RVS Oplevering rapportage Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee - bijlage 3 Samenvatting

Bereikbare centrumstad zierikzee Samenvatting | Jan. 2021

adviseurs • ingenieurs • openbare ruimte

2

colofon

documentgegevens Titel

Bereikbare Centrumstad Zierikzee | Samenvatting

Rapportnummer

SDU_2019_05_R02_EC

Datum

Januari 2021

Status

Eindconcept

opdrachtgever Naam

Gemeente Schouwen - Duiveland

Contactpersoon

Ronald van Vooren Miranda van der Neut Casper Moerkerk

opdrachtnemer Naam

Juust BV

Adresgegevens

Goessestraatweg 17a 4421 AD KAPELLE

Auteur(s)

Jan d’Haens Joep Steijaert

Contactgegevens

joep@juust.nl 06 - 82 73 82 28 3

4

Inhoud 01 | inleiding

8

02 | opgave

9 - 11

03 | proces

12

04 | vier stappen

13

05 | Inventarisatie, analyse & visie

14

06 | Conclusie inventarisatie & analyse

15

07 | concept visie

16

08| Uitvoeringsprogramma

17

5

6

straatnamen NR.

STRAATNAAM

1

N59 - Nieuwe Koolweg

2

Zandweg

3

Boerenweg

4

Laan van Sint Hilaire

5

Haringvlietstraat

6

Grevelingenstraat

7

Laan van Sint Hilaire

8

Scheldestraat

9

Weststraat

10

N59 - Nieuwe Koolweg

11

Oudeweg

12

Lange Blokweg

13

Emil Sandströmweg

14

Grachtweg

15

Jannewekken

16

Koning Gustaafweg

17

N59

18

Van Veenlaan

19

Schouwsedijk

20

Calandweg

21

Deltastraat

22

Straalweg

23

Gouwepoort

24

Julianastraat

25

N256

26

N59

13

2

1

11

3

4

5

12 16

10

14

17

15 7

6

8

18

19

20

26

9

24

23

21

25 22

Fig. 1 | Straatnamen 7

01 | inleiding waar hebben we mee te maken? Zierikzee vervult de functie van centrumstad voor het eiland Schouwen-Duiveland. De stad is strategisch gelegen tussen de routes N59 en N256. In theorie betekent dit een optimale (auto)bereikbaarheid. In theorie, want in de praktijk laat deze bereikbaarheid tegenwoordig te wensen over. De Laan van Sint Hilaire vervult met steeds meer moeite de rol als hoofdontsluiting van de stad. Langere wachttijden bij de verkeerslichten met de N59 zijn het gevolg. De toegenomen verkeersdruk op deze N59 laat ook zijn sporen na. Enerzijds door steeds grotere vertraging op de rotonde met de Lange Blokweg (N654) en de beide verkeerslichten. Anderzijds de daaraan gekoppelde barrièrewerking tussen o.a. het centrum en het noorden van Zierikzee. Een goed functionerende centrumstad valt of staat met bereikbaarheid. Zierikzee moet de stad blijven waar je graag terug naar toe gaat. Terug, nadat je de stad op weg naar je vakantiehuisje in de Westhoek al was gepasseerd. Terug, nadat je er fijn je boodschappen had gedaan als eilandbewoner. Dat de bereikbaarheid van Zierikzee piept en kraakt zien we om ons heen. Iedere extra aanvulling van voorzieningen (bv.

Retailontwikkeling Haringvlietplein, nieuwe locatie brandweerkazerne of een andere ontwikkeling), die gebruik willen maken van de Laan van Sint Hilaire en/ of de N59 als ontsluiting, kan de druppel vormen die de emmer doet overlopen. Verder heeft de afsluiting van de Zuidhavenpoort een positieve werking op de belevingswaarde van de binnenstad. Tegelijkertijd is daarmee de kwetsbaarheid van de Laan van Sint Hilaire zichtbaarder geworden. Deze weg blijft, afgezien van de (sluip) routes door de binnenstad naar de Nobelpoort en Jannewekken, als enige ontsluitingsroute van Zierikzee-West over. In geval van calamiteiten kan de Zuidhavenpoort uiteraard tijdelijk worden geopend, maar een tweede alternatieve ontsluiting richting de N59 buiten de binnenstad is zeer wenselijk. Ook de bedrijventerreinen aan de zuidkant van Zierikzee (Straalweg, Gouwepoort en Businesspark Zierikzee) vragen in geval van calamiteiten om een extra ontsluitingsweg. Daarnaast vragen zowel de al vaak aangehaalde discussie over de landbouwroute door Zierikzee, de toekomstige invulling van het openbaar vervoer en optimalisatie van het fietsnetwerk hun aandacht. Ten slotte is er op het gebied van verkeersveiligheid ook nog veel winst te behalen. Zierikzee moet niet alleen goed bereikbaar en ontsloten zijn voor autoverkeer, maar voor alle vormen van vervoer.

De verkeersveiligheid moet bij elk van de opgaven centraal staan. Het was dus hoog tijd voor een bereikbaarheidsanalyse. Van deur tot deur. Niet alleen 8

van ambitie naar concrete opgaven autobereikbaarheid, maar een multimodale studie (voor alle vormen van vervoer). Dit volgt ook logischerwijs op een aantal recent opgestelde visies en beleidsplannen. In het ‘Programma Zierikzee 2013-2018’ is ‘een betere bereikbaarheid van de stad’ als één van de strategische doelen opgenomen. Deze is in de ‘Structuurvisie Zierikzee 2030’ door vertaald in een aantal uitgangspunten.

Alvorens op de concrete problematiek en opgaven in te gaan, beschrijven we op de volgende pagina voor welke doelgroepen we de bereikbaarheid van Zierikzee als centrumstad willen verbeteren. Op basis van de problematiek en de ambitie zijn er vier hoofdopgaven geformuleerd waar in ieder geval een oplossing voor moet worden gevonden. Dit zijn de volgende:

wat willen we bereiken?

• • • •

In 2030 is Zierikzee goed bereikbaar en ontsloten zonder dat dit ten koste gaat van het woon- en leefklimaat. Als centrumstad voor het eiland Schouwen-Duiveland is een goede bereikbaarheid vanzelfsprekend van groot belang. Bovendien ligt Zierikzee aan een knooppunt van regionale routes. We waken ervoor dat de bereikbaarheid van stad en kust niet ten koste gaat van de leefbaarheid voor inwoners van Zierikzee. Deze algemene ambitie heeft betrekking op alle vormen van mobiliteit. Zierikzee moet niet alleen goed bereikbaar en ontsloten zijn voor autoverkeer, maar voor alle vervoersvormen. De ambitie is gericht op het gehele mobiliteitsysteem. Dus óók op het openbaar vervoer, het fietsverkeer en het landbouwverkeer. Deze brede ambitie sluit tevens aan bij het provinciale mobiliteitsbeleid ‘Mobiliteitsvisie Zeeland 2028’. Hierin staat dat de belangrijke ambitie voor Zeeland het garanderen van een snel en betrouwbaar hoofdnetwerk over de weg én per openbaar vervoer is. Daarnaast krijgt het thema verkeersveiligheid een belangrijke status toegekend, dat namelijk een basiswaarde in Zeeland is. Alle verkeersdeelnemers moeten zich veilig van A naar B kunnen verplaatsen. Het verkeersveilig inrichten van de infrastructuur is één van de pijlers voor de ambitie ‘Op weg naar nul vermijdbare verkeersslachtoffers’ in het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV).

Zierikzee als bereikbare centrumstad. Dat kan breed geïnterpreteerd worden. In dit project ligt de focus op de externe bereikbaarheid van Zierikzee als centrumstad. Dat wil zeggen dat we ons richten op de ontsluiting van het autoverkeer, het openbaar vervoer, het fietsverkeer en het landbouwverkeer. Het gaat om de verbondenheid van Zierikzee met zijn omgeving. Om deze ambitie daadwerkelijk uit te voeren hebben we de ambitie vertaald naar 4 concrete hoofdopgaven.

Ontsluiting autoverkeer Openbaar vervoer Fietsverkeer Landbouwverkeer

Deze opgaven en bijbehorende uitgangspunten voor 2030 zijn op pagina 8 per opgave verder toegelicht. Dit vormt vervolgens ook de basis voor de toekomstvisie, waarin al deze opgaven onderdeel van uit maken. Deze toekomstvisie sluit naadloos aan op de toekomstvisie van de Provincie Zeeland en Rijkswaterstaat.

context Naast deze hoofdopgaven zijn er nog een aantal parallel lopende projecten in- en rondom Zierikzee die nauw samenhangen met de bredere opgave: Zierikzee Bereikbare Centrumstad. De volgende projecten hebben een directe relatie met het project Bereikbare Centrumstad Zierikzee, maar zijn verder opzichzelfstaande projecten: • • •

Maatregelenpakket Parkeren Zierikzee Locatiestudie brandweerkazerne Goederenhub & vrachtverkeer Zierikzee

Uiteraard wordt er in deze studie nadrukkelijk rekening gehouden met deze parallel lopende projecten.

02 | opgaven voor wie doen we het? Zierikzee is een bereikbare centrumstad, nu én in de toekomst. Dat is dé opgave die voor ons ligt. Naast deze globale opgave zijn er een aantal hoofdopgaven gedefinieerd. Om deze abstracte opgaven concreet te maken, is het goed om niet alleen op deze 4 opgaven in te zoomen. Het is allereerst van belang om te realiseren dat dit doel bereikt moet worden voor de verschillende gebruikers van het ‘mobiliteitssysteem’. Deze gebruikers zijn ‘multimodaal’, dat wil zeggen dat ze op verschillende momenten een andere vervoerswijze gebruiken. Het is van belang om de ambitie per gebruikersgroep oftewel: ‘persona’ aan te geven. Op deze manier wordt het tastbaar voor wie we het doen. In het visie gedeelte komen we terug op wat deze opgaven daadwerkelijk opleveren voor de verschillende doelgroepen.

BEWONER

WERKER / SCHOLIER

De bewoner woont in een leefbare stad. Dit betekent dat hij/ zij geen of acceptabele hinder ondervindt van het verkeer. Zelf kan de bewoner vlot en veilig met de fiets van A naar B door de stad. Met diezelfde fiets (of te voet) weet de bewoner de voorzieningen in de stad te bereiken en kan ook eenvoudig aansluiting vinden op een OV-punt vanaf waar hij/ zij de bus naar een eindbestemming kan nemen. De auto kan de bewoner op acceptabele loopafstand van de voordeur parkeren. Met de auto wordt snel het ontsluitende wegennet bereikt vanaf waar de weg via de N59/N256 vervolgd kan worden. Dit alles in een betrouwbare en acceptabele reistijd.

Een centrumstad biedt ook werkgelegenheid. Afhankelijk van waar de werker woont, kiest hij/zij zijn vervoersmiddel. Vanuit Zierikzee proberen we deze keuze zoveel mogelijk te beïnvloeden, rekening houdend met de (positieve) gevolgen voor de stad. Hoe meer werkers te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer de stad aandoen, hoe beter. We bevinden ons echter wel in Zeeland, waardoor we altijd rekening moeten houden met de voorkeur voor het gebruik van de auto.

BEZOEKER

bewoner

Werker/ scholier

bezoeker

passant

Een toerist die een dagje naar Zierikzee toekomt, of iemand die voor de dagelijkse boodschappen of andere voorzieningen (sport, onderwijs, gezondheidszorg) op de stad is aangewezen, komt vlot en veilig naar Zierikzee. Dat mag met de auto, maar moet niet. De randen van Zierikzee zijn optimaal te bereiken met de auto. Hier kan de bezoeker de auto op één van de gratis parkeerterreinen laten staan. Vanaf deze locatie kan de bezoeker zijn weg te voet of met zijn eigen fiets vervolgen. Nog steeds acceptabel vlot en zeker veilig, maar de overstap naar een busje of een deelfiets moet zeker ook tot de mogelijkheden behoren.

De randen van Zierikzee zijn optimaal te bereiken met de auto. Daarna mag het ietsje meer moeite kosten. Door te zorgen dat belangrijke bestemmingen goed bereikbaar zijn met openbaar vervoer en de fiets bieden we in ieder geval een alternatief. Daarnaast moet multimodaliteit gestimuleerd worden. Werkers moeten niet tot de deur hoeven te rijden, ze kunnen ook aan de rand van Zierikzee parkeren en daarna gebruik maken van een andere vervoerswijze. Ook de scholier kan vlot en veilig zelfstandig de onderwijsinstelling bereiken. Idealiter op de fiets of de e-bike, maar ook met openbaar vervoer is de onderwijsinstelling goed te bereiken. Hierbij is de afstand tussen de ov-halte en de onderwijslocatie beperkt. PASSANT Heeft geen bestemming in Zierikzee, maar moet er gewoonweg doorheen. Dit moeten we zo vormgeven dat het zo min mogelijk hinder oplevert en dat de leefbaarheid van de centrumstad niet aangetast wordt. Anderzijds moet de passant wel een positief beeld van Zierikzee krijgen: een mooie stad, die ook nog eens goed bereikbaar is. Dit laatste zal voornamelijk voor de toerist van belang zijn. Een landbouwer die Zierikzee passeert, moet dit vooral vlot en veilig kunnen doen. Het niet veroorzaken van leefbaarheidsproblemen is daarbij belangrijk.

9

02 | opgaven wat zijn de hoofdopgaven? auto De N59 en de N654 zijn gebiedsontsluitingswegen buiten én binnen de bebouwde kom. Het zijn hoofdroutes die dwars door Zierikzee heen gaan. Deze leveren enerzijds problemen op doordat er congestie ontstaat op de doorgaande route. Anderzijds vormt de vormgeving een barrière voor verkeersstromen (waaronder fietsers en voetgangers) tussen het noorden van Zierikzee en het centrum. In de structuurvisie Zierikzee 2030 staat deze problematiek al benoemd. Vanuit de betrouwbaarheid van het netwerk hebben we hier te maken met een groot risico. Als er congestie optreedt ter hoogte van de rotonde N59-N654 is een hoofdroute op Zeeuwse schaal vertraagd. Kijken we naar de nabije toekomst dan zien we ook dat de Laan van Sint Hilaire wel erg veel gebieden moet ontsluiten. Niet alleen een groot deel van het centrum, maar ook de ten westen van de Laan van Sint Hilaire gelegen woonwijk Poortambacht en bedrijventerreinen Boerenweg en Haringvlietplein. Hier staan ook nog de nodige ontwikkelingen te wachten. Het is wenselijk om te bepalen of de Laan van Sint Hilaire op deze groei is berekend, of dat er gekeken moet worden naar alternatieve oplossingen. Alvorens aan oplossingen te denken moet eerst het probleem inzichtelijk gemaakt worden.

Over welke congestie spreken we, en wanneer doet deze zich voor (recreatiepiek, jaarrond, etc.)? Hoe kunnen we doorstroming en de verkeersveiligheid beter borgen? En hoe kunnen we zorgen voor een betrouwbaarder en bestendiger netwerk met minder barrièrewerking? UITGANGSPUNTEN 2030 De N59 is op een acceptabele manier ingebed in de stad. Langs het wegtracé van de N59 zijn in 2030 de huidige knelpunten opgelost. De veiligheid, oversteekbaarheid en doorstroming zijn daarmee verbeterd en de overlast acceptabel geworden. Aan de randen van de binnenstad liggen kwalitatief hoogwaardige ontvangstruimtes voor de bezoeker. Deze parkeerterreinen zijn een visitekaartje voor de stad. De stadsentree Havenpoort is ingericht en wordt net als de andere ontvangstruimtes goed gebruikt door bezoekers van de binnenstad.

10

openbaar vervoer Momenteel kent Zierikzee twee grootschalige OV-haltes. Het busstation aan de Grachtweg fungeert als centraal busstation, het busstation aan ‘t Sas fungeert als belangrijke overstaphalte voor het regionale busvervoer richting Rotterdam/ Goes. We vragen ons af of de busstations gezien hun functie in de huidige situatie op de juiste plaats liggen. Het centrale busstation moet eenvoudig toegang bieden tot de herkomst/ bestemming van de gebruikers. Hetzij door een centrale ligging, hetzij door goede overstapvoorzieningen op aanvullend vervoer. De overstaphalte dient daarbij in de directe nabijheid van het hoofdwegennet te liggen. De afgelopen jaren neemt het gebruik van het openbaar busvervoer, met vaste routes en vaste tijden, steeds verder af. Het vervoerssysteem zoals het nu werkt past daarom steeds minder bij de huidige tijd. De behoeften van inwoners en toeristen vragen om andere, nieuwe oplossingen/ alternatieven. Een flexibel, vraaggericht vervoer sluit beter aan op de wensen van de doelgroep, waarbij het openbaar vervoer in de mobiliteitsketen is geïntegreerd. Hierbij is de gehele keten voor reizigers geoptimaliseerd, zodat zij snel, comfortabel, betrouwbaar en betaalbaar hun van deurtot- deur reis kunnen maken. In aanloop naar de nieuwe ov-concessie (2024) is de Provincie Zeeland zich aan het oriënteren op een toekomstbestendig systeem.

Dit moet samen met lokale overheden worden opgepakt. UITGANGSPUNTEN 2030 Een hoogwaardig centraal busstation brengt meer dan alleen bussen bij elkaar. Op een toekomstbestendige locatie komen verschillende vormen van mobiliteit samen. Het busstation is een aantrekkelijke entree voor bezoekers die met het openbaar vervoer naar Zierikzee komen. Uiteraard is het een belangrijk vertrek- en overstappunt voor bewoners die elders werken of studeren. Vanaf dit busstation zijn de binnenstad en de maatschappelijke voorzieningen goed bereikbaar. Daarnaast zijn er vanuit deze ‘centrale mobiliteitshub’ directe verbindingen naar de belangrijke overstap halte, een ‘regionale mobiliteitshub’ aan de rand van de stad gelegen aan de N256. Dit is de locatie voor de aankomsten en vertrekken van de regionale verbindingen met Rotterdam en Goes.

02 | opgaven fietsverkeer Het huidige (provinciale) vastgestelde fietsnetwerk sluit momenteel niet aan op het beeld en de beleving van de gebruikers. Vanuit de opgave van een duurzaam bereikbare centrumstad is het wenselijk dat het fietsnetwerk goed aansluit op de functie van Zierikzee. Naast de externe netwerkstructuur (Zierikzee in zijn omgeving) moeten inwoners, scholieren, werknemers en toeristen ook veilig van en naar hun daadwerkelijke bestemming in Zierikzee kunnen fietsen. Dit betekent dat op schaal van Zierikzee ook een optimaal fietsnetwerk beschikbaar moet zijn. De lokale fietsinfrastructuur moet naadloos aansluiten op het ontsluitende netwerk waarbij verkeersveiligheid voorop staat. Naast dit netwerk wordt in de huidige situatie de N59 als belangrijke barrière ervaren voor langzaam verkeer. De fietsverbinding tussen het centrum van Zierikzee en het noorden van Zierikzee (Sportcomplex/ Noorderpolder) is vormgegeven als een gelijkvloerse oversteekplaats. Dit levert verkeersveiligheidsproblemen op. Tenslotte moeten ook de aanvullende aspecten van het fietsnetwerk op orde zijn, zoals rustmogelijkheden en laad- en stallingsvoorzieningen. UITGANGSPUNTEN 2030 Recreatieve fiets- en wandelpaden leiden tot in de binnenstad.

Op logische plekken langs de routes zijn voldoende rustmogelijkheden en laad- en stallingsvoorzieningen beschikbaar, die toeristen uitnodigen tot een bezoek aan de binnenstad. Het gehele netwerk voldoet aan de verkeersveiligheidseisen.

landbouwverkeer Het landbouwverkeer voelt hier misschien aan als een vreemde eend in bijt. De landbouwroute door Zierikzee (de wijk Malta) is al jaren onderwerp van discussie. Voor deze problematiek moet een oplossing worden gevonden. De N59 vormt een barrière voor landbouwverkeer. Een volwaardige landbouwroute tussen Schouwen en Duiveland ontbreekt. Op de N59 tussen de rotonde Lange Blokweg (N654) en de N256 is landbouwverkeer in de huidige situatie niet toegestaan. Hierdoor is doorgaand landbouwverkeer genoodzaakt via de Grachtweg – Calandweg te rijden. Hierbij wordt door een woongebied gereden. Het alternatief om landbouwverkeer te mengen op de N59 kan zonder verdere aanpassingen aan het huidige netwerk ook problemen opleveren. Een oplossing in de vorm van nieuwe of alternatieve infrastructuur is nog niet gevonden. We hebben ook niet de illusie dat we hiervoor nu ineens een konijn uit de hoge hoed toveren. We hebben wel het idee dat er een structurele oplossing kan worden gevonden als we dit vraagstuk integraal bekijken en dat we de huidige uitgangspunten kunnen loslaten. Wanneer we de totale bereikbaarheid van Zierikzee onder de loep nemen is het wenselijk dat ook dit probleem eindelijk tot het verleden behoort. UITGANGSPUNTEN 2030 Er is een oplossing gevonden voor het landbouwverkeer. Idealiter hoeft het geen woongebied meer te doorsnijden.

Het kan vlot én veilig Zierikzee passeren.

11

03 | proces projectorganisatie | intern Het doel is om te komen tot een breed gedragen visie voor de Bereikbare Centrumstad Zierikzee met een bijbehorend uitvoeringsprogramma. Hiervoor is zowel een brede interne als externe afstemming nodig. Voor de interne afstemming is de structuur opgezet waarbij een kerngroep, een (ambtelijke) projectgroep en een (bestuurlijke) stuurgroep is gevormd. Een overzicht van de samenstelling van deze groepen is hieronder terug te vinden. JUUST • •

Jan d’Haens Joep Steijaert

KERNGROEP (KG) • • •

Ronald van Vooren Miranda van der Neut Casper Moerkerk

PROJECTGROEP (PG) • • • • • • • •

Peter de Winter Huig Bode Eric Caspers Kees Paauwe Sabine Nouwens Pim van Dijk Manon de Jonge Emile de Groot

STUURGROEP (SG) • • •

Ankie Smit Jacqueline van Burg Sandra Strotkamp

zijn op pagina 13 uitgeschreven. Na de inventarisatie en analyse wordt de conceptvisie en het uitvoeringsprogramma voorgelegd aan alle inwoners van Schouwen-Duiveland. Uiteindelijk worden in dit proces belangrijke keuzes gemaakt die een impact hebben op de bereikbaarheid van het hele eiland en op Zierikzee in het bijzonder. De gemeenteraad beslist uiteindelijk over de te nemen stappen.

projectorganisatie | extern In dit project is ook de externe afstemming van groot belang. We onderscheiden hierbij wegbeheerders en stakeholders. De wegbeheerders in het studiegebied (Rijkswaterstaat, Provincie Zeeland en Waterschap Scheldestromen) zijn tussentijds zowel individueel als gezamenlijk bijgepraat op zowel ambtelijk- als bestuurlijk niveau. Met de vertegenwoordigers van de stakeholders zijn inhoudelijke gesprekken gevoerd. In het onderstaande is de samenstelling van de groepen terug te vinden.

STAKEHOLDERS Alle uiteindelijke gebruikers worden vertegenwoordigd door de hieronder genoemde stakeholders. Deze vertegenwoordigers zijn in het eerste deel van het proces aangehaakt. Vervolgens krijgen alle inwoners van de gemeente Schouwen-Duiveland inspraakmogelijkheid. • • • • • • • • • • • • • •

ASD / ZLTO Connexxion Fietsersbond Hulpdiensten VRZ BIZ SD op Weg VAC Schouwen-Duiveland Platform mensen met beperking Ondernemersverenigingen Bewonersverenigingen Buurt-/wijkraden Scholen (Middelbaar-/ basisonderwijs Vereniging Stad en Lande

WEGBEHEERDERS AMBTELIJK • • •

Bart Begijn (Rijkswaterstaat) Leonie van Sluijs (Provincie Zeeland) Hetty van Voorden (Waterschap Scheldestromen)

kg

WEGBEHEERDER BESTUURLIJK • • •

Jan Busstra (Rijkswaterstaat) Harry van der Maas (Provincie Zeeland) Marien Westrate (Waterschap Scheldestromen)

pg sg

WERKWIJZE Vanuit de kerngroep wordt de voortgang van het project gegarandeerd. Juust verricht de inhoudelijke werkzaamheden en stemt dit af met de leden van de kerngroep. De projectgroep zorgt voor borging van het project/ proces in de organisatie en zorgt dat er afstemming is met andere lopende projecten. Daarnaast vormt de projectgroep ook het eerste toetsingskader voor de te maken keuzes. De stuurgroep stuurt de kerngroep aan en bepaalt de koers van het project. De vier stappen die we nemen in dit traject 12

raad

04 | vier stappen ALGEMEEN Om uiteindelijk te komen tot een Bereikbare Centrumstad Zierikzee worden vier belangrijke stappen uitgevoerd. Hierbij maken we een onderscheid in: inventarisatie, analyse, visie en uitvoeringsprogramma. Deze stappen volgen elkaar op en bouwen op elkaar voort.

van VIASTAT. Op basis van deze gegevens maken we inzichtelijk hoelang een gemiddeld motorvoertuig doet over een bepaald traject. Op basis daarvan kan worden bepaald op welke momenten er vertraging in de doorstroming ontstaat. Daarnaast is te kwantificeren hoe groot deze vertraging daadwerkelijk is.

PARTICIPATIE In het hele traject zijn de diverse stakeholders meegenomen. Tijdens de inventarisatie- en analyse fase is met vertegenwoordigers van de stakeholders gesproken. Deze input is uiteindelijk verwerkt in de conceptvisie en het bijbehorende uitvoeringprogramma. In het vervolg krijgt iedereen inspraakmogelijkheid alvorens de plannen daadwerkelijk worden vastgesteld.

Deze inventarisatie geeft belangrijke inzichten in de huidige situatie en fungeert als nulmeting voor de analyses in de toekomst. Dit resulteert in een vastgelegd beeld van het referentiekader: Zierikzee 2020 en Zierikzee 2030.

01 | inventarisatie Belangrijk bij de inventarisatie is dat we ons niet alleen bezig houden met de bereikbaarheid anno nu. We houden ook rekening met knelpunten in de (nabije) toekomst. Om die reden houden we in de inventarisatie rekening met de huidige situatie en maken we een doorkijk naar de toekomst (2030). Hiervoor maken we gebruik van de geformuleerde ambitie op basis van de persona’s en de verschillende modaliteiten. We brengen Zierikzee in beeld aan de hand van cijfers (intensiteiten, ongevallen) en beleid. Dit doen we onder andere door het uitvoeren van een literatuurstudie, een grondige gebiedsverkenning en een netwerkanalyse. De netwerkanalyse brengt het complete netwerk per vervoerswijze in beeld. Op basis van het bestaande beleid en beschikbare gebruikscijfers krijgen we meer inzicht in de situatie. Om een gedetailleerd beeld van zowel de huidige- als de toekomstige situatie te schetsen is extra inzicht noodzakelijk. Daarom zijn er op 30 locaties verkeerstellingen in Zierikzee uitgevoerd. Op deze manier is een gedetailleerd inzicht verkregen in de intensiteiten van zowel het auto- als het fietsverkeer. Voor het openbaar vervoer zijn daarnaast de meest recente in- en uitstap gegevens per halte geraadpleegd.

04 | uitvoeringsprogramma De visie werken we uit in een concreet uitvoeringsprogramma, onderverdeeld in (deel)projecten. Per project beschrijven we globaal wat het kost, wat ervoor nodig is (qua tijd, vergunningen, etc.) en wanneer een en ander (in verhouding tot elkaar) uitgevoerd moet worden. Dit uitvoeringsprogramma kan de opstap vormen voor een nader uit te werken Gebiedsgerichte aanpak (GGA) Zierikzee.

02 | analyse Op basis van de inventarisatie werken we in de analyse de gegevens uit tot kansen en bedreigingen. Ook toetsen we de huidige infrastructuur op verkeersveiligheid en doorstroming. Dit voor het complete netwerk (auto, ov, fiets, landbouw). Hiermee brengen we huidige en toekomstige sterke en zwakke punten in beeld. Op basis daarvan analyseren we waar er wijzigingen in het bereikbaarheidssysteem wenselijk en/of noodzakelijk zijn. Daarnaast is er voor Zierikzee en de directe omgeving een verkeersmodel opgesteld om een inschatting te maken van de toekomstige verkeersintensiteiten binnen het onderzoeksgebied. Dit verkeersmodel wordt verder gebruikt om de effecten van mogelijke infrastructurele ingrepen door te rekenen op het huidige wegennetwerk. Dit geeft een gedetailleerde ondersteuning en onderbouwing voor bepaalde ingrepen. De verschillende varianten worden middels een Multi-Criteria-Analyse (MCA, zie p. 18) elkaar vergeleken. De analyse is compleet gemaakt door de belangrijke stakeholders te interviewen en deze input te verwerken.

inventarisatie

analyse

visie uitvoering

03 | visie Op basis van de informatie uit de inventarisatie en analyse is voor elk van de hoofdopgaven een visie met bijbehorende uitgangspunten opgesteld. Dit vormt het toekomstbeeld van Zierikzee en zijn directe omgeving. Er is een concrete visie geschetst om de geconstateerde problematiek op te lossen zowel op de korte- als op de langere termijn.

Ten slotte is in deze bereikbaarheidsopgave de doorstroming van het verkeer van belang. Om dit tastbaar te maken is gebruik gemaakt van Floating Car Data (FCD, actueel inzicht in verkeersstromen) en statistieken verkregen uit de software 13

05| inventarisatie & analyse wat is er verzameld? Om zowel de huidige situatie als de toekomstige situatie goed in beeld te brengen is een uitgebreide inventarisatie en analyse uitgevoerd. De resultaten van de inventarisatie en de analyse zijn voor overzichtelijkheid in deze rapportage samengevoegd. De gedetailleerde inzichten van de uitgevoerde tellingen en de complete verkeersmodel berekeningen zijn als losse bijlagen toegevoegd. INVENTARISATIE Via de inventarisatie hebben we belangrijke inzichten gekregen in de huidige situatie van de ‘bereikbaarheid’ van Zierikzee in de breedste zin van het woord. Alle resultaten geven daarnaast een nulmeting voor de toekomst. In de inventarisatie gaat het om de volgende onderdelen: • • • • • •

Beleidsinventarisatie Bereikbaarheid (Auto, OV, Fiets) Netwerken (Auto, OV, Fiets, Landbouw) Verkeerstellingen 2019 (Auto, fiets) Gebruikscijfers Openbaar Vervoer Ruimtelijke ontwikkelingen (2019-2030)

beleidsinventarisatie In het provinciale mobiliteitsbeleid ‘Mobiliteitsvisie Zeeland 2028’ is de belangrijke ambitie voor Zeeland als volgt beschreven: “het garanderen van een snel en betrouwbaar hoofdnetwerk over de weg én per openbaar vervoer.’ Daarnaast is hierin verwoord dat verkeersveiligheid een basiswaarde is in Zeeland. Alle verkeersdeelnemers moeten veilig van A naar B kunnen. Het verkeersveilig inrichten van de infrastructuur is doorslaggevend voor onze ambitie ‘Op weg naar nul’.”

Om deze ambities te bereiken zijn er in de Structuurvisie Zierikzee 2030 de volgende uitganspunten vastgesteld: • De N59 is op een acceptabele manier ingebed in de stad • Aan de randen van de binnenstad liggen kwalitatief hoogwaardige ontvangstruimtes voor de bezoeker. • In de binnenstad zijn de parkeerdruk en de overlast van bevoorradingsverkeer en gestalde fietsen teruggebracht tot een acceptabel niveau.

Het IVVP bouwt voort op dit provinciale beleid en geeft hier een eigen gemeentelijke invulling aan. De opgenomen mobiliteitsvisie voor Schouwen-Duiveland luidt als volgt: “Richting geven aan een zo duurzaam mogelijk verkeers-en vervoerssysteem, dat onder veilige omstandigheden voor personen en goederen een betrouwbaar bereikbaarheidsniveau biedt voor de strategische doelen wonen, werken en verblijven.”

• Er is één hoogwaardig busstation • Recreatieve fiets- en wandelpaden leiden tot in de binnenstad • De openbare ruimte is voor iedereen goed, veilig en herkenbaar ingericht.

ANALYSE Op basis van de inventarisatie is in de analyse een verdiepende slag gemaakt. Hierbij is de huidige infrastructuur, de doorstroming, de bereikbaarheid van het autoverkeer, het openbaar vervoer, fietsnetwerk en landbouwnetwerk getoetst. Hiermee brengen we huidige en toekomstige sterke en zwakke punten in beeld. Op basis daarvan analyseren we waar wijzigingen in het bereikbaarheidssysteem wenselijk en/of noodzakelijk zijn. Om een schatting te maken van de toekomstige intensiteiten binnen het onderzoeksgebied is een verkeersmodel opgesteld. Dit wordt gebruikt om de effecten van eventuele infrastructurele ingrepen door te rekenen. Deze analyse is compleet gemaakt door te spreken met de belangrijke stakeholders. De analyse bestaat daarmee uit de volgende onderdelen: • • • • 14

Doorstroming (o.a. op basis vanFloating Car Data en VIASTAT) Toets verkeersveiligheid (Ongevallen- en knelpuntenanalyse). Toekomstige intensiteiten en effecten (o.b.v.verkeersmodel) Gesprekken stakeholders

INZICHT IN GEGEVENS Ook de Structuurvisie Zierikzee vat dit alles samen in de volgende definitie: “In 2030 is Zierikzee goed bereikbaar en ontsloten zonder dat dit ten koste gaat van het woon- en leefklimaat. Als centrumstad voor het eiland is een goede bereikbaarheid vanzelfsprekend van groot belang. Bovendien ligt Zierikzee aan een knooppunt van regionale routes. We waken er voor dat de bereikbaarheid van stad en kust niet ten koste gaan van de leefbaarheid voor inwoners van Zierikzee”

De bereikbaarheid van Zierikzee staat centraal. Voordat op de specifieke modaliteiten en de bijbehorende opgaven is ingezoomd is de ‘bereikbaarheid’ van Zierikzee in breder perspectief geplaatst en in kaart gebracht. Het is belangrijk om met een ‘helikopterview’ te beginnen en zo stapsgewijs in te zoomen. Dit doen we in de inventarisatie / analyse door dit per modaliteit (auto, OV, Landbouw, fiets) te beschouwen.

06 | Conclusie inventarisatie & analyse Op basis van de inventarisatie en analyses hebben we een goed beeld kregen van de huidige situatie anno 2019-2020. De conclusies vatten we op deze pagina samen.

De monitoring van de doorstroming loopt door. Dit is van belang om in de toekomst grip en zicht te houden op de problematiek.

INTENSITEITEN

VERKEERSVEILIIGHEID

Er bestaat een structurele drukte op de N59 – Laan van Sint Hilaire, dit door de combinatie van zowel lokaal als doorgaand verkeer. Het N59 -wegvak ‘Nieuwe Koolweg’ vormt de enige verbinding tussen verschillende delen/ wijken in Zierikzee. Ook de Laan van Sint Hilaire vormt de enige ontsluiting van een groot deel van Zierikzee. Daardoor ligt er een grote druk op het netwerk. In geval van een calamiteit / afsluiting van een van de wegvakken is er geen waardig alternatief voor de afwikkeling van het verkeer. Het omliggende netwerk is hier niet op ingericht. Op basis van de waargenomen intensiteiten en rekening houdend met de kans op een mogelijke calamiteit is een extra ontsluiting van het gebied noodzakelijk.

Op gebied van verkeersveiligheid is een wereld te winnen in het onderzoeksgebied. De huidige infrastructuur voldoet op een aantal locaties niet aan de huidige verkeersveiligheidsvoorschriften.

Uit de variantenstudie is gebleken dat varianten 1b/1c volstaan in het oplossen van de ervaren problematiek. De verschillende stakeholders, waaronder de wegbeheerders en hulpdiensten kunnen zich hierin vinden en vinden de voorgestelde infrastructurele maatregelen een waardevolle toevoeging. DOORSTROMING De doorstroming van het verkeer op het hoofdnetwerk staat door de beperkte infrastructuur met name in het toeristische hoogseizoen onder druk. Veel doorgaand verkeer richting dat op weg is naar de kust, passeert Zierikzee. Naast de beperkte doorstroming in het toeristische seizoen is er ook in de rest van het jaar regelmatig sprake van beperkte doorstroming in de ochtend- en avondspits. Door de toepassing van Floating Car Data (FCD) wordt de doorstroming voor het gehele netwerk sinds december 24/7 gemonitord. Uit deze gegevens valt af te leiden dat de vertraging in de doorstroming in het laagseizoen kan oplopen tot 2,5 minuut. De grootste vertraging ontstaat op het wegvak waar ook de intensiteit het grootste is, namelijk het wegvak N59 ‘Nieuwe Koolweg’. Deze gegevens verzameling loopt de komende tijd verder door. We gebruiken de data tot maart in deze rapportage. De verzamelde data vanaf maart is niet representatief door effecten op het wegverkeer gerelateerd aan de maatregelen die zijn gesteld voor de bestrijding van de Coronacrisis.

Allereerst passen gelijkvloerse oversteken voor langzaam verkeer niet bij de intensiteiten die op de wegvakken worden gemeten. Ter hoogte van de Rotonde N59 – Lange blokstraat is een ongelijkvloerse oversteek voor fietsers- en voetgangers benodigd. Dit in de vorm van een tunnel. Een dergelijke tunnel wordt idealiter ook toegepast ter hoogte van de huidige verkeerslichten op de kruising N59 – Laan van Sint Hilaire.

FIETSNETWERK Uit de inventarisatie en analyse is gebleken dat een aantal onveilige punten in het fietsnetwerk moeten worden aangepast. Ook heeft het meerwaarde om de om de recreatieve / utilitaire fietsnetwerken aan te vullen. De fietser moet vlot en veilig Zierikzee kunnen bereiken. Zodra de stad is bereikt, moet er ook voldoende stallingruimte beschikbaar zijn. De fietser moet zich namelijk welkom voelen in de stad. Tenslotte is het voor de gemeente de moeite waard om te participeren in een pilot met betrekking tot deelfietsen. LANDBOUWVERKEER Voor het landbouwvekeer moet de knoop worden doorgehakt. Wat wordt de oplossing waar alle wegbeheerders zich in kunnen vinden? Op korte termijn moeten de mogelijkheden met RWS en de overige wegbeheerders worden afgestemd.

Deze maatregelen zijn onderdeel van het maatregelenpakket dat past bij de proactieve werkwijze voor verkeersveiligheid. Dit sluit aan bij het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV). Hierin werken alle overheidsinstanties aan een gezamenlijke ambitie: op weg naar nul vermijdbare verkeersslachtoffers DUURZAME MOBILITEIT In Zierikzee wordt ingezet op duurzame mobiliteit. Diverse pilots krijgen de ruimte. Op korte termijn worden er deelauto’s beschikbaar gesteld in de binnenstad (omgeving Balie). Daarnaast wordt ook actief ingezet op andere vormen van duurzame mobiliteit. Denk hierbij aan het stimuleren van het gebruik van de e-bike en een pilot met het aanbieden van een deelfietsensysteem. Het platform SD Op Weg speelt ook een belangrijke rol in de ondersteuning van de initiatieven. OPENBAAR VERVOER Vooruitlopend op een toekomstig nieuw mobiliteitssysteem van de Provincie Zeeland is het nodig om hier al op in te spelen. Een nadere locatiestudie moet uitwijzen welke locatie het meest geschikts is om het concept van mobiliteitshubs toe te passen. Hierbij is nader inzicht in reizigers in tijd en locatie (herkomst – bestemming) noodzakelijk.

15

07 | concept visie

Locaties fietstunnels

Lokale mobiliteitshub

Zoeklocatie brandweerkazerne

Noodzakelijke aanpak N59

Centrale mobiliteitshub

Zoeklocatie tankstation

Mogelijk knooppunt

Lokale mobiliteitshubs Regionale mobiliteitshub Centrale mobiliteitshub Knelpunten Parkeer mogelijkheid fiets Doorgaande structuur Aftakking N59 Toevoeging fietsnetwerk Gewenste optie landbouwverkeer Doortrekken Grevelingenstraat

16

Regionale mobiliteitshub

08 | uitvoeringsprogramma Op basis van de inventarisatie en analyse is inzichtelijk gemaakt waar de knelpunten bestaan en hoe deze kunnen worden aangepakt. De verschillende stakeholders/ wegbeheerders hebben meegedacht over de visie en er is sprake van (beginnend) urgentiebesef. Deze geschetste visie vormt een goede stip op de horizon. Het is nu van belang dat wordt doorgepakt en dat de visie ook daadwerkelijk wordt vertaald naar uitvoering. Voor het uitvoeringsprogramma beperken we ons tot een opsomming van de projecten/werkzaamheden op hoofdlijnen die voortkomen uit de visie zonder daaraan in dit document een planning of prioritering te koppelen. We stellen namelijk voor om in het vervolgproces in samenwerking met de andere wegbeheerders (rijkswaterstaat, provincie Zeeland, waterschap Scheldestromen) te komen tot een gezamenlijke gebiedsgerichte aanpak (GGA) en een gezamenlijk uitvoeringsprogramma waarbij dit document als startdocument fungeert. Tijdens deze omvorming tot GGA, kunnen waar nodig in overleg nog projecten worden ingeschoven. Ook wordt in gezamenlijkheid de samenhang en prioritering van de projecten besproken. Allereerst gaan we hierna in op de verschillende projecten op hoofdlijnen. Vervolgens geven we nog een nadere toelichting op de aanpak via een GGA.

In het onderstaand zijn de projecten op hoofdlijnen beschreven: Projecten onder GGA: 01 | Doortrekken Grevelingenstraat (spoor 1) 02 | Aanpakken tracé N59 - verkeersveiligheid (spoor 2) 03 | Oplossing Landbouwnetwerk 04 | Toekomstig mobiliteitssysteem Zierikzee 05 | Verbetering fiets

17

Goessestraatweg 17a, 4421 AD, Kapelle +31 (0) 113- 40 50 51 • info@juust.nl Juust.nl