabegroting 2024

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Kadernotitie Omvorming van het sociale domein Simpelveld - “Samenleven” (2014); 4. Gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid-Limburg (2015); 5. Gemeenschappelijke regeling Werkgeverservicepunt Parkstad (2017); 6. Gemeenschappelijke regeling ISD Kompas (2020); 7. Nota Gemeentelijk Armoedebeleid (2022); 8. Beleidskader Werk, Inkomen en Sociale Zorg 2019/2022 (2018); 9. Beleidsplan 2021-2022 Kompas (2021); 10. Beleidskader Arbeidsmarktbeleid Parkstad Limburg 2016-2020 (2016); 11. Verordening Wet Inburgering (2013); 12. Beleidsplan WMO 2015 (2014); 13. Wmo-verordening 2018 (2018); 14. Besluit nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Simpelveld 2018 (2018); 15. Protocol Hulp bij het huishouden gemeente Simpelveld 2018 (2018); 16. Nadere regels Wmo opvang en Beschermd wonen gemeente Simpelveld 2017 (2016); 17. Notitie Vrijwilligerswerk en mantelzorg (2009); 18. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2022 (2021); 19. Visie Opvang & Beschermd wonen Parkstad 2017 (2018); 20. Personen met verward gedrag: Bouwstenen voor een gezamenlijke aanpak in Parkstad Limburg 2017 (2018); 21.

Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2019 – 2022 (2019); 22. Beleidsagenda Jeugdhulp Parkstad 2019 - 2022 (2019); 23. Verordening jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019); 24. Beleidsregels jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019). 25. Kadernota armoedebeleid (2023)

Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Minimabeleid

Maatwerkvoorzieningen WMO

Activiteiten - Uitvoering kadernota Armoedebeleid - Schuldhulpverlening - Implementatie volwassenenfonds - Voortzetting voorzieningenwijzer - Taakstelling statushouders - Contracten kwetsbare burgers - Start aanbesteding hulpmiddelen

Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie (WMO)

- Versterken sociale basis en wijkinfrastructuur; - Mantelzorg - Versterken mentaal welbevinden

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang

- Uitstel doorcentralisatie beschermd wonen; - Project Skaeve Huse - Project kleinschalige opvang - Continueren centrumregeling werving Jeugdhulp - Sub-regionale samenwerking Brunssum, Kerkrade en Simpelveld - Ontwikkeltraject Ambulante jeugdhulp - Hervormingsagenda - Inzetten op versterken sociale pedagogische basis

Jeugdwet

-67-

Programmabegroting 2024

Prioriteiten

Activiteiten - Landelijke tarieven gecertificeerde instellingen

Jeugd- en jongerenwerk

- Jeugd- en jongerenwerk doorlopende aanbodlijn in opvang en begeleiding - Jongerenontmoetingsplek

Minimabeleid Uitvoering kadernota Armoedebeleid In maart 2023 is de herijkte nota Armoedebeleid (voor de drie Kompas-gemeenten) door de raad vastgesteld. Daarnaast is in 2023 samen met de gemeenten Beekdaelen, Voerendaal en ISD Kompas een communicatieplan opgesteld voor de uitvoering van het armoedebeleid. Voor 2024 e.v. zal uitvoering van de herijkte nota armoedebeleid conform de speerpunten uit de nota en het gezamenlijke communicatieplan uitgevoerd worden. Schuldhulpverlening Samen met de overige 2 Kompasgemeenten (Beekdaelen en Voerendaal) en ISD Kompas wordt bekeken hoe we preventief meer mensen uit de schuldhulpverlening kunnen houden, bijv. door continuering van de inzet van de voorzieningenwijzer en aansluiting bij een organisatie als Schuldhulpmaatje. Voor 2024 zal nog meer de nadruk komen te liggen op de vroegsignalering en hoe we kunnen voorkomen dat inwoners verder in de schulden geraken. Implementatie volwassenenfonds N.a.v. de herijkte nota Armoedebeleid is ISD Kompas (als uitvoerende instantie van het minimabeleid) in juli 2023 gestart met het Volwassenenfonds sport en Cultuur Limburg. Deze regeling is bestemd voor inwoners uit de drie Kompas-gemeenten, vanaf 18 jaar, met weinig of geen eigen vermogen en met een inkomen dat lager is dan 120% van de bijstandsnorm. Voor 2024 e.v. zijn structureel middelen begroot voor uitvoering van het Volwassenenfonds.

Voortzetting voorzieningenwijzer In het najaar van 2023 zal een evaluatie plaats vinden wat betreft de ervaringen met de inzet van de Voorzieningenwijzer in de Parkstad gemeenten. N.a.v. deze evaluatie zal bekeken worden of dit instrument ook voor 2024 e.v. zal worden ingezet en op welke manier het bereik vergroot kan worden. Taakstelling statushouders Door de val van het kabinet staat de Wet ‘Gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvang’ (Spreidingswet), die moet zorgen voor een betere verdeling van opvangplekken over Nederland, op losse schroeven. De verwachting is dat dit wetsvoorstel pas verder behandeld gaat worden als er een nieuw kabinet is gevormd. Invoering per 1-1-2024 zal derhalve nog niet van toepassing zijn. Dit neemt niet weg dat de taakstelling voor 2023 (vestigen van 23 statushouders in gemeente Simpelveld) ook voor 2024 voortgezet zal worden.

Maatwerkvoorzieningen WMO Contracten kwetsbare burgers In 2023 zijn de maatwerkvoorzieningen persoonlijke begeleiding, dagbesteding, logeer- en respijtzorg en kortdurend verblijf en regulier en rolstoelafhankelijk vervoer aanbesteed. Gemeente Simpelveld is daartoe opnieuw een inkoopsamenwerking aangegaan met gemeente Voerendaal. De contracten starten met ingang van 1 januari 2024 en hebben een initiële looptijd van 3 jaar. Start aanbesteding hulpmiddelen Het contract met Medipoint voor de levering en het onderhoud van Wmo-hulpmiddelen eindigt op 31 december 2024. In 2024 wordt deze maatwerkvoorziening opnieuw aanbesteed. De voorbereidingen daarvoor zijn reeds in 2023 gestart.

-68-

Programmabegroting 2024

Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie (WMO) Versterken sociale basis en wijkinfrastructuur Op 3 februari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door VNG, VWS, ZN en GGD GHOR Nederland. Het akkoord omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Gemeenten kunnen voor de eigen inzet op de doelen in het GALA een beroep doen op rijksfinanciering vanuit de brede specifieke uitkering. Om de sociale basis te versterken zetten we in de gemeente Simpelveld in op het zicht- en vindbaar maken van de voorliggende voorzieningen. Dit doen we o.a. door middel van een digitale sociale kaart in te richten via WijkConnect. Een platform waar inwoners laagdrempelig gebruik van kunnen maken, om hiermee o.a. zelfredzaamheid te versterken. Het aanbod van wijkvoorzieningen vanuit de locaties ‘De Rode Beuk’ en ‘Op de Boor’ wordt hiermee eveneens verstevigd. We investeren in een collectief, breed en toegankelijk aanbod voor jong én oud (zonder indicatie). Hiermee willen we de vitaliteit van inwoners versterken. Door het organiseren van ontmoeting tussen verschillende doelgroepen weten we eenzaamheid te verminderen en wordt de saamhorigheid en verbondenheid tussen inwoners versterkt.

Er worden themagerichte ‘buurttafels’ georganiseerd om proactief de samenwerking en ketenaanpak tussen zorgverleners en het voorliggend veld te optimaliseren (‘korte- lijntjes’). Mantelzorg In 2022 heeft het college besloten te starten met een mantelzorgwaardering in de vorm van een lokale tegoedbon (uniek in onze regio) van €50. De komende jaren zal deze vorm van waardering worden gecontinueerd. In samenwerking met de gemeenten Brunssum, Kerkrade, Heerlen, Landgraaf en Voerendaal wordt het huidige gesubsidieerde aanbod van het Steunpunt Mantelzorg Parkstad geëvalueerd en mogelijk herijkt. De door het Steunpunt geleverde ondersteuning staat onder forse druk. Het aantal nieuwe vrijwilligers dat zich bindt aan een organisatie neemt af en de hulpvragen worden steeds complexer. Versterken mentaal welbevinden Welzijn op Recept heeft tot doel het verhogen van het welbevinden van mensen met psychosociale problematiek die hier voor bij de huisartsenpraktijk komen en hier voor geen medische of psychologische behandeling nodig hebben. De huisarts verwijst hen door naar een welzijnscoach, die met de persoon in gesprek gaat over waar deze behoefte aan heeft. In Simpelveld zijn er reeds vele verbindingen gemaakt tussen het medische en sociale domein.

Met Welzijn op Recept borduren we hierop voort door in beide kernen begin 2024 te starten met dit aanbod (in samenwerking met zorgaanbieder Meander).

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Uitstel doorcentralisatie beschermd wonen Beschermd wonen wordt een taak van niet alleen centrumgemeenten, maar van alle gemeenten. Daarover bereikten de VNG en de ministeries van VWS en BZK reeds in 2019 een akkoord. Daaraan gekoppeld komt er een nieuwe financiële verdeling over gemeenten en een woonplaatsbeginsel. Het woonplaatsbeginsel bepaalt welke gemeente verantwoordelijk is voor het bieden van beschermd wonen aan een cliënt. Zowel de financiële herverdeling als de invoering van het woonplaatsbeginsel zijn meermaals uitgesteld. De nieuwe streefdatum voor de invoering is nu 1 januari 2025. In Parkstad is in de afgelopen jaren op alle vlakken (beleid en uitvoering) al voorgesorteerd op de doordecentralisatie van beschermd wonen: 1. 2. 3. 4. 5.

Er is door alle gemeenten een gezamenlijke regionale visie beschermd wonen en opvang vastgesteld. Er is een regionale uitvoeringsagenda beschermd wonen en opvang. Er heeft een herijking van het aanbod en een nieuwe inkoop plaatsgevonden. Sinds 1 januari 2023 wordt een samenwerkingsverband van aanbieders via een lumpsum gesubsidieerd. De werkwijze rondom het regionale loket opvang en beschermd wonen is in alle gemeenten geïmplementeerd. Alle gemeenten dragen hun steentje bij als het gaat om spreiding van beschermd wonen en opvang

-69-

Programmabegroting 2024

6.

over de hele regio: kleinschalige opvang in de wijk, de Skaeve Huse, Housing, doorstroomwoningen, etc. We zijn met alle Parkstadgemeenten een kostenverdeelsleutel overeengekomen die vanaf het decentralisatiejaar ingaat.

Project Skaeve Huse Gemeente Simpelveld heeft, net als gemeente Voerendaal, de opgave om één Skaeve Huse (1 per 10.000 inwoners) te realiseren. Beide gemeenten hebben hierin de samenwerking gezocht en het perceel aan de Kerkstraat 2 te Ubachsberg als meest geschikt bevonden voor het plaatsen van twee Skaeve Huse. Voor alle partijen is het gunstiger om beide huisjes te clusteren. Op deze manier kunnen de bouw- en aanlegkosten per huisje teruggebracht worden en kan de zorg efficiënter georganiseerd worden door de zorgaanbieder. Gemeente Voerendaal treedt op als aanbestedende dienst voor de gezamenlijke uitvoering van de Skaeve Huse waarbij een kostenverdeling (volgens een 50/50 verdeelsleutel) tussen beide gemeenten is afgesproken. De totale kosten zijn vooralsnog geraamd op € 293.400 incl. BTW, waarvan € 129.400 uit eigen middelen door beide gemeenten dient te worden gedekt. Het aandeel voor Simpelveld is derhalve € 64.700. De begeleiding van de bewoners van de Skaeve Huse zal worden gefinancierd door centrumgemeente Heerlen. Het voornemen is om in 2024 te starten met de bouw en aanleg van de twee Skaeve Huse. Project kleinschalige opvang In Parkstad is afgesproken om de opvang van daklozen kleinschalig te maken.

Ook LEVANTOgroep, eigenaar van crisisopvang Heugderlicht, wil de re-integratie van daklozen in de maatschappij bevorderen door middel van kleinschalig wonen in een reguliere woning. In gemeente Simpelveld wordt hiervoor een woning beschikbaar gesteld door Krijtland Wonen. LEVANTOgroep zal deze woning huren van Krijtland Wonen en maximaal twee bewoners, afkomstig van crisisopvang Heugderlicht, hierin plaatsen. Deze bewoners dienen voldoende stabiel te zijn om herintreden naar zelfstandig wonen mogelijk te maken. Hierbij zijn deze bewoners onder voortdurende begeleiding van het bestaande team van Heugderlicht.

Jeugdwet Continueren centrumregeling werving Jeugdhulp Sinds 2015 zijn gemeenten bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet en daarmee voor alle vormen van jeugdhulp, kinderbescherming en jeugdreclassering. De gemeenten in ZuidLimburg werken op dit terrein samen. Voor Simpelveld geldt dat de gemeente Maastricht fungeert als centrumgemeente en zorg draagt voor alle zaken omtrent inkoop, contractering, facturatie en monitoring. Het toegangsproces en de preventieve en voorliggende jeugdhulp worden lokaal uitgevoerd. Sub-regionale samenwerking Brunssum, Kerkrade en Simpelveld In de regio Parkstad wordt de ambulante jeugdhulp door de gemeenten Heerlen, Voerendaal en Landgraaf in een eigen aanbesteding uitgevoerd, met uitzondering van de ambulante begeleiding bij verblijf. De gemeenten Brunssum, Kerkrade en Simpelveld voeren het ambulante ontwikkeltraject samen met de gemeenten in ZuidLimburg uit. Mede door de vanuit de inhoud gestuurde gemeenschappelijkheden tussen de drie gemeenten is besloten om gezamenlijk het Project ontwikkeltraject ambulant vorm te gaan geven. Doel is de ontwikkelingen die noodzakelijk zijn om de transformatie in de Jeugdhulp vorm te geven, gezamenlijk aan te pakken en waar mogelijk op elkaar af te stemmen. Hierbij is een gezamenlijke aansturing van groot belang.

Ontwikkeltraject Ambulante jeugdhulp Nadat gemeenten op 1 januari 2015 verantwoordelijk werden voor de jeugdhulp is er veel ontwikkeld, veranderd en verbeterd. Desondanks is geconstateerd dat de, met decentralisatie van de jeugdhulp, beoogde transformatie nog onvoldoende heeft plaatsgevonden. En de kosten van de jeugdhulp nemen nog steeds toe terwijl de hulp voor de meest kwetsbare jeugdigen onder druk staat. Sinds medio 2021 wordt gewerkt aan de doorontwikkeling van de inkoop jeugdzorg. 2022 heeft in het teken gestaan van verdere uitwerking van de transformatie door het uitwerken en implementeren van een nieuwe inkoopsystematiek. Dit uiteraard na opdrachtverstrekking door en samen met de andere gemeenten in Zuid-Limburg. In 2023 is ook de ambulante jeugdhulp (inclusief ontwikkeltraject) gegund d.m.v. dialoogsessies. In 2024 zal er samen met de gegunde zorgaanbieders een ontwikkelagenda vormgegeven worden. Deze ontwikkelagenda zal de basis vormen voor het jeugdhulplandschap. De ontwikkelagenda bestaat uit de volgende thema’s:

-70-

Programmabegroting 2024

• • • • • •

Ontwikkeling integraal aanbod aan ambulante dienstverlening (alternatief voor huidige arrangementensystematiek); Samenwerking voorliggend veld en onderwijs; Normaliseren (afbakening inzet en perspectief centraal stellen); Regie (welke vormen en waar beleggen?); Financieel kader; Monitoring.

Hervormingsagenda Het huidige jeugdstelsel is niet houdbaar, vandaar dat het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers), professionals en de VNG de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 hebben opgesteld om de hulpverlening te verbeteren en het jeugdstelsel beheersbaar te maken. De definitieve vaststelling van de Hervormingsagenda Jeugd betekent dat alle partijen in volle vaart aan de slag gaan met de grootste hervorming van de jeugdzorg sinds 2015. De Hervormingsagenda is een beleidsagenda die een maatschappelijke beweging wil stimuleren, zodat voor jeugdigen die dat nodig hebben blijvend hulp beschikbaar is. De vraag naar jeugdhulp kan niet los worden gezien van (de situatie van) het gezin waarin een jeugdige opgroeit: armoede, schulden, huisvestingsproblematiek, onderwijs, de druk van de prestatiemaatschappij en problematiek van ouders en is domein overstijgend. De uitvoering van de hervormingsagenda staat de komende jaren centraal. Een regionaal implementatieplan zal worden opgesteld. De hervormingsagenda zal ook landen in de Wet verbetering zorg voor jeugdigen. Inzetten op versterken sociale pedagogische basis Een van de opdrachten van de transformatie jeugd is het versterken van de sociale (pedagogische) basis. Een stevige pedagogische basis stimuleert de ontwikkeling van kinderen en ondersteunt ouders bij het opvoeden.

Een stevige basis draagt bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien en helpt bij het omgaan met alledaagse problemen. Een stevige sociale basis is een belangrijk onderdeel van preventiebeleid voor de jeugd. Het is van belang dat jeugdigen en gezinnen zoveel mogelijk toegerust zijn om (hulp)vragen gezamenlijk en in hun sociale context op te pakken en als dat niet lukt, antwoorden laagdrempelig weten te vinden. We leggen aan ouders beter uit waar ze terecht kunnen met hun vragen. Daarbij is lokaal een stevige pedagogische basis nodig, waarbij aandacht is voor ouderschap, de context van het gezin en het brede sociale domein. De pedagogische basis bestaat uit basisvoorzieningen voor jeugdigen en gezinnen zoals opvang, onderwijs, welzijn, jongerenwerk, sport en jeugdgezondheidszorg en lokale teams met laagdrempelige informatie voor ouders over opvoeden en opgroeien (ook online). We willen meer duidelijkheid geven aan de in de Jeugdwet aan gemeenten gegeven opdracht om het opvoedkundige klimaat in gezinnen, wijken, buurten, scholen en kinderopvang te versterken Landelijke tarieven gecertificeerde instellingen De werkdruk in de jeugdbescherming is en blijft hoog, professionals hebben het zwaar en kinderen en gezinnen kunnen onvoldoende rekenen op tijdige jeugdbescherming en jeugdhulp. Momenteel wordt er een subsidie verstrekt aan de gecertificeerde instellingen.

Deze is in 2023 verhoogd. Gemeenten en Rijk zijn het echter eens dat extra stappen moeten worden gezet om alle kinderen en gezinnen tijdig en goed te kunnen begeleiden. Rijk, gemeenten en GI’s werken de komende tijd de mogelijkheden en consequenties van een mogelijk landelijk tarief uit voor alle producten van de GI’s.

Jeugd- en jongerenwerk Jeugd- en jongerenwerk doorlopende aanbodlijn in opvang en begeleiding Het jeugd- en jongerenwerk is een belangrijke voorziening voor de jeugdigen (zowel recreatief als preventief). Daarnaast is jeugd- en jongerenwerk een belangrijke partner in de verbinding met jeugdhulp en met veiligheid. In 2022 en 2023 heeft de focus gelegen op het jongere kind (basisschoolleeftijd), in 2024 wordt de doelgroep uitgebreid naar de doelgroep 14-18 jaar. Door een doorlopende lijn van aanbod te organiseren in de opvang en begeleiding van kinderen en jeugdigen, ontstaat er grip op de doelgroep. Doel hiervan is ook het opbouwen van een basis voor het voorliggend veld van jeugd.

-71-

Programmabegroting 2024

Jongerenontmoetingsplek Jongeren hebben de behoefte aan plekken om elkaar te ontmoeten en te verblijven in de openbare ruimte. Ze hebben een plek nodig waar ze zichzelf kunnen zijn. Dit is ook belangrijk voor de identiteitsontwikkeling van jongeren. In de openbare ruimte behoort voldoende ruimte te zijn voor jong en oud. In 2023 is gestart met een flexibele ontmoetingsplaats in Bocholtz. 2024 zal in het teken staan van een vaste structurele plek voor de jeugd KENGETALLEN Uitkeringsgerechtigden per trede participatieladder* - Trede 1: Geïsoleerd - Trede 2: Sociale contacten buiten de deur - Trede 3: Deelname georganiseerde activiteiten - Trede 4: Onbetaald werk - Trede 5: Betaald werk met ondersteuning Niet ingedeeld** Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) - Taakstelling / gerealiseerde arbeidsplaatsen Hulpvragen Wmo - binnengekomen bij de gemeente - binnengekomen bij d’r Durpswinkel Maatschappelijk Werk - uren maatschappelijk werk Ouderenwerk - uren ouderenwerk

Bron Kompas

2018 134

2019 141

2020 145

2021 130

2022*** 109

Kompas Kompas

1,1% 31,4%

0,7% 34,8%

2,8% 37,2%

0% 35,4%

n.b. n.b.

Kompas

25,8%

26,2%

21,4%

21,5%

n.b.

Kompas

29,4%

24,1%

20%

18,5%

n.b.

Kompas

10,4%

5,0%

8,3%

7,7%

n.b.

Kompas

n.v.t.

n.v.t.

10,3%

16,9%

n.b.

WOZL

100,52

97,29

85,82

80,83

n.b.

ZorgNed / Gemeente Impuls

402

486

543

580

547

416

593

356

233

526

Impuls

1.937

2.017

2.217

3.278

3.806

Impuls

916

771

920

633

379

* Tredes participatieladder: - Trede 1 Geïsoleerd: Heeft niet of nauwelijks contact met anderen dan huisgenoten. - Trede 2 Sociale contacten buiten de deur: Heeft minimaal één keer per week fysiek contact met mensen die geen huisgenoten zijn. - Trede 3 Deelname aan georganiseerde activiteiten: Neemt deel aan activiteiten in georganiseerd verband zoals verenigingen of opleiding. - Trede 4 Onbetaald werk: Doet onbetaald werk. - Trede 5 Betaald werk met ondersteuning: Heeft een arbeidscontract met een werkgever of is zzp’er en ontvangt daarbij ondersteuning. ** Uitkeringsgerechtigden waarvan nog niet is bepaald in welke trede hij/zij wordt opgenomen. *** ISD Kompas werkt sinds 2022 niet meer met de participatieladder, derhalve worden deze kengetallen dan ook niet meer geregistreerd. Vanaf 2023 wordt een indeling gemaakt naar arbeidsfitheid. Deze kengetallen zullen bij de jaarstukken 2023 worden toegevoegd i.p.v. de kengetallen uit de participatieladder.

-72-

Programmabegroting 2024

Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN

La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027 12.350.194 11.885.940 11.927.910 11.742.810 11.745.004 11.720.564 3.265.707 2.299.210 2.367.350 2.461.980 2.699.610 2.856.450 -9.084.488 -9.586.730 -9.560.560 -9.280.830 -9.045.394 -8.864.114 572.803 689.435 738.604 738.604 738.604 738.604 37.997 41.512 35.349 73.568 80.706 64.613 -9.695.287 -10.317.677 -10.334.513 -10.093.002 -9.864.704 -9.667.331 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -9.695.287 -10.317.677 -10.334.513 -10.093.002 -9.864.704 -9.667.331

-73-

Programmabegroting 2024

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2022 Saldo van baten en lasten: 6.1 s a menkra cht en burgerpa rti ci pa ti e jeugdzorg / a l gemene voorzi eni ngen WMO / a l gemene voorzi eni ngen ki nderopva ng jeugd- & jongerenwerk s ubs i di es jeugd vl uchtel i ngen mfc Op de Boor 6.2 Toega ng en eers tel i jns voorzi eni ngen eers tel i jns l oket -toega ng tot zorgJeugdhul p / toega ng en eers tel i jns voorzi eni ngen 6.3 i nkomens regel i ngen i nkomen s oci a l e zorg 6.4 WSW en bes chut werk bes chut werk 6.5 a rbei ds pa rti ci pa ti e a rbei ds pa rti ci pa ti e 6.6 ma a twerkvoorzi eni ngen (WMO) WMO / ma a twerkvoorzi eni ngen ma teri eel en WMO / ma a twerkvoorzi eni ngen vervoers di ens ten

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

-135.474 -573.149 64.174 0 -16.295 630.673 -22.581

-160.682 -721.479 -8.658 0 -17.180 -23.558 -27.039

-171.572 -752.093 -13.028 0 -18.660 -18.862 -24.423

-172.332 -780.443 -10.911 0 -18.660 -18.862 -45.677

-173.112 -784.943 -9.588 0 -18.660 -18.862 -47.023

-173.912 -784.943 -8.275 0 -18.660 -18.862 -31.117

-415.346 0

-399.562 -3.050

-424.699 -3.052

-424.699 -3.032

-424.699 -3.002

-424.699 -3.002

-136.866 -1.316.440

-414.490 -612.295

-343.370 -805.011

-352.670 -814.311

-362.400 -824.041

-372.630 -834.271

-2.387.854

-2.303.901

-2.135.005

-1.919.345

-1.586.495

-1.239.635

-297.713

-461.350

-355.170

-364.470

-374.200

-384.430

-174.189 -154.674

-102.318 -210.563

-102.636 -213.933

-102.636 -226.953

-62.636 -239.483

-62.636 -247.683

-1.006.415 -117.688

-941.733 -127.912

-1.067.001 -127.865

-1.167.001 -127.865

-1.167.001 -127.865

-1.167.001 -127.865

-412.579

-470.252

-484.901

-484.901

-484.901

-484.901

-103.071

-4.401

-4.125

-4.097

-4.092

-4.088

-47.576 -3.060.313

-65.901 -781.916

-67.008 -779.948

-67.008 -773.458

-67.008 -766.978

-67.008 -766.978

0

-919.528

-917.243

-719.613

-811.983

-811.983

0

-178.405

-178.250

-178.250

-178.250

-178.250

0

-241.926

-241.389

-239.379

-237.379

-237.379

0

-40.750

-40.647

-40.307

-39.967

-39.967

0

-812.075

-810.006

-803.276

-796.536

-796.536

0

-33.081

-33.034

-32.764

-32.494

-32.494

-11.912

-41.450

-9.824

-9.824

-32.354

-159.374

6.81b Ma a ts cha ppel i jke- en vrouwenopva ng (WMO) WMO / Ma a ts cha ppel i jke- en vrouwenopva ng

0

-11.010

-11.010

-11.010

-11.010

-11.010

6.82a Jeugdbes chermi ng Jeugdbes chermi ng

0

-170.282

-169.838

-168.428

-167.018

-167.018

6.82b Jeugdrecl a s s eri ng Jeugdrecl a s s eri ng

0

-10.930

-10.910

-10.820

-10.724

-10.724

-9.695.287 -10.317.677 -10.334.513 -10.093.002

-9.864.704

-9.667.331

6.71a hui s houdel i jke hul p WMO WMO / Hui s houdel i jke hul p WMO / Hui s houdel i jke hul p (PGB) 6.71b Begel ei di ng WMO WMO / Begel ei di ng 6.71d Overi ge ma a twerka rra ngementen (WMO) WMO / Overi ge ma a twerka rra ngementen 6.72a Jeugdhul p begel ei di ng Jeugdhul p / PGB Jeugdhul p / Begel ei di ng 6.72b Jeugdhul p beha ndel i ng Jeugdhul p / Beha ndel i ng a mbul a nt 6.72d Jeugdhul p zonder verbl i jf overi g Jeugdhul p / Ma a twerka rra ngementen overi g 6.73a Pl eegzorg Jeugdhul p / Pl eegzorg met verbl i jf 6.73b Gezi ns geri cht Jeugdhul p / Gezi ns geri cht 6.73c Jeugdhul p met verbl i jf overi g Jeugdhul p met verbl i jf overi g 6.74a Jeugd beha ndel i ng GGZ zonder verbl i jf Jeugd / Beha ndel i ng GGZ zonder verbl i jf 6.81a Bes chermd wonen (WMO) WMO / Bes chermd wonen

Gerealiseerd / geraamd resultaat

-74-

Programmabegroting 2024

MUTATIES IN RESERVES Geen. INVESTERINGEN 2024 - Skaeve huse

64.700

2025 Geen 2026 Geen 2027 Geen

TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de primitieve begroting 2023 zijn de volgende: ▪ Uit de Berap najaar 2022 - Meerkosten jeugdzorg op basis van de actuele prognose ▪ Uit de Berap voorjaar 2023 - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2024 Kompas - Aanvullen budget inzake armoedebeleid - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2024 WOZL/WSP Parkstad - Aanpassing gemeentelijk bijdrage o.b.v. begroting 2024 Omnibuzz ▪ Overige - De kosten voor de inhuur van een gedragswetenschapper zijn gestegen - Eenmalig aframen van het budget ‘innovatieprojecten’ sociaal domein -

-

Deels reserveren van de toename van de integratie-uitkering participatie in de meicirculaire ten behoeve van een mogelijk hogere bijdrage aan WOZL/WSP Parkstad Verruimen budgetten WMO huishoudelijke hulp en begeleiding op basis van ervaringsgegevens en prijsstijgingen In verband met de aanstaande doordecentralisatie van beschermd wonen, kan het huidige budget ‘opvang en beschermd wonen’ structureel vervallen Totaal

-200.000 -96.200 -37.400 -18.500 -7.000

-30.000 24.000

-35.000 -158.850

29.000 -529.950

Verschillen ten opzichte van de begroting 2023 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Sociaal domein: zorgplicht en open einde regelingen − Lagere rijksbijdrage gebundelde uitkering door daling aantal cliënten (Kompas) − Ontwikkeling wsw-populatie (WOZL/WSP Parkstad) Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-75-

Programmabegroting 2024

Programma 7. Volksgezondheid en milieu Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Volksgezondheid, riolering, afval, milieubeheer en begraafplaatsen.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit; - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoudt het groene karakter. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’