RVS Principebesluit milieustraten (718037)

Raadsvoorstel Urgentie

Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Op grond van het bepaalde in de gemeenschappelijke regeling, kan de gemeenteraad binnen acht weken na ontvangst zijn zienswijze over het ontvangen stuk kenbaar maken aan het algemeen bestuur van het O.L.A.Z. Gezien bestuurlijke drukte in het laatste kwartaal 2022 wordt voor dit besluit een termijn gegeven van 12 weken. De brief is ontvangen op 11 oktober 2022. Uitgaande van 12 weken moet het besluit zijn genomen voor 4 januari 2022. Raadsbesluit principebesluit milieustraten 718037 15 november 2022 Passief openbaar Staf J.G. Smit Anders, namelijk afdelingshoofd reiniging

Voorstel U wordt voorgesteld om: 1.Een positieve zienswijze in te dienen op het voorstel van het dagelijks bestuur O.L.A.Z. voor het principe van regionale spreiding van milieustraten in Zeeland, zoals bedoelt in het rapport RHDHV, te weten: a) Een milieustraat ‘Compleet Plus’ niveau (het betreft een circulair ambachtscentrum dat voldoet aan alle wettelijke eisen met eventueel aanvullingen als kringloopactiviteiten in Goes (De Bevelanden), Terneuzen en Vlissingen/Middelburg; b) Een milieustraat ‘Compleet’ niveau (het betreft een milieustraat die voldoet aan alle wettelijke eisen, aangevuld met functies als demontage van grof restafval) in Veere, Schouwen-Duiveland, Reimerswaal, Tholen, Sluis en Hulst; c) Een brengfaciliteit ‘Basis’ niveau (deze voldoen niet aan de wettelijke eisen, het gaat om inzamelpunten voor de meest voorkomende stromen op locaties waar de milieustraten worden verwijderd) in Kapelle, Borsele en Noord-Beveland. In de zienswijze op te nemen dat de Raad van de gemeente Schouwen-Duiveland graag de mogelijkheden onderzocht ziet van een ambachtscentrum (mogelijke samenwerking met sociale werkvoorziening de Zuidhoek) en lokale kringloopactiviteiten. 2.Akkoord te gaan met het uitvoeren van nader onderzoek en uitwerking van regionale spreiding ten behoeve van definitieve besluitvorming.

Inleiding In 2020 heeft adviesbureau Royal Haskoning DHV (RHDHV) in opdracht van het Algemeen Bestuur O.L.A.Z. (AB) een onderzoek uitgevoerd naar de toekomst van de milieustraten in Zeeland op het gebied van milieuwetgeving, kostenbeheersing en de landelijke doelstelling (VANG) tot het reduceren van de hoeveelheid ongesorteerd brandbaar afval. Het onderzoeksresultaat van RHDHV is ter kennisname verstuurd naar de gemeenteraden door middel van een raadsnieuwsbrief op 8 april 2021. Daarnaast heeft het O.L.A.Z. in het najaar van 2021 regiobijeenkomsten voor u als raadsleden georganiseerd. Hierin zijn de resultaten van het onderzoek en mogelijke wijzigingen gepresenteerd. Voordat uitvoering wordt gegeven aan een verregaande en concrete uitwerking van deze regionale spreiding, heeft het AB besloten eerst te inventariseren of de deelnemende gemeenten binnen de GR O.L.A.Z. de conclusies en aanbevelingen uit het rapport van RHDHV inzake het principe van regionale spreiding met verschillende soorten milieustraten ondersteunen. Pagina 1 van 3

Het DB O.L.A.Z. legt om deze reden het voorstel 'principebesluit regionalisering milieustraten' ter consultatie voor de gemeenteraad. Beoogd resultaat Starten van nader onderzoek naar de mogelijkheden van een regionale aanpak van milieustraten in Zeeland. Argumenten 1.1 Vanuit de Wet milieubeheer is iedere gemeente verplicht om een locatie te hebben waar inwoners hun (grof) huishoudelijk afval kunnen brengen. Een gemeente mag dit brengpunt ook oprichten in samenwerking met gemeente(n) in de regio. Behalve deze wettelijke verplichting zijn er ook andere redenen waarom gemeenten milieustraten inrichten: • Milieu: bevorderen van de scheiding en het hergebruik van afvalstoffen (in relatie tot de VANGdoelstelling); • Serviceverlening: verbeteren van de aanbiedmogelijkheden voor gescheiden afvalstoffen; • Kosten: verminderen van de kosten. Het laten brengen van afval is goedkoper dan het ophalen en de verwerking van gescheiden afval is goedkoper dan van ongescheiden afval. 1.2 Om in beeld te krijgen op welke wijze het O.L.A.Z. uitvoering kan geven aan de opgaven van wet- en regelgeving waaraan de milieustraten moeten voldoen, de VANG- opgave en het beheersen van de kosten heeft RHDHV in opdracht van O.L.A.Z. verkennend onderzoek gedaan naar de toekomst van de milieustraten in Zeeland.

Enkele conclusies van dit onderzoek zijn: • Omdat de milieustraten in Zeeland vrij toegankelijk zijn voor zowel inwoners, bedrijven als toeristen, worden er aanzienlijk meer kilo’s grof huishoudelijk (rest)afval gebracht naar de Zeeuwse milieustraten in vergelijking met de rest van Nederland, resulterend in hogere exploitatiekosten; • Er is onvoldoende ruimte op de huidige milieustraten om de verschillende wettelijk verplichte afvalstromen kwijt te kunnen; • Het realiseren van mogelijkheden tot demontage en kringloop is een belangrijke manier de hoeveelheid (rest)afval op de milieustraten te verminderen; • Om alle huidige milieustraten toekomstbestendig te maken zorgt dit naar inschatting voor een totale investering van €45 tot €140 miljoen. 1.3 Voor onze gemeente heeft het principe van regionale spreiding concreet het gevolg dat de huidige milieustraat ingericht blijft als een milieustraat 'Compleet' niveau (het betreft een milieustraat die voldoet aan alle wettelijke eisen, aangevuld met functies als demontage van grof restafval). 2.1 Doel van dit principebesluit is om te bepalen of het principe van regionale spreiding door de individuele gemeenten wordt ondersteund voordat er hoge kosten worden gemaakt voor nader onderzoek en uitwerking tot regionale spreiding. Daarnaast biedt het de gemeenteraden een kans om standpunten naar voren te brengen die het O.L.A.Z.

kan gebruiken bij het stellen van nadere kaders in de uitwerking van definitieve besluitvorming. 2.2 Onze gemeente werkt aan een circulaire economie waarbij afvalstoffen zo veel mogelijk worden omgezet naar grondstoffen. In het spoorboekje ‘Werken aan een duurzaam Schouwen-Duiveland’ heeft onze gemeente spoor 5 als volgt beschreven: we dragen bij aan een economisch systeem waarbij geen eindige grondstofvoorraden worden uitgeput en waarin reststoffen volledig opnieuw worden ingezet in het systeem. Dit betekent dat we graag mogelijkheden onderzoeken van een ambachtscentrum (mogelijke samenwerking met sociale werkvoorziening de Zuidhoek) en lokale kringloopactiviteiten. Kanttekeningen Financiën In het rapport van RHDHV worden enkel nog globale financiële inschattingen gemaakt. Om de milieustraten te laten voldoen aan de wettelijke eisen wordt de aanpak per milieustraat geraamd op c.a. €3,5 miljoen. Als er aan iedere milieustraat kringloop en demontage wordt toegevoegd komt dit naar schatting op €10,7 miljoen per miljoen per milieustraat. Gezien deze forse bedragen wordt geadviseerd de milieustraten in te richten met verschillende voorzieningsniveaus. Een afbeelding uit het rapport geeft de globale effecten weer van het reduceren van het huidige aantal milieustraten (zie documenten). Het nadere onderzoek wordt naast de inzet van de Begeleidingscommissie O.L.A.Z.

en de ZRD deels door een extern bureau uitgevoerd. Hieraan zijn de nodige kosten verbonden. In de begroting 2023 van O.L.A.Z. Pagina 2 van 3

is budget beschikbaar om deze werkzaamheden uit te voeren. Als dit budget ontoereikend blijkt wordt hier een begrotingswijziging voor voorgesteld. Mogelijke risico’s O.L.A.Z. betreft een GR dat in meerderheid besluiten kan nemen. Gemeentelijk belang kan afwijken van het collectief belang. Wijze tot stand komen Het principebesluit is opgesteld door de Begeleidingscommissie van het O.L.A.Z. op basis van de advisering van RHDHV. Het Dagelijks Bestuur van O.L.A.Z. (DB) heeft de concepttekst van het principebesluit voorgelegd aan het AB in de vergadering van 6 oktober jl. en vervolgens toegezonden aan de griffies van de gemeenten binnen het O.L.A.Z. Participatie De GR O.L.A.Z. heeft geen voorstel voor een participatietraject en consulteert enkel de afzonderlijke gemeenteraden die onderdeel zijn van de GR O.L.A.Z. Alle Zeeuwse gemeenten hebben deelname in de GR O.L.A.Z. Communicatie O.L.A.Z. neemt de communicatie over de besluitvorming van het principebesluit op zich aan de hand van het versturen van een persbericht. De woordvoering verloopt via de voorzitter van het O.L.A.Z., de heer Kees Weststrate van gemeente Borsele. Uitvoering Na de termijn voor het indienen van een zienswijze van de gemeenteraad legt het dagelijks bestuur van het O.L.A.Z. een definitief voorstel principebesluit regionalisering aan het algemeen bestuur van O.L.A.Z.

in het 1e kwartaal 2023 voor ter besluitvorming. Afhankelijk van het besluit vindt in 2023 nader onderzoek plaats naar onder andere de volgende onderdelen: • Concrete uitwerking Compleet Plus niveau, Compleet niveau en Basisniveau (flankerend beleid) conform voorgesteld principebesluit; • Verwachte resultaten invoering regionalisering milieustraten; • Concrete kostenraming invoering regionalisering milieustraten; • Financieringsvoorstel verdeling kosten over de gemeenten. Na concrete uitwerking wordt een definitief besluit over de toekomst van de milieustraten binnen het O.L.A.Z. voorgelegd aan de gemeenteraden, waarna besluitvorming plaatsvindt in het AB O.L.A.Z. Naar verwachting vindt dit plaats in het tweede kwartaal van 2024. Bijlagen Ingekomen stukken. Een afbeelding uit het rapport RHDHV met een weergave van de globale financiële effecten van het reduceren van het huidige aantal milieustraten. De kaarten in de documenten maken duidelijk hoe de huidige verdeling van de milieustraten is ten opzichte van een mogelijk toekomstperspectief. Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3