RVS Oplevering rapportage Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee

Raadsvoorstel Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Besluitvorming vóór met behandeling B&W-advies / Raadsvoorstel Oplevering rapport Locatieonderzoek nieuwbouw brandweerkazerne Zierikzee. Oplevering rapportage Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee 468155 14 september 2021 Externe communicatie Openbare Werken (OW) J.G. Smit Afdelingshoofd OW

Voorstel 1) Kennisnemen van het rapport Inventarisatie & Analyse en concept-Visie Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee; 2) Vaststellen van de visie en instemmen met de voorgestelde aanpak in dit rapport voor de korte, middellange en lange termijn; 3) Kennisnemen van de stand van zaken van - korte termijn maatregel - de calamiteiten-ontsluiting versus 2e permanente ontsluiting van Poortambacht; 4) Instemmen met het opstarten van het ontwerpproces van een calamiteiten-ontsluiting / 2e permanente ontsluiting van Poortambacht binnen de al vastgestelde raming van de meerjarige begroting 2022-2024; 5) Instemmen met het opstarten van de Gebiedsgerichte Aanpak Zierikzee. Inleiding Een centrumstad als Zierikzee moet goed bereikbaar en ontsloten zijn, niet alleen voor autoverkeer, maar voor alle vormen van vervoer. De (verkeers)veiligheid moet bij elk van de opgaven centraal staan. Gezien de ervaren knelpunten door inwoners, toeristen, landbouw en de hulpdiensten, was het hoog tijd voor een bereikbaarheidsanalyse. De moties van de raad uit 2017 en 2018 – met het verzoek aan het college om de verkeersstromen in beeld te brengen en te onderzoeken of de huidige ontsluiting van Zierikzee nu en voor de toekomst voldoet – zijn mede aanleiding geweest voor het nader formuleren van een onderzoeksopgave.

De opgave ‘betere bereikbaarheid’ is eerder al opgenomen in aantal opgestelde visies en beleidsplannen. In het ‘Programma Zierikzee 2013-2018’ is ‘een betere bereikbaarheid van de stad’ als één van de strategische doelen opgenomen en vervolgens vertaald met ambities in de in 2019 door de raad vastgestelde ‘Structuurvisie Zierikzee 2030’ . Medio 2019 is met een bestuursopdracht het project Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee gestart door eerst gegevens te verzamelen, metingen uit te voeren en daaruit voortvloeiende analyse een keuzemogelijkheid te bieden. Dit met als doel een verkeersoplossing te kiezen voor alle vormen van vervoer, auto, fietser, openbaar vervoer en landbouw, zodat Zierikzee de komende decennia goed bereikbaar en ontsloten is voor bewoner, werker, passant en toerist. De resultaten van de Inventarisatie & Analyse zijn met zowel B&W en raad gedeeld op 25 augustus 2020 respectievelijk 28 september 2020. Conform de toezeggingen in de raadsbrief van 24 november 2020 zijn de volgende producten opgeleverd: • Het Eindrapport van Juust na consultatie met alle keyspelers van de verschillende vervoersstromen en vertegenwoordigers van het maatschappelijke midden veld. • Een bijlagenboek met de daaraan ten grondslag liggende cijfers/rapportage van Royal Haskoning DHV (hierna: RHDHV).

• Een compacte samenvatting, welke mede is opgesteld ten behoeve van de op 16 december 2020 gehouden participatiebijeenkomst met vertegenwoordigers van bewoners / wijkraden / ondernemersverenigingen; • Een concept-uitvoeringsprogramma, deel uitmakend van de concept-visie.

Pagina 1 van 5

De uitvoering kan stapsgewijs plaatsvinden aan de hand van een uitvoeringsprogramma waarbij de volgende projecten zijn benoemd: 1) Doortrekken Grevelingenstraat Zierikzee-West) - (calamiteiten) ontsluiting op N59 ( (Spoor 1); 2) Verkeersveiligheid overig Tracé N59 binnen Zierikzee (Spoor 2); 3) Oplossing landbouwnetwerk; 4) Toekomstig mobiliteitssysteem (OV); 5) Verbeterpunten Fietsnetwerk/voorzieningen. Genoemde documenten treft u in bijlage aan. Na de participatiebijeenkomst op 16 december 2020 – met input via een informele inspraaksessie, verwerking van reacties – is het Eindrapport door Juust in februari 2021 opgeleverd. De conclusies van dit rapport bevestigen dat Zierikzee – wat betreft doorstromingsproblematiek – op slot zit en een tweede ontsluiting (ter hoogte van de Grevelingenstraat - Zierikzee-West) op de N59 voor de doorstroming, veiligheid in geval van calamiteiten en verdere ontwikkeling van de kern Zierikzee meer dan noodzakelijk is. Ruimtelijke ontwikkeling - en daarmee economische en maatschappelijke ontwikkeling - is door de beperkte ontsluiting en doorstroming niet meer mogelijk. Verzoeken tot nieuwe ontwikkelingen – zoals de huisvesting van een nieuwe brandweerkazerne – om naar dit deel van de stad te verhuizen moe(s)ten we daardoor in de ijskast zetten.

Vanuit verantwoording over leefbaarheid, zorg voor veiligheid en bereikbaarheid van onze burgers, bedrijven en bezoekers (door hulpdiensten) aan de stad is een stip op de horizon gewenst. Met het aanbieden van dit Eindrapport en genoemde bijlagen en het voorleggen van de visie ter besluitvorming is gewacht totdat met enige zekerheid de eerste bouwsteen van de visie – een oplossing voor een betere bereikbaarheid en veiligere situatie voor Zierikzee –naderbij is gekomen. Ambtelijk en bestuurlijk is tussen alle wegbeheerders en gemeente Schouwen-Duiveland (GSD) de afgelopen twee jaar – doch in het bijzonder in 2021 – al veel gesproken over de verlening van medewerking aan de noodzakelijke, extra aansluiting op de N59. Door nader aangetoond onderzoek is in recent bestuurlijk overleg toegezegd door Rijkswaterstaat (RWS) medewerking te verlenen aan een aanvraag voor een calamiteitenaansluiting ter hoogte van Zierikzee-West op de N59 (in het verlengde van de Grevelingenstraat). Met deze eerste stap kan ook inhoud worden gegeven aan de afronding van een andere – met dit project samenhangende – bestuursopdracht, te weten het locatieonderzoek voor de nieuwe brandweerkazerne van Zierikzee.

Visie van RWS en andere wegbeheerders op aanpak N59 Net als de andere wegbeheerders, Provincie Zeeland en Waterschap Scheldestromen, ziet RWS dat het specifieke wegvak en de specifieke opgaven ( verkeersveiligheid, o.a. de gelijkvloerse kruisingen fietsers/autoverkeer, landbouwverkeer en situering tankstation), door en rond Zierikzee bijzonder aandacht vraagt. Het dient echter wel te passen binnen de in ontwikkeling zijnde totaalvisie op de N59 van Rijkswaterstaat. Dit betreft een visie voor de gehele N59, onder andere binnen Schouwen-Duiveland van Bruinisse tot Burgh-Haamstede. Deze visie - vooral ingegeven vanuit verbetering verkeersveiligheid - wordt primair intern binnen RWS gevormd, moet leiden op de korte en lange termijn (doorkijk tot en met 2040) tot handelingsperspectieven. Deze visie, die eind 2021 moet worden opgeleverd, wordt eerst afgestemd met betrokken wegbeheerders en betrokken gemeenten (waaronder GSD). Alle betrokken wegbeheerders zien dat de visievorming, besluitvorming en uitvoering een lange termijn opgave is en zien meerwaarde in het gezamenlijk optrekken in de vorm van een Gebiedsgerichte Aanpak (GGA). In de Gebiedsgerichte aanpak Zierikzee komen de korte en lange termijn samen, waardoor er mogelijkheden zijn om de opgaven die bijdragen aan een betere doorstroming en meer veiligheid gefaseerd uit te voeren.

Afspraken met RWS voor de vervolgaanpak op hoofdlijnen Zoals verwoord in de raadsbrief van 24 november 2020 geven we vervolg aan het project door ons gezamenlijk te richten op: 1) een extra ontsluiting van Zierikzee-West op de N59, als deelproject Spoor 1; 2) een Gebiedsgerichte Aanpak (hierna GGA) voor het wegvak N59 vanaf VRI Weg van de Val tot en met beoogde 2e ontsluiting Zierikzee-West), als deelproject Spoor 2. Hieronder geven we per Spoor de stand van zaken per eind augustus 2021. Stand van zaken van Spoor 1 • RWS heeft eerder aangegeven dat voor een permanente aansluiting een Dynamisch Verkeersmodel (DVM) uitsluitsel moet geven of de netwerkprestaties op het areaal niet achteruitgaan met een permante ontsluiting ter hoogte van de Grevelingenstraat. Dat is randvoorwaardelijk voor een akkoord. Pagina 2 van 5

• Partijen zullen, in geval van voorgaand punt zich voordoet, gezamenlijk inspanningen doen om te bekijken met welke tegenmaatregel een eventuele achteruitgang van de netwerkprestaties kunnen worden opgevangen, dan wel worden verminderd. • Om de extra permanente aansluiting op de N59 te kunnen onderbouwen is voorgesteld dat de GSD gezamenlijk met RWS de uitgangspunten gaat bepalen voor het nader op te stellen DVM. Hieruit moet blijken welke kruispuntvorm van aansluiting voor de nabije toekomst de beste oplossing is (te denken valt aan een iVRI, rotonde of turbo-rotonde etc.) voor de voorgestelde nieuwe aansluiting op de N59 en de al bestaande aansluiting ter hoogte van de Laan van St. Hilaire. • GSD en RWS dragen ieder 50% van de kosten van het onderzoek, het opstellen van het DVM-rapport en de door Juust terzake gemaakte en te maken onkosten. • Na oplevering van het DVM met bijbehorende rapportage – verwacht eind 2021 - besluiten betrokken partijen, na ambtelijke beoordeling GSD en RWS – mits uit voornoemde rapportage gebleken is dat een extra aansluiting niet elders op het tracé tot een extra barrière leidt – dat deze aansluiting kan worden gerealiseerd. Voor oplevering rapportage, besluitvorming en bijdrage financiering binnen beide organisaties, ontwerp en realisatie is een overzichtelijke, korte periode voorzien.

Uiteraard is alles afhankelijk onder voorbehoud van (politieke) besluitvorming en beschikbare financiering. RWS maakt hiervoor nader inzichtelijk het stappenplan / het tijdspad /de benodigde onderzoeken (wel/niet meer) / de route en de afdelingen, die binnen en buiten RWS betrokken zullen worden, ervanuit gaand dat de permanente aansluiting, na een positieve rapportage van het DVM, op de N59 kan worden gerealiseerd. • Het noodzakelijke tijdstraject voor het gehele te doorlopen proces van idee tot realisatie van een permanente ontsluiting van RWS sluit qua tijdspad niet aan bij de urgentie waar Zierikzee om schreeuwt. • Vooruitlopend op de daadwerkelijk te realiseren extra kruispuntvorm / extra ontsluitingsweg op de N59 wil GSD daadwerkelijk wel aan de slag met de voorbereiding voor het doortrekken van de Grevelingenstraat (Zierikzee-West) en de aansluiting op de N59, zodat deze tenminste kan worden ingezet als calamiteitenontsluiting voor de hulpdiensten, brandweer, politie en ambulance. Uiteraard wel met zicht dat deze calamiteitenontsluiting op termijn eenvoudig om te zetten is naar een permanente aansluiting, indien de analyses daar de benodigde onderbouwing voor geven.

Na een periode van intensieve overleggen tussen eind 2020 en medio 2021 over de vraag of de in de rapportage gebruikte cijfers/metingen voldoende concreet en actueel waren en er wel of géén calamiteitenontsluiting mogelijk is, zijn er nu recent bestuurlijke toezeggingen gedaan dat een calamiteiten ontsluiting technisch mogelijk is en er medewerking wordt verleend na indiening van een concrete vergunningsaanvraag. Voor RWS zijn wel een aantal voorwaarden aan dit traject / aanvraag verbonden met name daar waar het gaat om nut en noodzaak hiervan aan te tonen: • Er wordt zorggedragen voor een goed ontworpen aansluiting volgens de CROW-ontwerpvoorschriften, waarbij onbedoeld gebruik van de aansluiting wordt voorkomen. • Er vindt zorgvuldige communicatie plaats door de gemeente richting betrokkenen. In de communicatie wordt duidelijk vermeld dat de calamiteitenontsluiting geen garantie is voor een permanente ontsluiting. • Financiering van aanleg en onderhoud vindt plaats door gemeente Schouwen-Duiveland. • De afspraken worden vastgelegd bij vergunningverlening of via overeenkomst tussen GSD en RWS. Wat staat hiervoor de komende periode hiervoor op de planning? • GSD werkt (in afstemming met RWS) en Juust het ontwerp van de calamiteitenontsluiting tussen bedrijventerrein Boerenweg (verlenging van de Grevelingenstraat (Zierikzee-West)) richting aansluiting op de N59 nader uit.

• GSD werkt de ruimtelijke procedure voor aanleg van de calamiteitenontsluiting en bijbehorende planning verder uit. • In het ontwerp wordt ermee rekening gehouden dat de investering en constructie zodanig is dat deze calamiteitenontsluiting relatief eenvoudig om te vormen is naar een permanente ontsluiting. Daarom wordt nu al een ontwerp gemaakt van een reconstructie van het volledige wegdeel vanaf de rotonde Haringvlietstraat/Grevelingenstraat tot aan de aansluiting N59, zodat dit te zijner tijd mogelijk als een volwaardige permanente ontsluiting kan worden gebruikt. • De streefdatum om de calamiteitenontsluiting aan te leggen is eind 2022 / begin 2023 – onder voorbehoud van eventuele vertraging in procedures. Stand van zaken van Spoor II Voor de lange termijn is de volgende aanpak afgesproken: • Om gezamenlijk aan de slag te gaan met de verkeersproblematiek is tijdens het bestuurlijk overleg van begin 2021 tussen alle wegbeheerders besloten om een GGA Zierikzee op te starten. De toekomst van de N59 binnen Zierikzee is een belangrijk project waarbij samenwerking tussen alle wegbeheerders vereist is; Pagina 3 van 5

• Binnen de GGA kan aan de slag worden gegaan met de nadere visievorming, voorbereidingen voor dat deel van de N59 binnen de grenzen van Zierikzee; • Hiervoor wordt door GSD en Juust in het najaar van 2021 een concept- Plan van Aanpak en planning opgesteld om samen te komen tot een overeenkomst op hoofdlijnen, speciaal voor dat deel van de N59 die Zierikzee en omgeving raken; BO-MIRT De gedeputeerde is bereid geweest om de bereikbaarheid van Zierikzee samen met andere knelpunten en ambities op de Zeeuwse Rijks N-wegen op de BO-MIRT rondes (van 2021, 2022 en verder ) te agenderen en heeft gevraagd om een aanvullende oplegnotitie. Daarin is van belang te benoemen dat de opgave meer behelst dan alleen een oplossing voor verkeer, maar ook van invloed is op de leefbaarheid in Zierikzee en de gevolgen voor het economisch functioneren van de gehele regio (Zierikzee en Kop van Schouwen), welke gebaat zijn bij een verkeersveilige en voorspoedige doorstroming, zowel voor de reguliere bevolking, bedrijvigheid alsmede de grote getalen van toeristen die gebruik maken van de N59 van Bruinisse tot BurghHaamstede en daarbij de slag/de opstoppingen bij Zierikzee op de N59 te vaak moeten doorstaan. Deze oplegnotitie en het agenderen wordt afgestemd met de ambtelijke vertegenwoordigers van de provincie Zeeland.

Beoogd resultaat Een in 2030 goed bereikbare en ontsloten centrumstad Zierikzee, zonder dat dit ten koste gaat van het woon- en leefklimaat voor alle vormen van mobiliteit, te weten autoverkeer, openbaar vervoer, fietsverkeer en landbouwverkeer. Argumenten 3.1) Voor een goede bereikbaarheid van Zierikzee is het van belang een ontsluiting te realiseren op de N59. Op basis van alle inzichten uit de inventarisatie en analyse kunnen we concluderen dat een extra (calamiteiten) ontsluiting noodzakelijk is. Er wordt geadviseerd hiertoe de Grevelingenstraat (Zierikzee-West) door te trekken en te voorzien van een aansluiting op de N59. Het oplossende vermogen kenmerkt zich door de spreiding van het verkeer en een verbeterde doorstroming. Daarnaast is het van groot belang voor de robuustheid van het netwerk om een tweede ontsluiting te realiseren. Als er in de huidige situatie een calamiteit voordoet op- of in de directe omgeving van de Laan van Sint Hilaire is de kans groot dat het hele gebied volledig vast komt te staan. Het is een groot risico dat de gehele wijk Poort Ambacht en een deel van de binnenstad ophangt aan één toegang ontsluitingsweg (Laan van Sint Hilaire) op de N59. 3.2) De noodzaak van een 2e (calamiteiten)ontsluiting wordt onderschreven door alle hulpdiensten.

In de huidige situatie ervaren alle hulpdiensten op verschillende momenten dusdanige hinder dat ze noodgedwongen ‘sluiproutes’ nemen. Op basis van kennis van de omgeving en het inschattende vermogen wordt in de huidige situatie op drukke momenten gekozen voor een andere variant dan de ontsluiting via de Laan van Sint Hilaire. Gekozen wordt dan bijvoorbeeld voor de ontsluiting Boerenweg langs het woonwagenkamp. Dit om chaos op drukke gedeelten te omzeilen. Ook wordt er in sommige situaties voor gekozen geen licht- en geluidssignalen te gebruiken, omdat dit zorgt voor paniek en gevaarlijke situatie. Er wordt aangegeven dat de hulpdiensten altijd ter plekke komen, maar dat er gevallen zijn dat er zeer kostbare tijd verloren gaat door de huidige situatie. Kanttekeningen 3.1) Met alleen de investering en aanleg van een extra ontsluiting op de N59 is niet alles opgelost. Naast deze maatregel zijn ook aanpassingen op diverse locaties aan het wegvak Nieuwe Koolweg – Rotonde N59 noodzakelijk voor het verbeteren van de verkeersveiligheid. De verkeersveiligheid is op diverse locaties momenteel in het geding. Hierin is ook de samenwerking van de verschillende partijen (wegbeheerders) vereist. Dit wordt verder vormgegeven in het traject van Spoor II. 3.2) Financiering van aanleg en onderhoud vindt volledig plaats door gemeente Schouwen-Duiveland.

RWS heeft na maandenlang intens overleg de bereidheid getoond medewerking te verlenen aan een nog formeel door de gemeente Schouwen-Duiveland in te dienen aanvraag voor een calamiteitenontsluiting aan de Grevelingenstraat (Zierikzee-West) – N59, onder de volgende voorwaarden: • Er wordt zorggedragen voor een goed ontworpen aansluiting volgens de CROW-ontwerpvoorschriften, waarbij onbedoeld gebruik van de aansluiting wordt voorkomen; • Er vindt zorgvuldige communicatie plaats door de gemeente richting betrokkenen. In de communicatie wordt duidelijk vermeld dat de calamiteitenontsluiting geen garantie is voor een permanente ontsluiting. • Financiering van aanleg en onderhoud vindt volledig plaats door gemeente Schouwen-Duiveland.

Pagina 4 van 5

Uiteraard zal de gemeente Schouwen-Duiveland bereid moeten zijn de hiervoor genoemde voorwaarden in een overeenkomst met RWS vast te leggen, dan wel gekoppeld aan de voorwaarden van de vergunningverlening. Separaat zal gezamenlijk met RWS de energie gezet worden om te komen tot een permanente ontsluiting. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Binnen begroting Nee

Ontwerp en realisatie van (calamiteiten) ontsluiting Poortambacht - N59 wordt beoogd te realiseren binnen de meerjarenbegroting opgenomen bedragen. Communicatie De vertegenwoordigers van bewoners / wijkraden / ondernemersverenigingen die op 16 december 2020 aanwezig waren bij de participatiebijeenkomst per e-mail informeren over het raadsvoorstel en de stand van zaken. Uitvoering Zodra het ontwerp van de (calamiteiten)ontsluiting gereed is en er inzicht is over de bijbehorende financiën, alsmede de oplevering van de rapportage van het DVM over de permanente ontsluiting en variantenkeuze informeren wij u nader.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 5 van 5