11. Raadsvoorstel 26-58 Aanpassing Wmo-verordening onderdeel collectief vraagafhankelijk vervoer
Tekst van het document
D0965243520/243525 Pagina 1 van 5 ADVIES AAN GEMEENTERAAD Zaaknummer D0965243520/243525 Vertrouwelijkheid Openbaar Afdeling/Team Leefomgeving/Sociaal domein leefomgeving Datum besluit college B&W 3 november 2026 Portefeuillehouder A.A.H. Ernes ONDERWERP Aanpassing Wmo-verordening onderdeel collectief vraagafhankelijk vervoer BESLISPUNT(EN) 1. De Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Simpelveld 2026 ingetrokken met ingang van 1 januari 2027; 2. De Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Simpelveld 2027 vastgesteld met ingang van 1 januari 2027. SAMENVATTING Per 1 januari 2028 wordt de bestaande zonesystematiek voor reizigers vervangen door een afrekening op basis van afgelegde kilometers. Hiervoor dient de Wmo-verordening van de gemeente Simpelveld te worden aangepast. Met dit voorstel wordt de klantbijdrage gewijzigd van een tarief per zone naar een tarief per kilometer met een opstaptarief en worden enkele voorwaarden voor het gebruik van het collectief vraagafhankelijk vervoer nader verduidelijkt. Het bestaande uitgangspunt van een maximaal reisbudget van 2.000 kilometer per jaar blijft ongewijzigd. INLEIDING Sinds 1 januari 2023 worden de vervoerskosten van Omnibuzz met de deelnemende gemeenten afgerekend op basis van afgelegde kilometers.
Het algemeen bestuur van Omnibuzz heeft besloten deze systematiek per 1 januari 2028 ook toe te passen op de afrekening van ritten met reizigers. Deze wijziging hangt samen met de invoering van nieuwe vervoerscontracten per dezelfde datum. Het algemeen bestuur van Omnibuzz heeft de deelnemende gemeenten verzocht hun lokale regelgeving tijdig hierop aan te passen. Voor de gemeente Simpelveld betekent dit dat de bepalingen in de Wmo-verordening die betrekking hebben op het collectief vraagafhankelijk vervoer van Omnibuzz moeten worden geactualiseerd. De voorgestelde wijziging ziet enerzijds op de wijze waarop de klantbijdrage wordt vastgesteld en anderzijds op een nadere verduidelijking van de voorwaarden waaronder gebruik kan worden gemaakt van het collectief vraagafhankelijk vervoer. D0965243520/243525 Pagina 2 van 5 Met deze wijziging wordt vastgelegd dat de klantbijdrage vanaf 1 januari 2028 niet langer wordt gebaseerd op een prijs per zone, maar op een prijs per kilometer, aangevuld met een opstaptarief. Daarnaast worden de voorwaarden voor het gebruik van het collectief vraagafhankelijk vervoer verduidelijkt door enkele bestaande uitgangspunten nader te concretiseren in de verordening. Het uitgangspunt dat rekening wordt gehouden met verplaatsingen binnen de directe woon- en leefomgeving met een omvang van maximaal 2.000 kilometer per jaar blijft daarbij ongewijzigd.
BEOOGD EFFECT De Wmo-verordening van de gemeente Simpelveld in overeenstemming brengen met de door Omnibuzz aangekondigde overgang van zone- naar kilometerafrekening per 1 januari 2028. Hiermee beschikt de gemeente tijdig over een actueel juridisch kader voor de uitvoering van het collectief vraagafhankelijk vervoer en is voor inwoners duidelijk onder welke voorwaarden en tegen welke tariefsystematiek zij vanaf 2028 gebruik kunnen maken van Omnibuzz. OVERLEG GEVOERD MET (ADVIES INGEWONNEN BIJ) Omnibuzz Beleidsadviseur gemeente Meerssen (lid werkgroep wijziging Wmo-verordening namens Zuid- Limburg) ARGUMENTEN 1. Aanpassing van de verordening is noodzakelijk voor invoering van de kilometerafrekening per 1 januari 2028 Het algemeen bestuur van Omnibuzz heeft besloten de bestaande zonesystematiek voor reizigers per 1 januari 2028 te vervangen door een afrekening op basis van afgelegde kilometers. Deze wijziging valt samen met de invoering van nieuwe vervoerscontracten. Om deze nieuwe systematiek mogelijk te maken moet de Wmo-verordening van de gemeente Simpelveld worden aangepast, omdat de bepalingen over de klantbijdrage momenteel nog uitgaan van een tarief per zone. Vroegtijdige besluitvorming is wenselijk om de overgang naar de nieuwe systematiek tijdig juridisch te borgen.
Daarnaast ontstaat voldoende ruimte om inwoners en de uitvoeringsorganisatie voor te bereiden op de invoering per 1 januari 2028. 2. De voorgestelde tariefsystematiek sluit aan bij de afrekensystematiek van Omnibuzz Met dit voorstel wordt vastgelegd dat de klantbijdrage vanaf 1 januari 2028 wordt gebaseerd op een kilometertarief en een opstaptarief. Daarmee sluit de gemeentelijke regelgeving aan bij de systematiek die Omnibuzz vanaf dat moment voor reizigers gaat hanteren. Een afrekening op basis van kilometers sluit rechtstreeks aan bij de daadwerkelijk afgelegde afstand. Hierdoor ontstaat een direct verband tussen de gemaakte reis en de daarvoor verschuldigde bijdrage. De systematiek is bovendien eenvoudiger uitlegbaar dan een systeem gebaseerd op zones. D0965243520/243525 Pagina 3 van 5 3. Aansluiting bij de tarieven van het openbaar vervoer bevordert een uniforme en herkenbare tariefstructuur Voorgesteld wordt om de klantbijdrage voor Omnibuzz te koppelen aan de tarieven van het openbaar vervoer. Daardoor bestaat de bijdrage uit een opstaptarief en een tarief per afgelegde kilometer overeenkomstig de in het openbaar vervoer gehanteerde systematiek. Omnibuzz heeft de deelnemende gemeenten geadviseerd deze lijn te volgen.
Door aansluiting te zoeken bij de OV-tarieven ontstaat een herkenbare tariefstructuur voor inwoners en wordt de kans vergroot dat binnen Limburg vergelijkbare klantbijdragen gelden voor hetzelfde type vervoer. 4. De bestaande omvang van de vervoersvoorziening blijft gehandhaafd De overgang van zone-afrekening naar kilometerafrekening leidt niet tot een wijziging van het in de verordening opgenomen uitgangspunt dat voor maatschappelijke participatie rekening wordt gehouden met verplaatsingen binnen de directe woon- en leefomgeving met een omvang van maximaal 2.000 kilometer per jaar. De voorgestelde wijziging heeft daarom geen betrekking op de omvang van de voorziening, maar op de wijze waarop de klantbijdrage wordt vastgesteld en op een nadere verduidelijking van bestaande uitgangspunten in de verordening. 5. De voorgestelde verduidelijkingen sluiten aan bij bestaande juridische kaders en uitvoeringspraktijk In de verordening wordt verduidelijkt wat onder de directe woon- en leefomgeving wordt verstaan en wordt expliciet opgenomen dat in bijzondere gevallen een hoger reisbudget kan worden toegekend. Daarnaast wordt vastgelegd dat bij het bepalen van de vervoersbehoefte rekening kan worden gehouden met andere beschikbare vervoersvoorzieningen. Met deze toevoegingen worden bestaande uitgangspunten en afwegingsmogelijkheden explicieter in de verordening vastgelegd.
KANTTEKENINGEN 1. Niet alle effecten van de systeemwijziging zijn vooraf exact te voorspellen De overgang van een zonesystematiek naar een kilometersystematiek kan gevolgen hebben voor het reisgedrag van gebruikers. Afhankelijk van de afstand en frequentie van ritten kunnen de kosten voor individuele reizigers anders uitvallen dan in de huidige situatie. Ook is op voorhand niet met zekerheid vast te stellen of de gewijzigde systematiek invloed heeft op het gebruik van het collectief vraagafhankelijk vervoer. Daarnaast vallen de invoering van de kilometerafrekening en de start van nieuwe vervoerscontracten samen per 1 januari 2028. Eventuele effecten van beide wijzigingen zullen daardoor in de praktijk niet altijd van elkaar kunnen worden onderscheiden. Om die reden zal de ontwikkeling van gebruik, kosten en klantbijdragen na invoering worden gemonitord. D0965243520/243525 Pagina 4 van 5 2. Aansluiting bij het OV-tarief leidt tot lagere inkomsten uit klantbijdragen Voorgesteld wordt om de klantbijdrage gelijk te stellen aan de tarieven van het openbaar vervoer. Deze keuze sluit aan bij het advies van Omnibuzz en draagt bij aan een herkenbare en uniforme tariefstructuur voor reizigers. Uit de door Omnibuzz uitgevoerde analyse blijkt echter dat toepassing van de OV-tarieven leidt tot lagere inkomsten uit klantbijdragen.
Voor de gemeente Simpelveld wordt dit effect, op basis van historische reisgegevens, geraamd op circa € 6.000 per jaar. 3. Gemeenten kunnen afwijkende keuzes maken ten aanzien van klantbijdragen Omnibuzz adviseert de deelnemende gemeenten om de klantbijdrage gelijk te stellen aan het openbaar vervoer. De bevoegdheid om de hoogte van de klantbijdrage vast te stellen blijft echter bij de afzonderlijke gemeenten liggen. Het is daarom mogelijk dat gemeenten binnen de gemeenschappelijke regeling uiteindelijk verschillende keuzes maken ten aanzien van de hoogte van de klantbijdragen. 4. Maatwerk blijft noodzakelijk De verordening bevat een algemeen kader voor het gebruik van het collectief vraagafhankelijk vervoer. Tegelijkertijd blijft de gemeente gehouden iedere aanvraag individueel te beoordelen. Wanneer de persoonlijke omstandigheden van een inwoner daartoe aanleiding geven, kan gemotiveerd worden afgeweken van het standaard reisbudget. Daarmee blijft maatwerk mogelijk binnen de kaders van de Wmo. FINANCIËLE ASPECTEN / AANBESTEDING De overgang van een zonesystematiek naar een kilometersystematiek heeft gevolgen voor de inkomsten uit klantbijdragen. Op basis van door Omnibuzz uitgevoerde analyses leidt aansluiting bij het OV-tarief naar verwachting tot lagere inkomsten uit klantbijdragen. Voor de gemeente Simpelveld wordt dit effect geraamd op circa € 6.000 per jaar.
Deze raming is gebaseerd op historisch reisgedrag en dient als indicatie. De daadwerkelijke financiële gevolgen zijn mede afhankelijk van het toekomstige gebruik van het collectief vraagafhankelijk vervoer. Daarnaast kunnen wijzigingen in reisgedrag als gevolg van de nieuwe afrekensystematiek invloed hebben op de uiteindelijke inkomsten. De invoering van de kilometerafrekening valt samen met de start van nieuwe vervoerscontracten per 1 januari 2028. Eventuele effecten als gevolg van gewijzigde contractvoorwaarden en effecten van de nieuwe afrekensystematiek kunnen daardoor niet volledig los van elkaar worden gezien. COMMUNICATIE Na vaststelling wordt de gewijzigde verordening bekendgemaakt overeenkomstig de wettelijke voorschriften. D0965243520/243525 Pagina 5 van 5 BURGERPARTICIPATIE De Adviesraad Sociaal Domein is geïnformeerd over de voorgenomen wijziging van de verordening. VERVOLG Na vaststelling van de verordening worden de wijzigingen verwerkt in de gemeentelijke uitvoeringspraktijk en afgestemd met Omnibuzz. In aanloop naar de invoering per 1 januari 2028 worden inwoners geïnformeerd over de gevolgen van de overgang van een zonesystematiek naar een kilometersystematiek. Daarnaast worden de uitvoeringsprocessen en communicatie-uitingen aangepast aan de nieuwe systematiek. BIJLAGEN Bijlage 1.
Inhoudelijke wijzigingen Wmo-verordening Simpelveld 2027 (ID: 248504) Bijlage 2. Wmo-verordening Simpelveld 2027 (ID: 248638) In haar vergadering d.d. 3 november 2026, Het college van burgemeester en wethouders in Simpelveld, De burgemeester, De secretaris, Mevrouw S.C.J. Scheepers De heer G.H.J. Hollands