RVS Restauratie kademuren Oude Haven Zierikzee

Raadsvoorstel Portefeuillehouder Afdeling Ambtelijk opdrachtgever Behandelaar Datum Nummer Onderwerp

A.M.J. van Burg Openbare Werken (OW) Afdelingshoofd OW Sabine Nouwens 15 december 2020 368043 Restauratie kademuren Oude Haven Zierikzee

Voorstel 1. Kennis te nemen van het advies van de bewonerscommissie conform het initiatiefvoorstel tot herziening besluit d.d. 24 september 2020 met zaaknummer 352344 d.d. 29 oktober 2020. a. Aanbiedingsbrief bewonerscommissie. b. Aanbeveling en conclusies. c. Bevindingenrapport november 2020 (E. van Uffelen/L. Bijlsma). 2. a. b.

Kennis te nemen van de ingekomen correspondentie ten aanzien van de bewonerscommissie. Ingekomen brief Stichting Musemhaven Zeeland d.d. 23 november 2020. Ingekomen brief Stichting Museumhaven Zeeland d.d. 11 december 2020.

3. Kennis te nemen van de antwoordnotitie, rapport “Review bevindingen rapport” door Walhout Civil, ten aanzien van het Bevindingenrapport november 2020 (E. van Uffelen/L. Bijlsma). 4.

Kennis te nemen van het advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

5. Kennis te nemen van de 'antwoordnotitie Inspraakreacties tegen aanvraag omgevingsvergunning kap bomen Oude Haven Zierikzee'. 6.

Kennis te nemen van de notitie ‘Uitvoering versteviging kademuren Oude Haven Zierikzee’.

7. Een besluit te nemen ten aanzien van het noodzakelijk rooien van de bomen aan de zuidzijde van de Oude Haven en het gewenste rooien van de bomen aan de noordzijde van de Oude Haven.

Inleiding Middels dit advies leggen wij een aantal zaken aan u voor in relatie tot het dossier Restauratie Oude Haven. Alle aspecten hangen nauw met elkaar samen. Om de leesbaarheid van dit advies te bevorderen, zijn de verschillende componenten apart beschreven. Deze inleiding heeft tot doel om de beschikbare informatie in de juiste context en reeds aanwezige kaders te plaatsen. Eerdere besluitvorming Op 25 augustus 2020 behandelde het college een tweetal voorstellen inzake het dossier Oude Haven Zierikzee. Deze adviezen zijn op respectievelijk 7 september en 24 september 2020 door commissie en gemeenteraad behandeld. Restauratie kademuren Oude Haven en herinrichting derde fase Oude Haven (305307) Middels dit advies hebben wij zowel het college als commissie en raad, via een raadsbrief, geïnformeerd omtrent de processtappen inzake de restauratie van de kademuren en de herinrichting van de Oude Haven (maaiveld) te Zierikzee. Omdat het dossier restauratie kademuren en de herinrichting van de Oude Haven al een lange geschiedenis kent, informeerden wij uitgebreid ten aanzien van de besluiten die reeds zijn genomen gedurende de afgelopen jaren. Bovendien ontstaat hierdoor inzicht in het verloop van het proces vanaf 2011 tot heden.

Krediet herinrichting Oude Haven (maaiveld) (337186) Aan de hand van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) van onze gemeentelijke havens, stelde de raad het krediet voor de restauratie van de kademuren beschikbaar middels de begroting 2019 en verder en werd zodoende projectmatig ingebed. De inmiddels beschikte Rijksubsidie moest financieel nog in de begroting worden verwerkt. Op basis van dit advies wordt het lagere benodigde investeringsbudget voor de renovatie van de kademuren financieel verwerkt in de begroting en worden de financiële middelen voor de herinrichting van de 3e fase beschikbaar gesteld. We benadrukken nogmaals dat de restauratie van de kademuren eerst start. De herinrichting van de Oude Haven vindt op een later moment plaats. Voor deze herinrichting ligt er alleen een inrichtingsschets gebaseerd op het oorspronkelijk ontwerp van het zogenaamde drieluik (Havenplein, Havenpark en Oude haven). Deze inrichtingsschets wordt door bureau Felixx vertaald in een voorlopig ontwerp (VO), om zodoende inzicht te geven en hierover goed te communiceren. Op het moment dat we starten met het traject herinrichting Oude haven bespreken we dit VO eerst met omwonenden. Hierna volgt de aanvraag van de omgevingsvergunning en de aanbesteding. Deze herinrichting vindt pas plaats na de restauratie van de kademuren en na consultatie van de omwonenden.

De verwachting is dat we met de uitvoering in 2022 starten. Aan de hand van het advies met betrekking tot het beschikbaar stellen van het krediet voor de herinrichting van de zogenaamde 3e fase (maaiveld Oude Haven), is tijdens de raadsvergadering van 24 september een amendement door de raad aangenomen. Dit voorstel voegt een aantal voorwaarden (kort samengevat) toe aan beslispunt 4 waardoor: · Bewoners aan de Oude Haven/Kraanplein in de gelegenheid gesteld worden een bewonerscommissie op te richten. · De gemeente in overleg gaat met (een afvaardiging van) deze bewonerscommissie en andere belanghebbenden. · Tijdens dit overleg alle in het verleden genomen besluiten worden besproken. · Op basis van de input uit dit overleg wordt een document opgesteld. Bewonerscommissie De raad heeft op 29 oktober j.l. een initiatiefvoorstel aangenomen ten aanzien van het advies met zaaknummer 337186. Dit initiatiefvoorstel herstelt het vaststellen van het amendement in de raadsvergadering van 24 september j.l. De voorwaarden zoals eerder opgesomd in dit advies zijn niet gewijzigd en daarom is onder leiding van de heer Geluk (voorzitter) een zogenaamde bewonerscommissie opgericht. De bewonerscommissie bestaat uit een drietal personen.

Men heeft op basis van het actief benaderen van vijftig adressen aan de Oude Haven, van drieëndertig personen een reactie ontvangen dat zij akkoord gaan met de samenstelling van de bewonerscommissie. De bewonerscommissie en haar voorzitter heeft daardoor gesteld representatief te zijn zoals in het amendement verwoord. De voorzitter heeft namens de bewonerscommissie, op basis van meerdere gesprekken in verschillende samenstellingen, een advies voor de gemeenteraad opgesteld. Dit advies bestaat uit een drietal onderdelen: · Aanbiedingsbrief bewonerscommissie. · Aanbeveling en conclusies bewonerscommissie. · Bevindingenrapport november 2020 (E. van Uffelen/L. Bijlsma), opgesteld op verzoek van voorzitter. Deze documenten maken onderdeel uit van dit advies. De bewonerscommissie en haar onafhankelijk voorzitter is een op zich zelf staande commissie en verantwoordelijk voor het opgestelde advies. In het onderdeel ‘Inleiding’ heeft de voorzitter de werkwijze van de werkgroep beschreven. Hij stelt dat de werkgroep bestaat uit de bewonerscommissie, verantwoordelijk wethouder, twee ambtenaren, notulist en haar voorzitter. Wij hechten er belang aan daarbij op te merken en te benadrukken dat zowel de wethouder als de betrokken ambtenaren deel hebben genomen aan deze werkgroep vanuit hun zuivere rol op basis van reeds bestaande taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden.

Toezegging portefeuillehouder Als gevolg van de beraadslagingen d.d. 24 september 2020 heeft de “portefeuillehouder toegezegd dat zij eerst onomstotelijk laat vaststellen welke bomen noodzakelijk verwijderd moeten worden om de werkzaamheden uit te voeren, alvorens tot verwijdering van die bomen over te gaan.” Tijdens de bespreking van dit advies door commissie en raad, heeft men zich tijdens de inhoudelijke behandeling van dit voorstel met name gericht op het noodzakelijk rooien van de bomen aan de zuidzijde en het gewenste rooien van de bomen aan de noordzijde van de Oude Haven. Voor de argumenten die ten grondslag liggen aan het rooien van de bomen, verwijzen wij naar zaaknummer 305307. De fractie van het CDA heeft duidelijk aangegeven dat de portefeuillehouder onomstotelijk moet bewijzen dat bomen noodzakelijk verwijderd moeten worden. Dat geldt dus voor de bomen aan de zuidzijde van de Oude Haven omdat de uitvoeringsmethodiek van Leenhouts vereist dat deze bomen niet aanwezig zijn op de kade tijdens de constructieve werkzaamheden. Het is belangrijk vast te stellen wat wordt verstaan onder onomstotelijk bewijs om daaromtrent niet in een discussie te geraken. “De beoordeling van het waarheidsgehalte van gepresenteerde feiten wordt gemaakt aan de hand van het beschikbare bewijs – “Evidence is the basis of justice”.

Daarom houden wij vast aan het volgende uitgangspunt: Iets is onomstotelijk bewezen als verschillende wijzen van onderzoek een eenduidig resultaat geeft, reproduceerbaar en significant is en de onderzoeken integer en correct zijn uitgevoerd. Naar aanleiding van de toezegging van de portefeuillehouder hebben wij de opdracht gegeven aan een extern ingenieursbureau, om middels een zogenaamde second opinion, inzichtelijk te maken of de uitvoeringsmethodiek van de aan te brengen Tubex-boorpalen in conflict komt met de aanwezige bomen. U treft deze notitie aan in de bijlage. Deze notitie geeft volgens de portefeuillehouder antwoord op de gestelde vraag c.q. gedane toezegging. Beoogd resultaat Een besluit nemen ten aanzien van het rooien van de bomen aan de noord- en zuidzijde van de Oude Haven op basis van verschillende beschikbare notities, adviezen en documenten om zodoende te kunnen aanvangen met de restauratie van de kademuren van de Oude Haven. Argumenten 1.1 De conclusies van de bewonerscommissie zijn verwoord in een advies conform het initiatiefvoorstel. Namens de bewonerscommissie is door de voorzitter een advies opgesteld. In dit advies blijft de herinrichting van het maaiveld Oude Haven buiten beschouwing omdat deze werkzaamheden na de restauratie plaatsvinden.

De conclusies van de bewonerscommissie zijn gebaseerd op het Bevindingenrapport november 2020 en op ‘de aansturing van het project’, doelende op omgevingsmanagement waarbij men eerder aandacht wenst voor burgerparticipatie. De portefeuillehouder heeft aan de hand van de gesprekken met de bewonerscommissie aangeven te begrijpen wat zij bedoelen met ‘eerder participeren’ in dit project. Tegelijkertijd is in dit project sprake van technisch zeer ingewikkelde en specifieke materie. Uiteraard worden ten aanzien van de herinrichting van het maaiveld Oude Haven, de direct omwonenden betrokken om zodoende tot een breed gedragen Definitief Ontwerp (DO) te komen. Dit traject moet nog worden gestart. Op verzoek van de bewonerscommissie is een advies en offerte aangevraagd bij de Nationale Bomenbank ten aanzien van het (tijdelijk) verplaatsen van de bomen aan de Oude Haven gedurende de werkzaamheden. Dit document is toegevoegd als bijlage bij dit advies maar niet gekwalificeerd als reële optie.

Het verplaatsen van de bomen is op basis van het rapport van Terra Nostra, wegens praktische uitvoerbaarheid, kosten en huidige staat van de bomen, door het projectteam Oude Haven, al eerder als zeer onverstandig betiteld. 1.2 Het uitvoeren van een zogenaamde second opinion is een aanbeveling namens de bewonerscommissie. De aanbeveling namens de bewonerscommissie luidt als volgt: “Dit dient mijns inziens een vervolg te krijgen in de vorm van een onafhankelijke second opinion / nader onderzoek alvorens een vervolg aan het participatieproces gegeven kan worden, waaronder de vervolgstappen rond de wijze van uitvoering en de verdere herinrichting. Het verdient aanbeveling dat de opdrachtformulering voor de second opinion af gestemd wordt met de werkgroep inclusief degenen die de huidige analyse hebben verricht. Dit betreft zowel de opdrachtformulering als ook de partij die de onafhankelijke second opinion zou moeten uitvoeren. Deze zou niet tot op heden betrokken moeten zijn geweest en geen binding hebben met betrokken leveranciers om een onafhankelijke second opinion te kunnen garanderen en te zorgen dat de uitkomst niet bij voorbaat betwist wordt door een van de deelnemers in het huidige participatie traject.

Bij deze second opinion gaat het om de “vraag voor de vraag”, dat wil zeggen de beoordeling van de huidige sterkte, de noodzaak tot restauratie van de kade zelf, en de afweging van de nieuwe risico’s versus de nu in beeld gebrachte.” Uit de analyse blijkt dat de suggesties uit het Bevindingenrapport november 2020 niet op reken-technische wijze zijn onderbouwd. Hierdoor wordt niet aangetoond dat enige stelling zou kloppen en of te onderbouwen is met (vigerende) wet- en regelgeving. Stellingen en opmerkingen zijn daardoor slecht tot niet herleidbaar en het is niet duidelijk onderbouwd hoe de exacte vraagstelling met betrekking tot de geadviseerde second opinion dient te luiden. Daarbij moet sterk afgevraagd worden of het zinvol is om op basis van de vele en (soms) niet op vigerende wet- en regelgeving gebaseerde aannames, een second opinion uit te laten voeren. Zeker gelet op het aantal verschillende onafhankelijke partijen die de afgelopen jaren inhoudelijk betrokken zijn bij dit project. De wettelijke kaders zijn leidend: Vigerende wet- en regelgeving eist bij het ontwerp van dit soort constructies dat te allen tijde een second opinion moet plaats vinden op de rekenkundige ontwerpen van de kademuren. Het DO is door DVA engineering opgesteld, de ontwerpende partij namens aannemer Leenhouts.

Dit ontwerp is door ons onafhankelijk ingeschakelde ingenieursbureau Walhout Civil beoordeeld en getoetst. Deze toetsing is bedoeld als borging en controle of aan alle wettelijke eisen die gesteld zijn in de Eurocodes (ontwerpnormen) is voldaan. Daarbij wordt eveneens voor de het verlenen van de vergunning getoetst of wordt voldaan aan het bouwbesluit. Gelet op de gevoelige kleiachtige ondergrond in het gebied wordt, naar aanleiding van het DO, aanvullend een second opinion uitgevoerd naar de effecten van het verlagen van de waterstanden in de Oude Haven. De reden is hiervoor is tweeërlei. 1). Maximale zekerheidsstelling omtrent werkwijze in relatie tot de omgeving 2). Inzicht krijgen ten aanzien van het risicoprofiel voor de gemeente en eventuele CAR verzekeringen. 1.3 Door de bewonerscommissie is een nieuwsbrief verspreid Met de bewonerscommissie en haar voorzitter is de afspraak gemaakt niet eerder dan 15 december te communiceren omtrent dit advies. Deze afspraak komt voort uit de gedachte dat het advies namens de voorzitter van de bewonerscommissie, het raadsvoorstel en alle bijbehorende documenten, adviezen en rapportages compleet kan worden gedeeld met eenieder en pers. Daardoor worden de voorzitter van de bewonerscommissie en de wethouder beiden (gelijktijdig) vanuit hun eigen rol en verantwoordelijkheid in gelegenheid gesteld om hierop inhoudelijk te reageren.

De bewonerscommissie heeft op 23 november 2020 een ‘nieuwsbrief’ verzonden naar de bewoners van de Oude Haven en in tweede instantie het Kraanplein. Hierin wordt vanuit de bewonerscommissie een toelichting gegeven op het proces en het advies namens de bewonerscommissie geschetst. De ‘nieuwsbrief’ maakt onderdeel uit van de bijlagen van dit advies.

1.4 Ten aanzien van de verleende omgevingsvergunning voor restauratie van de kademuren is beroep ingesteld bij de rechtbank. Belanghebbenden die eerder een zienswijze hebben ingediend en waarvan het bezwaar is afgewezen, worden in de gelegenheid gesteld een beroep in te stellen bij de bestuursrechter. In de nieuwsbrief die de bewonerscommissie heeft verspreid (als bijlage toegevoegd) wordt het instellen van beroep ten aanzien van de omgevingsvergunning voor de restauratie van de kademuren uiteengezet en gemotiveerd. De gevolgen en consequenties van deze beroepsprocedure kunnen wij op dit moment nog niet overzien. 2.1 Naar aanleiding van de samengestelde bewonerscommissie en de werkwijze heeft het college een tweetal inhoudelijke brieven ontvangen. Bewoners van het Kraanplein zijn in eerste instantie niet door de bewonerscommissie benaderd. Na afronding van het advies van de bewonerscommissie is dit manco hersteld door de adressen behorende bij het Kraanplein alsnog te informeren met betrekking tot de samenstelling van de bewonerscommissie. Het is belangrijk te onderkennen dat bij een civieltechnisch project, zoals de restauratie van de kademuren, sprake is van een bouwkundige opname van alle binnen de invloedsfeer gelegen bestaande bebouwing. Voor deze invloedsfeer wordt de eerstelijnsbebouwing aangehouden tot een afstand van circa veertig meter tot het werk.

Deze vooropnamen worden uitgevoerd conform de richtlijn Bouwkundige opname van het Nivre. Op basis van deze veertig meter is sprake van honderd adressen aan de Oude Haven, Kraanplein en Havenpark die binnen de zogenaamde invloedsfeer vallen. Dat betekent dat de communicatie (onder andere nieuwsbrieven en uitnodiging informatie-bijeenkomst) vanuit de gemeentelijke organisatie, aan deze honderd adressen is verzonden. Er is sprake van een discrepantie tussen de adressen/panden die door de bewonerscommissie worden vertegenwoordigd, te weten 33, en de adressen/panden die vallen binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden en zodoende de communicatie-uitingen van gemeentezijde. Het college heeft namens de Stichting Museumhaven Zeeland een tweetal brieven ontvangen naar aanleiding van de samenstelling van de bewonerscommissie en deelname aan het proces. Het college heeft deze brieven als ingekomen correspondentie overlegd aan de voorzitter van de bewonerscommissie. 3.1 Aan de hand van het Bevindingenrapport november 2020 (E. van Uffelen/L. Bijlsma) heeft een inhoudelijke beoordeling plaatsgevonden in het kader van de omschreven heroverweging conform het initiatiefvoorstel (rapport “Review bevindingen rapport).

De raad heeft aan het college de opdracht gegeven om het document dat wordt opgeleverd door de bewonerscommissie “te gebruiken als input voor een heroverweging ten aanzien van het plan herinrichting Oude Haven in relatie tot restauratie van de oude kademuren. Deze heroverweging leidt al dan niet tot een (op onderdelen) gewijzigd plan, het college legt dit vast in een voorgenomen besluit tot heroverweging.” Een heroverweging betekent dat moet worden bezien of op basis van de feiten en omstandigheden ten tijde van het besluit in primo destijds terecht het besluit is genomen. In beginsel worden nieuwe ontwikkelingen, informatie, feiten en omstandigheden die zich na het besluit hebben voorgedaan bij de heroverweging betrokken. Het college heeft het als haar opdracht gezien om, gebaseerd op vigerende wet- en regelgeving, vastgesteld beleid en daaraan gelieerde uitgangspunten, de gemeenteraad te informeren om zodoende een gefundeerd besluit te nemen. Vanuit deze context, heeft het college het advies van de bewonerscommissie en haar voorzitter beoordeeld en van een inhoudelijke reactie voorzien.

Het doel van de notitie is het presenteren van een objectieve, technische analyse met betrekking tot het Bevindingenrapport 2020. Voor de inhoudelijke uiteenzetting verwijzen wij naar de bijgevoegde review. Middels deze review is op de hoofdconclusies gereageerd. Zowel ingenieursbureau Walhout Civil B.V. en de ontwerper van Leenhouts, DVA engineering, hebben beiden onafhankelijk berekend en geconcludeerd dat de huidige belastingen te groot zijn voor de huidige kademuren. Bovendien tonen zij aan dat de huidige kademuren niet langer voldoen aan de vigerende weten regelgeving. Het uitvoeren van de renovatiewerkzaamheden zijn daarbij onvermijdelijk. Doordat de kademuren niet langer de belasting kunnen dragen zal het bevoegd gezag in deze, moeten overwegen om in geval van lang lopende bezwaar en heroverwegingen de kade te gaan ontlasten. Dit ontlasten gebeurt in eerste aanleg door het reduceren van de verkeersbewegingen, ten tweede door een ontlastzone in te stellen (eerste vijf meter uit de kade geen belasting) en ten derde een zeer nauwkeurige monitoring uit te voeren naar de standzekerheid van de kade. Dit heeft ook gevolgen voor aanvragen voor evenementen en andere activiteiten op en/of rond de kades van de Oude Haven.

Het ‘document’ dat is opgeleverd door de bewonerscommissie leidt niet tot een (op onderdelen) gewijzigd plan maar geeft de gemeenteraad de mogelijkheid om op basis van dit advies en bijbehorende documenten tot een heroverweging of andere keuze te komen. Heroverweging leidt over het algemeen tot het volgende op hoofdlijnen: 1. Een nieuwe haalbaarheidsstudie van mogelijke alternatieven. 2. Herziening van de ontwerp-trajecten 3. Herziening van de vergunningentrajecten en -procedures. 4. Herziening van het aanbestedingstraject omdat de huidige aannemer mogelijk een alternatieve constructie niet kan aanbieden c.q. bouwen. Tenslotte betreft het een bouwkundige restaurator in combinatie met een heibedrijf. 5. Herziening van beschikbare budgetten als gevolg van derven toegekende subsidie. 6. Extra kosten voor tijdelijk veiligstellen van de huidige situatie. 3.2 Restauratie kademuren is gebaseerd op vigerende wet- en regelgeving. In 2018/2019 zijn de kademuren constructief getoetst op meerdere faalmechanismes. Uit deze toetsingsronde is gebleken dat de kademuren niet langer volstaan conform de huidige wet- en regelgeving. Concreet: De kade kan de belasting niet langer dragen en zal ter zijner tijd inzakken, uitbreken en scheuren. Dat laatste is reeds zichtbaar. Tijdens de toetsing is eveneens het nieuwere deel (dateert van 1949 en heeft een betonnen vloer) getoetst.

Dit deel heeft nog wel een theoretische levensduur, echter is scheurvorming geconstateerd. Hierdoor is dit kadedeel eveneens onderdeel geworden van dit restauratieproject. Dit ‘betere’ kadedeel krijgt in het ontwerp wel een andere status en daarom ook een andere oplossing. Het betreft de eerste honderd meter aan de zuidzijde van de Oude Haven bezien vanaf het witte bruggetje. Bij dit kadedeel past de aannemer een andere ‘lichtere constructie’ toe om de kademuur te restaureren en niet te renoveren. Hierbij worden alleen maatregelen genomen om het metselwerk te beschermen maar vinden geen constructieve toevoegingen plaats aan de kademuur. Concreet: Er gaan geen heipalen door de kademuren. Een kadeconstructie heeft altijd drie typen levensduur: Theoretische levensduur Dit is de berekende constructieve sterkte die een constructie nog heeft. Technische levensduur Dit is de levensduur van de fysieke constructie. Echter loopt deze levensduur totdat deze faalt en in elkaar zakt. Statische levensduur Dit is de levensduur statisch gezien zou moeten hebben inclusief faalkans. Omdat een overheid een zorgplicht heeft kan een beheerder niet uitgaan van een technische levensduur. Om hierop het zogenaamde interventieniveau te bepalen is in praktijk erg complex en vraagt een data

gedreven methode van onderhoud. Dit betekent dat na het verstrijken van de theoretische levensduur de constructie levensduur moet worden verlengd. Door middel van levensduurverlengde maatregelen te treffen (zoals nu gepland en aanbesteed) wordt de levensduur voor een periode van vijftig jaar veilig gesteld conform de NEN-EN 1990 (Eurocodes). De CUR 166 ontwerpnorm voor kadeconstructie geeft als volgt invulling aan de vraagstelling omtrent de levensduur: Algemeen Als falen van een kadeconstructie wordt gezien als het niet meer vervullen van de hoofdfuncties. Falen van een kadeconstructie kan worden veroorzaakt door: 1. Stabiliteit verlies van de hoofdwand 2. Falen van het ankersysteem 3. Grondbreuk 4. Verlies van totale stabiliteit 5. Overschrijding van het vervormingscriterium De faalmechanismen en hun onderlinge samenhang zijn vastgelegd in de foutenboom in de CUR 166. Uitgaande van de faalkansen voor de verschillende mechanismen kan via het doorrekenen van de foutenboom de kans op een topgebeurtenis, het falen van de constructie, worden bepaald. Daarbij wordt de foutenboom van onder naar boven doorgewerkt. Bij het bepalen van de toelaatbare faalkans voor elk mechanismen wordt in beginsel andersom gewerkt.

Uitgaande van de toelaatbare kans op optreden van de topgebeurtenis, de faalkansruimte, wordt naar beneden toe in de foutenboom een erbij passende verdeling van de ruimte over de verschillende mechanismen gezocht. De faalkansruimte voor de topgebeurtenis is vastgesteld door middel van ijking in de praktijk. Hiertoe is voor drie enkelvoudige constructies een probabilistische analyses gemaakt. Op grond van deze ijking is voor de beschouwde mechanismen van een kadeconstructie de volgende klasse indeling met de bijhorende niveaus van de betrouwbaarheidsindex β afgeleid. Te weten RC 1, RC2 en RC3. Deze klasse indeling is opgenomen in de wettelijke norm NEN-EN-1990. De kadeconstructie aan de Oude Haven valt in RC2 en RC3. Vaststelling referentieperiode Constructie ontwerpen volgende wettelijke norm NEN-EN 1990 moeten als volgt worden ingedeeld: De norm, tabel 2.1 Richtwaarden voor de ontwerplevensduur, is bijgevoegd als bijlage bij dit advies. Conform de wet- en regelgeving dient de Oude haven te worden ontworpen voor een levensduur van 100 jaar. Gemeente Schouwen-Duiveland hanteert echter een 50 jaar norm, waarbij er een conservatievere benadering gemaakt wordt voor de belastingen. Dit heft zich min-of-meer op. Bijhorende bij deze levensduur dient de betrouwbaarheidsklasse RC2 en RC3 gekozen te worden.

Het is simpelweg conform de wettelijke ontwerp voorschriften niet toegestaan om andere ontwerpkeuzes te maken mist het bestuur hier uitzondering voor maakt. Daarbij moet er eveneens een legitieme reden zijn. 3.3. De bewezen sterkte methode is niet van toepassing. Er is gesproken over de zogenaamde ‘bewezen sterkte methode’. Wij wijzen u, in relatie tot het Bevindingenrapport november 2020, op de gedetailleerde uiteenzetting van de methode en het toepassingsgebied, zoals bedoeld in de norm. Algemeen Veel constructies functioneren al tientallen jaren naar behoren. Veelal zal wel sprake zijn van degradatie van constructieonderdelen. Ook belastingen van deze kades zijn vaak in de loop van de jaren veranderd en aangepast. Zo is in oude binnensteden de verkeersbelasting in de loop van de jaren toegenomen.

Echter in oude stadhavens is de kadebelasting veelal afgenomen: Vroeger was er sprake van opslag van goederen en nu is de kade een wandelpromenade of parkeerterrein voor personenwagens. In het laatste geval is het mogelijk om een methode ‘bewezen sterkte’ toe te passen. Het is echter noodzakelijk daarbij inzicht te hebben in de historische belasting (oppervlak statisch en dynamisch), tussentijdse wijzigingen aan de constructie en de huidige staat en het gedrag van de constructie. Wanneer een kademuur bij een beoordeling volgens nieuwe richtlijnen niet blijkt te voldoen, kan deze op basis van bewezen sterkte toch goedgekeurd worden indien: 1.

De kade in het verleden weerstand heeft kunnen bieden aan de maatgevende belasting.

Het kade deel, honderd meter aan de zuidzijde van de Oude Haven, is in het verleden ingestort, hierbij heeft de kade de belasting niet kunnen weerstaan en voldoet daardoor niet aan de eis. 2.

Er in een extreme situatie geen noemenswaardige schade is opgetreden.

Dit is wel gebeurd, de kade is destijds ingestort en schade is zichtbaar, te weten het uitbreken van de kademuren. 3.

De kadeconstructie geen nadelige veranderingen heeft ondergaan.

Dat is niet bekend. 4.

Al deze gegevens met voldoende betrouwbaarheid kunnen worden vastgesteld.

Dat blijkt onmogelijk omdat er geen solide historisch dossier aanwezig is. Correctiefactor In de praktijk zal het zelden voorkomen dat aan deze voorwaarden wordt voldaan. Toch kan de bewezen sterkte methode dan worden gehanteerd, maar hiervoor zijn aanvullende rekentechnische analyses nodig. Deze aanpak wordt in het Technisch Rapport Actuele Sterkte van Dijken de correctiefactor genoemd. Voor de meeste toetsingen dient de rekenwaarde voor de sterkte groter te zijn dan de rekenwaarde voor de belasting. Deze controle vindt plaatst tijdens de U.C. check. Indien deze U.C. niet voldoet, maar de constructie in het verleden geen noemenswaardige schade heeft door een grote belasting heeft weerstaan, is er reden te veronderstellen dat de actuele sterkte groter is dan de in rekening gebrachte veilige schatting van de sterkte. Indien de constructie sinds deze historische situatie geen nadelige veranderingen heeft ondergaan kan een correctiefactor worden bepaald. Na het toepassen van een correctiefactor wordt als ware de toetsing gedeeld door een 10%-20% lagere waarde. Om een correctiefactor te mogen bepalen zijn tenminste de volgende zaken nodig: 1. Geometrie 2. Externe belastingen 3. Informatie over het gedrag van de constructie (langer termijn monitoring) 4. Gedetailleerde laagopbouw 5. Grondeigenschappen 6.

Waterspanningen Waarbij eveneens onderscheid gemaakt moet worden tussen systematische onzekerheden en niet systematische onzekerheden. Laatst genoemde kan bijvoorbeeld bij extreme regenval voorkomen. De U.C. met betrekking tot de Oude Haven zijn 5,6, 2,6, 3,0 en 5,3. Een correctiefactor gaat bij dergelijke kademuren geen uitkomst meer bieden, al zou er een correctiefactor worden toegepast dan voldoet de kade nog steeds niet aan de vigerende wet- en regelgeving. De UC moeten < 1,00 zijn. In sommige gevallen moeten de belastingen zelfs 5 keer kleiner worden. Opgemerkt moet worden dan deze methodiek tot dusver alleen is toegepast voor macrostabiliteit van waterkeringen. Vooralsnog is de methode alleen geschikt voor faalmechanismes die uit te drukken zijn in een veiligheidsfactor op basis van de deterministische aanpak. Dit is niveau 0 methode. Dit betreft het toetsen van één faalmechanisme. In de praktijk zijn er meerdere, de methode is daarom ontoereikend. Het lijkt er erg op dat de discussie tot een second opinion en bewezen sterkte methode door de bewonerscommissie te romantisch is voorgesteld. In de praktijk zal dit nog een behoorlijke opgave zijn om

het aanwezige ‘gat’ wat er is, dicht te rekenen. Daarnaast is deze methode bedoelt om kades te toetsen en niet te ontwerpen. Een toetsing is altijd maar maximaal vijf jaar geldig. Dit betekent dat deze exercitie iedere vijf jaar herhaald dient te worden. Concluderend kan gesteld worden dat deze methode niet geschikt is voor kademuren. 3.4 De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) heeft geadviseerd de referentieperiode van honderd jaar af te waarderen naar vijftig jaar. De restauratie van de kademuren, is door de gemeente als adviesplichtig aangemerkt. Daarom geldt een ministeriële adviesplicht namens de RCE wegens ‘het ingrijpend wijzigen van een beschermd monument of een belangrijk deel daarvan’. In het advies van de RCE is het volgende opgenomen: “De vergunningaanvraag betreft een grootschalige restauratie van de kademuren van de Oude Haven in Zierikzee. De kademuren van de Oude Haven zijn momenteel grotendeels in matige tot slechte staat. Het metselwerk vertoont scheurvorming en op een aantal locaties zijn stenen uitgevallen of klinkt het metselwerk hol. Het voegwerk is in overwegend slechte staat. Grote delen voegwerk zijn uitgespoeld. Door verzakkingen en veranderende belasting is er tevens vervorming van muurwerk waargenomen. De muren zijn grotendeels op staal of op houten palen gefundeerd.

Ten aanzien van de noodzaak en het doel van de werkzaamheden kan het volgende worden opgemerkt. Het plan is op zich goed onderbouwd. De diverse onderzoeken, visueel en destructief, die deel uitmaken van de aanvraag, tonen de noodzaak van constructief herstel aan. Echter, het doel zoals dit omschreven is in het document "herstelmaatregel kademuur" om 'op basis van het huidige gebruik en voorgeschreven belastingen, een levensduur van ten minste 100 jaar te kunnen garanderen’ lijkt een utopie. Het is belangrijk om aan te geven dat het hier gaat om een historisch en op rijksniveau beschermd object. Het streven naar dermate hoge garanties is vaak schadelijk voor de cultuurhistorische waarden van deze bijzondere monumenten van hoge leeftijd.” Aan de hand van het advies van de RCE is voor het ontwerpen van de kademuur een ontwerpleeftijd van vijftig jaar gehanteerd. 4.1 De Rijkdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) heeft een onafhankelijk advies gegeven. De RCE heeft ten aanzien van het noodzakelijke en gewenste rooien van de bomen een onafhankelijk advies gegeven. De aanbeveling luidt: “Hoewel er zeer terughoudend moet worden omgegaan met bomenkap vinden wij het voorstelbaar dat er gekozen wordt voor kap en herplanting.” We verwijzen voor de volledige inhoud van dit advies naar de bijgevoegde bijlage.

5.1 Er zijn zienswijzen ingediend ten aanzien van de kap van de bomen aan de Oude Haven tijdens de vergunningenprocedure restauratie kademuren. Er zijn zienswijzen ingediend gericht tegen de aanvraag omgevingsvergunning voor het rooien van de bomen aan de Oude Haven. Deze aanvraag wordt voorbereid met de reguliere voorbereidingsprocedure. Hiertegen kunnen geen zienswijzen worden ingediend. Daarom worden deze zienswijzen, op verzoek van het college, als inspraakreacties behandeld bij de aanvraag omgevingsvergunning. Verder zijn er ook zienswijzen ingediend tegen de ontwerp-omgevingsvergunning voor het restaureren van de kademuren. Hierin worden ook bezwaren genoemd tegen het rooien van de bomen. Daarom worden deze zienswijzen ook verwerkt als inspraakreactie bij de aanvraag omgevingsvergunning voor het rooien van de bomen. De zienswijzen zijn als inspraakreactie behandeld en van een reactie voorzien in de bijgevoegde notitie en maken daarbij onderdeel uit van uw beraadslagingen. 6.1 Op basis van de toezegging van de portefeuillehouder is een notitie opgesteld die de eerdere conclusies onderschrijft. In het projectteam van het project Restauratie kademuren Oude Haven neemt Walhout Civil deel als extern adviseur. Zij zijn verantwoordelijk voor het referentie-ontwerp maar aannemer (Leenhouts) biedt een

andere uitvoeringsmethodiek aan (zie technische tekening in bijlage) waar reeds in het projectteam een zogenaamde second opinion toetsing heeft plaatsgevonden door Walhout Civil. Op basis van deze toezegging hebben wij een partij geselecteerd om onderzoek uit te voeren. Dat betekent dat Waterland projecten in opdracht van onze gemeente als derde onafhankelijke partij de uitvoeringsmethodiek heeft getoetst aan de bestaande situatie. Hierdoor hebben wij voldaan aan ‘verschillende wijzen van onderzoek’ en een ‘eenduidig resultaat’. De notitie van Waterland projecten (notitie ‘Uitvoering versteviging kademuren Oude Haven Zierikzee’) onderschrijft het noodzakelijk verwijderen van de bomen aan de zuidzijde van de haven. Aan de noordzijde is enkel sprake van het gewenst rooien van bomen om zodoende een nieuwe toekomstbestendige bomenrij te plaatsen en het creëren van een optimaal beeld. In de notitie treft u een zogenaamde sketch-up aan ter verduidelijking van de werkzaamheden in beeld. 7.1 Het besluit ten aanzien van het noodzakelijk rooien van de bomen aan de zuidzijde van de Oude Haven en het gewenste rooien van de bomen aan de noordzijde van de Oude Haven door de gemeenteraad vormt de basis voor het verlenen van de omgevingsvergunning voor het rooien van de bomen door het college.

Het bevoegd gezag, het college van Burgemeester en Wethouders, neemt een besluit in het kader van een reguliere procedure. De gemeenteraad heeft door middel van een initiatiefvoorstel besloten daar aan voorafgaand op basis van verschillende documenten een besluit te nemen over de kap van de bomen langs de Oude Haven. Deze documenten in de vorm van notities en adviezen worden u middels dit advies aangeboden om aan de hand daarvan een besluit te nemen. Vervolgens neemt het college daaropvolgend een besluit in het kader van de reguliere procedure voor de omgevingsvergunning voor het rooien van de bomen. Kanttekeningen 7.1 Geen besluit nemen omtrent het rooien van de bomen ofwel dat besluit uitstellen heeft direct gevolgen voor de restauratiewerkzaamheden van de Oude Haven. Het is technisch niet mogelijk om eerst de noordzijde en dan de zuidzijde van de Oude Haven te restaureren. Dit komt omdat het waterpeil in de haven alleen voor een langere tijd verlaagd kan worden als de gehele versterkende constructieve werkzaamheden zijn uitgevoerd. Alle palen en de drainage moeten dus worden aangebracht alvorens de aannemer kan starten met restaureren. Daarvoor zal het waterpeil in de haven naar minimaal worden gebracht.

Wanneer de kap van de bomen aan de noord- en of zuidzijde van de Oude Haven niet kan plaatsvinden kan de aannemer in theorie begin 2021 starten met de werkzaamheden ten behoeve van de Tubexpalen aan de noordzijde tot aan de kop van de Oude Haven (Kraanplein) ter hoogte van de bestaande boom. Daarna dient de aannemer te stoppen met de werkzaamheden omdat men de werkzaamheden aan de zuidzijde niet kan uitvoeren in combinatie met de bestaande bomenrij. Zodra op een later moment alsnog een vergunning wordt verleend voor het rooien van de bomen aan de zuidzijde van de Oude Haven, kunnen deze werkzaamheden later starten. Daarbij is het van groot belang zich te realiseren dat de werkzaamheden in het vierde kwartaal 2022 gereed dienen te zijn op basis van de subsidievoorwaarden. Er dient een aangepaste planning en een verzoek tot uitstel worden overlegd aan de RCE waar een besluit op volgt. Dat is pas mogelijk nadat de planning definitief is. Dit is een zeer groot risico. Bovendien heeft de aannemer op ons verzoek een raming gemaakt wat het stoppen en doorschuiven van de werkzaamheden betekent voor prijsstijgingen. Het betreft hier een bedrag van € 285.000 ex. BTW. We benadrukken dat het hier enkel prijsstijgingen betreft voor dezelfde werkzaamheden en dat in dit bedrag nog geen rekening is gehouden met eventuele andere kosten.

Tevens zal de bestrating aan de noordzijde en op een deel van de kop van de Oude Haven (Kraanplein) open blijven liggen tot de aannemer weer kan starten. De deksloven en hekwerken op de kademuren zijn dan reeds gedemonteerd en elders opgeslagen omdat deze verwijderd moeten worden voor de constructiewerkzaamheden. Gedurende de gehele periode van ‘stilstand’ dienen er daarom bouwhekken rond de Oude Haven te blijven staan.

8.2 Wegens de onduidelijkheid wanneer de aannemer kan starten met de werkzaamheden in 2021, is op dit moment niet bekend met welke meerkosten rekening gehouden moet worden. Dat is een groot financieel risico. De aannemer mag op basis van de gunningscriteria verwachten, te kunnen starten wanneer er sprake is van een verleende vergunning en een goedgekeurd Definitief Ontwerp (DO). Echter, de gunning kan op dit moment niet plaatsvinden omdat de uitvoeringsmethodiek van Leenhouts onlosmakelijk verbonden is met het noodzakelijk rooien van de bomen aan de zuidzijde van de Oude Haven. We zijn hierin afhankelijk van een besluit van de gemeenteraad en het vervolgens al dan niet verlenen van een vergunning door het zogenaamd bevoegd gezag, in dit geval het college. Zonder gunning en dus planning, is Leenhouts niet in staat om de vereiste onderaannemers contractueel vast te leggen voor dit project en zij wij als gemeente straks afhankelijk van de planning van derden. Dit brengt (grote) financiële risico’s met zich mee. Hierdoor is op dit moment onvoldoende tot niet inzichtelijk tot welke meerkosten dit leidt in dit project op basis van het volgende: · Meerkosten als gevolg van het inplannen van benodigde materieel voor het project Oude Haven ten opzichte van andere projecten.

· Het verschuiven van de planning waardoor werkzaamheden niet langer in de meest optimale tijd van het jaar kunnen worden uitgevoerd. Door het schuiven in de planning kunnen de constructieve werkzaamheden daardoor in de zomer uitgevoerd worden en de meest kwetsbare werkzaamheden, de restauratie in de wintermaanden waar weersinvloeden een uitermate belangrijke rol spelen en tot stilstand en dus hoge kosten kunnen leiden. · Verschuiven in de planning, al dan niet in combinatie met stilstand wegens weersinvloeden of andere onvoorziene omstandigheden, brengen mogelijk de termijn van oplevering voor de beschikte subsidie in gevaar. De financiële gevolgen daarvan kunnen nu nog niet worden ingeschat maar zijn van groot belang te onderkennen. · Verschuiven van de planning al dan niet in combinatie met stilstand wegens weersinvloeden leiden tot minder ruimte in de planning. Opvangen van tegenslagen en beslissingen over eventuele noodzakelijke veranderingen van uitvoering moeten door deze planning onder tijdsdruk worden besloten. Dit komt niet ten goede aan de kwaliteit en het goed afwegen van risico’s. Bij de definitieve gunning aan Leenhouts, na uw besluit op 28 januari 2021 kunnen wij u pas inhoudelijk op de hoogte brengen met betrekking tot de financiële gevolgen.

Wij wijzen er met klem op, dat het melden van overschrijdingen in de vorm van meerkosten, zeer reëel en aannemelijk wordt geacht.

Communicatie Omwonenden worden (te zijner tijd) uitgenodigd voor een informatie-bijeenkomst en ontvangen nieuwsbrieven wanneer voor hen relevante informatie te melden is. Deze informatie-bijeenkomst dient te voldoen aan de dan geldende COVID-19 maatregelen namens de Rijksoverheid. Uitvoering Niet van toepassing. Bijlagen Aanbiedingsbrief bewonerscommissie/Aanbeveling en conclusies bewonerscommissie (betreft één document) Bevindingenrapport november 2020 (E. van Uffelen/L. Bijlsma) Ingekomen brief Stichting Museumhaven Zeeland d.d. 23 november 2020 Ingekomen brief Stichting Museumhaven Zeeland d.d. 10 december 2020 Rapport “Review bevindingen rapport” door Walhout Civil Offerte en advies Nationale Bomenbank Nieuwsbrief Bewonerscommissie 261120 Tabel 2.1 Richtwaarden voor de ontwerplevensduur Advies Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Antwoordnotitie Inspraakreacties tegen aanvraag omgevingsvergunning kap bomen Oude Haven Zierikzee

Notitie ‘Uitvoering versteviging kademuren Oude Haven Zierikzee’ Toelichting Technische inspectie INPIEQ Tekening-berekening aanbrengen Tubex palen Rapport Terra Nostra Verbeelding bomen

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland,