Technische vragen en antw.-PvdA RVS Beleidskader breed sociaal domein (1542932)

TECHNISCHE VRAGEN

Fractie: PvdA

Portefeuillehouder: C.H. Poortvliet

Voorstel / onderwerp: RVS Beleidskader breed sociaal domein (agendapunt 11 raadsvergadering 25 september 2025) (1542932)

1

Vraag

Antwoord

Worden er binnen de huidige uitvoering van de Wmo, Jeugdwet en andere onderdelen van het sociaal domein richtlijnen, handreikingen of interne instructies gebruikt om te bepalen wat wordt verstaan onder “normaliseren” of “eigen mogelijkheden” van inwoners?

‘Normaliseren’ gaat over de vraag of de vraag om zorg en ondersteuning over normale obstakels in het leven gaat of een obstakel waar wel degelijk professionele hulp voor nodig is. Afgelopen decennia is het geleidelijk ‘normaal’ geworden om professionele hulp in te zetten bij lichte problematiek. Dit heeft geleid dat kinderen met lichte hulpvragen in de jeugdhulp belanden, terwijl jongeren met complexe problematiek onvoldoende tijdige en passende zorg kunnen krijgen. Dit is mede door de Hervormingsagenda komende jaren landelijk én lokaal inzet van een discussie over de reikwijdte van de Jeugdwet. ‘Eigen kracht’ of ‘gebruikelijke hulp’ is al langer gedefinieerd en in handreikingen en jurisprudentie vastgelegd. Art. 10 van de concept verordening Jeugdhulp gaat hierop in. Ook wij gebruiken die handreikingen. Normaliseren is niet vast te leggen in een instructie, het is een visie, denkwijze en middels methodieken en gesprekstechnieken gaan onze consulenten dit gesprek aan met het gezin. Dit is een doorgaande ontwikkeling waar we middenin zitten, waarbij we Zeeuws breed dezelfde methodieken gaan gebruiken om het gesprek aan te gaan. Nu de visie op opgroeien en opvoeden duidelijk is beschreven gaan we middels het uitvoeringsplan Doorontwikkeling van de toegang werken aan het implementeren van de passende methodiek om consulenten te voorzien van een vaste werkwijze hieromtrent.

Een voorbeeld van een uniforme werkwijze is 1Gezin1Plan1Regisseur. Dit vraagstuk speelt minder in de Wmo, omdat het daar vaak om volwassenen inwoners gaat die dingen (deels) niet meer zelf kunnen en daarom huishoudelijke ondersteuning, vervoer, een hulpmiddel of dagbesteding nodig hebben. Maar ook daar is het niet vanzelfsprekend om elk gevolg van ouder worden, te compenseren, Zo is het bijvoorbeeld vaak mogelijk om huishoudelijke taken anders te verdelen over de week of een robotstofzuiger aan te schaffen. Wat mensen met slimme oplossingen nog zelf kunnen, nemen we niet over. Dat draagt bij aan de zelfstandigheid en zelfregie van de inwoner én houdt de hulp beschikbaar waar deze wel noodzakelijk is. Het wegingskader voor Huishoudelijke Ondersteuning is beschreven in het normenkader HHM en in de brochure Huishoudelijke ondersteuning geven we tips. Deze oplossingen loopt ook de consulent na.

2

Indien het antwoord op vraag 1 ja is: kunt u aangeven welke documenten dat zijn (bijvoorbeeld een interne handreiking, beslisboom of een landelijke richtlijn zoals de VNGhandreiking Gebruikelijke hulp)?

Momenteel maken we gebruik van bestaande algemene richtlijnen, zoals de VNG-handreiking Gebruikelijke hulp. In het kader van het voorliggende beleidskader gaan we het gebruik in de uitvoering verder ontwikkelen. Dit is echter iets anders dan ‘normaliseren’. Hier zijn nog geen landelijke richtlijnen voor. Dit is nog in ontwikkeling in het kader van de Hervormingsagenda, zoals aanpassing ‘reikwijdte Jeugdwet’. De eerste stap hebben we gezet met ons beleidskader en de concept verordening jeugdhulp en zetten we door in de uitvoering. Voor Wmo is er het normenkader HHM en de brochure voor Huishoudelijke Ondersteuning. Dagbesteding bij ouderen wordt liefst zo snel mogelijk ingezet omdat cliënten dan nog voldoende kunnen wennen aan deze ondersteuning alvorens zij werkelijk afhankelijk worden. Hulpmiddelen worden altijd ‘goedkoopst adequaat’ ingezet door de gekwalificeerde leverancier. Deze gaat hiervoor na de lopende aanbesteding gebruik maken van Functioneel Gericht Indiceren als methode. Begeleidingsvragen richten zich vaak op hulp bij dagritme, verslavingsgerelateerde problemen, NAH, autisme. Daarbij wordt samen met de cliënt de doelen bepaald en door de zorgverlener een ondersteuningsplan opgezet. Dit is maatwerk.

3

Indien het antwoord op vraag 1 nee is: hoe beoordeelt de ambtelijke organisatie op dit moment of een hulpvraag valt onder “normaliseren” of “eigen mogelijkheden”?

Dit is te allen tijde maatwerk en ter beoordeling aan professionals. In het kader van ‘eigen kracht’ en gebruikelijke hulp zijn handreikingen beschikbaar en worden deze gebruikt. Verordeningen en jurisprudentie hebben dit verder uitgewerkt. In het kader van ‘normaliseren’, gaan we dit verder ontwikkelen. Dit is een landelijke ontwikkeling, waarbij een maatschappelijke dialoog en aangepaste wetgeving ons moet ondersteunen. We gaan in de ontwikkeling van het Stevig Lokaal Team inzetten op het versterken van expertise van onze professionals hierop. Helpend hierin zijn methodieken die we hiervoor gaan gebruiken in de uitvoering: 1Gezin1Plan1Regisseur en werkkaarten van het Nedelands Jeugd Instituut (NJI). Aan de basis hiervan staat de kennis en deskundigheid van de professional die bekend is met wat een ‘normale’ ontwikkeling van een kind is en hierover het

25-sep-25RVS Beleidskader breed sociaal domein (1542932) technische vragen PvdA68d4e1559becb_TEMP_OPDF 1

TECHNISCHE VRAGEN

Fractie: PvdA

Portefeuillehouder: C.H. Poortvliet

Voorstel / onderwerp: RVS Beleidskader breed sociaal domein (agendapunt 11 raadsvergadering 25 september 2025) (1542932) Vraag

Antwoord gesprek met het gezin aangaat.

4

5

Worden in de verschillende domeinen (bijvoorbeeld Wmo en Jeugdwet) dezelfde richtlijnen, handreikingen of instrumenten gebruikt bij de beoordeling van “normaliseren” en “eigen mogelijkheden”? Indien dit verschilt per domein, kunt u aangeven welke verschillen er zijn?

We gebruiken niet dezelfde richtlijnen, omdat het echt verschillende zorg- en ondersteuningsvragen zijn en het vaak andere levensfases betreft. Wetgeving is ook verschillend.

Gaat de wijze van beoordelen of het gebruik van richtlijnen, handreikingen of instrumenten bij het toepassen van “normaliseren” en “eigen mogelijkheden” wijzigen na vaststelling van het beleidskader breed sociaal domein? Indien ja, kunt u aangeven welke wijzigingen dit betreft (bijvoorbeeld het invoeren of vervangen van specifieke handreikingen)?

Ja, zie hierboven. Exacte wijzigingen moeten nog uitgewerkt worden. Momenteel ligt het beleidskader ter besluitvorming aan u voor. Nadere uitwerking daarvan volgt conform visie en landelijke wetgeving.

Op het gebied van de Wmo als het gaat om huishoudelijke hulp, vervoer en dagbesteding is deze vraag niet te vergelijken. Op het onderdeel begeleiding enigszins. Dit gaat om verschil in levensfases en wat je daarbij mag verwachten van de omgeving. Daarbij ook het verschil in is het een vraag voor het kind of een vraag om opvoedingsproblematiek en ligt dit bij de ouder?

25-sep-25RVS Beleidskader breed sociaal domein (1542932) technische vragen PvdA68d4e1559becb_TEMP_OPDF 2