RVS Richtingennotitie Slimme Mobiliteit Zeeland - bijlage notitie

Naar een Living Lab

Voor de in dit document beschreven ontwikkelingen en richtingen is het belangrijk dat nieuwe combinaties in mobiliteit mogelijk worden gemaakt. Daar bovenop is het belangrijk om nieuwe mobiliteitsontwikkelingen te gaan benutten, om de benodigde veranderingen in gang te brengen. Zeeland als meer dunbevolkt gebied is voor private partijen niet het eerste gebied waar nieuwe concepten op de markt worden gebracht.

Richtingennotitie Slimme Mobiliteit

24

Vlissingen en omgeving zijn daarvoor het focusgebied. Het Living Lab Slimme Mobiliteit is een belangrijke schakel om sneller nieuwe mogelijkheden in Zeeland uit te testen en tot stand te laten komen. Vanuit contacten met Rijk en andere regio’s is het daarbij belangrijk te leren wat er op andere plekken wordt uitgeprobeerd en gezamenlijke pilots op te zetten. In de verbinding met het bedrijfsleven en kennisinstellingen wordt een uitnodigende omgeving gecreëerd om mobiliteitsinnovaties in Zeeland uit te testen, waarbij wordt gewogen welke innovaties ook van toegevoegde waarde zijn voor Zeeland.

Richtinggevende keuze: We investeren de beschikbare middelen uit het compensatiepakket ‘Wind in de zeilen’ voor het Living Lab Slimme Mobiliteit Zeeland, om nieuwe technieken en ontwikkelingen met pilots te testen en uit te proberen in de Zeeuwse situatie. Zeeland is daarmee het gebied om in een meer dunbevolkt gebied innovaties die door kennisinstellingen zijn ontwikkeld en uitgewerkt in de praktijk uit te gaan testen. Bij in de praktijk bewezen succesvolle toepassingen rollen we initiatieven uit over Zeeland.

25

Richtingennotitie Slimme Mobiliteit

9.

Ontwikkelingen en invloed op infrastructuur

In het voorgaande is met name ingegaan op de veranderingen op het personenmobiliteitssysteem. De ontwikkelingen op digitaal en technologisch vlak brengen ook in bredere context veranderingen met zich mee voor overheden als infrastructuurbeheerder. In onderstaande zal die context worden geduid. In onderstaande wordt deze context geduid. Zonder hiervoor nu richtinggevende keuzes voor te stellen. Daarvoor zal eerst op een later moment een uitgebreidere uitwerking voor moeten plaatsvinden. 9.1.

Komst van de zelfrijdende en verbonden auto

Autofabrikanten zorgen dat hun auto’s steeds meer verbonden zijn met elkaar en hun omgeving. Via het digitale verbindingen, zoals in de toekomst 5G verbindingen, wordt informatie tussen auto’s, tussen auto’s en infrastructuur (zoals iVRI’s), met verkeerscentrales, met autofabrikanten en met digitale dienstverleners uitgewisseld. Daar bovenop bieden de auto’s steeds meer rijtaakondersteuning, waarbij deze zover kan gaan dat er sprake is van zelfrijdende voertuigen. De huidige infrastructuur en ook de nieuw aan te leggen infrastructuur, zal moeten inspelen op de komst van de zelfrijdende auto, of in fases daar naartoe aan auto’s die steeds meer rijtaakondersteuning bieden. Er is bewustwording dat de komende jaren de eisen aan onder andere wegmarkering, bebording en openbare verlichting zullen wijzigen vanwege de komst van de zelfrijdende auto. Eerste nationale analyses hebben laten zien dat de Nederlandse hoofdwegennet al in sterke mate geschikt is voor zelfrijdende voertuigen. Opgezet wordt om de komende jaren ook het onderliggende wegennet te analyseren en te bekijken in hoeverre de CROW-normen voor weginrichting moeten worden aangepast. Hoe snel de ontwikkelingen gaan en welke aanpassingen nodig zijn, is nu nog niet geheel duidelijk.

Zorgt de komst van zelfrijdende auto’s voor minder voertuigen en is er daarom een wegverbreding of parkeerplaats niet meer nodig, of juist het omgekeerde. Kan de zelfrijdende auto de stad in of blijft de stedelijke omgeving met veel fietsers en voetgangers te complex?. Wordt het een geleidelijk proces of gaat het abrupt? Hoe gaat gemixt verkeer van zelfrijdend en niet zelfrijdend vervoer met elkaar om? Het is belangrijk om vanuit Zeeland nu aan te haken op de landelijke trajecten, zodat in de komende twee jaar hier nader beleid op kan worden geformuleerd en de provinciale investeringen in de wegeninfrastructuur ook in dit licht kunnen worden gewogen. Specifieke aandacht voor de verkeersveiligheid is daarbij nodig tijdens de tussenfase in de komende jaren, waarin er een mix van slimme en traditionele voertuigen op het wegennet rijdt. 9.2.

Afweging slimme oplossingen

Bij het maken van investeringsbeslissingen speelt in de afweging steeds meer mee of slimme oplossingen beschikbaar zijn, waardoor de aanleg van fysieke infrastructuur of wegkantsystemen wellicht niet meer (of nog slechts deels) nodig is. Bijvoorbeeld de iVRI als manier om de doorstroming en veiligheid te vergroten en in car verkeersinformatie als toekomstige vervanger van de informatie die een informatiepaneel (DRIP) langs de weg biedt. Een voorbeeld van het verbinden van de fysieke infrastructuur aan de digitale infrastructuur en voertuigen is de nieuwe generatie verkeerslichten (iVRI’s). De iVRI kan met de weggebruiker communiceren door onder andere de tijd tot groen aan te geven. iVRI’s kunnen onderling aan elkaar doorgeven welk voertuigaanbod onderweg is voor het verbeteren van de netwerkprestatie. Tevens kunnen (hulpdienst)voertuigen

Richtingennotitie Slimme Mobiliteit

26

die de iVRI naderen data naar de iVRI sturen om vanaf een verder weg gelegen locatie al een aanvraag voor groen te doen. Voor hulpdiensten versnelt dit de aanrijdtijd. Ook bestaat er de mogelijkheid om groepen fietsers bij regen langer groen te geven om dit fietsgedrag te belonen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft Zeeland benoemd als Connected Transport Corridor. Beoogd wordt met slimme mobiliteitsoplossingen de kansen die digitalisering en connectiviteit bieden toe te passen, concreet toe met als doel het transport over de weg duurzamer, veiliger en efficiënter te laten verlopen. Onder die slimme toepassingen vallen onder meer het rijden met adviessnelheid, afwegingen van prioritering bij verkeerslichten (invloed op waar en wanneer vrachtverkeer wel en niet gewenst is), integratie van overheidsdata in logistieke planningssystemen en het voorspellen van de aankomsttijd van vervoerders. Daarmee is de aanwezigheid van iVRI’s een belangrijke randvoorwaarde voor het goed functioneren van de Connected Transport Corridor.

27

Richtingennotitie Slimme Mobiliteit

Colofon Tekst Provincie Zeeland Team Slimme Mobiliteit

Contact mobiliteit@zeeland.nl

www.zeeland.nl

Richtingennotitie Slimme Mobiliteit

28