RVS Programmabegroting 2023-2026 GGD Zeeland

Raadsvoorstel Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Uiterlijk 7 juli moet de raad een zienswijze hebben ingediend bij GGD Zeeland. Programmabegroting 2023-2026 GGD Zeeland 563834 24 mei 2022 Externe communicatie Werken, Wonen en Leven (WWL) J.G. Smit Afdelingshoofd WWL

Voorstel De raad voor te stellen: 1. In te stemmen met de Programmabegroting 2023-2026 van de gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland en geen zienswijze in te dienen; 2. Hierbij af te wijken van de VZG-richtlijn en de daaruit voortvloeiende structureel hogere gemeentelijke bijdrage te dekken uit de budgettaire ruimte; 3. Voor de kosten Jeugdhulp af te wijken van de begroting GGD Zeeland door deze te wijzigen op basis van eigen verwachtingen; 4. De hogere lasten voor Jeugdhulp te dekken uit de egalisatiepost maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugdhulp.

Inleiding Op 8 april 2022 heeft de gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland (hierna GGD Zeeland) haar Programmabegroting 2023-2026 aangeboden aan de Zeeuwse gemeenteraden met het verzoek hun zienswijze kenbaar te maken. De programmabegroting ligt ter vaststelling voor in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 8 juli 2022. In de begeleidende brief verzoekt GGD Zeeland uw raad om uw zienswijze uiterlijk 7 juli aan te leveren. De grondslag voor de uitvoering van de werkzaamheden van GGD Zeeland zijn de Wet publieke gezondheid en bijbehorende regelingen en/of uitvoeringsbesluiten, de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Wet veiligheidsregio’s. De Programmabegroting 2023-2026 is opgebouwd rond drie programma’s: 1. Publieke gezondheid (met daarin de programmalijnen: fysieke veiligheid en bescherming, gezondheid in de wijk, sociale veiligheid) 2. Veilig Thuis 3. Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) In de programmabegroting 2023-2026 schetst GGD Zeeland de ontwikkelingen die de komende tijd spelen op het gebied van publieke gezondheid en die van invloed zijn op de activiteiten van GGD Zeeland. GGD Zeeland benoemt doelen en maatschappelijke effecten per programmalijn, de activiteiten en indicatoren. De programmabegroting biedt de gemeente sturing op de inhoudelijke taken en daarbij behorende financiële kaders.

Beoogd resultaat Met de gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland hebben we het uitgangspunt bepaald dat we samenwerken in de regio om ervoor te zorgen dat voorzieningen op peil blijven. De Zeeuwse gemeenten hebben met de vastgestelde programmabegroting een kwalitatief goed instrument om de uitvoering van de activiteiten van GGD Zeeland aan te sturen. Er is inzicht in de benodigde financiële middelen om activiteiten uit te voeren. Argumenten Pagina 1 van 5

1.1 De voorliggende programmabegroting geeft de gemeente goede inhoudelijke en financiële sturingsmogelijkheden. De programmabegroting 2023-2026 is een begroting zonder aanvullende maatregelen of nieuw beleid. In de programmabegroting 2023-2026 schetst GGD Zeeland de ontwikkelingen die de komende tijd spelen op het gebied van de publieke gezondheid en die van invloed zijn op de activiteiten van GGD Zeeland. GGD Zeeland benoemt de doelen en maatschappelijke effecten per programmalijn, activiteiten en indicatoren. Het document geeft de gemeente voldoende sturing op de inhoudelijke taken en de daarbij behorende financiële kaders. 1.2 De begeleidingscommissie GGD adviseert in te stemmen met de programmabegroting. Naast interne afstemming zijn de voorliggende documenten uitgebreid besproken tijdens het Provinciaal Ambtelijk Overleg en als bespreekstuk in het Algemeen Bestuur van GGD Zeeland. Tijdens deze vergaderingen is ook het advies van de begeleidingscommissie besproken. De begeleidingscommissie heeft geadviseerd in te stemmen met de programmabegroting. 2.1 De door de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG) vastgestelde richtlijn is niet toereikend om het tekort in de begroting te compenseren. De programmabegroting 2023-2026 voldoet niet aan de richtlijn van de VZG. Voor 2023 is deze richtlijn vastgesteld op een verhoging van 2,7%.

De overschrijding van GGD Zeeland bedraagt € 449.538. Het tekort wordt veroorzaakt door niet te beïnvloeden oorzaken. De cao-ontwikkelingen zorgen voor een hogere stijging van de loonkosten dan de VZG-richtlijn aan compensatie biedt. Omdat de begroting voor een groot deel bestaat uit personeelslasten heeft dit een substantieel effect op de begroting. Het advies is om daarom niet vast te houden aan de VZG-norm in deze situatie. 2.2 Er is structureel verlies van inkomsten die voorheen verkregen werden (TBC-screening). De Dienst Justitiële Inrichtingen heeft de contracten voor TBC-screening niet verlengd. De extra dekking op de wettelijke TBC-taken vallen weg. Hierdoor ontstaat er een tekort in de begroting. Het gaat om € 105.645 voor Zeeland. De deelnemende gemeenten moeten daarom meer gaan betalen. 2.3 GGD Zeeland werkt al jaren aan een taakstelling. In de afgelopen jaren heeft GGD Zeeland gewerkt aan een taakstelling. Vanaf 2011 tot 2021 is er al 1,5 miljoen euro bezuinigd. De taakstelling, gecombineerd met het structurele begrotingstekort, maakt het voor GGD Zeeland niet mogelijk om dit bedrag binnen de begroting op te lossen. In de raadsbijeenkomst (februari 2022) is aangegeven dat GGD Zeeland vanaf 2021 heeft ingezet op een betere sturing/een 'betere basis op orde krijgen'. Dit om grip te houden op het realiseren van de (wettelijke) taken.

En om een sterke, robuuste en financieel gezonde GGD te krijgen voor de komende jaren. Er zijn werkgroepen ingezet om te onderzoeken of er nog financiële ruimte is. Hun conclusie was dat de ‘rek eruit is’. De omvang van de tekorten is niet meer op te lossen binnen de begroting van GGD Zeeland. Dit komt met name door de van buitenaf komende en niet te beïnvloeden factoren. 2.4 Afwijken van de VZG-norm in 2023 en het aanvullen van de VZG-norm 2019-2022 in de programmabegroting 2023-2026 maakt het mogelijk de werkzaamheden en capaciteit weer op peil te krijgen en houden. De programmabegroting 2023-2026 voldoet niet aan de VZG-richtlijn. Het vasthouden aan de VZG-richtlijn kan beteken dat er voor de GGD Zeeland een moeilijk in te vullen taakstelling ontstaat. De begroting 2023-2026 is sluitend gemaakt door de gemeentelijke bijdragen voor de meerkosten uit de jaren 2019 tot en met 2022 ten opzichte van de VZG-richtlijn en pensioenaanpassingen ook op te nemen in de begroting. Het gaat om het totaalbedrag van € 513.973 voor Zeeland. 3.1 We stellen voor onze eigen begroting 2023-2026 voor het onderdeel maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp aan te passen aan onze eigen verwachtingen. Ondanks instemming met de begroting van GGD Zeeland, is het mogelijk in onze begroting uit te gaan van onze eigen cijfers. Het is wel van belang dat we deze cijfers goed kunnen motiveren.

We dienen er rekening mee te houden dat de provincie vanuit haar toezichthoudende rol ons hierop gaat bevragen. Daarbij zijn wij van mening dat we onze cijfers beter kunnen onderbouwen richting de provincie dan de door GGD Zeeland voorgestelde cijfers. De systematiek die wij voorstaan, is vergelijkbaar met die we sinds vorig jaar toepassen Pagina 2 van 5

bij het SWVO voor de onderdelen huishoudelijke hulp en begeleiding. Er is echter één verschil. Waar we bij het SWVO ook prognosticeren op basis van eigen data, ligt dat gecompliceerder bij Jeugdhulp. Daarom kiezen we bij Jeugdhulp ervoor de raming uitsluitend te baseren op eigen verwachtingen. Waar GGD Zeeland voorheen uitging van een meerjarige daling van de kosten maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp, worden deze vanaf 2023 geraamd op een gelijk niveau. Dat niveau ligt substantieel hoger dan waar GGD Zeeland in haar begroting van 2022 meerjarig vanuit ging. Om die reden zouden we structureel € 5 tot 6 ton moeten bijramen met een uitschieter in 2025 van ruim € 7 ton. Echter is op twee onderdelen af te dingen op de door GGD Zeeland gehanteerde uitgangspunten: a) de verwachte kosten van de wijziging van het woonplaatsbeginsel b) de verwachte uitgaven van IJZ Toelichting a: In de begroting van GGD Zeeland is geen rekening gehouden met de financiële gevolgen van de wijziging van het woonplaatsbeginsel. Het is nog niet duidelijk welk effect dit heeft op de totale uitgave voor Jeugdhulp. Wel weten we dat het Rijk de gemeente heeft aangemerkt als voordeelgemeente en om die reden een korting heeft doorgevoerd op de te ontvangen middelen via het gemeentefonds. Het betreft een korting van € 599.000.

Deze korting is volledig als taakstelling in onze begroting verwerkt op het budget maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp. Dit vanuit de aanname dat de kosten voor Jeugdhulp evenredig dalen. We willen onze raming van de kosten baseren op reële cijfers. Om die reden stellen wij voor in onze begroting rekening te houden met een afname van de jeugdzorgkosten gelijk aan de taakstelling van € 599.000. Wij wijzen u erop dat we echter pas na zomer 2022 een reële inschatting maken van de werkelijke financiële gevolgen van het woonplaatsbeginsel. Ter afdekking van dit risico is in de begroting een structurele stelpost opgenomen van € 653.625 binnen de egalisatiepost maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugdhulp. Het is overigens realistisch te verwachten dat de extra kosten voor Schouwen-Duiveland uiteindelijk mee zullen vallen. Toelichting b: Voor de berekening van de meerjarige ramingen heeft GGD Zeeland de werkelijke uitgaven voor maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp 2021 als uitgangspunt genomen. In de uitgaven 2021 zijn echter ook incidentele kosten meegenomen vanuit eerdere jaren. Wij zijn van mening dat GGD Zeeland dat ten onrechte heeft gedaan. Het gaat hier om een bedrag van € 150.739. Wij stellen u daarom voor in onze begroting rekening te houden met een meerjarige raming die € 749.739 (€ 599.000 + € 150.739) lager ligt dan de raming van GGD Zeeland.

Aan de hand van de werkelijke uitgaven zal medio 2023 blijken of deze in de pas lopen met de raming. Mocht dat niet het geval zijn, benaderen wij u tijdig hierover. Kanttekeningen 1.1. De GGD Zeeland moet als onderdeel van de gemeenschappelijke regeling in principe voldoen aan de VZG-richtlijn. De programmabegroting 2023-2026 voldoet niet aan de richtlijn van de VZG. Het vasthouden aan de VZGrichtlijn kan beteken dat er voor GGD Zeeland een moeilijk in te vullen taakstelling ontstaat. Dit kan leiden tot een bestuurlijke discussie over het ambitieniveau en takenpakket van GGD Zeeland. Dit is eerdere jaren ook het geval geweest en daaruit is toen de taakstelling naar voren gekomen. 1.2 De 5e begrotingswijziging GGD 2022 (Prenataal huisbezoek, zie zaak 540498) is niet meegenomen in de begroting 2023–2026. Deze begrotingswijziging was nog niet door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja 390823,00 Budgettaire ruimte / Egalisatiepost maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugdhulp

Pagina 3 van 5

In de financiële bijlage 4 vindt u een nadere uiteenzetting van de uit dit voorstel voortvloeiende financiële consequenties. Ter vergelijk geven wij in bijlage 3 aan wat de financiële consequenties zouden zijn bij het direct volgen van de begroting van de GGD Zeeland voor de kosten Jeugdhulp. De financiële consequenties uit dit voorstel betrekken wij bij het opstellen van de gemeentelijke Programmabegroting 2023 - 2026 waarbij: · het structurele nadeel op het onderdeel Publieke gezondheid ad € 40.075 voor 2023 aflopend tot € 34.492 vanaf 2025 wordt gedekt uit de budgettaire ruimte; · het structurele nadeel op het onderdeel Jeugdhulp ad € 332.786 voor 2022, € 409.399 voor 2023, € 559.229 voor 2024 en € 356.331 vanaf 2025 wordt gedekt uit de egalisatiepost maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugdhulp. Hieronder vindt u hierover een nadere uitleg. Onderdeel Publieke gezondheid In de Programmabegroting zijn de volgende mutaties verwerkt in de verhoging van de gemeentelijke bijdragen: a. € 449.538 conform de VZG-richtlijn 2023 (2,7%); b. € 513.973 voor de (niet te beïnvloeden) meerkosten cao ten opzichte van de VZG-richtlijn 2019 tot en met 2022 en pensioenaanpassingen; c. € 105.645 als gevolg van structurele inkomstenderving door het niet verlengen van contracten door Dienst Justitiële Inrichting t.b.v. TBC screening. Deze inkomsten waren mede dekking van de wettelijke taak TBC.

Als gevolg van de zaken genoemd onder b. en c. wordt gevraagd de bijdrage aan GGD Zeeland structureel te verhogen. Voor onze gemeente betekent dit een nadeel van € 40.075 voor 2023 aflopend tot € 34.492 vanaf 2025. Onderdeel Inkooporganisatie Jeugdhulp De gemeentelijke meerjarige inschatting van de kosten maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp liggen dus € 749.739 lager dan de raming van GGD Zeeland. Aangezien in dit bedrag de financiële gevolgen van het woonplaatsbeginsel zijn verwerkt, dienen wij in de raming die dient ter dekking van de lasten Jeugdzorg rekening te houden met de eerder in dit voorstel genoemde taakstelling van € 599.000. Ten opzichte van de ramingen zoals die meerjarig in onze begroting zijn opgenomen, is dan nog steeds sprake van nadelige saldi (€ 347.601 voor 2022, € 424.214 voor 2023, € 574.044 voor 2024 en € 426.146 vanaf 2025). Reden hiervoor is dat de werkelijke uitgaven voor maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp 2021 - die meerjarig als uitgangspunt dienen - in verhouding hoger liggen dan de huidige ramingen die zijn gebaseerd op de begroting van GGD Zeeland 2022 - 2025. De negatieve saldi kunnen worden gedekt uit de egalisatiepost maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugdhulp. Hierbij kijken we in eerste instantie naar de daarvan deel uitmakende structurele stelpost € 653.625.

Die is bedoeld om de voorziene negatieve effecten van de wijziging van het woonplaatsbeginsel op te vangen waarvan we inmiddels dus verwachten dat deze uiteindelijk mee zullen vallen. 5e Begrotingswijziging GGD Zeeland 2022 De structurele financiële consequenties die voortvloeien uit deze begrotingswijziging zijn meegenomen in de 1e Financiële rapportage 2022. Communicatie Na instemming van uw college wordt de programmabegroting ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. De zienswijze van de gemeenteraad wordt uiterlijk op 7 juli 2022 gedeeld in het Provinciaal Ambtelijk Overleg en met het Algemeen Bestuur van GGD Zeeland. De zienswijzen op de programmabegroting worden op 8 juli 2022 ter definitieve besluitvorming behandeld in het Algemeen Bestuur van GGD Zeeland. Uitvoering Jaarlijks wordt de programmabegroting en de jaarrekening van GGD Zeeland aangeboden. Tussentijds worden de hoofddoelen, subdoelen en indicatoren gemonitord tijdens het Provinciaal Ambtelijk Overleg en de vergaderingen van het Algemeen Bestuur. Bijlagen Bijlage 1: Aanbiedingsbrief Pagina 4 van 5

Bijlage 2: Programmabegroting 2023-2026 Bijlage 3: Financiële bijlage 2023-2026 bij direct volgen IJZ cijfers Bijlage 4: Financiële bijlage 2023-2026 obv eigen verwachtingen Jeugdhulp Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 5 van 5