Technische vragen en antw. LSD - RVS Kostendekkendheid havens (1195503)

TECHNISCHE VRAGEN

Fractie: LSD

Portefeuillehouder: Van Burg

Voorstel / onderwerp: Kostendekkendheid Havens (1195503)

1

2

Vraag

Antwoord

Welke tariefsverhoging is de afgelopen jaren toegepast ten aanzien van de recreatieve vaart in het kader van kostendekkendheid?

Wanneer wordt gekeken naar tarieven voor recreatieve ligplaatsen en passanten, zijn de tarieven sinds het jaar 2014 met 60% gestegen. Daarbij gaat het om 20% reguliere indexatie en 40% op basis van integrale kostendoorberekening. Deze tarieven voldoen daarbij ook aan de uitgangspunten van marktconformiteit.

Welke financieel voordeel heeft de beroepsvaart in Zierikzee en Bruinisse vanaf 2012 genoten (in bedrag en per jaar).

Hiervoor verwijzen wij naar het overzicht dat wij eerder hebben opgesteld. In dit overzicht is een theoretische berekening opgenomen vanaf 1997, waarin naast de jaarlijkse indexering i.v.m. inflatie ook een extra verhoging is berekend. Bedragen eruit Het betreft de beantwoording van technische vraag: https://schouwenduiveland.raadsinformatie.nl/document/13787063/1?connection_type=16&connection_id=912100

3

4

5

6

Van welk verschil zou sprake zijn als vanaf 2012 de jaarlijkse inflatie was gecorrigeerd (voor zowel Bruinisse als Zierikzee)?

De Verordening scheepvaartrechten wordt ieder jaar geïndexeerd, dus ook in de periode 2012 tot en met heden.

Wanneer de beroepsvaart zich gedwongen voelt om ligplaatsen op te zeggen, welke consequenties heeft dat voor de gemeente ten aanzien van kostendekkendheid en welke alternatieven zijn er voor deze lege ligplaatsen?

Dat heeft gevolgen voor de bestaande baten en lasten ten aanzien van de exploitatie havens. En daarmee uiteraard ook voor de gemiddelde kostendekkendheid van de gemeentelijke havens. Er is geen planvorming voor het gebruik van deze ligplaatsen door middel van een alternatieve invulling.

Welke investeringen moeten worden gedaan om de ligplaatsen/haven geschikt te maken voor andere activiteiten en inkomsten te genereren?

De havens van Bruinisse en Zierikzee blijven bestaan, ook wanneer er sprake is van een (aanzienlijke) leegstand. Er zijn wellicht andere functies mogelijk in deze havens, die zorgen voor een ander gebruik maar ook inkomsten kunnen genereren. We kunnen de kosten van investeringen zonder duidelijke planvorming niet inzichtelijk maken.

In de Vluchthaven is een deel niet van de gemeente maar van Rijkswaterstaat. Welke tarieven zijn daar van toepassing? Zijn deze tarieven kostendekkend?

In 1999 is de Vluchthaven Bruinisse door De Domeinen verkocht aan de gemeente. In de akte is opgenomen dat het noordelijke gedeelte van de haven zijn vluchtfunctie behield tot 31 december 2006 totdat de nieuwe vluchtplaatsen bij de Krammersluizen waren gerealiseerd. Vóór het aflopen van deze termijn kwam Rijkswaterstaat met het verzoek de Vluchthaven langer te mogen gebruiken als Vluchthaven omdat de voorzieningen bij de Krammersluizen nog niet in gebruik waren. De gemeente is hiermee akkoord gegaan. De overname van de gehele Vluchthaven is voortgekomen uit de wens van de voormalige gemeente Bruinisse om de overcapaciteit van de vissersvloot te verplaatsen naar de Vluchthaven. In 2007 is het noordelijk deel ook overgedragen aan onze gemeente. De gehele Vluchthaven is dus eigendom van onze gemeente en de tarieven worden in rekening gebracht voor alle ligplaatsen op basis van de publiekrechtelijke verordening Scheepvaartrechten.

9-okt-24

Technische vragen LSD 1195503

1

TECHNISCHE VRAGEN

Fractie: LSD

Portefeuillehouder: Van Burg

Voorstel / onderwerp: Kostendekkendheid Havens (1195503)

7

Vraag

Antwoord

Wanneer er ligplaatsen worden opgezegd, worden de tarieven van deze ligplaatsen niet verdisconteerd in de overige ligplaatsen. Klopt dat?

De huidige bezetting (peiljaar 2023) is bekend. Deze gegevens geven inzicht in het aantal vaste ligplaatshouders per haven, het aantal m2 bootoppervlak en het aantal bezette boxen. Deze informatie vormt de basis om eventuele leegstand in toekomstige jaren te kunnen vaststellen. Bij een afwijking van de baten ten opzichte van voorgaand jaar kunnen wij per haven een analyse maken waarbij wordt vastgesteld welke parameters zijn gewijzigd: 1) het aantal vaste ligplaatshouders 2) het aantal m2 3) het aantal bezette boxen Door deze analyse jaarlijks uit te voeren wordt een trend zichtbaar op basis waarvan eventuele leegstand kan worden vastgesteld. Periodiek dient de kostendekkendheid van de havens te worden doorgerekend en op basis van die uitkomst, moet een beslissing worden genomen over de inrichting van de havens en een eventuele verhoging van tarieven.

8

Zijn de cijfers en percentages in deze tabel juist gecombineerd?

De baten van de beroepsvaart zijn een onderdeel van de totale baten van de betreffende haven. In 2020 heeft de raad besloten de tarieven voor de recreatievaart en privaatrechtelijke overeenkomsten te verhogen naar marktconform met ingang van 2021. In het rapport van 2023 is de verhoging van de tarieven voor de beroepsvaart verwerkt. Korte toelichting op het percentage kostendekkendheid, peiljaar 2023 (volgens rapport). Voorbeeld haven Zierikzee Kostendekkendheid op basis van de begroting 2023: 84% (€ 379.639/ € 450.784). Kostendekkendheid na herijken lasten en baten, maar vóór het verhogen van de tarieven: 68% (€ 351.458 / € 513.310). Kostendekkendheid na herijken lasten en baten én het verhogen van de tarieven: 87% (€ 445.948 / € 513.310). De stijging van de tarieven voor de beroepsvaart met 185% tot 257% genereert een extra baat van € 94.490, waardoor de kostendekkendheid 87% wordt. Na het verhogen van de tarieven voor de beroepsvaart vertegenwoordigen zij 29% van de totale baten in Zierikzee.

9

Wat is de kostendekkendheid van alle gemeentelijke havens in totaliteit? In het rapport wordt gesteld 80-85%.

De totale kostendekkendheid van alle havens, na herijken van de lasten en baten én het verhogen van de tarieven voor de beroepsvaart, komt uit op 98%.

Hoe kan het resterende deel dan een dergelijke forse verhoging inhouden?

Eerder zijn de tarieven van andere ligplaatsen al verhoogd met uitzondering van de ligplaatsen voor de beroepsvaart. Dat betekent dat voor deze categorie nog een verhoging noodzakelijk is. De baten van de beroepsvaart zijn een onderdeel van de totale baten. Naast privaatrechtelijke overeenkomsten die baten genereren is er in Zierikzee ook sprake van recreatieve baten. Zie ook de toelichting op vraag 11.

9-okt-24

Technische vragen LSD 1195503

2

TECHNISCHE VRAGEN

Fractie: LSD

Portefeuillehouder: Van Burg

Voorstel / onderwerp: Kostendekkendheid Havens (1195503)

10

11

12

13

Vraag

Antwoord

Uit het voorstel blijkt dat het nadeel per jaar zonder aanpassing/verhoging van de tarieven € 130.909 betreft. Betekent dat, wanneer er geen verhoging van de liggelden plaatsvindt, de structurele lasten voor de gemeente € 130.909 zijn?

De actualisatie van de exploitatie van de havens leidde tot een structureel nadeel van € 130.909. Dit is reeds in de begroting verwerkt op basis van het raadsbesluit van 28 maart 2024. Om, naar aanleiding hiervan, op 100% kostendekkendheid uit te komen is een verhoging van de liggelden noodzakelijk van € 211.365. Deze verhoging hebben we al in de aan u aangeboden begroting 2025 verwerkt. Als u toch niet besluit tot het verhogen van de liggelden betekent dat, ten opzichte van de voorliggende begroting, een structureel nadeel van € 211.365.

Bij beslispunt 5 staat: In te stemmen met het structurele voordeel vanaf 2025, € 211.365, toe te voegen aan de budgettaire ruimte 2025 en verder. Wordt dit bedrag niet toegevoegd aan de exploitatie havens? Graag uitleg.

Het structurele nadeel bij vraag 10 van € 130.909 is ten laste van de budgettaire ruimte gebracht. Het is daarom logisch om de structurele baten uit de verhoging van de liggelden van € 211.365 ook weer toe te voegen aan de budgettaire ruimte. De havens maken gewoon onderdeel uit van onze concernbegroting. Zo is het ook in de begroting 2025 verwerkt.

Wanneer bij vraag 14 het antwoord ‘ja’ is, waarom is er dan sprake van een structureel voordeel van € 211.365?

Zie antwoord bij 11.

Graag een toelichting ten aanzien van bijlage 10. Het lijkt er op dat zowel de haven van Bruinisse als Zierikzee door de verhoging van de tarieven, de duurste havens worden.

De tarieven van andere havens zeggen niets over de kostendekkendheid van die specifieke havens en in hoeverre voldaan wordt aan vigerende wet- en regelgeving. Daardoor kan op basis van het overzicht ook niet gesteld worden dat zowel de haven van Bruinisse als Zierikzee, de duurste havens worden. “ACM constateert dat veel gemeenten de tarieven van jachthavens baseren op een vergelijking van tarieven met omliggende jachthavens. Een vergelijking zegt echter niet of het tarief wel alle kosten dekt. Anita Vegter, bestuurslid ACM: “Gemeenten moeten eerst kijken of ze alle kosten doorberekenen in hun tarief. Daarna kunnen ze hun tarief vergelijken met die van omliggende jachthavens. Aanpassen van het tarief kan dan nog steeds, zolang het tarief maar alle kosten dekt.” Er is een overzicht (inclusief leeswijzer) opgesteld maar het zuiver vergelijken van de havens is onmogelijk wegens;      

14

Kan het dossier ‘Kostendekkendheid’ havens een exceptieve toetsing (toets op de rechtsbeginselen op basis van behoorlijk bestuur) doorstaan?

9-okt-24

De omvang van de economische activiteiten in een haven. Het ontbreken van een beroepshaven met vaste ligplaatsen. Het ontbreken van tarieven voor een bepaald type beroepsvaart. De eigendomsstructuur. Wij niet kunnen beoordelen of een haven moet voldoen aan de WM&O. Of een haven, die op basis van de eigendomsstructuur verplicht is aan de WM&O te voldoen, feitelijk ook aan deze wet voldoet.

Bij exceptieve toetsing wordt beoordeeld of het besluit rechtmatig is. Dan gaat het om de rechtsbeginselen op basis van behoorlijk bestuur. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat het dossier Kostendekkendheid havens deze toets niet zou doorstaan. Het verhogen en de vaststelling van de dergelijke tarieven is een zelfstandige bevoegdheid van de raad.

Technische vragen LSD 1195503

3

TECHNISCHE VRAGEN

Fractie: LSD

Portefeuillehouder: Van Burg

Voorstel / onderwerp: Kostendekkendheid Havens (1195503) Vraag

Antwoord De belastingrechter is in beginsel niet bevoegd om over de in de verordening vastgelegde tarieven te oordelen, tenzij deze tariefstelling of de stijging van het tarief leidt tot een willekeurige of onredelijke belastingheffing die de wetgever bij het toekennen van voormelde bevoegdheid niet op het oog kan hebben gehad. Daarvan is in casu geen sprake aangezien de verhoging valt binnen de grens van de maximale kostendekkendheid. Daarbij is nergens wettelijk vastgelegd dat een tariefstijging gemaximeerd mag zijn.

15

Welke kosten zijn toe te schrijven aan de recreatie en welke kosten zijn toe te schrijven aan beroepsvaart?

Deze vraag heeft alleen betrekking op de haven van Zierikzee, aangezien daar sprake is van gemengd gebruik. De kosten worden in dezelfde verhouding toegerekend aan de gebruiker (recreatief / beroeps) als de verhouding van de baten. Dat betekent dat 29,2% van de kosten aan de beroepsvaart wordt toegerekend (dit is het aandeel in de totale baten van de beroepsvaart na verhogen van de tarieven). OF: wordt met de vraag bedoeld de onderdelen die wij t.l.v. de openbare ruimte hebben ondergebracht (kades e.d.)? Dat is beschreven in hoofdstuk 4 juridische context en 6.1 onderdeel onderhoud. Om die verdeling vast te stellen is beoordeeld of de kosten die ten laste van de havenexploitaties worden geboekt juist en volledig zijn. Vervolgens zijn de totale lasten per haven bepaald.

16

Wat is de achterliggende berekening van de stijgingen van 257% en 122%?

9-okt-24

De stijging van de tarieven komt voort uit de taxaties van de havens. Op basis van deze taxaties is de stijging van de tarieven uitgedrukt in een percentage volgens de formule: (marktconform tarief op basis van taxatie -/- tarief volgens de verordening scheepvaartrechten) / tarief volgens de verordening scheepvaartrechten x 100%.

Technische vragen LSD 1195503

4