RVS Vaststellen vGRP 2022-2026

Raadsvoorstel Urgentie

Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Na vaststelling van het vGRP met bijbehorende kostendekking moeten de riooltarieven voor 2022 vóór 1 januari 2022 worden vastgesteld. Vaststelling (eventueel met wijzigingen) is daarom in de raad van december 2021 noodzakelijk. Vaststellen vGRP 2022-2026 493761 23 november 2021 Externe communicatie Openbare Werken (OW) J.G. Smit Afdelingshoofd OW

Voorstel 1. Het vGRP 2022-2026 inclusief het bijbehorende kostendekkingsplan 2022-2026 vast te stellen. 2. De kredieten en exploitatielasten voor het nemen van klimaatadaptieve maatregelen en de communicatie hierover, voor een bedrag van € 200.000 per jaar (periode 2022-2026) beschikbaar te stellen. 3. De financiële consequenties vanuit het plan budget neutraal verwerken via de voorziening vGRP en de lagere toerekening van uren aan het vGRP, structureel € 86.500, voor de jaren 2022 en 2023 dekken uit de algemene reserve en voor 2024 en verder ten laste te laten komen van de budgettaire ruimte. 4. De bestemmingsreserve GRP op te heffen en het saldo ervan volledig over te hevelen naar de voorziening vGRP. 5. De tariefstijging voor de jaren 2022-2026 vast te stellen op 1,9% per jaar.

Inleiding Op 27 februari 2020 is besloten het toen geldende vGRP 2014-2019 met 2 jaar te verlengen en deze tijd te gebruiken om het vGRP in te passen in de omgevingswet die per 1 januari 2021 in werking zou treden. De inwerkingtreding van de omgevingswet is inmiddels verschoven naar 1 juli 2022. Om toch te voldoen aan de plicht om een vGRP met bijbehorend kostendekkingsplan te hebben en de rioolheffing te kunnen vaststellen is een nieuw vGRP voor de periode 2022-2026 gemaakt. De indeling hiervan is zodanig opgezet dat dit vGRP later gemakkelijk kan worden opgenomen in het gemeentelijk omgevingsplan. Binnen het GRP kennen we al jarenlang een bestemmingsreserve GRP, het saldo ervan is € 2.392.974. Deze had voorheen tot doel gerealiseerde resultaten op het taakveld riolering op te vangen. Tegenwoordig dient deze eigenlijk uitsluitend nog om negatieve resultaten op te vangen indien de voorziening GRP ontoereikend mocht zijn. De afgelopen vijf jaren was hiervan echter geen sprake. Om die reden deden wij onderzoek naar nut en noodzaak van de instandhouding en daarmee de aanwending van het saldo ervan. Wij informeerden u al over dit onderzoek in het voorstel tot vaststelling van de nieuwe “Nota Reserves en Voorzieningen 2020”, door uw raad behandeld op 9 juli 2020. In dit voorstel leest de resultaten van dit onderzoek. Deze leest u ook terug in onderdeel 6.8 van het vGRP.

Beoogd resultaat Een door de raad vastgesteld vGRP 2022-2026 inclusief bijbehorend kostendekkingsplan op basis waarvan de rioolheffing wordt vastgesteld. Argumenten 1.1 Invulling van de zorgplichten. Het vGRP 2022-2026 beschrijft hoe wij de komende planperiode invulling geven aan onze wettelijk bepaalde zorgplichten op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater.

Pagina 1 van 4

1.2 Doelmatig vervangen en verbeteren De vervangings- en verbeteringsinvesteringen aan het rioolsysteem bestaan uit verbeteren, repareren, vervangen, renoveren en aanleg. Ook zijn er diverse onderhoudsinspanningen die nodig zijn voor het goed laten functioneren van het systeem. Doelmatigheid staat hierbij voorop. 1.3 Onderzoeken en beleid Specifieke onderzoeken en beleidsmatige activiteiten moeten in de komende periode worden opgepakt om te komen tot kostenbesparing in de waterketen, vergroten van de kwaliteit en efficiëntie van onze taken. Ook in SAZ+ verband geven we hierbij invulling aan het Bestuursakkoord Water. (zie hoofdstuk 6 van het vGRP) 1.4 Kostendekking De financiële gevolgen van het plan zijn vastgelegd in een kostendekkingsplan waarmee voor de planperiode 2022-2026 een nieuwe kostendekkende rioolheffing is bepaald. (Zie bijlage 3) 1.5 Maatschappelijke meerwaarde bevorderen Onder het thema kosten “minder-meerkosten” zorgen wij ervoor dat de investeringen die wij doen in verhouding zijn tot de maatschappelijke meerwaarde (waterwinst) die ze creëren. 1.6 Klimaatadaptieve maatregelen nemen De effecten van klimaatverandering beïnvloeden de directe leefomgeving van iedereen. Klimaatadaptieve maatregelen zijn nodig om de negatieve gevolgen hiervan te beperken.

(zie 3.1.4 van het vGRP) 1.7 Toekomstbestendige watersysteem bevorderen In het kader van “klimaatadaptatie en duurzaam omgaan met water” stellen wij de kwaliteit en weerbaarheid (toekomstbestendigheid) van het watersysteem op Schouwen-Duiveland in het middelpunt. 1.8 Informeren, communiceren en stimuleren Het informeren over de maatregelen en inwoners stimuleren om zelf maatregelen te nemen is een belangrijk speerpunt hierbij. Een communicatieplan wordt hiervoor opgesteld. Ook wordt een subsidieregeling gemaakt die de burger stimuleert om zelf maatregelen te nemen. De subsidieregeling zal ter vaststelling in het college worden gebracht. In het vGRP zijn hiervoor kosten opgenomen. (zie 3.1.8. van het vGRP) 3.1 Klimaatadaptieve maatregelen waren nog niet opgenomen in het vorige plan In paragraaf 3.1.4 van het plan geven we aan dat het noodzakelijk is om voor het realiseren van klimaatadaptieve maatregelen extra middelen beschikbaar te stellen. Het gaat hierbij om extra investeringen van € 180.000 per jaar voor de periode tot en met 2030 en een jaarlijks exploitatiebudget van € 20.000 voor communicatie en subsidie voor bewoners tot en met 2030. 3.1 Alle financiële mutaties binnen het vGRP verwerken we budgettair neutraal via de voorziening vGRP.

In onze pas vastgestelde begroting 2022 zijn alle lasten en baten op het gebied van riolering budgettair neutraal verwerkt via de voorziening vGRP. De mutaties op deze cijfers die uit het voorliggende vGRP voortvloeien verwerken we uiteraard ook budgettair neutraal via deze voorziening. 3.2 De lagere toerekening van eigen uren aan het vGRP heeft consequenties voor de budgettaire ruimte. In paragraaf 7.2 van het plan vindt u een toelichting op de benodigde personele capaciteit om het plan uit te kunnen voeren. Het aantal FTE is van 5,3 FTE volgens de begroting verlaagd naar 4,4 FTE in het huidige plan. Door dit nu aan te passen daalt de urentoerekening aan het vGRP. Dit verloopt budgettair neutraal via de voorziening vGRP. Maar daardoor stijgt de urentoerekening aan andere onderdelen binnen onze begroting. Deze stijging raakt de budgettaire ruimte van het concern. Het gaat hierbij om een structureel bedrag van € 86.500 (inclusief 40 % overheadtoerekening). Voor de jaren 2022 en 2023 dekken we dit nadeel uit de algemene reserve omdat er in die jaren na het vaststellen van de begroting geen budgettaire ruimte meer aanwezig is. 3.3 Prijsstijging materialen. We worden geconfronteerd met een wereldwijde prijsstijging van materialen. We houden in het plan rekening met een prijsstijging van 10 - 15 % op de materialen. Dit leidt tot 4% hogere kosten in een project.

5.1 Resultaten binnen het taakveld riolering mogen alleen op de voorziening worden gemuteerd Vanuit de van toepassing zijnde BBV-richtlijn is bij de jaarrekening 2017 geconcludeerd dat alleen efficiencyresultaten mogen worden toegevoegd aan deze bestemmingsreserve. Omdat dat echter lastig is aan te tonen, is toen een voorziening GRP gevormd. Daarop dienen gerealiseerde resultaten binnen het

Pagina 2 van 4

taakveld riolering te worden gemuteerd te worden. Reden is dat het hier belastingontvangsten betreft, die specifiek aan dit taakveld besteed dienen te worden. 5.2 De wijze waarop het saldo van deze reserve tot stand is gekomen, is bepalend Uit de BBV-notitie lokale heffingen blijkt dat de wijze waarop het saldo van deze reserve tot stand is gekomen, bepalend is hoe we met de reserve dienen om te gaan. Mogen we deze laten vrijvallen ten gunste van de algemene middelen of dient deze binnen de rioolheffing beschikbaar te blijven? Bij de beantwoording van deze vragen, is zorgvuldigheid geboden. Dit vanwege een uitspraak van de Hoge Raad inzake kostendekkendheid (17 februari 2017, gemeente Overbetuwe). Wij onderzochten daarom hoe de middelen die nu in deze reserve zitten daarin terecht zijn gekomen 5.3 Uit het onderzoek volgt dat we het saldo dienen over het hevelen De uitkomst van het onderzoek is dat we het saldo van reserve dienen aan te wenden om de tarieven te verlagen. De juiste wijze waarop dit dient plaats te vinden is een overheveling vanuit de bestemmingsreserve naar de voorziening GRP. Deze overheveling heeft een licht dempend doch structureel effect op de tarieven. 6.1 Voor het realiseren van kostendekkendheid is een tariefstijging noodzakelijk.

In bijlage 3 hebben we een doorrekening gemaakt van de benodigde budgetten voor uitvoering van het vGRP 2022-2026 met een doorkijk naar de verdere toekomst tot en met 2071. Daarbij houden we rekening met het voorschrift vanuit het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) dat voorzieningen niet negatief mogen lopen. Om vervolgens tot 100% kostendekkendheid te komen is een jaarlijkse tariefstijging van 1,9% voor de komende planperiode noodzakelijk. Kanttekeningen 5.1 De overheveling heeft een negatief effect op het financiële kengetal solvabiliteitsratio. Een reserve valt boekhoudtechnisch onder het eigen vermogen, een voorziening onder het vreemd vermogen. De voorgestelde overheveling heeft daarom een negatief effect op onze solvabiliteitsratio. 6.1 De extra tariefstijging heeft een negatief effect op de belastingdruk De stijging van 1,9% ligt hoger als het percentage vanuit het huidige GRP (1,5%). Met dat laatste percentage was rekening gehouden in de Programmabegroting 2022 - 2025 en in de woonlastenoverzichten binnen de paragraaf lokale heffingen. Ook is sprake van een negatief effect op het financiële kengetal belastingcapaciteit. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja 86500,00 bestemmingreserve GRP, voorziening vGRP, algemene reserve en budgettaire ruimte

We storten het saldo van de bestemmingsreserve (€ 2.392.974 ) in de voorziening vGRP. De balansmutatie bestaande uit het overhevelen van het saldo van de bestemmingsreserve GRP naar de voorziening GRP verwerken wij in de begroting. Tegelijkertijd verwerken wij in onze administratie de feitelijke boeking. Uw raad autoriseert via dit plan het beschikbaar stellen van kredieten (€ 180.000 voor de jaren t/m 2030) en exploitatiebudgetten (€ 20.000 voor de jaren t/tm 2030) voor klimaatadaptieve maatregelen Verder verwerken we alle mutaties voor lasten en baten binnen het vGRP (inclusief de benodigde tariefstijging voor het rioolrecht van 1,9%) budgettair neutraal via de voorziening vGRP. De hogere doorbelasting aan eigen uren voor andere onderdelen van het concern, structureel € 86.500, dekken we voor 2022 en 2023 uit de algemene reserve en brengen we voor 2024 en verder ten lasten van de budgettaire ruimte. Communicatie Na vaststelling door de raad zal dit bekend worden gemaakt in de Wereldregio en de gemeentelijke website Uitvoering Pagina 3 van 4

In het gelijktijdig door u te behandelen voorstel Belastingverordeningen 2022 is bij de tarifering van de rioolheffing rekening gehouden met de inhoud van het vGRP 2022 - 2026. Bijlagen 1. Hoofdrapport Ontwerp vGRP 2022-2026 2. Bijlagen Ontwerp vGRP 2022-2026 3. Kostendekkingsplan vGRP 2022-2026

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 4 van 4