RVS Meicirculaire gemeentefonds 2021

Raadsvoorstel Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

, Meicirculaire gemeentefonds 2021 460595 31 augustus 2021 Externe communicatie Bedrijfsvoering 2 (BV2) D.P.W. Joppe Afdelingshoofd BV2

Voorstel 1. Kennisnemen van de mutaties op de algemene uitkering; 2. Instemmen met de financiële verwerking van de mutaties op de algemene uitkering in de begroting 2021 tot en met 2025; 3. Kennisnemen van de laatste stand van zaken herijking gemeentefonds en de geactualiseerde scenario’s herverdeeleffecten; 4. Kennisnemen van de laatste stand compensatie tekorten jeugdzorg; 5. Kennisnemen van de laatste stand van zaken compensatie corona; 6. Kennisnemen van de overige risico’s en ontwikkelingen. Inleiding Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen per jaar circulaires met informatie van het Rijk over de gemeentefondsuitkeringen: · in mei op basis van de voorjaarsnota; · in september op basis van de miljoenennota; · in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de najaarsnota. In de circulaire maakt het Rijk haar accressen bekend. De accressen geven de groei of krimp van het totale gemeentefonds aan. De omvang van het gemeentefonds is gekoppeld aan de Rijksbegroting. Via het accres gaan we ‘samen de trap op en samen de trap af’. Het gemeentefonds wordt verdeeld op basis van zogenaamde verdeelmaatstaven, zoals bijvoorbeeld inwoners, jongeren, ouderen, bijstandsontvangers, minderheden en woonruimten. Aan iedere verdeelmaatstaf is een bedrag gekoppeld dat wordt vermenigvuldigd met het daarbij behorende aantal.

Deze verdeelmaatstaven worden maandelijks geactualiseerd, wat ook een financieel effect heeft op ons aandeel uit het gemeentefonds. In dit voorstel informeren wij u over de consequenties van de meicirculaire 2021 (bijlage 1) voor onze gemeente. 2021 is wederom een bijzonder jaar. In maart 2021 zijn opnieuw afspraken gemaakt over de financiële steun voor de gevolgen van corona. Via de meicirculaire 2021 komt nog een kleine aanvulling daarop. Daarnaast is in juni 2021 de voorlopige verdeling van de extra compensatie jeugd 2022, via een separate brief (bijlage 2) bekendgemaakt. Via de septembercirculaire 2021 worden deze middelen toegekend. Verder loopt het proces herverdeling gemeentefonds. Op 9 juli 2021 is het herziene voorstel herverdeling gemeentefonds (met beoogde ingangsdatum 2023) in consultatie gegaan (bijlagen 3a en 3b). In dit raadsvoorstel informeren wij u over deze laatste stand van zaken. Samenvatting Meicirculaire 2021 Het gemeentefonds 2019 en 2020 is neerwaarts bijgesteld doordat de maatstaven definitief lager zijn vastgesteld. Dat geeft een nagekomen nadeel van € 307.000. Het gemeentefonds 2022-2025 is neerwaarts bijgesteld door lagere loon- en prijsstijgingen op de Rijksbegroting. Pagina 1 van 10

Voor 2021 is een aanvullende compensatie van € 610.000 voor jeugdzorg toegekend. Via de 2e financiële rapportage 2021 wordt u geïnformeerd in hoeverre dit bedrag in 2021 nodig is. Een klein stukje coronacompensatie is toegekend (€ 28.000). Hiervan is € 10.000 al eerder besteed aan dit doel. De overige € 18.000 zetten we in voor coronacompensatie sociaal domein (zie ook zaak 451080 ). Via de september- en decembercirculaire 2021 verwachten wij aanvullende compensaties 2021 (waaronder voor cultuur). Ontwikkeling compensatie jeugdzorg 2022 De arbitragecommissie deed een semi bindende uitspraak inzake de financiële compensatie voor de medebewindstaak Jeugdwet. Deze uitspraak leidt tot een incidentele toevoeging aan het gemeentefonds van ruim € 1.800.000 in 2022. Aangekondigd is dat dit via de septembercirculaire 2021 wordt toegekend. Er moet echter ook een goede relatie worden gelegd tussen deze compensatie en de ontwikkeling van de kosten voor jeugd. Via een separate raadsbrief informeren wij u hierover in het najaar. Ontwikkeling herverdeling gemeentefonds Het nieuwe voorstel herverdeling gemeentefonds is 9 juli 2021 in consultatie gegaan. Via de programmabegroting 2022-2025 vragen wij u het scenario herverdeling gemeentefonds te heroverwegen en te herzien. Wel blijft de uitkomst onzeker tot de definitieve uitkomst (bekendmaking meicirculaire 2022).

Nieuw kabinet is aan zet Een nieuw kabinet zal besluiten nemen over het regeerakkoord, de structurele compensatie jeugdzorg, het al dan niet handhaven van de korting apparaatskosten, de normeringssystematiek en de herverdeling gemeentefonds. Dit maakt het lastig een juiste en volledige meerjarige prognose te maken van deze grote inkomstenbron (ruim € 58 miljoen vanaf 2025). Om deze reden blijven wij u adviseren te werken met scenario’s en stelposten om deze periode van onzekerheid zo goed mogelijk te overbruggen. Het nieuwe kabinet is aan zet knopen door te hakken en een einde te maken aan de genoemde onzekerheden. Beoogd resultaat Met dit raadsvoorstel beogen we u op de hoogte te brengen van: • de financiële gevolgen van de meicirculaire op de begroting 2021 tot en met 2025; • de stand van zaken rondom de compensatie van de gevolgen van corona; • de stand van zaken herverdeling gemeentefonds; • de stand van zaken aanvullende compensatie jeugdzorg; • overige relevante ontwikkelingen. Argumenten 1.1 Door de aanpassing van de accressen en de verdeelmaatstaven (reguliere mutaties) wijzigt de algemene uitkering. De reguliere mutaties betreffen:

Gemeentefonds 2019 en 2020 De hoeveelheden maatstaven gemeentefonds 2019 zijn geactualiseerd. Hierdoor neemt het gemeentefonds 2019 af met € 350.000. In 2020 ontstaat hierdoor een voordeel van € 43.000. In 2021 worden deze

Pagina 2 van 10

bedragen met ons verrekend. Dit geeft per saldo een incidenteel nadeel van € 307.000. De uitkering van deze jaren zijn nog niet definitief. Accressen 2021 tot en met 2025 Het accres 2021 is bevroren in verband met de onzekere situatie door de pandemie. De accressen 2022 tot en met 2025 zijn negatief. Dit komt voornamelijk door lagere loon- en prijsontwikkeling, lagere rentelasten en lagere EU-afdrachten op de Rijksbegroting vanaf 2023, waardoor we samen de trap af gaan. Via de meerjarenbegroting 2022-2025 verwerken wij de door u via de Kadernota vastgestelde indexeringen en wordt inzicht verkregen in wat deze ontwikkeling per saldo voor onze gemeente betekent. Accres ‘samen de trap op’ vanaf 2025 Voor het opstellen van onze meerjarenbegroting 2022-2025 komt er een jaarschijf bij; 2025. De hoogte van de algemene uitkering in deze jaarschijf is niet gelijk aan 2024 doordat deze -volgens bestaand beleidafhankelijk is van de hoogte van de Rijksbegroting. Als gevolg van de hogere Rijksbegroting in 2025 is de algemene uitkering in 2025 € 1.300.000 hoger dan in 2024. Een deel hiervan (€ 443.000) dekt de indexeringslasten in 2025. Het resterende bedrag van € 858.000 komt daar nu via deze begrotingswijziging vanaf 2025 bij. De ontwikkeling uitkeringsfactor is in 2021 positief door de afrekening btw- compensatiefonds 2020 Er is onder uitputting op het btw-compensatiefonds 2020.

Via de meicirculaire is het restant afgerekend. Dit geeft een incidenteel voordeel van € 169.000. De structurele uitkeringsfactor is negatief. Waarden Wet onroerende zaakbelasting Het Rijk gaat ervanuit dat op basis van de waarden van de onroerende zaken gemeenten zelf in staat zijn een deel van de belastingen te innen. Voor dit deel compenseert het Rijk ons niet via gemeentefonds. De waarden zijn geactualiseerd en ook is het rekentarief van het Rijk aangepast. Dit geeft tezamen een verlaging van € 85.000 in 2021 en vanaf 2022 afgerond € 130.000 structureel. De hoeveelheidsverschillen in de verdeelmaatstaven zijn negatief Met name het aantal uitkeringen en het aantal jongeren valt lager uit dan waar in eerdere prognoses mee is gerekend. Dit leidt tot een neerwaartse bijstelling van de algemene uitkering. Het geld wat hierdoor niet via maatstaf keer tarief wordt verdeeld komt terug via de zogeheten uitkeringsbasis. De ontwikkeling uitkeringsbasis is positief Door met name het lagere aantal uitkeringsontvangers in Nederland is de uitkeringsbasis via de circulaire opgehoogd. Als de aantallen eenheden verdeelmaatstaven, waarlangs de verdeling gemeentefonds plaatsvindt, achterblijven bij de prognoses, blijft er als het ware geld in het gemeentefonds over (onverdeelde middelen). Dit geld wordt via een verhoging van de uitkeringsfactor over de gemeenten verdeeld.

Uiteraard kan dit ook omgekeerd werken, waardoor de uitkeringsfactor wordt verlaagd. Omdat via de verdeelmaatstaven nu minder geld is verdeeld, blijft er onverdeeld meer geld over. Hierdoor verhoogt in de meicirculaire de uitkeringsfactor. Het verhogen van de uitkeringsfactor geeft structureel voordelen. Taakmutatie incidentele compensatie jeugdzorg 2021 In het voorjaar 2021 is overeengekomen dat voor extra kosten jeugdhulp 2021 er € 493 miljoen wordt gecompenseerd. Hiervan verwerkt het Rijk in de meicirculaire 2021 € 438 miljoen. De rest is voor regionale coördinatie en landelijke informatievoorziening. Dit verwerkt het Rijk via de septembercirculaire 2021. Hiernaast verstrekt het Rijk nog € 120 miljoen via specifieke uitkeringen. Deze compensatie, wat voor ons neerkomt op € 610.000, komt boven op de eerder ontvangen compensatie (macro € 300 miljoen) en is bedoeld voor onder andere het terugdringen van wachtlijsten. Taakmutatie Wet Open Overheid (Woo) Op 26 januari 2021 nam de tweede kamer de initiatiefwet Woo aan om de overheid transparanter en toegankelijker te maken. Dit wetsvoorstel geeft zowel de actieve als passieve openbaarmaking van overheidsinformatie een nieuwe basis. Het recht op toegang is wettelijk verankerd. Hiermee wordt verbetering van informatievoorziening en informatiehuishouding beoogd. De Eerste Kamer dient nog een besluit hierover te nemen.

Als zij instemt, treedt deze wet een half jaar later in werking. Vermoedelijk is dit het eerste kwartaal van 2022. Vooruitlopend op de besluitvorming maakt het Rijk, als gevolg van de toeslagenaffaire, al incidentele en structurele middelen voor invoer en uitvoering van deze wet bekend. De incidentele middelen (ruim € 60.000 Pagina 3 van 10

per jaar) zijn bestemd voor het verbeteren systemen, het opleiden medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. De structurele middelen zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatie categorieën zoals genoemd in de WOO, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van de systemen. Hiervoor is in 2022 een bedrag van € 51.000 toegekend oplopend naar € 94.000 structureel vanaf 2025. Overige taakmutaties Dit betreft bijdragen voor vaccinatie meningokokken, antidiscriminatiebureau en energielabel en prenataal huisbezoek.

1.2 Door mutaties in de decentralisatie en integratie-uitkeringen wijzigt uw algemene uitkering De algemene uitkering bestaat voor een deel ook uit decentralisatie en integratie-uitkeringen. Deze hebben qua besteding een specifiek doel. De verdeling van de decentralisatie en integratie-uitkering volgen niet de regels van de verdeling van de algemene uitkering. Deze worden afzonderlijk gemuteerd:

Bommenregeling Onze suppletie-aanvraag via de "bommenregeling" als bijdrage in de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van niet-gesprongen explosieven in 2020 is gehonoreerd.

Maatschappelijke begeleiding statushouders (huidige wet inburgering) Afhankelijk van het aantal gerealiseerde huisvesting van statushouders ontvangen wij per volwassene middelen voor de maatschappelijke begeleiding van onze nieuwe inwoners. De eerste toekenning in 2021 bedraagt € 45.000. Wet inburgering Voor de nieuwe wet inburgering zijn via meicirculaire 2020 middelen aan ons toegekend. Via de meicirculaire 2021 is deze reeks op basis van actuele aantallen bijgesteld. Dit leidt in de jaren 2021 tot 2025 tot extra bijdragen. Armoedebeleid kinderen Aan het budget voor armoedebeleid kinderen is vanaf 2022 € 14.000 toegevoegd door actualisatie van aantallen. 1.3 Door mutaties integratie uitkering sociaal domein wijzigt uw algemene uitkering Ander onderdeel van de algemene uitkering is de integratie-uitkering sociaal domein. De mutaties hierin betreffen:

Participatiewet De aantallen dienstbetrekkingen Wet sociale werkvoorziening zijn geactualiseerd. Hierdoor wijzigt ons budget. Voogdij 18+ Op de integratie-uitkering voogdij 18+ is compensatie voor loon- en prijsstijgingen 2020 toegekend. Dit geeft een structureel voordeel van € 28.000. Pagina 4 van 10

Met ingang van 2022 is de uitname in verband met het woonplaatsbeginsel een feit. Dit geeft een verlaging van ons budget van € 599.000. Na deze uitname resteert vanaf 2022 een structureel budget van € 738.000. 1.4 Door mutaties compensatie meerkosten corona wijzigt uw algemene uitkering In aanvulling op de maartbrief 2021 met coronacompensaties (zie zaak XXX) is via de meicirculaire 2021 het volgende toegekend:

2.1 De reguliere mutaties geven per saldo een negatief effect op uw budgettaire ruimte vanaf 2023 Onderstaand overzicht geeft de samenvatting van de financiële verwerking van de reguliere mutaties op de algemene uitkering weer:

Taakmutatie incidentele compensatie jeugdzorg 2021 Wij stellen voor deze incidentele compensatie te oormerken ter dekking van de realisatie jeugdlasten 2021 door deze – tijdelijk- op een stelpost te parkeren. Via de tweede financiële rapportage 2021 actualiseren wij de ramingen jeugd zetten wij de stelpost ofwel in der dekking van eventuele meerkosten of laten wij deze alsnog vrij vallen ten gunste van de algemene middelen. Taakmutatie Wet open overheid en overige taakmutaties Wij stellen voor deze middelen te alloceren voor de daarvoor bestemde doelen. Stelpost normeringssystematiek en regeerakkoord De normeringssystematiek 2015-2020 is geëvalueerd en een nieuw kabinet besluit of we de volgende kabinetsperiode samen de trap op trap af blijven gaan of komen tot andere afspraken over de financiering van gemeenten in deze kabinetsperiode. Als de normeringssystematiek blijft, stijgt onze algemene uitkering in 2025 met € 1.300.000. Hiervan is € 443.000 nodig ter dekking van de loon- en prijsstijgingen. Het overige deel is ‘normaliter’ voor volumestijgingen, uitbreidings-investeringen en nieuw beleid. Een nieuw kabinet maakt een nieuw regeerakkoord. Een nieuw regeerakkoord leidt tot wijzigingen in de Rijksbegroting en daarmee -afhankelijk van keuze voor koppeling- in het gemeentefonds. Een nieuw regeerakkoord kan ook leiden tot wijzigingen in onze taken c.q.

ons aandeel in de landelijke opgaven. Het kan dus zijn dat we weliswaar de trap mee op blijven gaan, maar dat via het regeerakkoord aanvullende eisen worden gesteld waar deze middelen voor nodig zijn. Wij adviseren u het ‘trap op gevolg’ van 2025 tijdelijk te parkeren op een stelpost in afwachting van een nieuw regeerakkoord én duidelijkheid over de normeringssystematiek gedurende deze kabinetsperiode. Zodra dit bekend is, kan deze vervallen en de gevolgen van het regeerakkoord van zowel de baten als de lastenzijde van onze begroting in beeld worden gebracht. Deze meicirculaire 2021 laat verder ook zien dat de Rijksbegroting in 2026 opnieuw stijgt. Hetgeen een trap op effect kan geven van € 1.444.000 (minimaal te dekken loon-, prijs- en volumestijgingen). Vooralsnog Pagina 5 van 10

volstaan wij met het melden van deze ontwikkeling in de vorm van een positief risico en verwerken dit nog niet in de prognose van de budgettaire ruimte wegens de hierboven benoemde onduidelijkheid. Per saldo resteert een negatief gevolg voor de budgettaire ruimte In dit voorstel ziet u een negatief gevolg van de reguliere mutaties voor de budgettaire ruimte. Er is een grote samenhang met de neerwaarts bijgestelde indexeringen loon- en prijsstijgingen aan de lastenzijde van uw begroting. De som van enerzijds het dalen van de baten gemeentefonds en anderzijds het dalen van de lasten geeft per saldo het netto gevolg voor uw budgettaire ruimte. Via uw programmabegroting 2022-2025 komt dit samen via het mutatie-overzicht van uw budgettaire ruimte. 2.2 De mutaties decentralisatie en integratie-uitkeringen oormerken voor de daarvoor beoogde doelen Wij stellen voor de mutaties op de decentralisatie en integratie-uitkeringen als volgt te verwerken:

Bommenregeling Via zaak 371551 heeft u besloten de Rijksbijdrage in 2020 op te nemen alsnog te ontvangen (door realisatie in 2020 van de Zuidwellebrug in Zierikzee) en toe te voegen aan lopende investeringen Dreef//Molenstraat in Bruinisse en Grachtweg in Zierikzee. Via dit voorstel geven wij uitvoering aan dit besluit.

Maatschappelijke begeleiding statushouders Via de programmabegroting 2021 en de eerste financiële rapportage 2021 was al een voorschot van € 45.000 genomen op de Rijksbijdrage. Via dit voorstel ramen we deze stelpost weer af. Wet inburgering en armoedebeleid Wij stellen voor deze bedragen te alloceren voor de betreffende taakvelden. Via de financiële rapportages informeren wij u over de voortgang. Deze mutaties op de decentralisatie en integratie-uitkeringen hebben vooralsnog geen gevolgen voor de budgettaire ruimte. 2.3 De mutaties integratie uitkering sociaal domein oormerken voor de daarvoor bestemde doelen Wij stellen voor de mutaties integratie uitkering sociaal domein als volgt te verwerken:

Participatiewet Op basis van de realisaties aantal dienstbetrekkingen Wet sociale werkvoorziening in 2019 zijn de middelen voor uitvoering van wet sociale werkvoorziening herberekend. We stellen daarom voor de mutaties op de Participatiewet te onttrekken respectievelijk toe te voegen aan de budgetten van De Zuidhoek.

Pagina 6 van 10

Loon- en prijsstijgingen voogdij 18+ Wij stellen voor structurele loon- en prijscompensatie 2020 vanaf 2021 toe te voegen aan de stelpost jeugd/Wmo. Daarnaast stellen wij voor de uitname wegens invoering woonplaatsbeginsel ten laste te brengen van deze stelpost vanaf 2022. Deze mutaties op de integratie uitkering sociaal domein hebben vooralsnog geen gevolgen voor de budgettaire ruimte. Participatie De mutaties Wet sociale werkvoorziening in dit voorstel zijn weliswaar positief, echter door krimpende formatie en een lagere subsidie per gerealiseerde beschutte werkplaats blijven de financiën voor de uitvoering Wet sociale werkvoorziening onder druk staan. Via de tussentijdse evaluatie van de in 2019 vastgestelde koers/ beleid Participatiewet komen wij hierover in 2022 via een separaat raadsvoorstel bij u terug. Woonplaatsbeginsel Jeugdwet We verwachten weliswaar een daling van lasten omdat cliënten vanaf 2022 onder verantwoording van andere gemeenten gaan vallen, echter achten we de kans groot dat we er een kleinere groep duurdere cliënten voor terugkomt. Onze huidige inschatting is dat de invoering van het woonplaatsbeginsel niet budgettair neutraal verloopt. Wij verwachten een nadeel van € 790.000 door de uitname van jeugdigen en een stijging van de kosten van maximaal € 1.200.000 door opname van jeugdigen.

Per saldo een nadeel van € 410.000, naast de daling van het gemeentefonds met € 599.000. Daarom stellen wij aan u voor deze verlaging te dekken uit de ruimte in de stelpost jeugd/Wmo. Via de tweede financiële rapportage 2021 en uw programmabegroting 2022-2025 komen wij met een geactualiseerde prognose van de totale jeugdlasten, inclusief de gevolgen van de invoering van het woonplaatsbeginsel bij u terug. Onze verwachting is, op basis van de laatste inzichten, dat de som van deze ontwikkelingen de budgettaire ruimte raakt. 2.4 De mutaties coronacompensaties te oormerken voor de daarvoor bestemde doelen Wij stellen voor de coronacompensaties als volgt te verwerken:

Heroriëntatie zelfstandigen We stellen voor deze middelen te oormerken in de algemene reserve ter dekking van meerkosten in verband met corona. Hiertoe doet de afdeling Werken Wonen en Leven (WWL) een totaalvoorstel van de benodigde middelen, waardoor u deze middelen voor bepaalde doelen alloceert. Jeugd aan Zet (Wintereditie 2020/2021) Dit is eerder uit algemene middelen gerealiseerd. Daarom stellen we voor deze middelen nu terug te laten vloeien naar algemene middelen. 3.1 Het gewijzigde verdeelvoorstel gemeentefonds 2021 is in consultatiefase en valt gunstig uit Via uw programmabegroting 2021-2024 hebben wij rekening gehouden met een nadelig herverdeeleffect. In het inmiddels ingetrokken verdeelvoorstel gemeentefonds van februari 2021 waren wij voordeelgemeente. Daarna is opnieuw discussie geweest over de verevening van de overige eigen middelen. Deze discussie heeft voor onze gemeente niet tot een nadelig effect geleid in het gewijzigde verdeelvoorstel herijking gemeentefonds van juli 2021 (zie bijlagen 3a en 3b). Ondanks dat het voorstellen zijn die nog gewijzigd worden, geven de recente ontwikkelingen aanleiding u bij aankomende programmabegroting 2022-2025 een herzien scenario herverdeling gemeentefonds voor te leggen ter besluitvorming.

Pagina 7 van 10

4.1 Arbitrage uitspraak jeugdzorg geeft toename algemene uitkering in 2022 Een doorbraak. Er is erkenning voor de gemeentelijk tekorten jeugdzorg. Op basis van de uitspraak van de arbitragecommissie dienen gemeenten aanvullend gecompenseerd te worden tot een bedrag van € 1,8 miljard voor 2022. Hiervan was al € 300 miljoen toegekend. Het Rijk heeft in de separate brief van juni 2021 (zie bijlage 2) een indicatie gegeven van ons aandeel in de extra toevoeging 2022 van € 1,5 miljard aan het gemeentefonds voor jeugdzorg. Op basis van deze brief verwachten wij voor onze gemeente een incidentele toevoeging van ruim € 1.800.000. Via de septembercirculaire 2021 worden deze middelen aan ons toegekend en vragen wij u deze middelen te alloceren. 4.2. Arbitrage uitspraak jeugdzorg bevat semi-bindend advies aan het nieuwe kabinet voor de jaren na 2022 Bij veel gemeenten gaat de vlag uit. De aanvullende compensatie van € 1,8 miljard wordt vermoedelijk structureel wegens dit semi-bindende advies. Vooruitlopend op de besluitvorming van een nieuw kabinet staan de provinciale toezichthouders toe dat structureel maximaal 75% als dekkingsmiddel kan worden aangewend. Er zitten echter veel addertjes onder het gras omdat het Rijk mogelijk deze aanvulling gaat gebruiken voor al bestaande afspraken.

Zoals bijvoorbeeld de verrekening residentiele zorg , afbakenen reikwijdte jeugdwet en standaardisatie uitvoering (0,2 miljard), inkomensafhankelijke ouderbijdrage. In het derde kwartaal van 2021 informeert afdeling WWL u via een separate raadsbrief nader over de onzekerheden over toekomstige uitgaven jeugdwet, mede in relatie tot de genoemde ontwikkelingen. Via uw meerjarenbegroting 2022-2025 leggen wij vervolgens de keus aan u voor of en zo ja in hoeverre onze gemeente gebruik maakt van de richtlijn van de provincie. 5.1 stand van zaken coronacompensatie In deze meicirculaire zijn vooraankondigingen gedaan voor compensatie voor corona. De vertaling hiervan vindt plaats via de september- en/of decembercirculaire 2021. Het gaat om: · Lokale cultuur en buurt en clubhuizen (€ 60 miljoen); · Regionale en lokale cultuur (€ 51,5 miljoen). Betreft instandhouding infrastructuur en ook inkomstenderving als gevolg van kwijtschelding huren; · Afrekening inkomstenderving 2020 (tekortgemeenten ontvangen alsnog aanvullende compensatie) · Meerkosten Wmo en Jeugdwet (€ 141 miljoen). Zodra duidelijk is of en zo ja hoeveel compensatie wij alsnog gaan ontvangen wordt u geïnformeerd. Qua compensatie inkomstenderving 2020 verwachten wij geen nabetaling. 6.1 actuele stand onder uitputting btw-compensatiefonds 2020 In 2021 is deel twee van de afrekening 2020 ontvangen.

In totaal bedraagt de onderschrijding in het compensatiefonds € 192,6 miljoen, hetgeen lokaal neerkomt op € 356.000. Op basis van de richtlijn van de provincie mag u in uw meerjarenbegroting 2022-2025 een stelpost opnemen, maximaal ter hoogte van dit bedrag. Tegelijkertijd geven ze aan voorzichtig te zijn met de inzet van deze dekkingsmiddelen. In jaarschijf 2022 is in huidige meerjarenbegroting rekening gehouden met een te verwachte onderuitputting van €135.000. Voor de jaren erna is deze verwachting nihil. Via uw programmabegroting 2022-2025 wordt u om besluitvorming gevraagd of en zo ja in hoeverre u gebruik wilt maken van deze richtlijn van de provincie. 6.2 Lobby opschalingskorting van tafel loopt, besluitvorming is aan nieuw kabinet De VNG lobbyt doorlopend voor eerlijke financiële verhoudingen en verbetering van de financiële positie van gemeenten. Het gesprek spitst zich toe op twee onderwerpen: 1. Extra middelen voor jeugdzorg; 2. Opschalingskorting van tafel. Door de uitspraak van de arbitragecommissie is er voor de extra middelen jeugdzorg een doorbraak. Echter besluitvorming over structurele compensatie wordt overgelaten aan een nieuw kabinet. Al zal dit nieuwe kabinet de uitspraak van de commissie moeten opvolgen. Pagina 8 van 10

Gevreesd wordt dat deze uitspraak de onderhandelingen over het van tafel halen van de opschalingskorting lastiger maakt. Een en ander is afhankelijk van de diepte van de zakken van het Rijk. De inzet ‘opschalingskorting van tafel’ houden wij overeind omdat de extra middelen voor jeugdzorg een compensatie is voor een tekort voor een medebewindstaak sociaal domein, waaraan aanvullende eisen worden gesteld. Het terugdraaien van de opschalingskorting levert een vrij besteedbaar algemeen dekkingsmiddel op.

6.3 De vastgestelde stijgingspercentages kadernota 2021-2024 handhaven Via de Kadernota 2022-2025 heeft u stijgingspercentages vastgesteld voor loon- en prijsstijgingen voor uw begroting 2022-2025, gebaseerd op de percentages in het centraal economisch plan (CEP) van maart 2021. In de meicirculaire 2021 geeft het Rijk de accressen gebaseerd op de rijksbegroting, en die is gebaseerd op dezelfde percentages van het CEP. In juni heeft het centraal planbureau nieuwe ramingen bekendgemaakt. Wij stellen nu voor de percentages uit de Kadernota 2022-2025 vooralsnog te handhaven. In september 2021 beoordelen wij opnieuw of deze percentages actueel zijn. 6.4 Uitname Beschermd wonen naar Wet langdurige zorg is een feit De verlaging van het macrobudget van de integratie-uitkering Beschermd wonen vanaf 2021 met € 495 miljoen wegens de openstelling van de Wet langdurige zorg (Wlz) voor mensen met een psychische stoornis is een feit. Via de septembercirculaire 2021 wordt met ingang van 2022 de resterende middelen beschermd wonen overgeheveld aan individuele gemeenten in plaats van de huidige centrumgemeenten (gemeente Vlissingen). Het is onzeker hoe de baten en lasten en solidariteit 2022-2024 uitpakt voor Zeeland. Zodra hier meer over bekend is, wordt u geïnformeerd. Ook via de risicoparagraaf bij uw programmabegroting 2022-2025 komen we hierop terug.

Kanttekeningen 1.1. Maatstaven, indexeringen en rijksbegrotingen zijn altijd in ontwikkeling De basis waarop het gemeentefonds wordt berekend is iedere dag aan fluctuaties onderhevig. Hierdoor is de kans groot dat het gemeentefonds over een jaar weer anders uitpakt. 1.2 Het accres in 2022 is onzeker Het accres van 2022 is onzeker omdat we het effect van na de bevriezing van 2020 en 2021 niet goed in kunnen schatten. Ook zijn de gevolgen van de pandemie voor de economie en rijksbegroting onzeker. Bij de vorige crisis is het accres ook bevroren en dat gaf opstartproblemen daarna. De VNG is hierop namens ons alert. 3.1 Uitkomst herverdeling onvoorspelbaar De aanpassingen in verdeelvoorstel zijn lastig voorspelbaar. De klankbordgroepen zijn niet meer actief en hierdoor was het lastig de wijzigingen in aanloop naar het nieuwe verdeelvoorstel te volgen. Op basis van analyses in werkgroepen zowel in VZG als in P10 verband ontrafelen we alsnog de mutaties in het herverdeelvoorstel op hoofdlijnen. Zeker is dat de uitkomsten herverdeling nog gaat wijzingen en wel om de volgende redenen 1. Uitkomsten consultatieronde twee leiden tot aanpassingen 2. Actualisatie naar realisatie 2019 leidt tot wijziging herverdeeleffecten; 3. Alle toevoegingen aan gemeentefonds vanaf 2020 worden door herverdeling herverdeeld en dat geeft ook verschuivingen.

Wij blijven u actief informeren en blijven werken met (geactualiseerde) scenario’s om zo goed mogelijk te anticiperen op de (actuele stand van de) herverdeling. Hierbij nemen we het realistisch ramen en het voorzichtigheidsprincipe in acht.

Pagina 9 van 10

4.1 Alleen reële kosten in verband met corona worden vergoed In de gesprekken met het Rijk is de VNG namens ons overeengekomen dat de reële kosten door het Rijk worden vergoed. Indien door gemeentelijk beleid, in afwijking op de gemiddelde uitgaven en inkomstendervingen, andere gemeentelijke keuzes zijn gemaakt die kostenverhogend werken, is dekking niet gegarandeerd. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja

De mutaties op de algemene uitkering en het voorstel tot verwerking daarvan in de begroting 2021 en de programmabegroting 2022-2025 is samengevat als volgt (x € 1.000):

Door de mutaties in dit voorstel neemt de budgettaire ruimte allereerst af met hierboven genoemde reeks. Met uitzondering van 2022 dan neemt de budgettaire ruimte juist toe. Via de programmabegroting 20222025 informeren wij u over het financiële gevolg van de bijstelling van de indexeringen, waarna het netto gevolg van de neerwaartse bijstelling van de accressen resteert. Via de septembercirculaire 2021 volgt de begrotingswijziging op jeugd 2022 en via uw programmabegroting 2022-2025 doen wij u een voorstel het scenario herverdeling gemeentefonds positief bij te stellen en vragen wij u om besluitvorming over de richtlijn compensatie jeugdzorg en de richtlijn btw-compensatiefonds. De som van deze mutaties geeft u via de programmabegroting 2022-2025 inzicht in de totale stand van de budgettaire ruimte. Communicatie Persbriefing.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 10 van 10