Strandreddingsbrigade Evaluatie 2020
Tekst van het document
Evaluatie 2020 Evaluatie 2020
Strandreddingsbrigade Westerschouwen
STRANDREDDINGSBRIGADE
WESTERSCHOUWEN
Inhoudsopgave 1. Voorwoord ............................................................................................................................ 4 2. Preventie en toezicht ............................................................................................................ 5 2.1
Toezichtsperiode .......................................................................................................... 5
2.2
Preventie ...................................................................................................................... 5
2.3
Afgebakende gebieden ................................................................................................ 5
2.4
Risico gestuurd toezicht............................................................................................... 6
2.5
Repressie ...................................................................................................................... 6
3. Werving en selectie van lifeguards ..................................................................................... 7 3.1
Drie pijlers ................................................................................................................... 7
3.2
Regionale betrokkenheid vergroten ............................................................................. 7
3.3
Online bereik versterken .............................................................................................. 8
3.4
Direct contact stimuleren ............................................................................................. 8
3.5
Aangepast selectieproces ............................................................................................. 9
3.6
Effect van werving en selectie ..................................................................................... 9
4. Opleidingen ......................................................................................................................... 10 4.1
COVID -19 ................................................................................................................ 10
4.2
Lifeguard-opleidingen ............................................................................................... 10
4.3
Vaaropleiding ............................................................................................................ 11
4.4
Rijopleiding ............................................................................................................... 11
4.5
EHBO-opleidingen .................................................................................................... 12
4.5
Totaaloverzicht .......................................................................................................... 13
5. Materiaal ............................................................................................................................. 14 5.1
Onderhoud materiaal ................................................................................................. 14
5.2
Nieuw materiaal ......................................................................................................... 14
5.3
Trackingsysteem vaar- en voertuigen ........................................................................ 15
5.4
Bereikbaarheid Vuurtorenpad.................................................................................... 15
5.5
Werkgroep materiaal ................................................................................................. 16
6. Bijzonderheden seizoen 2020............................................................................................. 17 6.1
COVID-19 ................................................................................................................. 17
6.2
Overlast Scharendijke ................................................................................................ 18
6.3
Overlast Westenschouwen ......................................................................................... 18
6.4
Verklikkerplaat .......................................................................................................... 19
-2-
6.5
Uitdagingen communicatie ........................................................................................ 19
7. Bijzondere hulpverleningen .............................................................................................. 22 8. Operationele statistieken 2020 .......................................................................................... 24 8.1
Postbezetting .............................................................................................................. 24
8.2
Bezetting opschaallocaties ......................................................................................... 25
8.3
Risicovolle omstandigheden ...................................................................................... 25
8.4
Hulpverleningen ........................................................................................................ 26
-3-
1. Voorwoord 2020 is voor iedereen een vreemd jaar, voor de Strandreddingsbrigade Westerschouwen niet anders. Door het coronavirus moesten we onze activiteiten tijdelijk stilleggen, sliepen de vrijwilligers in de zomer niet op de reddingsposten en werd het een hele drukke zomer. Geen Concert at Sea, wel 1,5 meter afstand houden. Landelijk stond het werk van de reddingsbrigade, mede door de drukte op de stranden en een aantal verdrinkingen, in de spotlights. Gelukkig waren er in de zomer van 2020 geen verdrinkingen op het Schouwse strand, maar de landelijke aandacht voor strandveiligheid doet iedereen beseffen dat veilig recreëren in zee een wankel evenwicht is. In de gemeenteraad is opgeroepen tot een brede evaluatie van strandveiligheid. Het is goed te zien dat dit traject breed opgepakt wordt. De zee is dynamisch, veiligheid vraagt om continu anticiperen. In deze evaluatie geven we inzicht in de operationele prestaties van 2020, de bijzonderheden van dit zomerseizoen en werving en opleiding van lifeguards. Het geeft inzicht in de manier waarop Strandreddingsbrigade Westerschouwen heeft geanticipeerd op de coronacrisis, en heeft gewerkt aan de veiligheid op het Schouwse strand. Ik wens u veel leesplezier, Jesse van Meggelen, Voorzitter
-4-
2. Preventie en toezicht 2.1 Toezichtsperiode In de periode vanaf het weekeinde van 25 april tot en met het weekeinde van 24 oktober waren de lifeguards van de Strandreddingsbrigade Westerschouwen (SRB) aanwezig op het strand. Tijdens deze periode houden zij toezicht in afgebakende gebieden en waarschuwen ze strandbezoekers preventief bij risicovolle situaties. Daarnaast treedt de SRB op bij calamiteiten en ongevallen. Dit wordt ook wel repressief optreden genoemd. Buiten de toezichtperiode is de SRB ook aanwezig op het strand, om bij kans op risicovolle recreatie op de Verklikkerplaat recreanten preventief te waarschuwen voor de mogelijke gevaren. 2.2 Preventie “Voorkomen is beter dan genezen”, dat geldt ook voor veilig recreëren op het strand. Badgasten worden dan ook op risico’s gewezen en aangesproken bij gevaarlijke situaties. Dit gebeurt primair door strandbezoekers actief aan te spreken binnen de afgebakende gebieden. Strandbezoekers worden ook geïnformeerd over risicovolle situaties door middel van vlaggen op de reddingsposten. Daarnaast treedt de SRB op als gastheer en eerste aanspreekpunt voor de strandbezoeker. Hierbij staat de strandbezoeker centraal en wordt bijgedragen aan een positieve beleving van de Schouwse stranden. De SRB is ook online aanwezig: op de website, de strand-app en de social media.
De berichten op de social media zijn een vaak gedeelde bron van informatie. Daarnaast zijn de voertuigen in de zomer van 2019 uitgerust met een spandoekjes. Door dit extra communicatiemiddel wordt de veiligheidsboodschap van de vlaggen op de auto’s herhaald. Via deze spandoekjes werd dit jaar ook extra aandacht besteed aan coronaveilig recreëren In 2020 werd er steeds vaker vanaf het rescueboard gepatrouilleerd. De lifeguards blijven dichtbij de baders, zijn goed aanspreekbaar door de badgasten en kunnen zonder hulp van een boot een verre zwemmer aanspreken. Een prima manier om het toezicht in de zones te versterken! 2.3 Afgebakende gebieden In zeven gebieden kunnen lifeguards ingezet worden om continu toezicht te houden. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten afgebakende gebieden, zo kent de SRB vaste toezichtlocaties en opgeschaalde toezichtlocaties. Vaste toezichtlocaties zijn locaties waar een van de drie vaste reddingsposten staan. Bij aanwezigheid van lifeguards wordt hier de roodgele vlag gehesen. Opgeschaalde toezichtlocaties zijn locaties die alleen worden bemenst wanneer de situatie hierom vraagt.
-5-
2.4 Risico gestuurd toezicht Naast toezicht in afgebakende gebieden houdt de SRB ook risico gestuurd toezicht. Door middel van risico gestuurd toezicht wordt er aandacht gegeven aan risicovolle locaties die niet worden afgebakend door rood-gele vlaggen maar wel aandacht van de lifeguards vereisen. Deze risicolocaties zijn strandovergang Brouwersdam-1, de Spuisluis, de Verklikkerplaat en de veiligheidslijn. 2.5
Repressie
Het repressief optreden omvat onder andere het bestrijden van calamiteiten en ongevallen. Daarnaast heeft de SRB in het kader van repressie een coördinerende en sturende rol in het geval van vermissingen en vondelingen in het verzorgingsgebied. Bovendien kan de SRB via het Kustwachtcentrum Den Helder en de 112meldkamer in Bergen Op Zoom opgeroepen worden voor assistentie dan wel ondersteuning bij diverse incidenten. Hierin sluit de SRB zich aan bij de reguliere opgeschaalde inzet die gecoördineerd wordt vanuit de meldkamer van de Veiligheidsregio Zeeland of het Kustwachtcentrum in Den Helder.
-6-
3. Werving en selectie van lifeguards 3.1 Drie pijlers Met de inwerkingtreding van de Dienstverleningsovereenkomst Strandveiligheid zijn de SRB en gemeente Schouwen-Duiveland overeengekomen om voorlichtings- en wervingsactiviteiten uit te breiden. Deze uitbreiding is samengevat in de volgende drie pijlers:
Regionale betrokkenheid vergroten; Online bereik versterken; Direct contact stimuleren.
3.2 Regionale betrokkenheid vergroten In 2019 is een start gemaakt met het aanhalen van contacten met lokale partijen om het werk van vrijwilligers onder de aandacht te brengen. Hieruit bleek dat veel mensen niet bekend zijn met het vrijwillige karakter van de SRB. Dit jaar is het aanhalen van lokale contacten gecontinueerd. De SRB heeft zich hierbij gericht op het Pontes Pieter Zeemancollege, de maatschappelijke diensttijd (MDT) en diverse lokale media. In oktober 2019 heeft de SRB deelgenomen aan de stagemarkt van het Pontes Pieter Zeemancollege. Hoewel dat leidde tot een aantal geïnteresseerden, heeft dit niet geleid tot daadwerkelijke aanmeldingen. Het uitblijven van aanmeldingen is mogelijk te wijten aan de onzekerheid die de coronacrisis met zich meebracht. Voor volgend jaar zal daarom worden geëvalueerd hoe invulling kan worden gegeven aan de samenwerking met het Pontes Pieter Zeemancollege gedurende de coronatijd. Afgelopen voorjaar heeft de SRB van Reddingsbrigade Nederland een aanvraag gekregen voor het organiseren van een weekopleiding ten behoeve van de MDT. Aan deze weekopleiding zouden een aantal studenten van het CIOS Goes deelnemen. De studenten zouden na het succesvol afronden van de 40 uur durende opleiding minimaal 40 uur worden ingezet als lifeguards.
Vanwege de toen geldende coronamaatregelen was de SRB helaas genoodzaakt om deze weekopleiding af te gelasten. Indien de coronamaatregelen dat toelaten, zal de SRB in 2021 nogmaals proberen om een MDT-weekopleiding te organiseren. Om meer bekendheid te creëren over het werk dat de SRB verricht heeft er in 2020 weer regelmatig contact plaatsgevonden met diverse lokale media. Dit resulteerde in artikelen en reportages in diverse bladen en op divers webpagina’s. Twee voorbeelden hiervan zijn de rapportages over lifeguards Matté en Wies, zie volgende bladzijde. Deze artikelen zijn gericht op het vergroten van de naamsbekendheid en de werkzaamheden die de SRB op het strand verricht, daarnaast benadrukken deze artikelen het vrijwillige karakter van de SRB. De lifeguards laten namelijk zien hoe zij hun leven combineren met hun hobby, het lifeguarden. Op andere persmomenten wordt de verbinding tussen het eiland en de SRB benadrukt. Het artikel begin januari in de PZC over de oprichters van de vereniging, de heer en mevrouw Van der Haven, is hier een goed voorbeeld van. De planning is om ook voor de werving van 2021 aandacht te vragen middels een persbericht.
-7-
3.3 Online bereik versterken Bij het werven van leden richt de SRB zich voornamelijk op jongeren, welke veelal online te vinden zijn. Daarom heeft de SRB het afgelopen jaar geïnvesteerd de versterking van de online zichtbaarheid. Hierbij heeft de SRB zich in het bijzonder geconcentreerd op het vernieuwen van de website en het vergroten van het bereik op sociale media. Sinds 2017 wordt er door middel van vier campagnes gewerkt aan strategische en doelgerichte externe communicatie richting een breed pallet aan belanghebbenden rondom de SRB. De vier campagnes zijn: #WerkenAanVeiligStrand, #SlimNaarHetStrand, #LifeguardsOffDuty ‘en #TrotsOpDeSchouwseKust. Sinds er met deze vier campagnes wordt gewerkt is het aantal volgers op de verschillende social media kanalen gestegen. Het aantal volgers op Instagram is bijvoorbeeld in de afgelopen jaren van 300 naar 1400 volgers gestegen. Aangezien veel fysieke activiteiten niet door kunnen gaan vanwege de coronacrisis, heeft de SRB voor 2021 de ambitie om de inzet van gesponsorde berichten uit te breiden om werving te intensiveren. 3.4 Direct contact stimuleren Direct contact met potentiële leden is de beste manier om deze leden te werven. Hierom worden contacten met andere brigades onderhouden, worden evenementen bezocht en wordt het gesprek aangegaan met strandbezoekers.
Vanuit het verleden gezien worden de meeste leden geworven door het directe contact met collega lifeguards. Dit gebeurt op twee manieren. Ten eerste zijn veel leden van de SRB niet alleen lid bij de SRB, maar ook bij andere reddingsbrigades. Deze leden moedigen we aan om bij hun andere reddingsbrigade zoveel mogelijk potentiële lifeguards te motiveren om zich aan te melden bij de SRB. Ten tweede worden leden ook aangemoedigd om bij evenementen zoals Serious Rescue leden te werven. Een andere manier om in contact te komen met potentiële leden, is door te participeren aan verschillende evenementen die op en rond het eiland worden georganiseerd, zoals de Burghse Dag. Vanwege de coronacrisis heeft de Burghse dag echter niet kunnen doorgaan. Het jaarlijks terugkerende evenement Serious Rescue is ook afgelast. Aangezien de coronamaatregelen nog enige tijd onder ons zullen blijven, zal de SRB in 2021 meer aandacht geven aan online contact om het verlies aan het direct contact op te vangen.
-8-
3.5 Aangepast selectieproces Normaliter wordt elk jaar een kennismaking- en selectieweekend (KMW) georganiseerd. Tijdens dit weekend komen alle kandidaat aspirant-lifeguards langs om tijdens twee intensieve dagen kennis te maken met de SRB. Daarnaast worden tijdens het KMW diverse competenties getoetst bij de kandidaten. Vanwege het uitbreken van de coronacrisis bleek het echter niet mogelijk om het KMW te organiseren zoals we dat gewend zijn. Hierop heeft een kleine groep leden in een zeer kort tijdsbestek een nieuwe selectieprocedure ontwikkelt. Deze selectieprocedure bestaat uit drie onderdelen. De eerste selectieronde is in de vorm van een motivatiegesprek. Dit gesprek heeft een poortwachtersfunctie en is ervoor bedoeld om alleen de meest potentiële kandidaten toe te laten tot de volgende selectieronde. In de tweede selectieronde wordt een kandidaat uitgenodigd om twee dagen mee te draaien met ervaren lifeguards. Tijdens deze meeloopdagen krijgt de kandidaat uitleg over de werkzaamheden die door de SRB worden uitgevoerd. Daarnaast worden een aantal conditie onderdelen afgenomen om te beoordelen of de kandidaat aan de competenties voldoet. Wanneer de kandidaat de eerste en tweede selectieronde met succes heeft afgerond, wordt de kandidaat aangenomen waarna de derde selectieronde begint: het aspirant-lidmaatschap.
3.6 Effect van werving en selectie Het versneld opzetten van een aangepaste selectieprocedure heeft resultaat gehad. Er zijn dit jaar, ondanks de onzekerheden van de coronacrisis, 21 nieuwe lifeguards ingestroomd. De SRB is tevreden met dit resultaat, ondanks dat het niet zo hoog is als gewenst. 30 25 25 20
23
21 18
17 13
15
21
15
11
10 5 0 2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Aspirant lifeguards
We ervaren al een aantal jaar dat bekenden die elkaar enthousiasmeren de beste manier is om lifeguards te werven. Het aanboren van een nieuwe lokale doelgroep kost tijd, en vraagt verbinding met het eiland. Tegelijkertijd zien we ontwikkeling dat recreatieondernemers in de zomer springen om personeel en dat landelijk op steeds meer plaatsen het werk van de lifeguards betaald wordt.
-9-
4. Opleidingen 4.1 COVID -19 Toen alle opleidingen in maart werden voorbereid, werden de voorbereiding abrupt stilgelegd door het uitbreken van de coronacrisis. Als gevolg van deze crisis en de onzekerheid is intensief gezocht naar een alternatieve vorm van opleiden waarmee een achterstand zoveel mogelijk werd voorkomen. Met dank aan enkele opleiders zijn in korte tijd verschillende theorielessen opgezet die online werden aangeboden aan de kandidaten en leden. Hierdoor werd iedereen in staat gesteld om hun kennis na de winterslaap weer op te frissen en zich voor te bereiden op het nieuwe seizoen. Met enkel theorielessen kun je lifeguards echter niet opleiden. Gelukkig bleek het in de maanden juli en augustus weer mogelijk om praktijklessen te organiseren. Hierdoor hebben we in de eerste week van juli een weekopleiding kunnen organiseren en konden aspirantlifeguards gelijk starten met het oefenen van hun vaardigheden. Dankzij de mogelijkheid om weer praktijklessen te organiseren zijn achterstanden in opleidingen tot een minimum beperkt. 4.2 Lifeguard-opleidingen De lifeguards worden opgeleid volgens de landelijke opleidingslijn van Reddingsbrigade Nederland. De opleidingslijn bevat de opleidingen voor alle hulpverleningstaken die de SRB kent, zoals het verlenen van eerste hulp, het uitvoeren van de toezichttaak en het redden van drenkelingen.
De opleidingen van Reddingsbrigade Nederland worden internationaal erkend door de International Lifesaving Federation (ILS). Er zijn dit jaar twee examens afgenomen. Het eerste examen vond begin juli plaats, na de eerste ‘anderhalve-meterweekopleiding’. Deze weekopleiding is gestart met tien kandidaten, daarvan zijn uiteindelijk vier Junior Lifeguards en vijf Lifeguards geslaagd.
- 10 -
Normaliter is het tweede examen, aan het eind van het seizoen, een groot examen waarmee het seizoen wordt afgesloten. Om de kans op besmettingen te verkleinen is er echter voor gekozen om dit grote examen te splitsen in twee kleine examens. Op 6 september waren daarom eerst de Junior Lifeguards en Lifeguards aan de beurt, met als resultaat elf nieuwe Junior Lifeguards en vier nieuwe lifeguards. Het examen van de Senior Lifeguards en chauffeurs werd in eerste instantie verplaatst naar 12 oktober. Vanwege de oplopende coronabesmettingen is echter besloten om het examen verder uit te stellen naar het voorjaar van 2021. We hopen dat deze lifeguards dan alsnog voor het seizoen van 2021 op examen kunnen. 4.3 Vaaropleiding Voor het varen met reddingsboten en de rescue watercrafts (RWC) is een interne opleidingslijn vastgesteld. Deze opleidingslijn omvat alle elementen die van belang zijn bij het opereren van een reddingboot. Zo bevat de opleiding theoretische kennis over de vaartuigen die de SRB in gebruik heeft en het gebied waarin de SRB opereert. Daarnaast bevat de opleiding praktische aspecten zoals het beheersen van de reddingsboot of RWC. Bijvoorbeeld de boot of RWC op zijn plaats houden bij een zwemmer en het toepassen van golventechniek. Bij de RWC is daarnaast veel aandacht voor de pick-ups om slachtoffers uit het water te halen.
Nadat in de afgelopen twee jaar in hoog tempo operators zijn opgeleid, heeft de nadruk dit jaar meer gelegen op het opleiden van crew. Veel leden hebben kenbaar gemaakt dat zij het leuk vinden om als crew mee te gaan op de waterscooter. Door leden daarvoor op te leiden, houden we ze gemotiveerd om zich als lifeguard in te zetten.
Door de prioriteit die opleiden van RWC-crew dit jaar had, is er dit jaar helaas geen examen georganiseerd voor de RWC-operators. Dit komt ook omdat er onvoldoende kandidaten waren om een rendabel examen te organiseren. 4.4 Rijopleiding Voor het aanleren van het op een veilige en juiste wijze rijden met prioriteitsvoertuigen maakt de SRB gebruik van de opleidingslijn van Reddingsbrigade Nederland. Een groot aandachtspunt bij de rijopleiding is het veilig rijden op de drukke stranden. Daarnaast is het van belang dat chauffeurs een bekend zijn met het inzetgebied en weten hoe zij moeten handelen tijdens meldingen. De theoretische kant van de rijopleiding concentreert zich op de verschillende technieken die in de prioriteitsvoertuigen aanwezig zijn, waaronder de optische en geluidssignalen (O&G).
- 11 -
Zoals hierboven is toegelicht, zijn er dit jaar geen lifeguard-chauffeur examens georganiseerd, deze zijn verplaatst naar het voorjaar van 2021. In de tussentijd wordt onderzocht of het mogelijk is om de kandidaten op te leiden voor het rijden met optische- en geluidssignalen. Hierdoor kunnen de chauffeurs na het behalen van hun examen direct worden ingezet op de prioriteitsvoertuigen. 4.5 EHBO-opleidingen Het verlenen van eerste hulp een belangrijke taak voor lifeguards. Om lifeguards op te leiden voor het verlenen van eerste hulp en om hen vakbekwaam te houden, worden lifeguards getraind volgens de standaarden van het Rode Kruis. Jaarlijks wordt er in overleg met nieuwe leden een moment georganiseerd waarbij ze de eerste hulpopleiding aangeboden krijgen. Daarnaast worden er elk jaar diverse herhalingsmomenten georganiseerd om de vaardigheden van leden bij te scholen volgens de nieuwste inzichten. Na het uitbreken van de coronacrisis was het onzeker of er dit jaar nog EHBO bijscholingen en opleidingen georganiseerd konden worden. Leden die hun diploma moesten verlengen hebben daarom een online module toegereikt gekregen om hun kennis zoveel mogelijk op peil te houden. In de maanden juli en augustus bleek het gelukkig weer mogelijk om EHBO bijscholingen en opleidingen te organiseren.
Hierdoor hebben aspirant-lifeguards direct hun EHBO diploma kunnen behalen, dit was nodig om uiteindelijk het Junior Lifeguard Beach diploma te behalen.
- 12 -
4.5
Totaaloverzicht
Reddingsbrigade Chauffeur Optische- en Geluidssignalen Schipper kleine boot Schipper grote boot EHBO EHBO herhaling Lifeguard Schipper RWC RWC Crew Junior Lifeguard Beach Lifeguard Beach Senior Lifeguard
Aantal kandidaten 9 3 4 6 4 7 1 10 17 11 9
- 13 -
Geslaagden 3 3 4 6 4 7 n.v.t. 10 15 10 n.v.t.
5. Materiaal 5.1 Onderhoud materiaal Gedurende de toezichtperiode wordt al het materiaal intensief gebruikt bij de reguliere inzet voor het toezicht op de veiligheid en bij opleidingen. Het is daarom van groot belang dat het materiaal goed wordt onderhouden. Al het materiaal moet bijvoorbeeld dagelijks ontzout worden. Dit soort klein onderhoud kan door de lifeguards zelf uitgevoerd worden. Klein onderhoud is daarom ook een belangrijk onderdeel van de lifeguard opleiding, dit zorgt namelijk voor bewustwording en verantwoordelijke omgang met het materiaal. Voor groter onderhoud kunnen we rekenen op de medewerkers van het Uitvoeringsbedrijf Openbare Ruimte (UOR) van de gemeente. Hoewel lifeguards voortdurend bewust worden gemaakt van hun verantwoordelijkheid bij de omgang met het materiaal, kan het gebeuren dat er schade ontstaat. De medewerkers van het UOR staan ook dan klaar om de SRB te ondersteunen en het materiaal weer zo snel mogelijk inzet gereed te krijgen. 5.2 Nieuw materiaal Nadat de boten al geruime tijd op de planning stonden om vervangen te worden, zijn er dit seizoen drie nieuwe reddingboten in gebruik genomen, een belangrijke stap voor het waarborgen van een continue inzet van de SRB. De eerste boot, de grote boot gestationeerd bij reddingspost Scharendijke, arriveerde op zaterdag 18 juli.
Dit betreft een Ribcraft rigid inflatable boat van 4,8 meter, met een buitenboordmotor van 50PK. Deze boot wordt bijvoorbeeld ingezet bij het coördineren van zoekacties vanaf het water. Daarnaast is de boot zo ingericht zodat de lifeguards een grote werkruimte hebben waar slachtoffers opgevangen kunnen worden. Dit maakt het mogelijk om in het vaartuig te starten met een eventuele reanimatie.
- 14 -
Begin augustus werden twee kleine boten in gebruik genomen. Dit betreft een AB-12 rigid inflatable boat met een 15PK buitenboordmotor. Deze boten dienen hoofdzakelijk voor logistiek vervoer over water, als back-up bij uitval van een RWC of een grote boot, en voor het opleiden van leden. Het aanleren van golftechniek kan namelijk alleen op een boot. Omdat het aanleren van golftechniek op een grote boot veel risico's met zich meebrengt is het verstandig om dit te leren op een kleinere boot. Daarnaast worden de boten actief ingezet voor preventief werk bij bijvoorbeeld aflandige wind. 5.3
Trackingsysteem vaar- en voertuigen
Sinds dit jaar is er begonnen met een pilot om een trackingsysteem te installeren in de verschillende voer- en vaartuigen. Door dit trackingsysteem wordt de veiligheid van de lifeguards vergroot. Als in een worstcasescenario een vaartuig bijvoorbeeld vermist raakt, kan door dit trackingsysteem snel de laatste positie van het vaartuig worden achterhaald. Daarnaast vergroot het trackingsysteem ook de efficiëntie van de hulpverlening. Bij de opstart van een inzet kan snel worden achterhaald welke eenheid zich het dichtst bij het incident bevindt, deze eenheid kan vervolgens direct worden aangestuurd om ter plaatse te gaan. Het trackingsysteem maakt bij zoekacties ook het zoekgebied inzichtelijk. Hierdoor wordt snel duidelijk waar al gezocht wordt en welke gebieden meer aandacht nodig hebben. Het trackingsysteem is bovendien gekoppeld aan andere hulpdiensten, waardoor het ook de positie van andere schepen en vliegtuigen inzichtelijk maakt. Dit vereenvoudigt het samenwerken met de andere hulpdiensten. 5.4 Bereikbaarheid Vuurtorenpad Een van de bijeffecten van de keuzes die tijdens de gedeeltelijke optimalisatie strandveiligheid zijn gemaakt, is dat bereikbaarheidsproblemen rond het Vuurtorenpad zijn verergerd. Hiervoor zijn twee redenen aan te wijzen. Ten eerste is het strand bij deze overgang een opschaallocatie geworden met EHBO-container.
Deze EHBO-container is sober en zonder nutsvoorzieningen. Ten behoeve van de communicatie zijn er daarom twee portofoons en één mobiele telefoon beschikbaar gesteld. Met de portofoons is communicatie naar de vaste reddingspost echter vaak niet mogelijk vanwege het analoge bereik. Daarnaast is communicatie via de mobiele telefoon niet altijd mogelijk vanwege het slechte bereik bij het bos- en duingebied op de kop van het eiland. Ten tweede zijn de snelle vaartuigen van WS en JvR vervangen door een RWC. De RWCs zijn niet meer uitgerust met een mobilofoon, maar met een portofoon. Dit is een flinke stap achteruit voor wat betreft de bereikbaarheid van het snelle vaartuig. Dit scheelt namelijk een zendvermogen van zo’n 5 kilometer. Concrete voorbeelden van deze problemen zijn de
- 15 -
onbereikbaarheid van de RWC tijdens een inzet en het niet instaat zijn tot het regelmatig geven van een ‘teken van leven’ bij het alleen varen. Gedurende de afgelopen twee jaar zijn verschillende pilots uitgevoerd om de bereikbaarheid van de RWC te verbeteren. Hierbij zijn twee type portofoons getest waarbij een van de portofoons gedeeltelijk apparatuur had in de helm. Uit deze verschillende pilots is echter geen bevredigend antwoord naar voren gekomen, waardoor de bereikbaarheidsproblemen (nog) niet zijn opgelost. In de winter van 2020-2021 zal daarom verder onderzoek worden verricht naar oplossingsrichtingen om de communicatieproblemen rondom het Vuurtorenpad aan te pakken. Denkbare oplossingen zijn bijvoorbeeld het plaatsen van een steunzender in de buurt van het Vuurtorenpad of het gebruik van een andere communicatietechniek. Beide oplossingsrichtingen hebben echter voor- en nadelen en vragen om een extra investering. 5.5 Werkgroep materiaal Om de communicatie over materiaal tussen de diverse betrokkenen te bevorderen, is dit jaar gestart met een werkgroep materiaal. In deze werkgroep neemt het bestuurslid materiaal, de materiaalcoördinator en een afgevaardigde van elk strandvlak zitting. Deze werkgroep overlegd regelmatig waardoor schade aan materiaal effectiever kan worden afgehandeld.
Daarnaast biedt de werkgroep structuur en controle bij de uitvoering van onderhoud aan het materiaal. Het is voor elke postcommandant bovendien duidelijk bij wie zij zich moeten melden met vragen over het materiaal.
- 16 -
6. Bijzonderheden seizoen 2020 6.1 COVID-19 Na het uitbreken van de coronacrisis heeft de SRB in overleg met de gemeente noodgedwongen moeten besluiten om haar dienstverlening tijdelijk de staken. De oorzaak hiervan was dat de persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM), zoals de mondmaskers, toentertijd niet beschikbaar waren omdat ziekenhuizen deze middelen harder nodig hadden. Door het ontbreken van de PBM was het niet mogelijk om tijdens hulpverleningen te voldoen aan de richtlijnen die door Reddingsbrigade Nederland werden gesteld. Na intensieve inspanning van de SRB en gemeente is het gelukt om begin mei het toezicht op de stranden in sobere vorm te hervatten. Door de ernst en onbekendheid van het coronavirus en de geldende maatregelen was het gedurende de eerste weken namelijk niet verantwoord om op de reddingsposten te overnachten. Gelukkig hebben de lifeguards in die periode gebruik kunnen maken van de accommodaties van George’s Lodges in Renesse. Daarnaast werden de nodige maatregelen getroffen. Voordat de lifeguards naar het strand kwamen moesten zij voldoen aan een uitgebreide checklist om besmettingen zoveel mogelijk te voorkomen. Daarnaast kwamen er op de reddingsposten diverse hygiënepunten. Niet alleen op de reddingsposten werden hygiënemaatregelen getroffen, maar ook de voertuigen werden uitgerust met een hygiënekit.
Om clustering van strandbezoekers tegen te gaan, werd dit jaar geen gebruik gemaakt van rood/ gele beachflags om afgebakende gebieden te duiden. Om strandbezoekers te informeren dat er toezicht werd gehouden, is de rood/gele vlag op de reddingsposten en de EHBO-containers wel gehesen. Naarmate het aantal coronabesmettingen en -maatregelen afnamen werd het weer mogelijk om op de posten te overnachten. Ondanks de versoepelingen was het aantal lifeguards wat op de reddingspost kon overnachten beperkt. Hoewel de lifeguards overdag vrijstelling hadden van de coronamaatregelen voor de uitvoering van hun taak, waren deze uitzonderingen ’s avonds niet van toepassing. In verband met het houden van anderhalf meter afstand, was het daarom niet mogelijk om met meer dan vier lifeguards op de post te overnachten. Al tijdens het Pinksterweekend werd duidelijk dat de maximumcapaciteit van 12 lifeguards onvoldoende is om toezicht te houden in afgebakende gebieden en repressief inzetbaar te zijn op de 21 kilometer strand. Daarnaast bestond de verwachting dat veel Nederlanders dit jaar op vakantie zouden gaan in eigen land, waardoor het erg druk kon worden op de stranden. We zijn daarom in samenwerking met de gemeente op zoek gegaan naar manieren waarop we onze accommodatie konden uitbreiden. Dit is uiteindelijk gelukt in de vorm van het CJVkamp.
Hierdoor was het mogelijk om de maximumcapaciteit meer dan te verdubbelen naar 30 lifeguards.
- 17 -
Een van de grootste zorgen dit seizoen was dat een van de lifeguards met het coronavirus besmet zou raken, waardoor het hele team in quarantaine zou moeten. Dankzij de genomen maatregelen zijn er gelukkig geen besmettingen geweest bij de lifeguards. In de winter van 2020-2021 worden de coronamaatregelen geëvalueerd om de weerbaarheid van de organisatie tegen het virus ook komend seizoen optimaal te organiseren. 6.2 Overlast Scharendijke In de kom van Scharendijke is dit jaar veel overlast geweest. Deze overlast werd in de eerste plaats veroorzaakt door waterscooters. Een groep personen streek met hun waterscooters neer bij strandovergang Brouwersdam en veroorzaakte daar overlast. Hierop is door de SRB de Politie ingeschakeld. Hoewel de politie het gesprek is aangegaan met deze groep, bestaat de kans dat dit fenomeen vaker zal gebeuren. Dit komt door onduidelijkheid in de algemene plaatselijke verordening en de bebording. Daarnaast is meetpaal BG8 een populaire attractie geworden voor suppers. Suppers bezochten de meetpaal om vervolgens van het plateau af te springen. Het meest bekende voorbeeld hiervan is youtuber ‘StuntingRico’ die op 14 juli een video publiceerde waarbij hij, en een minderjarige, van de twaalf meter hoge meetpaal afsprongen.
Aangezien het beklimmen van een meetpaal en daarvan afspringen risico’s met zich meebrengt voor de betrokkenen, heeft de SRB contact opgenomen met Rijkswaterstaat en de gemeente. In overleg heeft Rijkswaterstaat vervolgens het plateau afgesloten. Daarnaast zijn er borden geplaatst om te voorkomen dat recreanten de meetpaal beklimmen. Hoewel het aantal meetpaalklimmers daarna afnam, waren er nog steeds strandbezoekers die van de ladder van de meetpaal sprongen. Ten slotte heeft de SRB dit jaar te maken gehad met vandalisme. Net als afgelopen jaren werd strandovergang Scharendijke ’s nachts druk bezocht door campinggasten van Duin en Strand. Dit jaar hebben de nachtelijke strandgasten het zijluik van de reddingspost gesloopt en meegenomen, en is de bliksemafleider naast de reddingspost beland. Hoewel dit niet de eerste keer is dat de reddingspost te maken krijgt met overlast van deze nachtelijke gasten, illustreert het vandalisme de (mogelijke) risico’s die lifeguards normaliter lopen bij het overnachten op deze reddingspost. Omdat zowel meerder- als minderjarige leden op deze reddingspost overnachten, is het belangrijk om deze ontwikkelingen op de voet te volgen. Lifeguards mogen namelijk niet slachtoffer worden van agressie of geweld van strandbezoekers.
6.3 Overlast Westenschouwen Zoals elk jaar waren er dit jaar weer veel strandgasten die besloten om achter de veiligheidslijn te gaan baden of zwemmen. Vanwege de sterke stromingen die door de Oosterscheldekering wordt veroorzaakt, is dit echter een gevaarlijk gebied om te gaan baden of zwemmen. Ondanks het gevaar, is het geen verboden zwemgebied. Daarnaast ontbreekt bebording die waarschuwt voor de gevaren. Het is daarom moeilijk om strandbezoekers uit het risicovolle gebied te houden. Het stuk strand achter de veiligheidslijn neemt op warme dagen dan ook veel capaciteit in beslag. Het plaatsen van informatieborden en het aanpassen
- 18 -
van wetgeving kan helpen om te voorkomen dat baders en zwemmers zich in de toekomst achter de veiligheidslijn zullen begeven. Zoals elk seizoen was ook er veel overlast van kitesurfers bij een matige tot stevige zuidoostenwind. De lifeguards proberen kiters zoveel mogelijk aan te spreken, zeker wanneer zij zich in het afgebakende gebied bevinden. Hierbij krijgen de lifeguards echter vaak te horen dat kitesurfers van deze plek vernomen hebben via diverse kitesurf fora. Bovendien geven de kitesurfers vaak aan dat ze op de hoogte zijn van het feit dat kitesurfen bij Westenschouwen niet is toegestaan. Op de fora wordt echter verkondigd dat dit verbod niet wordt gehandhaafd, waardoor de kitesurfers alsnog besluiten om naar Westenschouwen te komen. 6.4
Verklikkerplaat
De Verklikkerplaat is al een aantal jaar een groot risico in het werkgebied van de SRB. De plaat verschuift echter, wat gevolgen heeft voor het risico. Zo is de geul aan de oostzijde dieper geworden, wat tot effect heeft dat de toegang vanaf Renesse minder bereikbaar is. De geul aan de westzijde is echter vrijwel verdwenen. Dit heeft tot gevolg dat de kans dat mensen op de plaat lopen afneemt (er lopen meer mensen aan de Renesse-zijde en minder aan de Haamstede-kant) maar de kans dat mensen aan de westzijde de plaat oplopen is toegenomen – en in die situatie komt men er pas laat achter dat men niet verder kan. Uitgaande van een afgenomen kans de plaat op te lopen en een groter impact is het gemiddelde risico hierbij in de periode 2015-2020 gelijk gebleven. In de verdiepte geul aan de oostzijde is bij opkomend en afgaand tij een flinke stroming. In de zomer van 2020 is hier al een aantal zwemmers in problemen geraakt. De geul aan de oostkant van de verklikkerplaat verschuift naar het oosten – en zal, als deze verschuiving in hetzelfde tempo doorgaat als de afgelopen tien jaar, binnen enkele jaren leiden tot een sterke stroming voor duinovergang Wilhelminahoeve. Een verschuiving van de geul en de toegenomen stroming leidt (naar verwachting) tot een groter risico in het gebied tussen en bij De Zwaluw en duinovergang Wilhelminahoeve.
6.5 Uitdagingen communicatie Sinds ongeveer tien jaar gebruikt de SRB C2000 voor contact met de 112-meldkamer en aanrijdende hulpdiensten. C2000 wordt gebruikt voor alarmering vanuit de meldkamer, afstemming met de meldkamer tijdens incidenten en afstemming met aanrijdende eenheden. Daarnaast wordt C2000 gebruikt als back-up voor de binnen de reddingsbrigade in gebruik zijnde analoge verbindingen. Organisatorisch is de reddingsbrigade gekoppeld aan de brandweer Zeeland, spraakaanvragen komen bij de brandweer-centralisten binnen.
- 19 -
In die tijd zijn er een aantal ontwikkelingen geweest, die van invloed zijn op het gebruik van C2000 binnen de strandreddingsbrigade. Zo is de inzet van C2000 binnen de reddingsbrigade toegenomen. In eerste instantie werd C2000 alleen binnen de posten gebruikt, maar later ook in het prioriteitsvoertuig. Na de gedeeltelijke optimalisatie is het aantal prioriteitsvoertuigen stapsgewijs gestegen van één naar drie, waardoor de inzetbaarheid van de SRB verder is toegenomen. Sinds 9 juni zijn de gemeenschappelijke meldkamer van Zeeland in Middelburg en de gemeenschappelijke meldkamer van Midden- en West-Brabant in Tilburg samengevoegd in Bergen op Zoom als meldkamer Zeeland – Midden- en West-Brabant. Deze samenvoeging brengt risico’s met zich mee die van invloed kunnen zijn op de dienstverlening van de SRB. In de eerste plaats merken we dat de lokale bekendheid van de centralisten is afgenomen. Als gevolg hiervan is de SRB het afgelopen seizoen minimaal twee keer niet gealarmeerd terwijl er wel inzet op het strand was. De hulpverlening is daarnaast minimaal drie keer vertraagd doordat afspraken over het aanvragen van medische bijstand niet zijn nageleefd door de meldkamer. De afspraken in het protocol ‘Medische meldingen bij Gemeenschappelijke Meldkamer Zeeland’ zijn tot stand gekomen omdat lifeguards vaak tegen het langdradige 112-protocol van de meldkamer aanliepen.
Bovendien ging de plaatsbepaling van een incident niet altijd goed waardoor ambulances op de verkeerde plaats aankwamen. Met het protocol ‘Medische meldingen bij Gemeenschappelijke Meldkamer Zeeland’ is een speciale strandlijn ingericht. Hierbij werden afspraken vastgelegd over de plaatsbepaling van het incident en het gebruik van de SBARmethode om informatie over het slachtoffer over te dragen. Voor een efficiënte hulpverlening is het dus van belang dat dit protocol in de toekomst wordt nageleefd. Ten slotte zijn door de samenvoeging van de meldkamers alle reddingsbrigades in Zeeland weer teruggeplaatst in één gezamenlijke gespreksgroep. Enerzijds heeft dit ten gevolg dat hulpverlening in 2020 tot minimaal twee keer toe is vertraagd door onduidelijke communicatie. Afgelopen zomer werd bijvoorbeeld het “strandvoertuig 3-10” door de meldkamer opgeroepen. In een gespreksgroep met alle reddingsbrigades in Zeeland, is het niet duidelijk welke eenheid op dat moment wordt bedoeld. Anderzijds diende een eigen gespreksgroep als back-up voor de analoge verbinding. Door keuzes die afgelopen jaren gemaakt zijn met betrekking tot de inzet van materiaal en het organiseren van toezicht bij opgeschaalde toezicht locaties is de dekking van de analoge reddingsbrigade-apparatuur kwetsbaar geworden.
In het bijzonder is de bereikbaarheid van het bos- en duingebied op de kop van het eiland problematisch. Voorgaande jaren werd C2000 gebruikt om dit bereikbaarheidsprobleem te overbruggen. Dit is in verband met de etherdiscipline door het samenvoegen van de gespreksgroepen niet altijd meer mogelijk. De onbereikbaarheid van eenheden is een groot risico voor de continuïteit van de hulpverlening. Zoals in paragraaf 6.4 genoemd, is dit een van speerpunt om deze winter aan te pakken. Waar de afgelopen tien jaar een weg is bewandeld met als oogpunt het professionaliseren van de relatie tussen de GMZ en de SRB, merken we dat sinds de samenvoeging van de meldkamers Zeeland en Midden- en West-Brabant er stappen achteruit zijn gemaakt. Om te
- 20 -
voorkomen dat deze ontwikkeling zich doorzet, maakt de SRB bovenstaande zaken bespreekbaar middels een schrijven aan de meldkamer. In dit schrijven zal worden gepleit voor een meer systeemafhankelijke aanpak zodat ongeacht de centralist de kwaliteit van hulpverlening op het strand hoog blijft. Daarnaast zal er worden ingezet op een eigen gespreksgroep voor de SRB, zodat bereikbaarheidsproblemen worden opgelost.
- 21 -
7. Bijzondere hulpverleningen Naast het preventieve werk is hulpverlenen een kerntaak van de lifeguards. Dat was ook dit jaar regelmatig nodig. Het aantal hulpverleningen lag in 2020 5% lager dan in 2019. Er werd maar liefst 789 keer eerste hulpverleend. Dit varieerde van kwallenbeten en sneetjes in de voet tot onwel wordingen bij tropische warmte. In 2020 waren de lifeguards betrokken bij flink wat zoekacties op het land. De lifeguards waren niet alleen opzoek naar vermiste kinderen, maar ook naar kwijtgeraakte ouders. In totaal werd er 37 maal een beroep gedaan op de lifeguards in verband met een vermissing of een vondeling. Naast het veel voorkomende werk zijn er ook altijd bijzondere hulpverleningen: Zo spoelde er na de eerste herfststorm een kardinaal ton aan, werd een meeuw gered uit de ballenlijn van de Spuisluis, werden de lifeguards ingezet bij verschillende multidisciplinaire inzetten en werd een jongen bevrijdt nadat zijn kuil instortte. Op deze en de volgende bladzijde staat een overzicht van een aantal van deze bijzondere inzetten. Drukte 14, 15 en 16 september Normaal gesproken zijn de lifeguards op deze doordeweekse dagen niet aanwezig op het strand. Vanwege het lekkere weer is echter in overleg met de gemeente besloten om deze week aanwezig te zijn op het strand. Dit is niet zonder resultaat gebleken.
Ondanks dat de vakanties voorbij waren, hebben de lifeguards geassisteerd bij drie onwel wordingen, twee zwemmers in de problemen en één kiter in problemen.
Melding explosief aan de waterlijn Op 16 juli worden de lifeguards vlak na sluitingstijd gealarmeerd door een strandbezoeker die mogelijk een explosief aan de waterlijn heeft gevonden ter hoogte van Domeinen 2. Hierop wordt contact opgenomen met de Politie die een verkenner naar de reddingspost sturen. Gelukkig bleek na onderzoek van de verkenning dat de melding loos was en konden de lifeguards om 21.30u aan hun avondmaal beginnen.
Gestrand vaartuig Op 30 mei strand er een motorbootje met motorproblemen bij strandovergang Scharendijke. Samen met de opvarenden en Staatsbosbeheer proberen de lifeguards de motor van het bootje weer aan de praat te krijgen. Dit lukt helaas niet, waarop wordt besloten om KNRM Ouddorp te alarmeren. Eenmaal ter plaatse neemt de KNRM het bootje op sleep naar de boothelling van Ouddorp.
Meeuw vast in de ballenlijn Spuisluis Deze opmerkelijke melding ontvangen de lifeguards op 29 augustus. Ter plaatse blijkt dat er ook een zwemmer naar de meeuw is gezwommen om hulp te verlenen. De lifeguards helpen de meeuw en zwemmer weer veilig op de kant te komen en verlenen eerste hulp. Dat de lifeguards er niet alleen voor de mens zijn, maar ook voor het dier blijkt weer eens uit deze inzet.
- 22 -
Bedelving 16-jarige jongen Op 10 augustus worden lifeguards aangesproken door een strandbezoeker die meldt dat een kuil van twee meter diep is ingestort, waardoor een jongen van 16 bedolven is geraakt. Hierop is het strandvoertuig direct ter plaatse gegaan om de jongen uit te graven. De lifeguards hebben, met behulp van strandbezoekers, het hoofd van het slachtoffer zo snel mogelijk weten te bevrijden. Vervolgens is er met man en macht gewerkt om het slachtoffer verder uit te graven. Dit hebben zij uiterst voorzichtig gedaan omdat het gevaar bestond dat de kuil opnieuw in zou storten. Na een kwartier werd het slachtoffer uit de kuil bevrijdt en kon hij nagekeken worden door de lifeguards. Het slachtoffer maakte het gelukkig naar omstandigheden goed. Voordat de lifeguards terugkeren naar de post, evalueren zij eerst het ongeval met de strandbezoekers.
Meisje na 2,5 uur gevonden Tijdens een mooie stranddag komen de ouders van een zesjarig meisje de reddingspost opgelopen. Zij vertellen dat ze hun dochtertje zijn kwijtgeraakt en voor het laatst gezien hebben voor reddingspost Westenschouwen. De reddingspost start vervolgens een zoekactie op om de ouders weer met hun kind te herenigen. Na een eerste zoekslag van de beschikbare eenheden bleek al snel dat er moest worden opgeschaald. Hierop werden diverse eenheden van de KNRM, Kustwacht en politie gealarmeerd. Tevens is de ondersteuning van reddingspost Jan van Renesseweg gevraagd. Na een zoektocht van tweeënhalf uur wordt het meisje uiteindelijk door een strandbezoeker gevonden ter hoogte van strandovergang Middenpad. Na de vondst zijn de ouders en het kind zo snel als mogelijk herenigt.
Onwel wording Vuurtorenpad Wanneer de lifeguards 30 juli op het punt staan om te vertrekken en de deur op slot draaien, worden zij door de Strandloper gebeld voor een onwel wording. Ter plaatse blijkt het slachtoffer bij kennis en maakt hij het naar omstandigheden goed.
Parapenter botst met strandbezoeker Op 4 september worden de lifeguards aangesproken door strandbezoekers die melden dat een parapenter is gebotst op een 75-jarige vrouw. De vrouw heeft veel last van haar onderrug. Ze wordt daarom door de ambulance naar het ziekenhuis gebracht voor onderzoek.
Meetpaal springers Lifeguards hebben gedurende het seizoen meerdere zwemmers aangesproken die van de meetpaal voor reddingspost Scharendijke wilde springen. Een van deze springers was youtuber ‘StuntingRico’.
Aangespoelde kardinaal ton Na de eerste herfststorm van dit jaar worden de lifeguards aangesproken dat er een grote boei is aangespoeld ter hoogte van Domeinen 3. Eenmaal aangekomen blijkt het om een kardinaal ton te gaan die door de storm is losgeraakt. De lifeguards melden de vondst bij de Kustwacht
- 23 -
8. Operationele statistieken 2020 8.1 Postbezetting In 2020 waren er op 118 dagen één of meerdere posten geopend. Reddingspost Jan van Renesseweg was het vaakst in gebruik, dit omdat de post in het voor- en naseizoen fungeert als uitvalsbasis voor de lifeguards. In de maanden juli en augustus waren de reddingsposten zeven dagen per week geopend. In de eerste week van juli is reddingspost Jan van Renesseweg gebruikt als opleidingslocatie voor de lifeguards die nog voor het hoogseizoen hun (Junior) Lifeguard-opleiding wilden voltooien. De reddingspost was alleen geopend voor het aannemen van hulpvragen, afhandeling van hulpverleningen. Het preventieve toezicht werd uitgevoerd door de lifeguards op de reddingposten Scharendijke en Westenschouwen. In totaal waren er in 2020 125 lifeguards actief, 28 daarvan vulden het team van vrijwilligers aan en startten in 2020 als aspirant-lifeguard. De aanwezigheid van lifeguards is weergeven in onderstaande tabel. Strandvlak Noord begint bij de Bouwersdam en eindigt bij strandovergang Laône te Renesse. Hier begint tevens strandvlak West. Dit strandvlak loopt door tot en met strandovergang Middenpad te Nieuw-Haamstede. Het laatste strandvlak, strandvlak Zuid, begint bij strandovergang Middenpad en eindigt bij de Oosterscheldekering.
Dagen open Mei Totale bezetting Gemiddelde bezetting Dagen open Juni Totale bezetting Gemiddelde bezetting Dagen open Juli Totale bezetting Gemiddelde bezetting Dagen open Augustus Totale bezetting Gemiddelde bezetting Dagen open September Totale bezetting Gemiddelde bezetting Dagen open Oktober Totale bezetting Gemiddelde bezetting
Strandvlak Noord 4 16 4 9 35 3.9 28 218 7.8 30 314 10.5 6 23 3.8 3 6 2.7
- 24 -
Strandvlak West 10 52 5.2 11 44 4 31 249 8 31 321 10.4 17 130 7.6 18 63 3.5
Strandvlak Zuid 4 19 4.8 9 36 4 28 224 28 30 325 10.8 12 60 5 5 17 3.4
Van april tot en met oktober waren de vrijwillige lifeguards gezamenlijk 16.744 manuren op het strand aanwezig. Daarmee komt de aanwezigheid van de vrijwilligers 13% lager uit dan in 2019. Dit is hoofdzakelijk te wijten aan de beperkingen in verband met de coronacrisis. 8.2 Bezetting opschaallocaties Net als in 2019 werd er bij drukte gewerkt met opgeschaalde toezichtlocaties, afgebakende gebieden waar, bij mooi weer, aanvullend toezicht is gehouden. Deze zijn gelegen bij De Punt, Vuurtorenpad, Wilhelminahoeve en Kijkduin. Met uitzondering van De Punt zijn bij die strandovergangen ook faciliteiten voor de lifeguards en een ruimte voor EHBO aanwezig. Vanwege de beperkte bezetting door de coronamaatregelen is de strategische keuze gemaakt om opschaallocatie De Punt dit jaar te openen. Deze locatie is, in tegenstelling tot andere opschaallocaties, namelijk vanaf de reddingspost te zien. Conform protocol worden de posten geopend als het op de opschaallocaties zonnig en ‘zeer druk’ is, en er voldoende lifeguards beschikbaar waren. Op 21 dagen is er in het hoogseizoen 1 of meer opschaallocaties geopend. Op twee dagen was het openen van een of meer opschaallocaties mogelijk wenselijk gezien de drukte, maar niet haalbaar. Dit was op één van de twee dagen te wijten aan een tekort aan vrijwilligers.
Op de andere dag is de inschatting gemaakt om meer prioriteit te geven aan risico gestuurd toezicht houden. Achteraf had er, gezien de drukte, ook besloten kunnen worden meer nadruk te leggen op toezicht bij een van de opschaallocaties. Als gevolg van de indeling van lifeguards over de verschillende reddingsposten was dit op de dag zelf niet meer aan te passen. Wel is die dag zoveel mogelijk een varende of rijdende eenheid aanwezig geweest bij de opschaallocaties. In de tabel hieronder is per strandvlak aangegeven hoe vaak in welk veiligheidsniveau is gedraaid. Strandvlak Noord Veiligheidsniveau 1 8 Veiligheidsniveau 2 21 Veiligheidsniveau 3 24 Veiligheidsniveau 4 4 Basisveiligheidsniveau 23
Strandvlak West 21 7 37 25 28
Strandvlak Zuid 11 14 33 10 22
8.3 Risicovolle omstandigheden De onderstaande tabel geeft inzicht in het aantal keren dat een rode of gele vlag is gehesen op de reddingspost om strandgasten te waarschuwen voor risicovolle omstandigheden. De gele vlag staat voor ‘gevaarlijk zwemmen’ en wordt gehesen bij hevige stroming of grote golven. Tijdens een gele vlag wordt baden en zwemmen en andere activiteiten op of in het water afgeraden. Zwemmers en baders moeten extra voorzichtig zijn. De rode vlag betekent ‘zwemmen verboden’. Deze vlag wordt gehesen in het geval van een verslechterde waterkwaliteit, onweer of andere omstandigheden waarin het onverantwoord is het water in te gaan. Gele vlag Rode Vlag
Strandvlak Noord 3 2
Strandvlak West 6 2
- 25 -
Strandvlak Zuid 10 2
Totaal 19 6
8.4 Hulpverleningen De lifeguards zijn er niet alleen voor de gevaren die de zee voor baders en zwemmers met zich mee brengt, maar ook voor andere hulpvragen. In het strandveiligheidsprotocol worden drie taken van lifeguards onderscheiden, namelijk: dienst lifeguard taak, dienst EHBO en dienst frontoffice & gastheerschap. De dienst frontoffice & gastheerschap wordt door de SRB niet expliciet geregistreerd. Uitvoering van deze dienst ontstaat namelijk vaak als gevolg van spontane ontmoetingen. Deze ontmoetingen gaan voornamelijk over kleine vragen zoals “wanneer mogen honden loslopen?” of “waar is het dichtstbijzijnde toilet?”. Grotere hulpvragen binnen deze categorie hebben al snel raakvlakken met de lifeguard taak en worden daarom geregistreerd onder de lifeguard taak. Voor de diensten lifeguard taak en EHBO worden gedurende het seizoen registraties en formulieren bijgehouden. Hieronder worden de hulpverleningscijfers voor deze diensten samengevat.
Mei Juni Juli Augustus September Oktober
10 5 44 127 0 0
8 2 16 13 2 0
5 6 50 53 8 1
0 1 34 26 13 1
0 0 16 16 4 1
De Rotonde
Vuurtorenpad
Wilhelminahoeve
Jan van Renesseweg
Kijkduin
Scharendijke
De EHBO-taak is naast de lifeguard taak een van de belangrijkste taken van de lifeguards. Ten behoeve van de reportages wordt onderscheid gemaakt tussen klein en groot EHBO. Bij klein EHBO worden lifeguards benaderd door strandbezoeker met een eerste hulpvraag. De meest voorkomende voorbeelden hiervan zijn strandbezoekers die naar de reddingspost komen met een kwallenbeet, insectenbeet, schaafwond of snijwond. In de tabel hieronder wordt het aantal keren dat EHBO is verleend.
3 5 51 123 10 1
Groot EHBO wordt geregistreerd onder de noemer meldingen. Bij groot EHBO worden lifeguards namelijk meestal gealarmeerd door strandbezoekers, strandpaviljoens of de meldkamer en gaan zij vervolgens als first responder ter plaatse. Bovendien is er bij groot EHBO vaak hulp nodig van medische specialisten. Het aantal meldingen wordt op de volgende bladzijde per strandvlak samengevat. Op de volgende bladzijde wordt tevens weergeven hoe vaak lifeguards hebben geassisteerd bij het oplossen van vermissingen en vondelingen. Het grootste aandeel vermissingenzijn kindervermissingen. Kinderen raken vaak aan het zicht van de ouders onttrokken. Vanwege de drukte kan het voorkomen dat de ouders het kind niet meer terugvinden. Overige hulpverleningen omvatten allerlei zaken zoals de vondst van chemicaliën op het strand, het ruimen van aangespoelde dieren en het opvangen van gewonde dieren.
- 26 -
Reddingen, zoals die zijn geregistreerd in de tabel hieronder, worden geregistreerd als er sprake was van een levensreddende handeling of het voorkomen van ernstig letsel.
Strandvlak Noord:
Mei Juni Juli Augustus September Oktober
Meldingen
Vermissingen
Vondelingen
3 3 8 19 2 0
0 0 0 6 0 0
0 0 2 1 0 0
Overige hulpverleningen 1 2 1 10 0 0
Reddingen 0 0 0 3 0 0
Strandvlak Zuid:
Mei Juni Juli Augustus September Oktober
Meldingen
Vermissingen Vondelingen
1 0 20 17 9 1
0 0 6 9 1 0
0 0 0 3 0 0
Meldingen
Vermissingen
Vondelingen
0 3 11 15 15 2
0 0 3 5 1 0
0 0 1 2 0 0
Overige Reddingen hulpverleningen 0 0 0 0 3 0 6 2 0 0 0 0
Strandvlak West:
Mei Juni Juli Augustus September Oktober
- 27 -
Overige Reddingen hulpverleningen 0 0 0 0 1 0 1 4 3 0 0 0
Evaluatie 2020
Strandreddingsbrigade Westerschouwen