RVS Kaders Rechtmatigheidsverantwoording vanaf 2022 bijlage 3 controleprotocol

CONTROLEPROTOCOL 2022–2024

COLOFON Opgesteld door: BV2 Vastgesteld door de raad op . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Inhoud Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Doelstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4 Accountant . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4

1. Controle accountant . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2. Reikwijdte rechtmatigheidscontrole . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Het begrotingscriterium . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7 Het voorwaardencriterium . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8 Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8

3. Te hanteren goedkeuringstolerantie, verantwoordingsgrens en rapportagegrens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Goedkeuringstolerantie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Verantwoordingsgrens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Rapportagegrens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11

4. Rapportering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 College: rechtmatigheid: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13 Accountant: Interim-controle . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13 Accountant: Verslag van bevindingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13 Controleverklaring . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13 Relevante, (materiële) wet- en regelgeving voor de rechtmatigheidscontrole gemeente Schouwen-Duiveland. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

Bijlage: Normenkader 2022–2024. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

3

Inleiding In artikel 213 van de Gemeentewet is opgenomen dat iedere gemeente een controleverordening dient op te stellen. Een nieuwe verordening wordt gelijktijdig met dit protocol vastgesteld. In het verlengde van deze controleverordening is dit controleprotocol opgesteld. Dit protocol regelt een aantal zaken ten aanzien van de controle jaarrekening, het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording en daarmede tevens het financieel beheer zoals uitgeoefend door of namens het college van burgemeester en wethouders. We actualiseren het controleprotocol als de ontwikkelingen daar aanleiding toe geven. Met ingang van 2022 zijn burgemeester en wethouders (het college) verantwoordelijkheid voor de rechtmatigheid. Het college moet daartoe een verantwoording van rechtmatigheid opnemen in de jaarrekening. Dit protocol heeft een geldigheidsduur van het verantwoordingsjaar 2022 tot en met het verantwoordingsjaar 2024. Landelijke wetswijzigingen, een verzoek van de gemeenteraad of wijziging van accountant kan aanleiding geven tot tussentijdse aanpassing van het protocol en kunnen tevens aanleiding vormen om de controleverordening te actualiseren. Het normenkader actualiseren we zo nodig jaarlijks en leggen we aan de raad ter kennisname voor.

DOELSTELLING De gemeenteraad dient via het vaststellen van dit controleprotocol te (her)bevestigen: • de te hanteren goedkeuringstoleranties ten behoeve van de accountantscontrole; • de rapporteringsgrens ten behoeve het opnemen en toelichten van geconstateerde onrechtmatigheden door het college in de jaarrekening en toelichten in de paragraaf bedrijfsvoering. • de te hanteren verantwoordingsgrens ten behoeve van de rechtmatigheids- verantwoording door het college. Dit controleprotocol heeft als doel nadere aanwijzingen te geven aan: • het college over de te hanteren verantwoordingsgrens en rapportagegrens voor de controle op de rechtmatigheidscontroles en de daarvoor geldende normstellingen; en • de accountant over de reikwijdte van de accountantscontrole, de daarvoor geldende normstellingen en de daarbij verder te hanteren goedkeuringstoleranties voor de controle van de jaarrekening van de gemeente. In de bijlage bij dit controleprotocol is het bij de controle te hanteren normenkader vastgelegd. Dit document is de basis voor het door het college op te stellen Masterplan VIC 20222024. Dat Masterplan biedt achtergrondinformatie omtrent de uitvoering van de Verbijzonderde Interne Controles als instrument voor de controle op de rechtmatigheid door het college.

ACCOUNTANT De Gemeentewet, artikel 213, schrijft voor dat de gemeenteraad één of meer accountants aanwijst als bedoeld in artikel 393 eerste lid Boek 2 Burgerlijk Wetboek voor de controle van de in artikel 197 Gemeentewet bedoelde jaarrekening en het daarbij verstrekken van een controleverklaring en het uitbrengen van een verslag van bevindingen. In de vergadering van 5 maart 2020 besloot de raad Deloitte Accountants B.V. voor 2020 aan te wijzen als accountant met zeven verlengingsopties van een jaar. 4

1

Controle accountant Met ingang van 2022 is het college verantwoordelijk voor een rechtmatigheidsverantwoording. Op grond van artikel 213 Gemeentewet stelt de raad bij verordening regels vast voor de controle op het financiële beheer en op de inrichting van de financiële organisatie. Deze verordening waarborgt dat de rechtmatigheid van het financiële beheer en van de inrichting van de financiële organisatie wordt getoetst. Voor een toelichting op het begrip rechtmatigheid in relatie tot de (accountants)controle bij gemeenten en provincies verwijzen we onder meer verwezen naar de het Besluit accountantscontrole decentrale overheid (bado), Notitie Rechtmatigheidsverantwoording (bado) en de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In het kader van de rechtmatigheidscontrole worden negen rechtmatigheidscriteria onderkend: Criteria

Afgedekt door

1. 2. 3. 4. 5. 6.

Balans en overzicht van baten en lasten

Calculatiecriterium Valuteringscriterium Adresseringscriterium Volledigheidscriterium Aanvaardbaarheidscriterium Leveringscriterium

7. Begrotingscriterium 8. Voorwaardencriterium 9. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium

Rechtmatigheidsverantwoording

In het kader van het getrouwheidsonderzoek besteden we aandacht aan de eerste zes van deze criteria. Voor de oordeelsvorming over de rechtmatigheid van het financieel beheer gelden de rechtmatigheidscriteria: • begrotingscriterium; • voorwaardencriterium; • misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O-criterium); in de rechtmatigheidsverantwoording van het college. Dit lichten we toe in de volgende paragraaf. De accountant stelt de getrouwheid van de jaarrekening vast, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording – als een onderdeel van de jaarrekening. In de controleverklaring geeft de accountant geen afzonderlijk oordeel meer af over het aspect van de rechtmatigheid. Het college neemt de rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening. De accountant zal toetsen of de jaarrekening getrouw is, en toetst daarbij dus ook of de rechtmatigheidsverantwoording een getrouwe weergave geeft. De controle van de jaarrekening door de accountant is gericht op het afgeven van een oordeel over: • de getrouwe weergave van de in de jaarrekening gepresenteerde baten en lasten en de activa en passiva; • de getrouwheid van de door het college afgegeven rechtmatigheidsverantwoording;

5

• •

• •

de inrichting van het financieel beheer en de financiële organisatie gericht op de vraag of deze een getrouwe en rechtmatige verantwoording mogelijk maken; het in overeenstemming zijn van de door het college opgestelde jaarrekening met de bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels bedoeld in artikel 186 Gemeentewet (Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten, BBV); de verenigbaarheid van het jaarverslag met de jaarrekening; de bijlage bij de jaarrekening met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen, bedoeld in art 58a BBV.

Bij de controle zijn de nadere regels die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur zijn gesteld op grond van artikel 213, lid 6 Gemeentewet, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, de Kadernota Rechtmatigheid, de Nadere voorschriften Controle- en overige standaarden (NV COS) en de stellige uitspraken van de commissie BBV, bepalend voor de uit te voeren werkzaamheden.

6

2

Reikwijdte rechtmatigheidscontrole Onder rechtmatigheid wordt begrepen de definitie volgens het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) dat ‘de in de rekening verantwoorde lasten, baten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen, dat wil zeggen ‘in overeenstemming zijn met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen, waaronder de gemeentelijke verordeningen’. De controle op rechtmatigheid is gericht op de naleving van externe en interne regelgeving, zoals die opgenomen zijn in het normenkader. Het normenkader kan jaarlijks geactualiseerd worden indien dit noodzakelijk is en wordt vastgesteld door de raad. De controle op rechtmatigheid is uitsluitend van toepassing voor zover deze directe financiële beheershandelingen betreffen of kunnen betreffen. De commissie BBV heeft een standaardtekst opgesteld voor de rechtmatigheidsverantwoording. De standaardtekst zal door gemeente opgenomen worden in de jaarrekening. Het kader van de (financiële) rechtmatigheidsverantwoording bestaat uit de volgende criteria: • begrotingscriterium • voorwaardencriterium • misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) Bovenstaande criteria komen expliciet tot uitdrukking in de rechtmatigheidsverantwoording. Rechtmatigheidscriteria die ook de getrouwheid raken zijn geen onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording.

Bijvoorbeeld: constatering van een verslaggevingsfout is geen onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording.

HET BEGROTINGSCRITERIUM Bij de rechtmatigheidscontrole is het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. In de toelichting op het BBV is begrotingsrechtmatigheid omschreven als: ‘Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van belang zijn.’ Onderdeel van de rechtmatigheidsonderbouwing is vaststellen of er sprake is van dit soort overschrijdingen en of ze passen binnen het gemeentelijk beleid en met reden zijn toegelicht in de jaarrekening. Als de overschrijdingen zijn toegelicht en de jaarrekening wordt vastgesteld door de raad, zijn deze overschrijdingen alsnog rechtmatig. Alleen een begrotingsoverschrijding die onrechtmatig is, wordt vermeld in de rechtmatigheidsverantwoording.

7

HET VOORWAARDENCRITERIUM Besteding en inning van gelden door een gemeente zijn aan bepaalde voorwaarden verbonden, waarop door het college wordt getoetst. Deze voorwaarden liggen vast in wetten en regels van hogere overheden en de (eigen) gemeentelijke verordeningen. Bij het voorwaardencriterium kijken we vooral of de financiële beheershandelingen binnen de gemeente voldoen aan de voorwaarden zoals die gesteld zijn in de wet- en regelgeving. In het Normenkader zijn de interne en externe regels opgenomen, die het college in zijn controle van het voorwaardencriterium moet betrekken. Het voorwaardencriterium veroorzaakt in belangrijke mate de inspanningen die nodig zijn voor de rechtmatigheidscontrole. Door het aanbrengen van beperkingen in de toepassing van genoemde aspecten kunnen de te verrichten interne controle-inspanningen beperkt worden en is de kans op een niet-goedkeurende controleverklaring verkleind. Ten aanzien van de gemeentelijke verordeningen worden uitsluitend financiële consequenties verbonden aan die bepalingen, die recht, hoogte en duur van financiële beheershandelingen betreffen. Oftewel voor de interne regelgeving vindt uitsluitend een toets plaats naar recht, hoogte en duur van financiële beheershandelingen.

Indien en voor zover bij de controle financiële onrechtmatige handelingen worden geconstateerd worden deze in de rapportage en oordeelsweging uitsluitend betrokken indien en voor zover het door de raad of hogere overheden vastgestelde regels en kaderstellende besluiten betreft. Met andere woorden: interne regels van college naar ambtelijke organisatie en andere dan kaderstellende collegebesluiten vallen hier buiten. Mocht tijdens de toetsing toch blijken dat het normenkader niet juist of compleet is en dit consequenties heeft gehad voor de controles, dan geeft het college in de paragraaf bedrijfsvoering in de jaarstukken aan welke regels het betreft. De accountant moet dit in zijn verslag bevestigen. Tenslotte is de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV van toepassing bij de controle. Deze commissie heeft de opdracht zwaarwegende adviezen uit te brengen. Afwijking daarvan is in beginsel niet mogelijk, tenzij er doorslaggevende argumenten zijn om af te wijken. Deze dienen dan door de gemeente en accountant te worden gedocumenteerd.

HET MISBRUIK EN ONEIGENLIJK GEBRUIK CRITERIUM Onder misbruik verstaan we: ‘Het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen’. En onder oneigenlijk gebruik : ‘Het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving, maar in strijd met het doel en de strekking daarvan’.

8

De gemeente dient effectieve maatregelen te nemen om misbruik en oneigenlijk gebruik (afgekort M&O) te voorkomen. De controle richt zich op: • toetsing in hoeverre in bestaande procedures deugdelijke maatregelen ter voorkoming van misbruiken oneigenlijk gebruik zijn genomen alsmede de werking van de getroffen maatregelen vaststellen; • actualiteit van het M&O-beleid.

9

3

Te hanteren goedkeuringstolerantie, verantwoordingsgrens en rapportagegrens De accountant accepteert in de controle bepaalde toleranties en richt de controle daarop in. De accountant controleert niet ieder document of iedere financiële handeling, maar richt de controle zodanig in dat voldoende zekerheid wordt verkregen over het getrouwe beeld van de jaarrekening. Het uitvoeren van werkzaamheden met inachtneming van toleranties impliceert dat de controle zodanig wordt uitgevoerd, dat voldoende zekerheid wordt verkregen over het getrouwe beeld van de jaarrekening inclusief de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording.

GOEDKEURINGSTOLERANTIE De definitie van de goedkeuringstolerantie is: ‘De goedkeuringstolerantie is het bedrag dat de som van fouten in de jaarrekening of onzekerheden in de controle aangeeft, die in een jaarrekening maximaal mogen voorkomen, zonder dat de bruikbaarheid van de jaarrekening voor de oordeelsvorming door de gebruikers kan worden beïnvloed’. De goedkeuringstolerantie is bepalend voor de oordeelsvorming en bepaald de strekking van de af te geven controleverklaring. In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) zijn minimumeisen voor de in de controle te hanteren goedkeuringstoleranties voorgeschreven. Gemeenteraden mogen de goedkeuringstoleranties scherper vaststellen. In praktijk wijken gemeenten nauwelijks af van deze toleranties. In onderstaand schema zijn de goedkeuringstoleranties opgenomen zoals door de gemeenteraad vastgesteld. Deze komen overeen met het wettelijk minimum en zijn overeenkomstig voorgaande jaren en advies accountant. Oordeel Goedkeurend Beperking Onthouding Afkeurend Goedkeuringstolerantie Fouten in de jaarrekening (% lasten)

≤1%

>1 %<3 %

-

≥3%

Onzekerheden in de controle (% lasten)

≤3%

>3 %<10 %

≥ 10 %

-

VERANTWOORDINGSGRENS Naast de goedkeuringstolerantie wordt de verantwoordingsgrens onderkend. Deze kan als volgt worden gedefinieerd: ‘De verantwoordingsgrens is een door de gemeenteraad vastgesteld bedrag, waarboven het college de afwijkingen (fouten en onduidelijkheden) moet opnemen in de rechtmatigheidsverantwoording. De verantwoordingsgrens valt binnen de bandbreedte van 0 % tot 3 % van de totale lasten van de gemeente, inclusief de dotaties aan de reserves’.

10

De gemeenteraad is vrij om binnen de eerdergenoemde bandbreedte de grens te bepalen. Hierbij is van belang om op te merken dat voor fouten en onduidelijkheden hetzelfde percentage geldt. Fouten en onduidelijkheden mogen daarbij niet bij elkaar opgeteld te worden. De gemeente kiest voor een verantwoordingsgrens van 1 % van de totale lasten inclusief dotaties aan de reserves. Hierbij vindt aansluiting plaats met de grens van 1 % voor de accountant ten behoeve van de afgifte van de goedkeurende controleverklaring (goedkeuringstolerantie).

RAPPORTAGEGRENS Het college is verplicht om onrechtmatigheden toe te lichten in de bedrijfvoeringsparagraaf indien de geconstateerde onrechtmatigheid de verantwoordingsgrens overschrijdt. Het college hecht waarde aan het gesprek over de bevindingen uit de rechtmatigheidscontroles. Daarom beperkt het college zich niet alleen tot het geven van een toelichting louter bij het overschrijden van de verantwoordingsgrens. Het college rapporteert derhalve alle bevindingen omtrent de financiële rechtmatigheid boven de rapportagegrens in de paragraaf bedrijfsvoering met een toelichting vanuit haar actieve informatieverstrekking richting raad. Deze rapportagegrens voor de accountant en college stellen we vast op € 100.000. Hiermee volgen we de ingezette lijn zoals deze voor de accountant gold tot en met 2021 om geconstateerde fouten en onzekerheden vanaf deze grens te benoemen in de rapporten van bevindingen. Met een voorbeeld geïllustreerd betekent dit: Totale lasten organisatie inclusief de dotaties aan de reserves:

Verantwoordingsgrens voor de verantwoording van 1 %:

Rapportagegrens waarboven onrechtmatigheden en fouten en onzekerheden worden toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering c.q. verslag van bevindingen:

€ 115 miljoen

€ 1.150.000

€ 100.000

Rapporteringstolerantie specifieke uitkeringen Single information Single audit (SiSa) Bij ‘Single information’ hoeft de gemeente niet meer voor alle specifieke uitkeringen een afzonderlijke verantwoording voor het Rijk op te stellen, maar gebruikt ze de eigen jaarrekening. In een bijlage bij de jaarrekening neemt de gemeente de benodigde verantwoordingsinformatie op over specifieke uitkeringen. Met ‘Single audit’ wordt bedoeld dat voor de controle de accountant gebruikt maakt van de reguliere controle van de jaarrekening die de accountant uitvoert. Het streven van het Rijk is om het principe van SiSa in te voeren voor alle specifieke uitkeringen. Ook wij ontvangen specifieke uitkeringen waarop ‘Single information en Single audit’ van toepassing zijn.

11

Voor de specifieke uitkeringen gelden volgens artikel 5, lid 4, van het Bado onderstaande rapporteringtoleranties van de accountant. Rapporteringstoleranties specifieke uitkeringen (SiSa) Lasten specifieke uitkering in verantwoordingsjaar

Rapporteringtolerantie

≤ € 125.000

≤ € 12.500

> € 125.000 en ≤ € 1 miljoen

10 % van de specifieke uitkering

> € 1 miljoen

€ 125.000

Rapporteringtolerantie Wet normering bezoldiging top-functionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) Voor de in de jaarrekening verantwoorde bedragen conform de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) geldt een goedkeuringstolerantie van 0 %, aangezien in het controleprotocol van de WNT is bepaald dat alle geconstateerde fouten gecorrigeerd worden. Voor de in de jaarrekening verantwoorde bedragen met betrekking tot de WNT gelden de volgende rapporteringtoleranties. Omvang

Fouten van bevindingen

Melden aan minister

Fouten in de jaarrekening

> 0,1 % van het op de instelling per persoon per functie van toepassing zijnde fulltime WNT- jaarmaximum

> 0,5 % van het op de instelling per persoon per functie van toepassing zijnde fulltime WNT-jaarmaximum

Onzekerheden in de controle

>3 % van het op de instelling per niet van toepassing persoon per functie van toepassing zijnde fulltime WNT- jaarmaximum

12

4

Rapportering COLLEGE: RECHTMATIGHEID: Vanaf 2022 rapporteert het college over de uitgevoerde rechtmatigheidscontroles. We doen minimaal een keer totaalrapportage in de jaarrekening en de paragraaf bedrijfsvoering van het jaarverslag. We streven er naar ook een tussentijdse rapportage te doen over het eerste halfjaar. Bevindingen zullen worden gespecificeerd naar proces, aard van de fout of onduidelijkheid en bedrag.

ACCOUNTANT: INTERIM-CONTROLE In de tweede helft van het jaar voert de accountant de interim-controle uit. Over de uitkomsten van deze controle brengt de accountant na afronden van de interim-controle een conceptverslag (managementletter) uit aan het college. Een afschrift van de managementletter wordt verzonden aan de Auditcommissie. Bestuurlijk relevante uitkomsten van de interim-controle worden aan de raad gerapporteerd via het verslag van bevindingen.

ACCOUNTANT: VERSLAG VAN BEVINDINGEN Overeenkomstig de Gemeentewet brengt de accountant omtrent de controle van de jaarrekening een verslag van bevindingen uit aan de raad, de Auditcommissie en in afschrift aan het college van burgemeester en wethouders. In het verslag van bevindingen wordt gerapporteerd over de opzet en de uitvoering van het financiële beheer en of de beheersorganisatie een getrouw en rechtmatig financieel beheer en een rechtmatige verantwoording daarover waarborgen. Fouten of onzekerheden, die de rapporteringstolerantie als bedoeld in hoofdstuk 3 van dit controleprotocol overschrijden, geeft de accountant weer in een apart overzicht bij het rapport van bevindingen. De accountant rapporteert ook over eventuele bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en de continuïteit van de door de gemeente gehanteerde geautomatiseerde informatieverzorging.

CONTROLEVERKLARING In de Controleverklaring wordt op een gestandaardiseerde wijze, zoals wettelijk voorgeschreven, de uitkomst van de accountantscontrole weergegeven. De controleverklaring ziet toe op de getrouwheid van de jaarrekening inclusief de rechtmatigheidsverantwoording van het college. Deze controleverklaring is bestemd voor de raad, zodat deze de door college van burgemeester en wethouders opgestelde jaarrekening kan vaststellen.

13

Bijlage: Normenkader 2022–2024 RELEVANTE, (MATERIËLE) WET- EN REGELGEVING VOOR DE RECHTMATIGHEIDSCONTROLE GEMEENTE SCHOUWEN-DUIVELAND Taak-veld

Taakveldnaam

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern (Raad)

0.1

Bestuur

Algemeen

Algemene wet bestuursrecht

0.1

Bestuur

Algemeen

Besluit proceskosten bestuursrecht

0.1

Bestuur

Algemeen

Burgerlijk Wetboek

0.1

Bestuur

Algemeen

Ministeriële regeling verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa)

0.1

Bestuur

Algemeen

Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob)

0.1

Bestuur

Algemeen

Wet gemeenschappelijke regelingen

0.1

Bestuur

Algemeen

Wet Markt en overheid

0.1

Bestuur

Algemene middelen en financiën Besluit accountantscontrole decentrale overheden Bado)

0.1

Bestuur

Algemene middelen en financiën Besluit Begroting en Verantwoording provin- Verordening onderzoek doelmatigheid cies en gemeenten (BBV; artikel 198Gw) en doeltreffendheid

0.1

Bestuur

Algemene middelen en financiën Europese staatssteunregels

0.1

Bestuur

Algemene middelen en financiën Financiële verhoudingswet

0.1

Bestuur

Algemene middelen en financiën Gemeentewet

Controleverordening

0.1

Bestuur

Algemene middelen en financiën Gemeentewet

Financiële verordening

0.1

Bestuur

Algemene middelen en financiën Gemeentewet

Nota reserves en voorzieningen

Beleid gemeentelijke borgstelling

14

Taak-veld

Taakveldnaam

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

0.1

Bestuur

Algemene middelen en financiën Gemeentewet

0.1

Bestuur

Algemene middelen en financiën Wet op de omzetbelasting

0.1

Bestuur

Algemene middelen en financiën Wet op het BTW Compensatiefonds

0.1

Bestuur

Arbeid en organisatie

Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers

0.1

Bestuur

Arbeid en organisatie

Ambtenarenwet

0.1

Bestuur

Arbeid en organisatie

Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling en de daarbij behorende uitwerkingsovereenkomst (CAR/UWO)

0.1

Bestuur

Arbeid en organisatie

Fiscale wetgeving

0.1

Bestuur

Arbeid en organisatie

Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers

0.1

Bestuur

Arbeid en organisatie

Sociale verzekeringswetten

0.1

Bestuur

Arbeid en organisatie

Wet normalisering rechtspositie ambtenaren

0.1

Bestuur

Arbeid en organisatie

Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector

0.1

Bestuur

Inkopen en contractbeheer

Aanbestedingswet 2012

0.1

Bestuur

Inkopen en contractbeheer

EU-aanbestedingsregels en -richtlijnen

0.1

Bestuur

Treasurybeheer

Regeling schatkistbankieren decentrale overheden

0.1

Bestuur

Treasurybeheer

Regeling uitzettingen en derivaten de-centrale overheden

0.1

Bestuur

Treasurybeheer

Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden

Regelgeving intern (Raad) Nota waarderings- en afschrijvingsbeleid

Verordening rechtspositie raads- en commissieleden

Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen

15

Taak-veld

Taakveldnaam

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern (Raad)

0.1

Bestuur

Treasurybeheer

Wet financiering decentrale overheden (Fido)

Nota rentebeleid

0.1

Bestuur

Treasurybeheer

Wet houdbare overheidsfinanciën (Hof )

Treasurystatuut

0.1

Bestuur

Treasurybeheer

Wet schatkistbankieren

0.2

Burgerzaken

Afgifte documenten

Besluit basisregistratie personen (BRP)

Verordening op de heffing en de invordering van leges

0.2

Burgerzaken

Afgifte documenten

Besluit paspoortgelden

Verordening op de heffing en de invordering van leges

0.2

Burgerzaken

Afgifte documenten

Legesbesluit akten burgerlijke stand

Verordening op de heffing en de invordering van leges

0.2

Burgerzaken

Afgifte documenten

Paspoortwet

Verordening op de heffing en de invordering van leges

0.2

Burgerzaken

Burgerlijke stand en

Burgerlijk Wetboek

Verordening op de heffing en de invordering van leges

0.2

Burgerzaken

Heffing en inning belastingen

Algemene wet inzake rijksbelastingen

Diverse belastingverordeningen

0.2

Burgerzaken

Heffing en inning belastingen

Invorderingswet

Diverse belastingverordeningen

0.2

Burgerzaken

Vreemdelingenzaken

Besluit optie- en naturalisatielgelden

0.2

Burgerzaken

Vreemdelingenzaken

Regeling Opvang Asielzoekers

0.2

Burgerzaken

Vreemdelingenzaken

Vreemdelingenwet

0.61

Onroerende zaakbelastingen Onroerende zaakbelastingen

Wet waardering onroerende zaken

Verordening op de heffing en invordering van Onroerende zaakbelastingen

0.63

Parkeerbelasting

Parkeerbelasting

Gemeentewet

Verordening op de heffing en de invordering van parkeerbelastingen

0.64

Belastingen overig

Forensenbelasting

Gemeentewet

Verordening op de heffing en de invordering van een forensenbelasting

0.64

Belastingen overig

Hondenbelasting

Gemeentewet

Verordening op de heffing en de invordering van hondenbelasting

16

Taak-veld

Taakveldnaam

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern (Raad)

0.64

Belastingen overig

Precariobelasting

Wet tot afschaffing van precario belasting op nutswerken (overgangsregeling)

Verordening op de heffing en invordering van de precario belasting

0.64

Belastingen overig

Toeristenbelasting

Gemeentewet

Verordening op de heffing en invordering van toeristenbelasting

0.64

Belastingen overig

Watertoeristenbelasting

Gemeentewet

Verordening op de heffing en invordering van watertoeristenbelasting

0.9

Vennootschaps-belasting

Algemene middelen en financiën Wet op de vennootschapsbelasting

1.2

Openbare orde en veiligheid Vergunningen en ontheffingen

Drank- en Horecawet

Algemene plaatselijke verordening

1.2

Openbare orde en veiligheid Vergunningen en ontheffingen

Gemeentewet

Verordening op de heffing en de invordering van leges

1.2

Openbare orde en veiligheid Vergunningen en ontheffingen evenementen

Verordening op de heffing en de invordering van leges

1.2

Openbare orde en veiligheid Vergunningen en ontheffingen algemeen

Verordening op de heffing en de invordering van leges

1.2

Openbare orde en veiligheid Vergunningen en ontheffingen terrassen

Verordening op de heffing en invordering van de precario belasting

1.2

Openbare orde en veiligheid Winkeltijden

Winkeltijdenwet

Verordening Winkeltijden

1.2

Openbare orde en veiligheid

Besluit risico’s zware ongevallen 2015

Verordening op de heffing en de invordering van leges

2.1

Verkeer en vervoer

Gehandicaptenparkeerkaart

Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer

Verordening op de heffing en de invordering van leges

2.1

Verkeer en vervoer

Onderhoud wegen

Wet herverdeling wegen

2.1

Verkeer en vervoer

Parkeren en gebruik water

Gemeentewet

Legesverordening Grevelingen

2.1

Verkeer en vervoer

Vergunningen en ontheffingen

Wegenverkeerswet

Verordening op de heffing en de invordering van leges

2.1

Verkeer en vervoer

Verkeersboetes

Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (Wahv;Wet Mulder)

17

Taak-veld

Taakveldnaam

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern (Raad)

2.1

Verkeer en vervoer

Wegslepen voertuigen

Besluit wegslepen voertuigen

Wegsleepverordening

2.3

Recreatieve en economische Scheepvaartrechten havens

Gemeentewet

Verordening op de heffing en de invordering van scheepvaartrechten

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Bedrijfsinvesteringszones

Wet op de bedrijveninvesteringszones (BIZ)

Verordening Bedrijfsinvesteringszone Bedrijvenpark Zuid Zierikzee

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Bedrijfsinvesteringszones

Wet op de bedrijveninvesteringszones (BIZ)

Verordening Bedrijfsinvesteringszone Binnenstad Zierikzee

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Bedrijfsinvesteringszones

Wet op de bedrijveninvesteringszones (BIZ)

Verordening Bedrijfsinvesteringszone Groot Renesse

3.4

Economische promotie

Marktgelden

Marktverordening

Verordening marktgelden

4.2

Onderwijshuisvesting

huisvesting

Wet op het primair en voortgezet onderwijs Verordening voorzieningen huisvesting en de expertisecentra onderwijs

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Gelijkstelling

Wet op het primair onderwijs

Verordening materiële en financiële gelijkstelling onderwijs

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Kinderopvang

Wet kinderopvang en kwaliteitseisen

Verordening Wet Kinderopvang

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Leerlingenvervoer

Wet op het primair en voortgezet onderwijs Verordening leerlingenvervoer en de expertisecentra

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Onderwijsachterstanden

Besluit specifieke uitkeringen gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Volwasseneneducatie

Wet educatie- en beroepsonderwijs

5.1

Sportbeleid en activering

Sport

nvt

Algemene subsidieverordening

5.4

Musea

Musea

Gemeentewet

Algemene subsidieverordening

5.4

Musea

Musea

Gemeentewet

Kadernota Museumbeleid 2016-2019

5.5

Cultureel erfgoed

Archeologie

Monumentenwet

Deelverordening subsidies subsidie excessieve opgravingskosten

Algemene subsidieverordening

18

Taak-veld

Taakveldnaam

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern (Raad)

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Integratie

Wet inburgering

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Welzijn

Wet maatschappelijke ondersteuning

Algemene subsidieverordening

6.3

Inkomensregelingen

Minimabeleid

Gemeentewet

Voorziening Potje Gelijke Kansen 2019

6.3

Inkomensregelingen

Schuldhulpverlening

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

Beleidsplan schuldhulpverlening 2017-2021

6.3

Inkomensregelingen

Sociale inkomensvoorzieningen

Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen

Verordening individuele inkomenstoeslag

6.3

Inkomensregelingen

Sociale inkomensvoorzieningen

Besluit Participatiewet

Verordening Declaratiefonds

6.3

Inkomensregelingen

Sociale inkomensvoorzieningen

Participatiewet, IOAW en IOAZ

Re-integratieverordening

6.3

Inkomensregelingen

Sociale inkomensvoorzieningen

Participatiewet

Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive

6.3

Inkomensregelingen

Sociale inkomensvoorzieningen

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (TOZO)

Verordening toeslagen en verlagingen Wet werk en bijstand

6.3

Inkomensregelingen

Sociale inkomensvoorzieningen

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten

6.3

Inkomensregelingen

Sociale inkomensvoorzieningen

Wet bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten

6.3

Inkomensregelingen

Sociale inkomensvoorzieningen

Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen

6.3

Inkomensregelingen

Sociale inkomensvoorzieningen

Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers

6.3

Inkomensregelingen

Sociale inkomensvoorzieningen

Wet Participatiebudget

Verordening individuele studietoeslag

Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand

19

Taak-veld

Taakveldnaam

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern (Raad)

6.4

Beleidende participatie

Werkgelegenheid

Wet Sociale Werkvoorziening

6.5

Arbeidsparticipatie

Arbeidsparticipatie

Wet Allocatie Arbeidskrachten door intermediairs

6.71

Maatwerkdienst-verlening 18+

maatschappelijke ondersteuning Uitvoeringsbesluit Wmo

Verordening maatschappelijke ondersteuning

6.72

Maatwerkverlening 18-

Jeugdzorg

Jeugdwet

Verordening jeugdhulp

7.1

Volksgezondheid

Geestelijke gezondheid

Wet verplichte ggz

7.1

Volksgezondheid

Ongediertebestrijding

Gemeentewet

7.1

Volksgezondheid

Publieke gezondheid

Wet publieke gezondheid

7.2

Riolering

Rioolbeheer

Gemeentewet

Verordening op de heffing en de invordering van eenmalig rioolaansluitrecht

7.2

Riolering

Rioolbeheer

Gemeentewet

Verordening op de heffing en invordering van de rioolheffing

7.3

Afval

Afvalstoffenbeheer

Wet milieubeheer

Verordening op de heffing en invordering van afvalstoffenheffing en reinigigingsrechten

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

Grafrechten

Wet op de lijkbezorging

Verordening op de heffing en de invordering van lijkbezorgingsrechten

8.2

Grondexploitatie

Grondexploitatie

Wet ruimtelijke ordening

Nota grondbeleid

8.2

Grondexploitatie

Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV; artikel 198Gw)

8.2

Grondexploitatie

Wet ruimtelijke ordening

Grondprijsbrief

8.2

Grondexploitatie

Wet ruimtelijke ordening

Nota kostenverhaal

8.3

Wonen en bouwen

Duurzaam bouwen

Gemeentewet

Verordening stimuleringsregelingduurzaamheid bedrijven en verenigingen

8.3

Wonen en bouwen

Eigen woningbezit

Gemeentewet

Verordening Blijverslening

8.3

Wonen en bouwen

Eigen woningbezit

Gemeentewet

Verordening starterslening 20

Taak-veld

Taakveldnaam

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

8.3

Wonen en bouwen

Omgevingsvergunningen

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht

8.3

Wonen en bouwen

Omgevingsvergunningen

Woningwet

Verordening op de heffing en de invordering van leges

8.3

Wonen en bouwen

Woningverbetering

Gemeentewet

Verordening stimuleringsregeling duurzame particuliere woningverbetering

8.3

Wonen en bouwen

Huisvestingswet

Verordening op de heffing en de invordering van leges

De externe accountant constateerde bij de controle van de jaarrekening 2019 dat bij het proces rondom subsidieverlening de regels zoals opgenomen in de subsidieverordening niet geheel nageleefd worden. Zo is vastgesteld dat de volgende punten opgenomen zijn in de algemene subsidieverordening maar niet opgeleverd zijn door de subsidieontvanger: • Bij de subsidieaanvraag is geen begroting aangeleverd voor de vier jaar volgende op het boekjaar • Bij de subsidieaanvraag is geen vermogensplan aangeleverd • Bij de subsidieverantwoording is geen controleverklaring aanwezig welke ingaat op de rechtmatige besteding van de subsidie.

Regelgeving intern (Raad)

een begroting aanleverd langer voor het de drie jaren volgend op het subsidiejaar en een vermogensplan als bedoeld in artikel 3.1 onder 5 Tot en met 2022 daarom buiten het normenkader te houden: dat een aanvrager een begroting aanleverd langer voor het de drie jaren volgend op het subsidiejaar en een vermogensplan als bedoeld in artikel 3.1 onder 6 Tot en met 2022 wordt daarom buiten het normenkader te houden: dat een aanvrager bij de verantwoording een controleverklaring overhandigd als bedoeld artikel 3.4 onder 4.

‘1 + 2. Bij de herziening van het subsidiebeleid zijn we van plan de artikelen over een begroting voor vier jaar en een vermogensplan te schrappen en niet meer op te nemen in de nieuwe subsidieverordening. In de praktijk blijkt dat de meeste organisaties de begroting voor het eerste jaar kopiëren naar de drie jaar daaropvolgend en hetzelfde doen voor het vermogensplan. Het artikel heeft dus weinig tot geen toegevoegde waarde. 3. In afwachting van de herziening subsidiebeleid heeft het college besloten coulant om te gaan met de in de ASV 2013 benoemde accountantsverklaring over rechtmatigheid. Tot en met 2022 daarom buiten het normenkader te houden: dat een aanvrager

21

HOOFDSTUK 3 BUDGETSUBSIDIE Artikel 3.1 De aanvraag 1. Een aanvraag voor een budgetsubsidie tot € 25.000 wordt jaarlijks voor 1 oktober voorafgaand aan deperiode van vier jaar als bedoeld in artikel 3.2 lid 3 waarop de subsidieaanvraag betrekking heeft, ingediend bij het college met behulp van een door het college vastgesteld formulier. 2. Een aanvraag voor een budgetsubsidie boven € 25.000 wordt voor 1 oktober voorafgaand aan het jaar waarop de subsidieaanvraag betrekking heeft, ingediend bij het college met behulp van een door het college vastgesteld formulier. 3. De aanvrager kan het college verzoeken om uitstel van de in het eerste en tweede lid genoemde termijn. 4. Het in het vorige lid bedoelde verzoek moet minimaal vier weken voor het verstrijken van de in het eersteen tweede lid genoemde termijn schriftelijk en voorzien van een motivering bij het college worden ingediend. 5. Bij de aanvraag wordt door de aanvrager ingediend: a. het aanvraagformulier; b. een activiteitenplan voor het boekjaar waarop de aanvraag betrekking heeft en waarin de aard en omvang van de activiteiten, de te leveren prestaties, de doelgroepen, de beoogde doelstelling(en) en het gevraagde subsidiebedrag zijn vermeld; c. een motivering waarom de uit te voeren activiteiten niet kostendekkend zijn of kunnen zijn, en waarom gemeentelijke subsidiëring gewenst is; d.

een begroting van baten en lasten voor het boekjaar waarop de aanvraag betrekking heeft en de vier jaar volgend op dit boekjaar; e. een balans van het boekjaar voorafgaand aan het jaar waarop de aanvraag betrekking heeft en waaruit het eigen vermogen van de organisatie blijkt; f. een vermogensplan; g. een opgave van bij derden aangevraagde subsidie voor dezelfde activiteiten, met daarbij de stand van zaken met betrekking tot de beoordeling van die aanvra(a)g(en). 6. Het college kan eisen formuleren waaraan het activiteitenplan moet voldoen.

Artikel 3.4 De rapportage en verantwoording 1. Over de besteding van een budgetsubsidie tot € 25.000 hoeft door de subsidieontvanger geen rapportage en verantwoording te worden afgelegd behoudens het bepaalde in de nadere regels “Steekproefsgewijze controle subsidies gemeente Schouwen-Duiveland”. 2. Over de besteding van een budgetsubsidie boven € 25.000 legt de subsidieontvanger jaarlijks voor 1 meivolgend op het jaar waarop de subsidieverlening betrekking heeft rapportage en verantwoording af op basis van een inhoudelijk verslag in de vorm van een jaarverslag en een financieel verslag in de vorm van een jaarrekening. 3. Bij subsidies vanaf € 25.000 voegt de subsidieontvanger aan de in het tweede lid bedoelde rapportage enverantwoording een verklaring van een accountant toe over de getrouwheid van de jaarrekening voor zover de subsidie de grens van € 250.000 niet overschrijdt. 4. Bij subsidies vanaf € 250.000 voegt de subsidieontvanger aan de in het tweede lid bedoelde rapportage en verantwoording een verklaring van een accountant toe over de getrouwheid van de jaarrekening en derechtmatige besteding van de verleende subsidie. 5. Als een subsidieontvanger verplicht is tot het indienen van een rapportage en verantwoording, dan dienthij daarbij tevens een verzoek in bij het college tot vaststellen van de subsidie.

22

Laan van St. Hilaire 2 4301 SH Zierikzee Postadres: Postbus 5555 4300 JA Zierikzee T (0111) 452 000 gemeente@schouwen-duiveland.nl www.schouwen-duiveland.nl