RVS Voorkeurslocatie 150 kV 20 kV hoogspanningsstation en ondergronds kabeltracé

Raadsvoorstel Urgentie

Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Urgentie is hoog om de volgende redenen: 1. Het elektriciteitsnet op Schouwen-Duiveland is op dit moment niet toereikend. Dit heeft op dit moment vooral consequenties voor grootverbruiksaansluitingen die hierdoor geen elektriciteit kunnen terug leveren naar het elektriciteitsnet en daardoor geen subsidie in het kader van de Subsidie Duurzame Energie (SDE) kunnen aanvragen. 2. Op termijn (inschatting is vijf jaar) zal het elektriciteitsnet ook niet meer toereikend zijn voor de aanvoer van energie waardoor het ook gevolgen heeft voor alle inwoners en ondernemers van Schouwen-Duiveland. 3. Tennet en Enduris hebben op dit moment geld en capaciteit beschikbaar voor het realiseren van het 150 kV/ 20 kV hoogspanningsstation en ondergronds kabeltracé en kunnen na een positief besluit van de gemeenteraad direct starten van de voorbereidingen. Op het moment dat er geen besluit wordt genomen voor een voorkeurslocatie zullen geld en capaciteit mogelijk ingezet worden in een andere regio en zal het realiseren van een 150 kV / 20 kV hoogspanningsstation grote vertraging oplopen 4. Het niet toereikend zijn van het elektriciteitsnet heeft gevolgen voor de doelstelling van Schouwen-Duiveland om in 2040 energieneutraal te worden. Ook kan niet voldaan worden aan de doelstellingen in het kader van de Regionale Energie Strategie Zeeland.

Voorkeurslocatie 150 kV/20 kV hoogspanningsstation en ondergronds kabeltracé 497837 23 november 2021 Externe communicatie Ruimte en Milieu (RenM) A.M.J. van Burg J.G. Smit Afdelingshoofd RenM

Voorstel 1. Kennis te nemen van het projectboek en bijlagen van Tennet en Enduris met betrekking tot de zoeklocaties voor het 150 kV/20 kV hoogspanningsstation en ondergrond kabeltracé en deze voor te leggen aan de gemeenteraad. 2. Kennis te nemen van de resultaten van de geluidonderzoeken, visualisaties en onderzoek magnetische straling voor de locaties SD1 (deel 1 en deel 2), SD 2 en SD 3. 3. Kennisnemen van de 3 brieven van de dorpsraad en inwoners van Ouwerkerk met betrekking tot locatie SD3 en de petitie tegen de locatie SD2. 4. In te stemmen met locatie SD1 Bedrijventerrein Zierikzee Zuid- westzijde (zoveel mogelijk aansluitend aan bedrijventerrein Straalweg), als voorkeurslocatie voor het realiseren van het 150 kV/20 kV hoogspanningsstation en ondergronds kabeltracé.

Inleiding Op 24 september 2020 (zaaknummer 337438) heeft de gemeenteraad ingestemd met de bestuursopdracht Ruimtelijk Beleid Duurzame Energievoorziening bestaande uit de thema’s: 1. Energienetwerk (150 kV/20 kV hoogspanningsstation en ondergronds kabeltracé); 2. Windenergie; 3. Zonne-energie en 4. Innovatie. Op 2 maart 2021 (zaaknummer 397417) heeft het college besloten om het thema Energienetwerk (150 kV/20kV hoogspanningsstation en ondergronds kabeltracé) als een apart traject door Tennet en Enduris uit te laten werken en hiervoor de omgevingsdialoog op te starten. Reden hiervoor is dat het elektriciteitsnet op Schouwen-Duiveland op dit moment niet toereikend is. Voor de verzwaring van het elektriciteitsnet is het noodzakelijk om een 150 kV/20 kV hoogspanningsstation en

Pagina 1 van 5

bijbehorend ondergronds kabeltracé op Schouwen-Duiveland te realiseren. Het realiseren van een 150 kV/20kV hoogspanningsstation kost minimaal 5 jaar. Het 150 kV/20kV hoogspanningsstation zal door Tennet en Enduris gerealiseerd worden in samenhang met een nieuw 380/150 kV hoogspanningsstation in Bergen op Zoom en een ondergrondse kabelverbinding van Bergen op Zoom naar het 150 kV/20 kV hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland. Een omgevingsdialoog heeft tot doel om samen met relevante stakeholders te komen tot een gedragen locatiekeuze voor het 150 kV/ 20 kV hoogspanningsstation en ondergronds kabeltracé op SchouwenDuiveland. De omgevingsdialoog is uitgevoerd in samenhang met de ontwikkelingen op Bergen op Zoom en Tholen. De omgevingsdialoog bestond uit: een voorstudie; vier werksessies met stakeholders; een inloopbijeenkomst; informatiesessies voor de gemeenteraad; informatie en mogelijkheid tot reacties via de projectwebsite van TenneT (www.tennet.eu/schouwen-duiveland). De omgevingsdialoog is inmiddels afgerond en heeft als resultaat het projectboek opgeleverd. Het projectboek bevat het overzicht van de voorstellen voor locatie, inpassing en inrichting van het 150 kV/20 kV hoogspanningsstation en de ondergrondse kabeltracés, inclusief de alternatieven daarvoor en de reacties van stakeholders op deze voorstellen.

De gemeenteraad kan op basis van het projectboek haar keuzes maken en ruimtelijke randvoorwaarden stellen aan de uitwerking van de locatie, inpassing en inrichting van het station en kabeltracés door Tennet en Enduris. Het projectboek en de bijlagen zijn als bijlage bijgevoegd. In het projectboek zijn voor Schouwen-Duiveland zes locaties uitgewerkt. • Locatie SD1 ligt ten zuiden van Zierikzee op het bedrijventerrein tussen de Straalweg in het westen, het Groeneweegje en de Gouwepoort in het noorden en de Platteweg in het oosten. • Locatie SD2 is ingebracht door de omgeving en ligt in de zuidoosthoek van de polder ten zuiden van Zierikzee grenzend aan de oost- en zuidzijde aan de provinciale weg N256 (weg naar de Zeelandbrug). • Locatie SD3 ligt in het open polderlandschap ten zuidoosten van Zierikzee en wordt begrensd door de Gouweveerseweg aan de noordoostzijde en de Groene Dijk aan de zuidoostzijde. • Locatie SD4 is ingebracht door de omgeving en ligt ten oosten van Zierikzee en wordt in het oosten begrensd door de Groene Dijk en in het noorden door de N59. • Locatie SD5 ligt midden in het open polderlandschap ten noorden van de N59 en wordt in het zuiden begrensd door de Kieweg en in het westen door de Oudepolderdijk.

• Locatie SD6 ligt ten noordwesten van Oosterland tussen rijksweg N59 in het zuiden, de Maatje Harings Jobsweg in het oosten en de Platte Capelledijk in het westen. De zes locatie zijn beoordeeld op diverse thema’s zoals natuur, elektromagnetische straling, landschap, cultuurhistorie, archeologie, veiligheid, water, bodem, ruimtegebruik, techniek en kosten en draagvlak. De resultaten van de afweging zijn weergegeven in de notitie "Van zoeklocaties naar voorkeurslocaties". De conclusie van deze afweging is dat de voorkeur uitgaat naar locatie SD1, liggend bij het bedrijventerrein Zierikzee Zuid, als locatie voor het 150 kV/20 kV hoogspanningsstation. Dit onder de voorwaarden dat bij de verdere uitwerking van de definitieve locatie binnen het zoekgebied rekening moet worden gehouden met aanzicht op historisch centrum van Zierikzee, voorkomen van geluidoverlast en toekomstige ontwikkelingen van het bedrijventerrein. Het college heeft op 21 september 2021 (zaaknummer 484042) ingestemd met het voorstel om locatie SD1 (bedrijventerrein Zierikzee Zuid) als voorkeurslocatie voor het 150 kV/ 20 kV hoogspanningsstation aan de gemeenteraad voor te leggen.

Naar aanleiding hiervan is door de fractie LSD, GL, PvdA en SGP een amendement ingediend waar het college onder anderen wordt gevraagd: • Nog geen locatiekeuze te maken voordat voor de locaties SD 1 (deel 1 en deel 2), SD 2 en SD 3 geluidonderzoek (inclusief laag frequent geluid), onderzoek naar elektromagnetische straling en 3-D visualisaties zijn uitgevoerd. • Op basis van de onderzoeken een nieuwe voorstel voor een voorkeurslocatie voor te leggen aan de gemeenteraad. • Goede afspraken te maken met Tennet en Enduris over landschappelijke inpassing van het 150 kV/ 20 kV hoogspanningsstation, de compensatie van CO2 en de eventueel geluidbeperkende maatregelen. De gemeenteraad heeft op 21 oktober 2021 ingestemd met het amendement.

Pagina 2 van 5

Naar aanleiding hiervan heeft het college Tennet/ Enduris gevraagd om de gevraagde onderzoeken uit te voeren. De resultaten van de onderzoeken en 3-D visualisaties zijn voor wat betreft geluid weergegeven in bijlage 2a tot en met 2f, voor wat betreft onderzoek elektromagnetische Velden weergegeven in bijlage 3 a en 3b, voor wat betreft de visualisaties weergegeven in bijlage 4 a tot en met 4d. De conclusies van de onderzoeken zijn als volgt: • Bij alle woningen in de buurt van locatie SD-1 (A en B), SD-2 en SD-3 blijven de berekende gemiddelde geluidniveaus en het berekende geluidsniveaus voor piekmomenten ruim onder de w ettelijke normen die er zijn voor de situatie overdag, s’-avonds en ‘s-nachts. Er is daardoor geen geluidhinder op gevoelige bestemmingen te verwachten. Dit is zonder dat geluid-beperkende maatregelen zijn toegepast op het hoogspanningsstation. • In de woningen nabij de vier locaties wordt geen onacceptabele hinder verwacht als gevolg van laagfrequent geluid. • Voor elektromagnetische velden speelt het 0,4 microtesla niveau een belangrijke rol. Tot op heden zijn door TenneT tal van berekeningen uitgevoerd naar de ligging van deze 0,4 microtesla-contour rondom diverse vormen van hoogspanningsverbindingen.

Uit deze berekeningen is voor hoogspanningsstations naar voren gekomen dat deze contouren nooit verder reiken dan 40 meter ten opzichte van het hekwerk van het hoogspanningsstation en dat deze afstand in die zin als een veilige afstand kan worden beschouwd. Bij de inpassing van de nieuw e locatie van het hoogspanningsstation zal deze minimale afstand van 40 meter ten opzichte van gevoelige bestemmingen (zoals woningen) dan ook worden geborgd. • Voor de vier locaties zijn visualisaties uitgevoerd. Deze zijn weergegeven in bijlage 4 a tot en met 4d. Uit de visualisaties blijkt dat de landschappelijke impact voor locatie SD1 deel 1 het kleinst is en de impact voor SD 2 het grootst. Op basis van de resultaten van de extra onderzoeken gaat de voorkeur uit naar locatie SD 1 Bedrijvenpark Zierikzee Zuid-Westen (zoveel mogelijk aansluitend aan bedrijventerrein Straalweg 1) als voorkeurslocatie voor het 150 kV/ 20 kV hoogspanningsstation. Dit onder de voorwaarden dat bij de verdere uitwerking van de definitieve locatie binnen het zoekgebied rekening moet worden gehouden met: • het zo min mogelijk aantasten van het zicht op het historisch centrum; • het voorkomen van overlast door geluid en elekromagnetische velden.

• dat het 150 kV /20 kV hoogspanningsstation verdere ontwikkelingen van het bedrijventerrein (zoals nieuw te vestigen bedrijven en een mogelijke toekomstige ontsluitingsweg) niet in de weg staat. Met Tennet zijn afspraken gemaakt over over goede landschappelijke inpassing van het 150 kV/20 kV hoogspannings station, CO2 compensatie en geluidbeperkende maatregelen. Deze afspraken zijn weergegeven in bijgevoegde brief van Tennet en Eduris en bijlagen (bijlagen 5a tot en met 5d). Op basis van bovenstaande wordt geadviseerd om de gemeenteraad voor te stellen om locatie SD1 Bedrijvenpark Zierikzee Zuid - westzijde (zoveel mogelijk aansluitend aan bedrijventerrein Straalweg), aan te merken als voorkeurslocatie voor het 150 kV/20 kV hoogspanningsstation. Beoogd resultaat Een door de gemeenteraad vastgestelde keuze voor een voorkeurslocatie voor het150 kV/ 20 kV hoogspanningsstation en ondergronds kabeltracé met de minste impact op de omgeving en daarmee het meeste draagvlak bij stakeholders. Met deze door de gemeenteraad vastgestelde keuze voor een voorkeurslocatie kan verder gewerkt worden aan het realiseren van een 150 kV/ 20 kV hoogspanningsstation en ondergronds kabeltracé en het verzwaren van het elektriciteitsnet door TenneT en Enduris wat nodig is voor een toekomstig bestendig elektriciteitsnet en een energieneutraal Schouwen-Duiveland in 2040. Argumenten Ad 1.

Om tot een keuze te komen voor een voorkeurslocatie hebben TenneT en Enduris een zorgvuldig proces doorlopen door middel van een omgevingsdialoog. Het resultaat van de omgevingsdialoog is het projectboek (en bijlagen) met daarin zes uitgewerkte zoeklocaties. In de notitie "Van zoeklocaties naar voorkeurslocaties" heeft een afweging plaats gevonden van de zes voorkeurslocaties met als resultaat dat de voorkeur uitgaat naar locatie SD1, liggend bij het bedrijventerrein Zierikzee Zuid, als locatie voor het 150 kV/ 20 kV hoogspanningsstation. Pagina 3 van 5

Ad 2. Op verzoek van de gemeenteraad (amendement) is voor de locaties SD1 (deel 1 en deel 2), SD2 en SD3 onderzoek gedaan naar geluid, elektromagnetische straling en zijn er 3D-visualisaties uitgevoerd. In de notitie "Onderzoeksresultaten geluid, elektromagnetische straling en 3-D visualisaties van locaties SD 1, SD 2 en SD 3 zijn de onderzoeksresultaten weergegeven. Ad 3. Vanuit de dorpsraad en inwoners van Ouwerkerk zijn drie brieven binnengekomen over locatie SD3. Tevens is er een petitie binnengekomen met betrekking tot SD2. De brieven zijn als bijlage bijgevoegd. Ad 4. De zes zoeklocaties zijn uitgebreid beoordeeld op verschillende thema's, draagvlak en kosten en techniek. Op basis hiervan was locatie SD1 als voorkeurslocatie naar voren gekomen. Zie verder notitie "Van zoeklocaties naar voorkeurslocatie". Op verzoek van de gemeenteraad zijn er voor locatie SD1 (deel 1 en deel 2), SD2 en SD3 extra onderzoeken (geluid en elektromagnetische straling) uitgevoerd en 3D visualisaties. Op basis van deze resultaten komt locatie SD1, deel 1 als voorkeurslocatie naar voren en dan met name het deel dat zoveel mogelijk aansluit aan Bedrijventerrein Straalweg. De reden is dat deze locatie aansluit bij bebouwd gebied en hierdoor de minste impact heeft op het landschap.

Kanttekeningen Het 150 kV/ 20 kV hoogspanningsstation zal door Tennet en Enduris gerealiseerd worden in samenhang met een nieuw 380/150 kV hoogspanningsstation in Bergen op Zoom en een ondergrondse kabelverbinding van Bergen op Zoom naar het 150 kV/ 20 kV hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland. De afstand tussen beide stations mag niet groter zijn dan 30 km. De keuze van de voorkeurslocatie in Bergen heeft gevolgen voor de keuze van voorkeurslocatie in Schouwen-Duiveland. Als Bergen op Zoom kiest voor de locaties BoZ 1, 2, 3 en 4 dan levert dit geen problemen op voor onze voorkeurslocatie SD1. Maakt Bergen op Zoom een andere keuze (o.a. BoZ 5 of een alternatieve locatie BoZ 6) dan zou dit mogelijk problemen op kunnen leveren omdat dan de afstand groter wordt dan 30 km. Er vindt bestuurlijke en ambtelijke afstemming plaats met de gemeenten Bergen op Zoom, Steenbergen en Tholen over dit onderwerp. In de collegevergadering van 7 december zal het college van Bergen op Zoom een besluit nemen over de voorkeurslocatie en deze in januari 2022 voorleggen aan de gemeenteraad van Bergen op Zoom. Het feit dat Bergen op Zoom later een besluit neemt dan Schouwen-Duiveland levert geen problemen op voor het alvast starten van de voorbereidende werkzaamheden van Tennet en Enduris voor het 150 kV/ 20 kV hoogspanningsstation en ondergronds kabeltracé in Schouwen-Duiveland.

Volgens Tennet en Enduris zou het juist een enorme tijdwinst opleveren omdat geld en capaciteit nu al beschikbaar is en direct ingezet kan worden. Communicatie Op 15 september hebben TenneT en Enduris een bijeenkomst georganiseerd voor stakeholders met een terugkoppeling van de resultaten van de omgevingsdialoog. Tennet en Enduris hebben op 17 september een bericht uitgebracht waarin het projectboek gepubliceerd is. De gemeente heeft dit bericht gedeeld via haar kanalen Op 4 oktober is er een informatiebijeenkomst voor de gemeenteraad georganiseerd waarin TenneT en Enduris een toelichting geven op het projectboek. Voor de commissievergadering van 6 december zal er een informatiebijeenkomst worden georganiseerd waarin Tennet en Enduris een toelichting geven op de onderzoeken. Na het besluit van de gemeenteraad zullen Tennet en Enduris door middel van een brief geïnformeerd worden over de keuze van de voorkeurslocatie. Na het besluit van de gemeenteraad zal via verschillende kanalen (Duurzaam Doen Pagina in de Wereldregio, gemeentelijke website, social media) en projectwebsite van Tennet gecommuniceerd worden over de keuze van de voorkeurslocatie. Tennet zal als initiatiefnemer een aanvraag doen voor het realiseren van dit station. Als overheid zullen wij hen faciliteren bij het doorlopen van de ruimtelijke procedure en ook communiceren over de ruimtelijke procedure.

Uitvoering Pagina 4 van 5

Na het besluit van de gemeenteraad zal de locatie SD1 (zoveel mogelijk aansluitend aan bedrijventerrein Straalweg) verder uitgewerkt worden door TenneT en Enduris. Voor het realiseren van het 150 kV/ 20 kV hoogspanningsstation en ondergronds kabeltracé zal uiteindelijk een ruimtelijk procedure moeten worden doorlopen. Als alles volgens planning verloopt kan het 150 kV/20 kV hoogspanningsstation na 2025 worden gerealiseerd. Bijlagen • Bijlage 1a. Aanbiedingsbrief projectboek • Bijlage 1b. Projectboek • Bijlage 1c. Bijlagen bij projectboek • Bijlage 1d. Notitie van zoeklocaties naar voorkeurslocaties. • Bijlage 2a. Geluidonderzoek locatie SD 1a, 1b en 2. • Bijlage 2b. Aanvullende geluidonderzoek SD 3. • Bijlage 2c. Aanvullend geluidonderzoek laagfrequent geluid. • Bijlage 2d. Notitie samenvatting geluidonderzoeken. • Bijlage 2e. Bijlage 1 bij notitie samenvatting geluidonderzoeken. • Bijlage 2f. Bijlage 2 bij notitie samenvatting geluidonderzoeken. • Bijlage 3a. Notitie EMV • Bijlage 3b. Bijlage bij notitie EMV • Bijlage 4a. Luchtfoto's zoeklocaties • Bijlage 4b. Visualisaties locatie SD1deel 1 • Bijlage 4c. Visualisaties locatie SD1deel 2 • Bijlage 4d. Visualisaties locatie SD2 • Bijlage 4e. Visualisaties locatie SD3 • Bijlage 5a. Brief Tennet over afspraken landschappelijke inpassing - CO2 compensatie en geluidmaatregelen. • Bijlage 5b.

Bijlage bij brief Tennet proces landschappelijke inpassing • Bijlage 5c. Bijlage bij proces landschappelijke inpassing • Bijlage 5d. Verklaring ondergrondse bekabeling • Bjilage 6a. Brief inwoners Ouwerkerk over locatie SD3 • Bijlage 6b. Brief inwoner Ouwerkerk over locatie SD3 • Bijlage 6c. Petitie tegen locatie SD2 • Bijlage 6c. Brief dorpsraad Ouwerkerk met betrekking tot locatie SD3

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 5 van 5