RVS Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland

Raadsvoorstel Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Het raadsvoorstel (met zienswijze) moet voor 8 juli aan GGD Zeeland worden gestuurd zodat de zienswijze kan worden betrokken bij de behandeling van de begroting in het Algemeen Bestuur GGD Zeeland op 9 juli 2021. Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland 441593 25 mei 2021 Externe communicatie Werken, Wonen en Leven (WWL) J.G. Smit Afdelingshoofd WWL

Voorstel 1. In te stemmen met de Programmabegroting 2022-2025 van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland en daarbij af te wijken van de VZG-richtlijn. 2. Een egalisatiepost maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugdhulp in te stellen om hieruit het verwachte tekort Wmo op te vangen en de kosten (omzetgarantie, harmonisatie van de tarieven, overname kosten en risicobuffer) van de bestuurlijke fusie Intervence en JB west uit te dekken. 3. Positieve zienswijzen af te geven ten aanzien van de eerste begrotingswijziging 2021 alsmede de eerste begrotingswijziging 2022 van de GGD, onderdeel Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland en de meerkosten van incidenteel € 32.004 voor 2021 en structureel € 10.922 vanaf 2022 voor onze gemeente te dekken vanuit het voordeel op zorg-in-natura jeugdhulp. 4. Voor wat betreft het onderdeel jeugdhulp zorg-in-natura bijgestelde cijfers over 2021, deze te verwerken als begrotingswijziging 2021 op de gemeentelijke programmabegroting onder verrekening van de meerkosten vanuit de 1e begrotingswijziging 2021 als bedoeld onder 3. en het saldo ervan ad. € 612.357 toe te voegen aan de algemene reserve. 5.

De financiële consequenties uit de Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland te verwerken in de gemeentelijke programmabegroting 2022-2025 waarbij · de structurele meerkosten op het onderdeel gezondheid (2022: € 37.904, 2023 en verder € 30.184) gedekt worden uit de budgettaire ruimte; · het structurele voordeel op zorg-in-natura jeugdhulp onder verrekening van de meerkosten vanuit de 1e begrotingswijziging 2022 als bedoeld onder 3. gereserveerd wordt in de egalisatiepost maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugdhulp. Inleiding Op 23 april 2021 heeft de GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD Zeeland) haar Programmabegroting 2022-2025 aangeboden aan de Zeeuwse gemeenteraden met het verzoek hun zienswijze kenbaar te maken. De programmabegroting ligt ter vaststelling voor in de vergadering van het Algemeen Bestuur (AB) van GGD Zeeland van 9 juli 2021. In de begeleidende brief verzoekt GGD Zeeland uw raad om uw zienswijze voor 8 juli 2021 aan te leveren. De Programmabegroting 2022-2025 is opgebouwd rond drie programma’s: 1. Publieke gezondheid (met daarin de programmalijnen: Fysieke veiligheid en bescherming, gezondheid in de wijk, Sociale veiligheid) 2. Veilig Thuis 3.

Inkoop Jeugdhulp Zeeland De grondslag voor de uitvoering van de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland zijn de Wet publieke gezondheid en bijbehorende regelingen en/of uitvoeringsbesluiten, de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Veilig Thuis) en de Wet veiligheidsregio’s.

Pagina 1 van 5

Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) heeft de deelnemende gemeenten via een brief van 21 april 2021 ieder afzonderlijk gevraagd om akkoord te gaan met de berekening van de kosten jeugdzorg in de programmabegroting of om afwijking daarvan door te geven. Doel hiervan is om met de bedragen die de GGD Zeeland opneemt in de begroting beter aan te sluiten bij de gemeenten. Dit is conform een eerder advies van de Begeleidingscommissie van de VZG (BC). Dit leidt vervolgens tot een door het AB vast te stellen gewijzigde primaire begroting. Met een verbeterplan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’ van IJZ wordt inzicht gegeven in de benodigde kosten en formatie om het gewenste kwaliteitsniveau van de inkooporganisatie te behalen. Hierin maakt IJZ onderscheid in incidentele kosten en structurele kosten. Deze kosten zijn nog geen onderdeel van de programmabegroting 2021-2024 en de programmabegroting 2022-2025 van de GGD. Daarom legt IJZ nu aparte begrotingswijzigingen voor aan de deelnemende gemeenten. De begrotingswijzigingen liggen ook ter vaststelling voor in de vergadering van het AB van de GGD Zeeland op 9 juli 2021 en volgen hetzelfde besluitvormingstraject als de programmabegroting.

Beoogd resultaat De Zeeuwse gemeenten hebben met de vastgestelde Programmabegroting 2022-2025 van GDD Zeeland een kwalitatief goed inhoudelijk en financieel instrument om op de uitvoering van de activiteiten van GGD Zeeland te sturen. GGD Zeeland heeft de benodigde financiële middelen om haar activiteiten uit te voeren. Argumenten Organisatieonderdeel GGD Zeeland 1.1 De begroting 2022 laat voor GGD Zeeland exclusief IJZ een structureel begrotingstekort zien. In de programmabegroting geeft GGD Zeeland een toelichting over de overschrijding. Deze wordt voor het grootste deel veroorzaakt door de cao-ontwikkelingen: hogere loonkosten, tegemoetkoming premie ziektekostenverzekering en stijging pensioenlasten. De cao-ontwikkelingen zorgen voor een hogere stijging van de loonkosten dan de VZG-richtlijn aan compensatie biedt. Deze VZG-richtlijn geeft compensatie voor de loonkosten- (en prijs-) ontwikkeling die als norm gezien kan worden om de loonkostenontwikkeling op te vangen. Dit betekent dat bij een hogere cao-stijging, er een taakstelling op de loonkosten kan ontstaan. Tijdens de Covid-19 crisis is ook uit de landelijke media (in april 2021 nog een artikel in het Algemeen Dagblad) gebleken dat de laatste jaren is bezuinigd op de GGD ‘en. Hierdoor komt de taakuitvoering steeds verder onder druk te staan.

Hoewel de corona-gerelateerde taken een aparte financieringsstroom kennen, is duidelijk dat het veel van de organisatie als geheel vraagt. De aanpak van een dergelijke crisis vraagt een robuuste organisatie die voldoende flexibel is ingericht om te reageren op situaties. GGD Zeeland heeft zich eerder geconformeerd aan de VZG richtlijn en zich taakstellingen opgelegd. Ook heeft de organisatie in 2020 het financiële probleem met Veilig Thuis door maatregelen grotendeels zelf opgelost. In 2019 is een plan van aanpak taakstelling vastgesteld waarin is gewerkt aan het realiseren van de opgelegde taakstelling. Deze taakstelling ad. € 129.316 voor 2023 en 2024, gecombineerd met het huidige begrotingstekort van ca. € 371.000 als gevolg van exogene factoren, maakt het voor GGD Zeeland niet mogelijk om dit bedrag binnen de huidige begroting op te lossen. GGD Zeeland stelt in de voorliggende begroting een verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor. GGD Zeeland realiseert zich dat ook gemeenten worden geconfronteerd met forse financiële opgaven. Mocht de gemeentelijke bijdrage niet worden verhoogd, dan gaat GGD Zeeland samen met de gemeentelijke partners op zoek naar een wijziging van de huidige beleidskoers.

Hierbij zullen andere bestuurlijke keuzes tot de mogelijkheden behoren of noodzakelijk zijn, waarbij eventueel ook het ambitieniveau van de uitvoering van wettelijke taken moet worden bijgesteld. Mocht het bijstellen van ambities op inhoud niet mogelijk zijn, dan komt alsnog later dit jaar een verhoging van de bijdrage aan de orde. Wij denken dat, ook gezien het verhoudingsgewijs beperkte bedrag (eenmalig € 37.904, structureel € 30.184) voor Schouwen-Duiveland, het beter is deze verhoging direct in te boeken. 1.2 De begeleidingscommissie (BC) van de GR GGD adviseert de gevraagde verhoging van de gemeentelijke bijdrage niet te honoreren. De BC adviseert de Zeeuwse gemeentebesturen een zienswijze in te dienen en daarin de GGD Zeeland op te dragen: a. de begroting aan te passen aan de VZG-richtlijn; b. een taakstelling in de begroting op te nemen van € 371.000, gelijk aan het bedrag van de overschrijding van de VZG-richtlijn; c. zo spoedig mogelijk in 2021 een voorstel te maken of en met welke omvang GGD Zeeland invulling aan de taakstelling van € 371.000 kan geven. Pagina 2 van 5

Als onderbouwing voor het advies om niet in te stemmen met de gevraagde afwijking van de VZG-richtlijn, geeft de BC aan dat een hogere cao-stijging kan resulteren in een taakstelling op de loonkosten. Het hoger uitvallen van cao-ontwikkelingen leidt niet automatisch tot het toestaan van een overschrijding op de VZGrichtlijn. Verder is de BC van mening dat gemeenten, gezien de eigen begrotingsdiscipline en financiële uitdagingen die zij hebben te realiseren, vast moeten houden aan de VZG-richtlijn. GGD Zeeland zal daarom met de deelnemende gemeenten in gesprek moeten gaan over het takenpakket en de uitvoering van de (wettelijke) taken c.q. het ambitieniveau van de uitvoering van de (wettelijke) taken. Uitkomsten van de doorontwikkeling Interne beheersing (nog meer grip op de begroting) kan leiden tot aanpassing van de begroting. Bij het vasthouden van de VZG-richtlijn ontstaat de discussie of een autonome ontwikkeling (cao) als taakstelling neerleggen bij de GGD Zeeland reëel is. GGD Zeeland is op dit moment bezig intern te kijken naar de kostenhuishouding. Hierbij wordt ook de benodigde formatie en overhead kritisch bekeken. Dit onderzoek gaat meer informatie geven over de haalbaarheid van de taakstelling.

De begeleidingscommissie geeft aan dat het direct toestaan van een overschrijding van de VZG-richtlijn bij een cao-ontwikkeling, voorbij gaat aan de werking van deze richtlijn. De begeleidingscommissie stelt voor om de informatie uit het onderzoek van de GGD te gebruiken om de invulling van de taakstelling van € 371.000 vorm te geven. Een structureel hogere gemeentelijke bijdrage blijft een van de opties. Beide argumenten tegen elkaar afwegend adviseert uw college het advies van de BC niet te volgen en derhalve geen zienswijze in te dienen, maar in te stemmen met de gevraagde begrotingswijziging van GGD Zeeland. Organisatieonderdeel IJZ De begroting van de inkooporganisatie jeugdhulp bestaat uit twee hoofdonderdelen: zorg in natura (ZiN) en de uitvoeringskosten. 2. Het meerjarig overschot op zorg-in-natura jeugdhulp parkeren wij in een egalisatiepost maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugdhulp. We zien binnen Schouwen-Duiveland meerjarig een fors financieel voordeel op de zorg-in-natura jeugdhulp van gemiddeld € 522.000. De analyse van data uit onze eigen systemen voor de eerste drie maanden 2021 bevestigen deze neerwaartse trend in de kosten voor jeugdhulp. Met het instellen van een structurele egalisatiepost maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugdhulp (niet te verwarren met een reserve) werken we ontschot en kunnen we eventuele tegenvallers in de toekomst opvangen.

Het verloop van de uitgaven voor jeugdhulp (zorg in natura) laat zich namelijk slecht voorspellen en het gaat al snel om grote bedragen. We houden rekening met forse transitiekosten voor de overgang naar een nieuwe jeugdbeschermingsorganisatie voor Zeeland. Ook is moeilijk te voorspellen wat de kostenontwikkeling jeugdzorg post-corona zal zijn. En hoewel de uitvoering van het actieplan jeugdhulp vanaf 2020 een positieve financiële ontwikkeling teweeg heeft gebracht, is het nog onzeker wat de meerjarige financiële effecten zullen zijn. Een eventueel restantsaldo ervan aan het einde van het jaar vloeit terug in het jaarrekeningsaldo. 3.1 Het door de inkooporganisatie jeugdhulp geschreven verbeterplan 'van Pionieren naar Professionaliseren' is goedgekeurd door de bestuurscommissie. Op 25 maart 2021 stemde de bestuurscommissie Inkoop Jeugdhulp Zeeland in met het verbeterplan 'van Pionieren naar Professionaliseren'. De bestuurscommissie is hiertoe bevoegd conform de Verordening bestuurscommissie Inkoop Jeugdhulp Zeeland van gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland. De financiële consequenties daarvan liggen voor in de begrotingswijzigingen en worden via de zienswijze procedure ter finale besluitvorming aan het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling aangeboden. 3.2 Een extra gemeentelijke bijdrage is nodig om uiteindelijk te besparen op de jeugdzorg.

De inkooporganisatie geeft in de begrotingswijzigingen aan dat de verhoging van de gemeentelijke bijdrage nodig is voor een aanpassing van de dienstverlening van IJZ. Die aanpassing leidt naar verwachting uiteindelijk tot een indirecte besparing op de kosten van de zorg-in-natura jeugdhulp. De structurele en incidentele middelen zijn nodig om de volgende doelstellingen te behalen: • Efficiency bij (financiële) administratie door heldere werkprocessen en automatisering • Power bij contractmanagement door heldere contracten en nakomen afspraken • Snellere en betere afstemming tussen vraag en aanbod in complexe situaties • Actuele sturingsinformatie via toegankelijk dashboard Pagina 3 van 5

• Starten met fraudeonderzoeken 3.3 Wij adviseren het voorstel van de begeleidingscommissie te volgen en hiermee een positieve zienswijze af te geven ten aanzien van de eerste begrotingswijziging 2021 alsmede de eerste begrotingswijziging 2022 van de GGD, onderdeel Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland, de meerkosten van incidenteel € 285.890 en structureel € 147.423. Voor Schouwen-Duiveland betekent dit een incidentele bijdrage van € 32.004 voor 2021 en een structureel bijdrage van € 10.922 vanaf 2022, te dekken vanuit het voordeel op zorg-in-natura jeugdhulp. 5. De bijgestelde cijfers over 2021 voor jeugdhulp zorg-in-natura leveren een voordeel op. De GGD geeft in haar begroting het verschil weer tussen de in april 2020 gepubliceerde programmabegroting 2021-2024 en de verwachting voor 2021 per februari 2021. Daarbij geeft zij aan dat het verloop van de uitgaven voor jeugdhulp (zorg-in-natura) zicht slecht laat voorspellen. De veronderstellingen per april 2020 zijn achterhaald en op basis van de meest recente ontwikkelingen en cijfers (2020) is een nieuwe inschatting voor 2021 gemaakt. Sinds vorig jaar is er een wereldwijd probleem ontstaan door corona. Dit heeft geleid tot afspraken vanuit het Rijk over het bieden van financiële ruimte aan de Zorgaanbieders. Door de grote onzekerheden die deze crisis nog steeds meebrengt is het lastig een inschatting te maken van de kosten.

Omdat per 2021 wordt verantwoord op basis van begrotingscijfers, acht de Inkooporganisatie het uiterst relevant u via deze begroting de gewijzigde situatie voor 2021 mede te delen. Voor Schouwen-Duiveland betreft dit een voordeel van € 644.361 waarbij Zeeuwsbreed sprake is van een nadeel van ruim € 5,2 miljoen. Het is aannemelijk te veronderstellen dat het uitvoeren van het actieplan tekorten jeugdhulp vanaf begin 2020, heeft geleid tot deze positieve financiële effecten. Wij stellen u voor dit voordeel te verwerken in onze Progammabegroting 2021. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja 32004,00 41106,00 644361,00 685456,00 2021: algemene reserve, 2022 e.v.: via Programmabegroting 2022-2025

Ten aanzien van de Programmabegroting 2021 – 2024: De bijgestelde cijfers op het onderdeel jeugdhulp zorg-in-natura bijgestelde cijfers over 2021 leveren een voordeel op van € 644.361, de begrotingswijziging 2021 levert een nadeel op van € 32.004 (zie ook de bijlage ‘Financiële uitwerking 2022 en verder’). Wij stellen voor het saldo ervan ad. € 612.357 toe te voegen aan de algemene reserve. Via het inmiddels door u behandelde voorstel ‘Bestuurlijke fusie Intervence en Jeugdbescherming’ waaruit een nadeel blijkt voor 2021 van € 329.680 hebben we de relatie gelegd tussen het hierboven genoemde voordeel van € 612.357. En via het voorstel SWVO begroting vragen wij u de meerlasten ad. € 347.692 hier eenmalig uit te dekken. Hiermee bedraagt per saldo de netto aanspraak op de algemene reserve € 65.015. Ten aanzien van de Programmabegroting 2022 – 2025: De financiële consequenties uit de Programmabegroting 2022 - 2024 GGD Zeeland (zie bijlage 'Financiële uitwerking 2002 en verder') nemen wij mee in de gemeentelijke programmabegroting 2022-2025 waarbij: · het structurele nadeel op het onderdeel gezondheid ad. € 37.904 voor 2022 en € 30.184 gedekt wordt uit de budgettaire ruimte; · het structurele voordeel op het onderdeel jeugdhulp toegevoegd wordt aan de egalisatiepost onder verrekening van de meerkosten vanuit de 1e begrotingswijziging 2022.

Per saldo betekent dat voor 2022 € 563.697, voor 2023 € 473.234, voor 2024 € 379.443 en voor 2025 € 674.534. Communicatie Wij stellen GGD Zeeland op de hoogte van de besluiten. Bijlagen • Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland Pagina 4 van 5

• • • • • •

Aanbiedingsbrief Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland Advies van de begeleidingscommissie GGD begroting 2022 en begrotingswijziging IJZ Afstemming begroting 2022-2025 Zorg in Natura Plan van Pionieren tot Professionaliseren Begrotingswijziging 2021-van Pionieren tot Professionaliseren Begrotingswijziging 2022- van Pionieren tot Professionaliseren

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 5 van 5