RVS Uitvoering Dorpsplan Sirjansland

Raadsvoorstel Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Middel, Met de dorpsraad en enkele raadsleden is gecommuniceerd dat het dorpsplan in september aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Uitvoering Dorpsplan Sirjansland 454959 3 augustus 2021 Externe communicatie Ruimte en Milieu (RenM) A.M.J. van Burg Afdelingshoofd RenM

Voorstel 1. Kennis te nemen van het dorpsplan "Sirjansland een dorp met mogelijkheden" inclusief de uitvoeringsagenda. 2. Medewerking verlenen aan de uitvoering van het dorpsplan door: • het restantbudget van € 22.422,- voor de Right to Challenge waaronder het opstellen van het dorpsplan beschikbaar te stellen aan de dorpsraad voor uitvoering van het dorpsplan, door de dorpsraad te besteden tot en met 2025; • in 2022 de herontwikkeling voormalig schoolgebouw als gemeentelijk project op te pakken en in overleg met dorpsraad hiervoor een prijsvraag uit te schrijven; • in 2022 een stedenbouwkundig uitwerkingsplan voor de openbare ruimte van het dorpshart Sirjansland met participatietraject op te stellen. • Bij de begroting 2022-2025 € 20.000,- opnemen voor het opstellen van het stedenbouwkundig herinrichtingsplan openbare ruimte van het dorpshart Sirjansland in 2022 en € 750.000,- voor het bestek, aanbesteding en uitvoering openbare ruimte dorpshart Sirjansland verdeeld over de jaren 2023-2025. Inleiding Right to Challenge/Uitdaagrecht opstellen dorpsplan Bij de begrotingsbehandeling 2019-2022 in november 2018, is het amendement Right to Challenge (Uitdaagrecht) aangenomen. Bij toepassen van het "uitdaagrecht" kunnen bewoners taken van de gemeente overnemen als zij denken het slimmer, beter, goedkoper of anders te kunnen doen.

In het amendement is het uitdaagrecht gekoppeld aan de wens van Sirjansland om een dorpsplan op te stellen. Op 30 juni 2020 hebben de dorpsraad Sirjansland en de gemeente de overeenkomst getekend met de afspraken over deze uitdaging. Op 26 maart 2021 nam burgemeester van der Hoek het dorpsplan Sirjansland, een dorp met mogelijkheden in ontvangst. Met het opleveren van het dorpsplan door de dorpsraad is het proces van dit uitdaagrecht afgerond. Uitvoering van het dorpsplan Sirjansland, een dorp met mogelijkheden In de uitvoeringsparagraaf van het dorpsplan is opgenomen hoe de ambities, activiteiten en plannen tot uitvoering kunnen komen. Een groot deel van de uitvoering wordt door de dorpsraad, commissie dorpsplan en inwoners/vrijwilligers zelf opgepakt. Op het gebied van wonen, openbare ruimte, verkeersveiligheid en opgaven met betrekking tot energie en duurzaamheid heeft de gemeente of andere overheid een taak. In dit raadsvoorstel geven we aan welke bijdrage de gemeente wil leveren in de uitvoering van het dorpsplan. Beoogd resultaat Met dit voorstel geven we aan welke bijdrage, zowel inhoudelijk als financieel, de gemeente verleent aan de uitvoering van het dorpsplan Sirjansland. Argumenten 1.Het dorpsplan is in eigen beheer opgesteld in samenspraak met de bewoners en ondernemers van Sirjansland. Het is met recht het dorpsplan van Sirjansland.

Het proces om met elkaar na te denken over de mogelijkheden voor Sirjansland is al drie jaren geleden gestart na het sluiten van de lagere school. In 2020 was het een hele uitdaging om tijdens de coronapandemie en de beperkingen die dit met zich meebracht, de bewoners te bereiken. Pagina 1 van 5

We hebben met veel belangstelling kennis genomen van het dorpsplan en spreken veel waardering uit voor het proces en alle tijd en energie die de leden van de commissie dorpsplan en de dorpsraad hierin hebben gestoken. Het is een grondig dorpsplan met analyses. Het dorpsplan "Sirjansland een dorp met mogelijkheden" heeft vier speerpunten met ambities en wensen. In de uitvoeringsparagraaf wordt aangegeven hoe Sirjansland deze ambities gaat waarmaken. 2.1.In de overeenkomst van 30 juni 2020 is opgenomen dat het budget dat na de uitvoering van het uitdaagrecht (Right to Challenge) en het opstellen van het dorpsplan over is, ter beschikking blijft voor de uitvoering van het dorpsplan. Het restant van € 22.422,- wil de dorpsraad in overleg met de inwoners inzetten voor de leefbaarheidsparagraaf uit het dorpsplan. Hiervoor houden ze op 7 september een informatiemarkt. Deze is tevens bedoeld om meer vrijwilligers aan te trekken voor de uitvoering van de plannen. Voorgesteld wordt het restant van € 22.422,- beschikbaar te houden voor de uitvoering van het dorpsplan door de dorpsraad en de inwoners zelf en een nieuwe afspraak tussen gemeente en dorpsraad te maken over de uitgaven met betrekking tot dit budget. 2.2 Per thema uit het dorpsplan stellen we voor welke bijdrage de gemeente kan leveren aan de uitvoering van het dorpsplan.

Thema Wonen Nieuwe woningen Sirjansland wil graag kleinschalige ontwikkelingen van nieuwe woningen. In het plan denken ze aan enkele nieuwe woningen voor doorstromers waardoor er ook kansen ontstaan voor andere doelgroepen bijvoorbeeld senioren die verhuizen waardoor er woningen vrijkomen voor starters en gezinnen. In het plan is een aantal locaties opgenomen waar woningbouw gewenst is. Het gaat om de locatie van de voormalige basisschool, woon-werkkavels aan de rand van het dorp waar een groot bedrijfsgebouw te koop staat. En het gaat om een aantal structuurversterkende plekken in het dorp die kunnen bijdragen aan verbetering van de openbare ruimte, ruimtelijke structuur en leefbaarheid van het dorp. Op dit moment werkt de gemeente aan het opstellen van een Structuurvisie Wonen. Voor iedere kern wordt in overleg met de dorpsraad een kernprofiel opgesteld. Het is een verdiepingsslag op de dorpsvisies en plannen waarin de woningmarkt, de bestaande woningvoorraad en woningbouwmogelijkheden per kern worden geïnventariseerd en geanalyseerd. Het kernprofiel geeft ook structuurversterkende locaties in de kern aan. Naar verwachting is in het 3e en 4e kwartaal 2021 het concept van de Structuurvisie Wonen gereed en staat de vaststelling gepland in 2022.

Omdat Sirjansland al vanaf het moment van het sluiten van de basisschool gesprekken voert over een nieuwe functie voor het schoolgebouw stellen we voor niet te wachten op het vaststellen van de Structuurvisie Wonen maar vooruitlopend op de vaststelling al te starten met het verkennen van een woonfunctie voor dit gebouw. Het karakteristieke gebouw aan de Lageweg is in eigendom van de gemeente en wordt op dit moment verhuurd aan tijdelijke bewoners. Deze ruimtelijke ontwikkeling en herbestemming dient projectmatig en in samenspraak met de dorpsraad te worden opgepakt. Dit kan in 2022 starten met onder andere het opstellen van uitgangspunten voor deze herontwikkeling en het uitschrijven van een prijsvraag. Het voorstel is om de overige wensen voor het toevoegen van woningen met de dorpsraad te bespreken in het kader van de Structuurvisie Wonen en bij het opstellen van het kernprofiel voor Sirjansland. Uiteindelijk zullen in deze structuurvisie keuzen worden gemaakt met betrekking tot het toevoegen van woningen onder andere met betrekking tot woningtypen, de doelgroep waarvoor gebouwd gaat worden, en wat betekent het toevoegen van nieuwe woningen voor de bestaande woningen in Sirjansland. Woningverbetering Het dorp wil verpaupering van woningen tegengaan en ook bestaande woningen levensloopbestendig maken. De dorpsraad wil bewoners helpen bij het aanvragen van subsidie.

Dit initiatief ondersteunen we van harte. Provincie Zeeland heeft de subsidiemogelijkheid "Provinciale Impuls Wonen". Via de gemeente kunnen inwoners in aanmerking komen voor een blijverslening om hun woning aan te passen om langer thuis te kunnen blijven wonen. De "Stimuleringslening Duurzame Particuliere Woningverbetering voor het verduurzamen en levensloopbestendig maken van woningen. gaat in het najaar 2021 samen met de blijverslening en wordt de "Stimuleringslening Duurzaam en Langer Thuis wonen". Thema Werken Sirjansland heeft een klein bedrijventerrein dat direct grenst aan het dorp. Bedrijvigheid is van belang voor de leefbaarheid van het dorp. Op bedrijfslocaties die niet meer in gebruik zijn is in het plan de wens geuit om woon/werkkavels te maken. Of deze extra woningen kunnen worden toegevoegd aan de woningvoorraad zal bij de Structuurvisie Wonen moeten blijken. Komt er een concreet particulier initiatief dan zal er een bredere ruimtelijke afweging plaatsvinden en wordt er naast de planologische haalbaarheid ook gekeken naar de financiële en maatschappelijke haalbaarheid. Pagina 2 van 5

Kleine ondernemingen hebben een meerwaarde voor het dorp. In het dorpsplan wil men in het dorp meer mogelijkheden voor lokale kleinschalige bedrijfsactiviteiten, zoals hiervoor genoemd nieuwe mogelijkheden voor het combineren van wonen en werken of een pop-upwinkel. Mocht een dergelijke ontwikkeling zich voordoen en het past niet in het bestemmingsplan dan kan verzocht worden of er mogelijkheden zijn om af te wijken van het bestemmingsplan, dat kan ook voor een bepaalde periode of tijdelijke situatie. Zo zijn er ook mogelijkheden voor kleinschalige of tijdelijke detailhandel in het dorpshuis als dit dienend is aan de maatschappelijke functie van het dorpshuis in het dorp. Thema Leefbaarheid In het dorpsplan is een uitgebreid hoofdstuk opgenomen over hoe Sirjansland leefbaar blijft voor haar inwoners en welke maatschappelijke voorzieningen daarvoor nodig zijn. Het dorpshuis speelt hier een grote rol en het is belangrijk deze voorziening in stand te houden. Ook Sir Vooruit organiseert activiteiten. Nieuwe voorzieningen worden gerealiseerd voor de bewoners. Het opknappen van het Sirse bosje, het inzaaien van bloemenranden, opschonen van het dorp zijn gezamenlijke activiteiten die door bewoners al opgepakt zijn. Nieuwe plannen voor een andere invulling van het speelterrein achter de voormalige school worden eveneens gezamenlijk met bewoners, de dorpsraad en gemeente bedacht.

SMWO kan ondersteunen als er behoefte blijkt aan het opzetten van een hulpkring. Om meer gebruik te maken van het dorpshuis gaat de pilot Thuis in je Dorpshuis kansen bieden. Dit biedt de mogelijkheid tot een laagdrempelige ontmoeting gecombineerd met informatievoorziening vanuit onder andere gemeente, Zeeuwland, SMWO, verenigingen. Deze pilot is gestart bij vier kernen maar door de coronacrisis zijn de dorpshuizen lange tijd dicht geweest. Als de pilot weer wordt voortgezet en het blijkt in een behoefte te voorzien en er zijn financiële middelen dan zou dit ook in Sirjansland tot uitvoering kunnen worden gebracht. Thema Openbare ruimte In het kader van het dorpsplan is er tweemaal een schouw geweest, in 2020 en 2021 met een toelichting van de dorpsraad op het dorpsplan. Over het beheer van het groen en de openbare ruimte zijn met het Uitvoeringsbedrijf goede afspraken tussen de dorpsraad en het Uitvoeringsbedrijf Openbare Ruimte (UOR) gemaakt. De wensen in het dorpsplan gaan verder dan het beheren van de bestaande openbare ruimte. In het dorpsplan wordt voorgesteld om een soort woonerf Sirjansland te maken waar de auto te gast is en er geen sprake is van doorgaand verkeer. Hiervoor is een andere inrichting, andere bestrating, aanpassing van het straatmeubilair en het herschikken van de parkeerplaatsen nodig.

In de afgelopen decennia is er steeds iets veranderd in de openbare ruimte waardoor het een lappendeken is aan verschillende materialen en vormen (asfalt, betonnen en gebakken klinkers, trottoirs en paaltjes). Het doel van een herinrichting van de openbare ruimte is een kwaliteitsverbetering van het dorpshart en ook het weren van doorgaand verkeer dat nu door de kern heen rijdt. Ook zijn er aanpassingen nodig om de entrees van Sirjansland op te waarderen en aantrekkelijker te maken. De dorpsraad wil de herinrichting van de openbare ruimte van de straten in het dorpshart samen met de bewoners uitwerken. Voorgesteld wordt om in 2022 samen met het dorp een (stedenbouwkundig) herinrichtingsplan te maken voor de inrichting van de openbare ruimte van het dorpshart en de ingangen van het dorp waarbij ook verkeerskundige aspecten, het parkeren, straatmeubilair en groen wordt betrokken. Verschillende oplossingen kunnen daarbij bekeken en besproken worden, ook het woonerfidee uit het dorpsplan. Bij de uitwerking staan de inrichting van de openbare ruimte en de verkeersveiligheid centraal. Met het herinrichtingsplan wordt duidelijk welke straten heringericht kunnen worden en kan een koppeling gemaakt worden met eventuele werkzaamheden in de ondergrond zoals de riolering, kabels en leidingen. We maken dan werk met werk.

Voor het opstellen van het stedenbouwkundig herinrichtingsplan Sirjansland stellen we voor in de begroting voor 2022 een budget op te nemen van € 20.000,-. Aan de hand van het vastgestelde stedenbouwkundige herinrichtingsplan kan de ontwerp- en uitvoeringsfase in 2023, 2024, 2025 plaatsvinden. Voorgesteld wordt bij de behandeling van de gemeentelijke begroting 2022-2025 in november een (taakstellend) budget op te nemen. Thema Energie en Duurzaamheid Voor dit thema is in het dorpsplan aangesloten bij de speerpunten van het gemeentelijk beleid: energiebesparing, duurzame energieopwekking, alternatieven, duurzame mobiliteit. Zoals in het dorpsplan staat aangegeven helpt het Duurzaam Bouwloket huiseigenaren op het gebied van energiezuinig maken van hun woningen. Inwoners kunnen, als zij voldoen aan de voorwaarden, ook gebruik maken van verschillende gemeentelijke subsidiemogelijkheden: • een isolatiesubsidie voor woningen die ouder zijn dan 1975 zie verder https://www.schouwenduiveland.nl/subsidies/subsidie-voor-isolatie • een stimuleringslening Duurzame Particuliere Woningbouw (DPW) zie verder https://www.schouwenduiveland.nl/duurzaamheid-en-milieu/energie/energiebesparing. Momenteel wordt onderzocht of de DPW samengevoegd kan worden met de blijverslening tot een stimuleringslening Duurzaam en Langer Thuis. Pagina 3 van 5

Wat betreft duurzame energieopwekking is er een verschil tussen duurzame energieopwekking voor kleingebruikers en grootschalige energieopwekking. Het plaatsen van zonnepanelen voor klein verbruik en postcoderoosregelingen kunnen gefaciliteerd worden via het bestaande elektriciteitsnet. Voor grootschalige duurzame energieopwekking dient het huidige elektriciteitsnet te worden opgewaardeerd. Hiervoor komt een 150Kv-station op Schouwen-Duiveland met alle ondergrondse verbindingen/leidingen die daarbij horen. Hiervoor is een apart participatietraject door Tennet opgestart. In het najaar worden voorkeurslocaties aan u voorgelegd. Het 150 kV station zal uiteindelijk pas na 2025 kunnen worden gerealiseerd gezien de lange voorbereidingsperiode. Aandacht is besteed aan de vraag op welke manier Sirjansland aardgasvrij kan worden. De vraag is dan welke alternatieven er in plaats van aardgas zijn. Uit onderzoek is gebleken dat het geheel overgaan naar elektriciteit voor oudere woningen van vóór 2006 geen optie is gebleken. Samen met de dorpsraad en de inwoners en ondernemers zullen we kijken naar andere opties. De gemeente heeft de opgave om een Transitievisie Warmte te maken. Deze wordt einde van dit jaar aan uw raad voorgelegd. Per wijk of dorp wordt vervolgens uitvoering gegeven aan de hand van transitiepaden.

Goede isolatie en energiebesparing is het eerste pad, daarna bekijken welk duurzaam gas beschikbaar komt. We gaan dus samen met Sirjansland onderzoeken welke alternatieven realistisch zijn. Gelet op de aandacht vanuit Sirjansland om energieneutraal te worden kunnen we afspreken dat zij in 2022 aan de beurt zijn in de eerste ronde uitvoeringsplannen. De planning is om 2 tot 3 kernen of wijken per jaar op te pakken. Met betrekking tot openbaar vervoer is in het dorpsplan aangegeven dat bewoners gebruik maken van de haltetaxi en er geen klachten zijn. Zijn er inwoners, ondernemers of organisaties met plannen voor duurzame mobiliteit dan kunnen zij contact opnemen met het platform "SD op Weg". De dorpsraad kan ook verbinding leggen en faciliteren. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Nee 770000,00

uitvoering masterplannen, stads- en dorpsvisies 2022-2025, via vaststelling begroting 2022

Dit voorstel loopt vooruit op het voorstel met betrekking tot de programmabegroting 2022-2025 onderdeel uitvoering masterplannen, stads- en dorpsvisies. Het betreft: 2022: € 20.000 opstellen herinrichtingsplan openbare ruimte dorpshart Sirjansland 2023, 2024, 2025: jaarlijks €250.000 uitvoering van het herinrichtingsplan openbare ruimte dorpshart Sirjansland. Financiële autorisatie over de investeringen voor de uitvoering van de masterplannen en stads- en dorpsvisies/-plannen vindt plaats bij de programmabegroting 2022. Communicatie De dorpsraad Sirjansland krijgt apart bericht over het raadsvoorstel. De dorpsraad communiceert dit op de gebruikelijke wijze met de inwoners. Uitvoering Na het raadsbesluit worden afspraken gemaakt met de dorpsraad over de besteding van het restantbudget dorpsplan Sirjansland. In 2022 start de gemeente met de projecten herontwikkeling voormalig schoolgebouw en stedenbouwkundig herinrichtingsplan openbare ruimte en betrekt de dorpsraad daarbij. De dorpsraad is of wordt betrokken bij het opstellen van de Structuurvisie Wonen en de Transitievisie Warmte. Bijlagen Brief gemeenteraad Dorpsplan Sirjansland, een dorp met mogelijkheden Beantwoording dorpsraad/commissie dorpsplan op reacties inwoners op concept-plan

Pagina 4 van 5

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland hebben op besloten, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 5 van 5