RVS Ontwerp verklaring van geen bedenkingen voor realisatie van een drijvend zonnepark bijlage 8 bedekking zonnepanelen

Figuur 35 Verwacht effect van plaatsing PV-systeem (x-as: PV bedekkingspercentage 0, 30 of 46%; lichtdoorlatendheid: oranje=15%, rood=25%) ten opzichte van de referentiesituatie (groen) voor indicator ‘Primaire productie in hele waterkolom jaargemiddeld’.

Figuur 36 Verwacht effect van plaatsing PV-systeem (x-as: PV bedekkingspercentage 0, 30 of 46%; lichtdoorlatendheid: oranje=15%, rood=25%) ten opzichte van de referentiesituatie (groen) voor indicator ‘Fytoplankton biomassa in hele waterkolom jaargemiddeld’ (links) en ‘Chlorofyl-a concentratie in hele waterkolom jaargemiddeld’ (rechts).

Zuurstofregime De zuurstofconcentraties blijven gelijk bij verschillende mate van PV-bedekking. De modelsimulaties voorspellen kleine verschillen in de kans op zuurstofconcentraties kleiner dan 6 mg/l, maar ook al is er geen onzekerheidsanalyse uitgevoerd kan gesteld worden dat dit binnen de onzekerheidsmarge van de modelberekeningen valt (Figuur 37).

36 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

Figuur 37 Verwacht effect van plaatsing PV-systeem (x-as: PV bedekkingspercentage 0, 30 of 46%; lichtdoorlatendheid: oranje=15%, rood=25%) ten opzichte van de referentiesituatie (groen) voor indicator ‘zuurstofgehalte gemiddeld in het water direct boven de bodem (die door de vorm van het bekken niet overal op dezelfde diepte ligt) in de zomerperiode’ (links) en ‘Intensiteit (fractie areaal x fractie tijdsduur) in de onderste waterlagen waarover zuurstofloosheid ( >6 mg/l) optreedt’ (rechts).

Algensoortensamenstelling De resultaten in Figuur 38 laten zien dat het systeem in het voorjaar en zomer gedomineerd wordt door mariene flagellaten (MFLAGELA). Aan het eind van de zomer komen ook de mariene diatomeeën (MDIATOMS) op. De verandering in soortensamenstelling in een systeem met PVbedekking t.o.v. een systeem zonder PV-systeem is klein, de mariene flagellaten blijven dominant. Wel is te zien dat de concentraties afnemen met een toenemende bedekkingsgraad waarbij de mariene diatomeeën concentraties aan het eind van de zomer wat sterker afnemen dan de mariene flagellaten en de kleine Nodularia piek in het najaar volledig verdwijnt.

Figuur 38 De algensoorten samenstelling voor het Laagbekken bij verschillende PV bedekkingen (pv#) en lichtdoorlatendheid (ldh#).

37 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

In het Laagbekken is Nodularia het hele jaar aanwezig, ook Microcystis komt in het najaar (in lage concentraties) voor. Beiden zijn niet echt wenselijk, daarom kan de verwachte afname van Nodularia bij een hoge PV-bedekking als een positief effect gezien worden. Verder is er in het Laagbekken jaarrond (in tegenstelling tot het Hoogbekken) wel sprake van enige lichtlimitatie, waarschijnlijk door de grotere diepte. De impact van zonnepanelen is niet heel groot maar toch echt wel zichtbaar: lagere concentraties, en latere start van de bloei. Net als voor het Hoogbekken is hier een afname van diatomeeën te zien, wat op zich niet wenselijk is, maar de afname van Nodularia is wel een positief effect.

38 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

4

Conclusie en discussie Omdat het model niet is gevalideerd met veldmetingen is enige voorzichtigheid met het gebruik van ondergenoemde conclusies, die geheel gebaseerd zijn op de modelresultaten, op zijn plaats. Zie ook aanbevelingen over metingen voor en tijdens exploitatie. Samenvatting effecten In Tabel 6 zijn de te verwachten effecten op de waterkwaliteit en ecologie voor de vijf verschillende doorgerekende PV-opstellingen, verdeeld over de twee bekkens (bedekking variërend tussen de 30 en 50% en een lichtdoorlatendheid variërend van 15 tot 25%), samengevat. Tabel 6 Te verwachten trend van de effecten op de waterkwaliteit en ecologie als gevolg van het plaatsen van een PV-systeem in het Laag- en Hoogbekken bij de Krammersluizen ten opzichte van de referentiesituatie. Er is uitgegaan van plaatsing van het PV-systeem gemiddeld 50 meter uit de kant en op geruime afstand van het in- en uitstroompunt. Variant

HB 1

HB 2

HB 3

LB 1

LB 2

LB 3

Bekken

Hoogbekken

Hoogbekken

Hoogbekken

Laagbekken

Laagbekken

Laagbekken

PV bedekking

38 %

50 %

50 %

30 %

46 %

46 %

Lichtdoorlatendheid

15 %

25 %

15 %

15 %

25 %

15 %

Waterplanten

afname

afname

afname

geringe

geringe

geringe

afname

afname

afname

Temperatuur

gelijkblijvend

gelijkblijvend

gelijkblijvend

gelijkblijvend

gelijkblijvend

gelijkblijvend

Primaire productie

lichte afname

lichte afname

lichte afname

lichte afname

lichte afname

afname

Algenbiomassa

geringe

geringe

geringe

lichte afname

lichte afname

afname

afname

afname

afname

geringe

geringe

geringe

lichte afname

lichte afname

afname

toename

toename

toename

geringe

geringe

geringe

geringe

gelijkblijvend

geringe

toename

toename

toename

afname

gelijkblijvend

gelijkblijvend

gelijkblijvend

gelijkblijvend

Chlorofyl-a

Zuurstofconcentratie

Zuurstofloosheid

afname gelijkblijvend

gelijkblijvend

In deze tabel wordt gesproken van bijvoorbeeld een geringe, lichte of sterke afname, dit zijn relatieve aanduidingen ten opzichte van de referentiesituatie. Zie voor de onderliggende vergelijking tussen referentie en de verwachte af- of toename de tabellen en figuren in paragraaf 3.2 en 3.3.

Kijkend naar de effecten van de verschillende berekeningen, valt het volgende op: Waterplanten – de geschiktheid voor waterplanten neemt af met maximaal 33%, de afname is groter in het Hoogbekken, omdat daar de gemiddelde waterdiepte kleiner is dan in het Laagbekken, en omdat de uitdoving van licht (extinctie) in het Hoogbekken kleiner is dan in het Laagbekken. In het Laagbekken is al minder licht beschikbaar voor waterplanten op de bodem. Omdat in de varianten met PV-systemen de oeverzone wordt ontzien (50m van de oever wordt vrijgehouden) zijn de effecten voor de waterplanten beperkt. In de monitoringsstudie voor het Hoogbekken (Verduin et al., 2018) zijn alleen macrofyten in de oeverzone aangetroffen; ondanks dat deze studie aantoont dat de potentie voor waterplanten afneemt zal het effect op waterplanten in het Hoogbekken verwaarloosbaar zijn i.v.m. de afwezigheid daarvan in de diepere delen van het bekken.

39 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

Temperatuur – er is geen indicatie dat de watertemperatuur beïnvloed wordt door de aanleg van PV-systemen in de bekkens. Hierbij is de aanname gedaan dat het PV-systeem zelf geen warmte afgeeft aan het oppervlaktewater. Zuurstof(loosheid) Voor het Hoogbekken wordt een lichte toename van de zuurstofconcentratie voorspeld in de meeste varianten, terwijl voor het Laagbekken de zuurstofconcentratie naar verwachting iets afneemt. Er is geen indicatie dat perioden met zuurstofconcentraties onder de 6 mg/l sterk zullen toenemen. Het verwachte effect op het zuurstofregime lijkt zeer beperkt en geen beperkende factor voor de aanleg van zonnepanelen. Chlorofyl-a, algen en primaire productie – de algenbiomassa neemt af, in toenemende mate met een hogere PV-bedekkingsgraad. Voor het Laagbekken nemen ook de chlorofyl-a concentraties af (in gelijke mate), terwijl in het Hoogbekken de chlorofyl-a concentraties licht toenemen. Dit is het gevolg van een verschuiving van algen naar het E type (een fysiologische aanpassing aan minder licht) die meer chlorofyl-a per gram C bevatten. De primaire productie neemt gemiddeld genomen af, maar neemt toe in het onbedekte deel van het bekken.

Er is als gevolg van een plaatsing van PV-systemen een kleine verschuiving in algensoortensamenstelling te zien in de modelberekeningen, waarbij de afname van diatomeeën (een ongustig effect, te zien in beide bekkens) en het verdwijnen van een Nodularia bloei (een gunstig effect) in het Laagbekken het duidelijkst zichtbaar zijn. Effect op de KRW beoordeling Uit de studie van Wortelboer en van Duren (Deltares, 2020), komt naar voren dat de plaatsing van zonneparken op het Hoog- en Laagbekken bij de Krammersluizen naar verwachting geen effect zullen hebben op de KRW-beoordeling van het waterlichaam Oosterschelde, doordat veranderingen in de fysisch-chemische parameters en KRW-biologische kwaliteitselementen in de bekkens naar verwachting klein zullen zijn, en de bekkens slechts een zeer klein oppervlak hebben in verhouding tot het totale oppervlak van het waterlichaam. Voor een uitgebreidere toelichting op de beoordeling zie bijlage C of voor aanvullende informatie zoals te verwachten effecten op medegebruik-functies zie de betreffende rapportage (Deltares, 2020). Toekomstige situatie en modelonzekerheid De toekomstige watersystemen kennen onzekerheden. Op basis van algemene systeemkennis en vergelijking met de omliggende deltawateren is de waterkwaliteit van het Hoogbekken en het Laagbekken met name gevoelig voor de graasdruk en de fosfaatnalevering uit de bodem.

Beide gelden in sterkere mate voor het Hoogbekken, vanwege de relatief lange verblijftijd van enkele maanden waardoor interne processen dominanter worden. Het Laagbekken met een relatief korte verblijftijd van enkele weken wordt vooral door de waterkwaliteit van het instromende water gedomineerd. Interne processen zullen minder relevant zijn. In het Laagbekken is een bijkomende onzekerheid hoe de algensamenstelling en in het bijzonder het voorkomen van plaagalgen zich zal ontwikkelen. In het Laagbekken ontstaat een (brak)watersysteem waarvoor geen vergelijkbaar systeem in de zuidwestelijke delta is. De modelberekening geeft aan dat plaagalgen zullen voorkomen en wij beoordelen dat risico als realistisch. Of het voorkomen problematisch is voor het zwemstrand in het Laagbekken is niet met zekerheid te zeggen. Het effect van de PV-systemen op de waterkwaliteit van het Hoogbekken en het Laagbekken, dus de vergelijking tussen situatie met en zonder PV-systemen, wordt als relatief zeker beoordeeld. In algemene zin is een modelvergelijking tussen varianten zekerder dan een voorspelling van een toekomstige situatie die substantieel afwijkt van de huidige situatie zoals vooral voor het Laagbekken het geval is. Op basis van de modelvergelijking tussen varianten wordt het effect van PV-systemen op beide bekkens als beperkt beoordeeld.

40 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

Aanbevelingen Een belangrijke aanbeveling is om een vinger aan de pols houden. De in deze studie gepresenteerde modelresultaten geven een indicatie van de te verwachten effecten op de waterkwaliteit. Via het uitvoeren van een meetplan voorafgaand aan en tijdens de exploitatiefase van een drijvend zonnepark, kunnen de daadwerkelijke effecten in het veld in kaart worden gebracht, om zo gaandeweg modelresultaten te kunnen staven aan effectmetingen in de praktijk.

41 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

5

Referenties Deltares, 2006. Resultaten scenario-berekeningen met het 2D en 3D-blauwalgenmodel voor het Volkerak, Krammer en Zoommeer - Planstudie waterkwaliteit Volkerak-Zoommeer. Rapport Q4015 (83p.) Deltares, 2010. Validatie van het 3D model voor het Grevelingenmeer voor hydrodynamica, waterkwaliteit en primaire productie, C. Spiteri en A.J. Nolte, Deltares rapport 1201650-000-ZKS-0016, december 2010. Deltares, 2014. D-WAQ User Manual. Deltares. Deltares, 2016a. Onderzoek Zoetwaterlast Oosterschelde - Modelstudie naar het effect van het Innovatieve Zoet-Zout Scheidingssysteem in de Krammersluizen op chlorideconcentraties in de Oosterschelde. Juni 2016. Rapport 1221409-000-ZKS-0005 (83p.) Deltares, 2016b. Prestatie Innovatieve Zout-Zoet Scheiding op de Krammersluizen - Berekeningen met Wanda-Locks. Sep 2016. Rapport 1210765-009-HYE-0002 (44p.) Deltares, 2017. Modelondersteuning MER zandwinning: modelvalidatie, T. van der Kaaij, T. van Kessel, T.A. Troost, P.M.J. Herman, L.A. van Duren en M.T. Villars, Rapport 1230888-0002a, mei 2017. Deltares, 2018a. Handreiking bij vergunningverlening PV-systemen op water. Rapport 11200191-000-ZWS0072 (131p.) Deltares, 2018b, Effect van zonnepanelen op water en bodem – voor het Bufferbekken bij de Kreekraksluizen en het Hoogbekken bij de Krammersluizen. November 2018.

Rapport 11203041-002-ZWS-0018 (57p.) Deltares, 2019, Effect van zonnepanelen op water en bodem – In het Bathse Spuikanaal. Juli 2019. Rapport 1204059-002-ZWS-0003 (41p.) Deltares, 2020, Beoordeling voor de KRW van resultaten Zon-op-Water van bekkens bij Krammer- en Kreekraksluizen en Bathse Spuikanaal. Nov 2020. Rapport 11205830-002-ZWS-0002 (52p.) Gerritsen, H, E.D de Goede, F.W. Platzek, J.A.Th.M van Kester, M. Genseberger, and R.E Uittenbogaard, 2008, Validation Document Delft3D-FLOW, A software system for 3D flow simulations, Deltares Rapport 2008 (weblink: https://oss.deltares.nl/c/document_library/get_file?uuid=39169f8f-4ab0-4f7b9771-c3f7d0ddd61f&groupId=183920) Los, F.J., M.T. Villars en M.R.L. Ouboter. 1994. Model Validation Study DBS in Networks. Application to the Rijnland Network. WL | Delft Hydraulics. Los, F.J., 2009. Eco-hydrodynamic modelling of primary production in coastal waters and lakes using BLOOM. PhD Thesis Wageningen University, ISBN 978-90-8585-329-9. Meijers, E. en S. Groot, 2007, Deltamodel – hulpmiddel ter ondersteuning van beheer en beleid van de zuidwestelijke Delta, WL|Delft Hydraulics rapport Q4435. RWS, 2017. Diepteprofiel o.b.v. lodinggegevens met kenmerk 3225P1301 (Philipsdam Laagbekken, opgenomen 30 januari 2013) en kenmerk 3211P1301 (Philipsdam Hoogbekken, opgenomen 8 februari 2013). Oorspronkelijk aangeleverd als ESRI-rasters van 5x5 meter.

42 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

Verduin, Edwin, Lies Leewis, en Rien Stolk, 2018, Water en Bodem bekkens 2018 - Veld- en analyserapportage. Rapport J00002628, Eurofins Aquasense.

43 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

A

Randvoorwaarden

A.1

Temperatuur

Figuur 39 Gemeten watertemperatuur (maandgemiddeld) in het Zijpe in 2018, gebruikt als randvoorwaarde voor het Hoogbekken.

Figuur 40 Gemeten watertemperatuur in het Laagbekken in 2018.

44 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

A.2

Nutriënten

Figuur 41 Gemeten nitraat en ammonium concentraties (maandgemiddeld) in het Zijpe (grijze lijn) en Steenbergen (oranje lijn) in 2018. Zijpe is gebruikt als randvoorwaarde voor het Hoogbekken. Voor het Laagbekken (blauwe lijn; de tijdreeks gebruikt in het model toont meer variatie per dag dan de hier getoonde maandgemiddelde reeks) is de reeks berekend aan de hand van de meetreeksen voor Zijpe en Steenbergen (zie paragraaf 2.2.2).

Figuur 42 Gemeten fosfaat concentratie (maandgemiddeld) in het Zijpe (grijze lijn) en Steenbergen (oranje lijn) in 2018. Zijpe is gebruikt als randvoorwaarde voor het Hoogbekken. Voor het Laagbekken (blauwe lijn; de tijdreeks gebruikt in het model toont meer variatie per dag dan de hier getoonde maandgemiddelde reeks) is de reeks berekend aan de hand van de meetreeksen voor Zijpe en Steenbergen (zie paragraaf 2.2.2).

45 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

Figuur 43 Gemeten silicaat concentratie (maandgemiddeld) in het Zijpe (grijze lijn) en Steenbergen (oranje lijn) in 2018. Zijpe is gebruikt als randvoorwaarde voor het Hoogbekken. Voor het Laagbekken (blauwe lijn; de tijdreeks gebruikt in het model toont meer variatie per dag dan de hier getoonde maandgemiddelde reeks) is de reeks berekend aan de hand van de meetreeksen voor Zijpe en Steenbergen (zie paragraaf 2.2.2).

A.3

Overige chemie

Figuur 44 Gemeten zuurstof concentratie (maandgemiddeld) in het Zijpe (grijze lijn) en Steenbergen (oranje lijn) in 2018. Zijpe is gebruikt als randvoorwaarde voor het Hoogbekken. Voor het Laagbekken (blauwe lijn; de tijdreeks gebruikt in het model toont meer variatie per dag dan de hier getoonde maandgemiddelde reeks) is de reeks berekend aan de hand van de meetreeksen voor Zijpe en Steenbergen (zie paragraaf 2.2.2).

46 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

Figuur 45 Gemeten zwevend stof gehalte (maandgemiddeld) in het Zijpe (grijze lijn) en Steenbergen (oranje lijn) in 2018. Zijpe is gebruikt als randvoorwaarde voor het Hoogbekken. Voor het Laagbekken (blauwe lijn; de tijdreeks gebruikt in het model toont meer variatie per dag dan de hier getoonde maandgemiddelde reeks) is de reeks berekend aan de hand van de meetreeksen voor Zijpe en Steenbergen (zie paragraaf 2.2.2).

A.4

Algen De algenconcentraties zijn als volgt bepaald: • • • • • •

Inlezen chlorofyl-a concentraties (2014-2018). Inlezen fytoplankton zoet, Steenbergen (2011-2015). Inlezen fytoplankton zout, Zijpe (2010 – 2014). Taxonomie gegroepeerd. Algenaantallen gesommeerd per groep, daarna gemiddeld per maand (over alle jaren) Volumes toegekend per soort(groep), o.b.v. referenties, Algaebase en internet raadpleging. o Mdiatoms = 5000 um3, # https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19202058/ o Mflagellates = 1000 um3, o Dinoflagellates = 5000 um3, o Fdiatoms = 3000 um3, # https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19202058/ o Greens = 2000 um3, o Microcystis = 300 um3, # assuming ESD of 5 um o Nodularia = 300 um3, o Anabaena = 300 um3, o Phaeocystis = 100 um3. • Volumes uitgerekend per groep, en volumefractie van totaal binnen maand en locatie. • Conversie naar biomassa per groep a.d.h.v. gemeten chlorofyl-a concentraties: o Chlfa * 50(gC/gChlfa) * algenfractie Bovenstaande stappen leiden tot maandelijkse biomassa concentraties (in mgC/l) per groep zoals getoond in Figuur 46.

47 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

Figuur 46 Gemeten algenconcentraties voor verschillende algentypen (maandgemiddeld) in het Zijpe (onder) en Steenbergen (boven) berekend uit cel-tellingen. Zijpe is gebruikt als randvoorwaarde voor het Hoogbekken. Voor het Laagbekken is de reeks berekend aan de hand van de meetreeksen voor Zijpe en Steenbergen (zie paragraaf 2.2.2) en is de algensoort Phaeocystis samengevoegd met de algengroep mflagelates (mariene flagellaten).

48 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

B

Algenmodellering De waterkwaliteit en algen zijn gemodelleerd met DELWAQ (Deltares, 2014). Dit model maakt gebruik van de waterbeweging van het Delft3D-FLOW model en beschrijft o.a. het stoftransport middels advectie-diffusie vergelijkingen, de nutriënten- en zuurstofhuishouding, de algenbiomassa, de algensamenstelling en het onderwater lichtklimaat. De aan algen gerelateerde processen, waaronder groei, sterfte en mineralisatie, worden binnen DELWAQ uitgerekend door het model BLOOM (Los, 2009). Een belangrijk aspect van BLOOM is dat het fenotypische adaptaties kan modelleren binnen één algensoort. Deze types beschrijven de algensoort onder verschillende condities. De meest voorkomende types zijn hierbij (Los et al., 1994): 1. Fosfaat gelimiteerd (P type) 2. Stikstof gelimiteerd (N type) 3. Licht gelimiteerd (E type) Voor het modelleren van de interactie tussen water en bodem is een eenvoudige één-laags bodem in het model opgenomen. Een gedetailleerdere beschrijving van deze processen is terug te vinden in Los ( 2009) en Los et al. (1994).

49 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

C

Samenvatting uit rapportage ‘Beoordeling voor de KRW van resultaten Zon-op-Water van bekkens bij Krammersluizen’ Deze samenvatting is afkomstig uit rapport 11205830-002-ZWS-0002 (Deltares, 2020). De plaatsing van drijvende zonneparken op het Hoog- en Laagbekken bij de Krammersluizen (onderdeel van het KRW-waterlichaam Oosterschelde) wordt verkend. Als onderdeel van het voorverkenningstraject is in deze rapportage een beoordeling van de bekkens en het waterlichaam in de toekomstige situatie met een zonnepark uitgevoerd. Beschikbare monitoringsgegevens en resultaten van modelexercities met het Zon-op-Watermodelinstrumentarium zijn gecombineerd met een expert oordeel. Door specifiek te kijken naar de criteria voor de KRW is beoordeeld of de plaatsing van drijvende zonneparken effect zal hebben op de KRW-beoordeling van de waterlichamen. Ook is het effect op medegebruik geëvalueerd. Van elk van de watersystemen is een maximale variant van een drijvend zonnepark beoordeeld: Tabel 7 Maximale varianten van het drijvend zonnepark per watersysteem dat in deze studie beoordeeld is. Watersysteem

Oppervlakte zonnepark

Licht-doorlatendheid zonnepark

Hoogbekken

50%

15%

Laagbekken

46%

15%

Hoogbekken en Laagbekken als onderdeel van waterlichaam Oosterschelde Naar verwachting zal de plaatsing van zonneparken op het Hoog- en Laagbekken bij de Krammersluizen geen effect hebben op de KRW-beoordeling van het waterlichaam Oosterschelde, doordat veranderingen in de fysisch-chemische parameters en KRW-biologische kwaliteitselementen in de bekkens naar verwachting klein zullen zijn, en de bekkens slechts een zeer klein oppervlak hebben in verhouding tot het totale oppervlak van het waterlichaam. Tabel 8 Verwachte beoordeling van KRW-waterlichaam Oosterschelde voor en na plaatsing van een drijvend zonnepark in het Hoog- en Laagbekken. Beoordeling waterlichaam Oosterschelde Factsheet 2019

Beoordeling waterlichaam Oosterschelde met zonneparken Hoog- en Laagbekken

Fytoplankton

Goed

Goed

Overige Waterflora

Matig

Matig

Macrofauna

Goed

Goed

Kwaliteitselement

Vis

50 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020

Effecten van een zonnepark op medegebruik schelpdierkweek en zwemwater in Hoogbekken, Laagbekken en Oosterschelde Naar verwachting zal het plaatsen van zonneparken in Hoog- en Laagbekken geen effect hebben voor de gebruiksfunctie schelpdierkweek in de Oosterschelde. De plaatsing van een zonnepark heeft naar verwachting wel een negatief effect op een eventuele toekomstige functie medegebruik schelpdierkweek in het Hoogbekken zelf, doordat de voedselbeschikbaarheid van het systeem naar verwachting zal verminderen. Interactie met grazers (mossels, welke niet in het gebruikte model zijn opgenomen), kan dit echter weer compenseren. Mosselen kunnen primaire productie verhogen door de versnelde recyclage van nutriënten en de verbetering van het lichtklimaat, waardoor de groeisnelheid van algen wordt bevorderd. Indien de draagkracht van het systeem wordt overschreden (dus als de filtratiesnelheid van mosselen groter is dan de turnover snelheid van fytoplankton) dan wordt primaire productie weer onderdrukt. Naar verwachting zal het plaatsen van zonneparken in het Laagbekken enig effect hebben voor de gebruiksfunctie zwemwater. Niet omdat de zwemwaterkwaliteit gecompromitteerd wordt is, maar vooral omdat de aanwezigheid van zonnepanelen de ruimte voor deze functie beperkt.

Aangezien in deze rapportage steeds de maximale variant is geëvalueerd, kunnen we concluderen dat de andere varianten die ook zijn doorgerekend zeker geen negatieve effecten zullen hebben op de beoordelingen.

51 van 51

Haalbare bedekking zonnepanelen vanuit perspectief waterkwaliteit voor Bekkens Krammersluizen 11205558-002-ZWS-0007, Versie 1.0, 24 november 2020