RVS Programmabegroting 2023-2026

Raadsvoorstel Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder

Opdrachtgever

Hoog, Behandeling vindt plaats op maandag 7 en donderdag 10 november. Programmabegroting 2023-2026 667257 20 september 2022 Externe communicatie Bedrijfsvoering 2 (BV2) J.Chr. van der Hoek A.M.J. van Burg P. Schot J.G. Smit D.P.W. Joppe H.L.K. Canters Afdelingshoofd BV2

Voorstel 1. De programmabegroting 2023- 2026, bestaande uit de beleidsbegroting en de financiële begroting, vast te stellen; 2. In te stemmen met de wijzigingen van de sub-programma's; 3. Kennis te nemen van de toevoeging van een nieuwe paragraaf, stads- en dorpsvisies aan de programmabegroting; 4. In de algemene dekkingsmiddelen een structurele stelpost op te nemen voor de stijging van de inflatie naar 9,9% (cpi augustus 2022); 5. Incidenteel het subsidieprogramma in 2023 en 2024 extra te verhogen met 2,35% ter compensatie van de stijging van de inflatie in 2022; hiermee komt de totale stijging op 7,2% in 2023 en 2024; 6. In 2023 en 2024 reële ramingen op te nemen voor de forse stijging van de tarieven voor gas en elektra; 7. Vooruitlopend op de septembercirculaire een structurele stelpost van € 250.000 op nemen voor de verhoging van de algemene uitkering te compensatie van de inflatie; 8. In afwijking van de Kadernota programmabegroting 2023-2026 de tarieven voor de onroerendezaakbelasting voor eigenaren van woningen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing in 2023 niet te verhogen; 9. Na het autoriseren van de voorgestelde prioriteiten in 2023 € 2.517.000 te onttrekken aan de algemene reserve ter dekking van het ontstane begrotingstekort en dit bedrag in 2025 weer terug te storten in de algemene reserve ten laste van de budgettaire ruimte in dat jaar; 10.

Na het autoriseren van de voorgestelde prioriteiten voor twee projecten een bedrag van € 400.000 te onttrekken aan de reserve uitvoering Strategische visie; 11. Na het autoriseren van de voorgestelde prioriteiten voor één project € 100.000 te onttrekken aan het binnen de algemene reserve geoormerkte coronaherstelfonds; 12. De reserve kabels en leidingen in 2023 in te zetten voor nog nader te onderzoeken maatregelen ter compensatie aan inwoners en bedrijven als gevolg van de hoge inflatie.

Inleiding Wij bieden u hierbij de programmabegroting 2023-2026 ter vaststelling aan. Deze programmabegroting is de eerste in de reeks van deze raadsperiode en gebaseerd op het coalitieakkoord 2022-2026 "Samen Koers Houden". Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar de in de programmabegroting opgenomen aanbiedingsbrief. In de begroting worden van elk sub-programma de baten en lasten weergegeven. Uw raad stelt de begroting vast op sub-programmaniveau.

Pagina 1 van 4

Beoogd resultaat Een vastgestelde programmabegroting 2023-2026, met een reëel sluitend meerjarenperspectief. Argumenten 1.1 Het vaststellen van de programmabegroting is de bevoegdheid van de raad In de aangeboden programmabegroting geven wij inzicht in de beschikbare budgettaire ruimte voor 2023 tot en met 2026 en doen wij voorstellen tot het honoreren van prioriteiten. Dit wordt toegelicht in de aanbiedingsbrief, in het Overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop en in de Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting daarop. 2.1 Wijzigingen in (sub-)programma's zijn de bevoegdheid van de raad Programma 3 Verblijven bestaat uit vier sub-programma’s. We hebben ervoor gekozen deze samen te voegen tot twee. De reden hiervoor is dat enerzijds bepaalde taken anders worden ingestoken door de komst van de Stichting Eilandmarketing (SESD) en anderzijds blijkt dat sommige onderwerpen en de bijbehorende activiteiten onlogisch verdeeld stonden over de vier sub-programma’s. Activiteiten die vallen onder hetzelfde onderwerp - bijvoorbeeld alle activiteiten met betrekking tot cultuur, strand, mobiliteit en kwaliteit van het toeristische product - zijn bij elkaar gezet. Hierdoor is alles compacter en overzichtelijker geworden en meer in de lijn met de opzet van de Agenda Toerisme.

3.1 Nieuwe paragraaf stads- en dorpsvisies In eerdere programmabegrotingen en -jaarrekeningen namen wij de toelichting over de financiële stand van zaken van de stads- en dorpsvisies op in het onderdeel uiteenzetting financiële positie en stonden de inhoudelijke toelichtingen op de uitvoering van de diverse projecten verdeeld in verschillende subprogramma's. Met ingang van de programmabegroting 2023-2026 kiezen wij ervoor deze informatie in zijn geheel op te nemen in een paragraaf Stads- en dorpsvisies. 4.1 Met het opnemen van een structurele stelpost voor de huidig hoge inflatie bieden we een reëel meerjarenperspectief Via de Kadernota programmabegroting 2023-2026 besloot u om het indexeringspercentage voor de prijsgevoelige lasten voor het jaar 2023 te corrigeren met het inflatiepercentage (cpi) van 5,2%, zoals het Centraal Plan Bureau (CPB) dat in maart 2022 voor het jaar 2022 bekend maakte in het Centraal Economisch Plan (CEP). In augustus 2022 publiceerde het CPB de Macro Economische verkenning (cMEV). Hierin stijgt het cpi voor het jaar 2022 naar 9,9%. Om u een reëel meerjarenperspectief te bieden, zijn wij van mening dat we voor deze stijging onze ogen niet voor moeten sluiten. Om deze reden is voor de verhoging met 4,7% in de programmabegroting een structurele stelpost opgenomen.

5.1 Met het incidenteel verhogen van de subsidies ondersteunen wij de organisaties in deze ook voor hen hoge lasten Ook de organisaties waaraan wij subsidies verstrekken worden geconfronteerd met stijging van hun lasten als gevolg van de inflatie en de stijging van de tarieven voor elektra en gas. Om hen tegemoet te komen nemen we in 2023 en 2024 incidenteel een stelpost op voor een extra indexatie van de subsidies. De verhoging van het cpi van 5,2% naar 9,9% werkt in onze berekeningssystematiek voor 50% door in de indexering van de subsidies. Het percentage prijsstijging van de subsidies is namelijk gebaseerd op 50% van de verhoging van de loonkosten en 50% van de verhoging van de prijsgevoelige lasten. Dit betekent dat de subsidies extra worden verhoogd met 50% van 4,70%, ofwel 2,35%. Hiermee indexeren we incidenteel de subsidies in 20223 en 2024 totaal met 7,2%. Hiermee is per jaar een bedrag gemoeid van € 100.000. 6.1 Met het in 2023 en 2024 opnemen van reële ramingen voor gas en elektra wordt in deze jaren een realistisch beeld gegeven van de beschikbare budgettaire ruimte Onze gemeente heeft een energiecontract dat loopt tot en met eind 2023, maar dit contract kent geen vaste prijzen. Hierdoor worden we geconfronteerd met prijsstijgingen, waardoor de ramingen in de begroting voor gas en elektra te laag zijn.

Derhalve hebben wij de ramingen voor 2023 en 2024 opgehoogd naar de huidige tarieven. We verwachten dat op enig moment de prijzen dalen als er een oplossing komt voor de huidige energiecrisis, als ook dat het Rijk met maatregelen komt ter compensatie van de hoge prijzen. Om deze redenen nemen wij de verhoging van de budgetten alleen op in 2023 en 2024. 7.1 Het is reëel te verwachten dat er een gedeeltelijke compensatie komt vanuit het Rijk. Een deel van de meerlasten als gevolg van de hoge inflatie krijgen we naar verwachting gecompenseerd via de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Welk bedrag daarbij hoort, wordt bekend in de septembercirculaire 2022, waarvan de financiële consequenties begin oktober bekend worden. Vooruitlopend hierop boeken we alvast structureel € 250.000 in als compensatie. Pagina 2 van 4

8.1 Het niet verhogen van een aantal belastingtarieven is de bevoegdheid van de raad In de programmabegroting houden we, op basis van de Kadernota programmabegroting 2023-2026, voor 2023 rekening met een stijging van de belastingen en overige gemeentelijke heffingen van 4,85%. Door de positieve uitkomsten van de meicirculaire 2022 is sprake van een fors positieve budgettaire ruimte, waarvan we een deel willen gebruiken om onze inwoners tegemoet te komen in deze financieel zware tijd. We willen ons hierbij richten op de middeninkomens, die zwaar te lijden hebben van de hoge inflatie. De lage inkomens hebben namelijk recht op kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. Hierbij merken we op dat wij als gemeente geen inkomenspolitiek met onze belastingen mogen voeren. Dat is voorbehouden aan het Rijk. De beste manier om de middeninkomens te bereiken is het hanteren van de nullijn. Daarom stellen wij voor de tarieven voor de onroerende-zaakbelasting voor eigenaren van woningen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing in 2023 niet te verhogen. Voor meer informatie verwijzen we u naar de paragraaf lokale heffingen en het hoofdstuk over de uiteenzetting van de financiële positie in de programmabegroting.

9.1 Dekking uit en storting in de algemene reserve zijn de bevoegdheid van de raad Bij honorering van de voorgestelde prioriteiten sluit het jaar 2023 met een negatief saldo van € 2.517.000. Voorgesteld wordt dit bedrag te dekken uit de algemene reserve en ditzelfde bedrag in 2025, waar sprake is van een fors positieve budgettaire ruimte, weer aan de algemene reserve toe te voegen. Hiermee investeren we voor de baat uit en maken we goed gebruik van de incidentele middelen die het Rijk aan onze gemeente toekent en houden we onze financiële kengetallen op peil. 10.1 Dekking uit de reserve Strategische visie is de bevoegdheid van de raad Een aantal voorgestelde prioriteiten leveren een bijdrage aan het realiseren van onze Strategische visie. De reserve uitvoering Strategische visie is hiervoor bedoeld. 11.1 Dekking uit het binnen de algemene reserve geoormerkte bedrag voor het coronaherstelfonds is de bevoegdheid van de raad Voor een bedrag van € 100.000 vindt dekking plaats ten laste van het binnen de algemene reserve geoormerkte bedrag voor het coronaherstelfonds. Het betreft de prioriteit Externe personele inzet naschoolse activiteitenprogramma BLOEI!. Dit programma is opgezet om onderwijsachterstanden die zijn opgelopen tijdens corona terug te dringen.

12.1 De inzet van de reserve kabels en leidingen is de bevoegdheid van de raad Wij stellen voor de reserve kabels en leidingen in te zetten voor nog nader te treffen maatregelen voor onze inwoners en ondernemers als gevolg van de hoge inflatie en stijging van de energielasten. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja

Algemene reserve

Zie de Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting daarop. Communicatie De programmabegroting wordt aangeboden aan de pers en gepubliceerd op de gemeentelijke website. Ook komt er in de Wereldregio weer een dubbele pagina met "De begroting in één oogopslag" plus een extra pagina over het Sociaal domein.

Pagina 3 van 4

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

A.M.J. van Burg

Secretaris

Locoburgemeester

Pagina 4 van 4