RVS Beleidsvisie zorglandschap

Raadsvoorstel Portefeuillehouder Afdeling Ambtelijk opdrachtgever Behandelaar Datum Nummer Onderwerp

A.M.J. van Burg P. Schot Werken, Wonen en Leven (WWL) Afdelingshoofd WWL Liesbeth Boerwinkel 26 januari 2021 354916 beleidsvisie zorglandschap

Voorstel 1. De beleidsvisie zorglandschap en de beslisboom vast te stellen. 2. Te kiezen voor het scenario waarbij de verpleeghuiscapaciteit wordt bevroren, waardoor er een opgave voor wonen met zorg voor 145 wooneenheden ligt, welke binnen de opgave voor reguliere behoefte van de Woonvisie moet worden gerealiseerd. Inleiding In 2019 hebben diverse zorgaanbieders de gemeente benaderd voor medewerking aan een nieuw zorginitiatief of uitbreiding van hun bestaande zorgaanbod. In tweederde van de initiatieven ging het om ondernemers van buiten de regio, die aangaven ook cliënten mee te willen nemen die niet van SchouwenDuiveland afkomstig zijn. Zorgaanbieders in de Randstad en Brabant hebben te maken met hoge huizenprijzen en een toenemend terughoudend beleid van gemeenten om nieuwe zorginitiatieven mogelijk te maken. Nieuwe woon- en zorgvormen voor kwetsbare ouderen of mensen met een verstandelijke beperking of aandoening zijn financieel eenvoudig rendabel te maken met overheidsgelden. Het verdienmodel bestaat dan uit financiering op grond van de Wmo, de Wlz, de Jeugdwet of een combinatie daarvan. Vooral financiering op grond van een persoonsgebonden budget (pgb) die een cliënt aanvraagt op grond van de Wmo of Jeugdwet is een relatief eenvoudige wijze voor een zorgaanbieder om de dekking rond te krijgen.

Daarnaast vormen de rust en ruimte op Schouwen-Duiveland en de vrijkomende grote woningen of boerderijen een zekere aantrekkingskracht voor zorgaanbieders van buiten de regio. Deze ontwikkelingen kunnen direct of indirect leiden tot: - een ongewenst beslag op de schaarse financiële middelen van de gemeente; - ongewenste invulling van en spreiding van (zorg)voorzieningen; - ongewenst beslag op de draagkracht van de sociale omgeving. De laatste jaren moesten we concluderen dat de gemeente onvoldoende kaders heeft om de regie over zorgaanbod af te voeren zodat de vraag van onze inwoners centraal staat. Indien we op bovenstaande ontwikkelingen willen sturen en risico’s willen voorkomen hebben we instrumenten nodig om adequaat en transparant te kunnen reageren op ongewenste ontwikkelingen. Dit bespaart kosten en zorg er bovendien voor dat het huidige zorgaanbod niet ondermijnd wordt door nieuwe initiatieven die niet aansluiten op de huidige en komende vraag van onze inwoners. On hold besluit en bestuursopdracht Omdat in 2019 een toenemend aantal zorgaanbieders aangaf zich met een nieuw zorgaanbod op Schouwen-Duiveland te willen vestigen heeft het college op 16 oktober 2019 besloten om de medewerking aan nieuwe zorginitiatieven of uitbreiding van bestaand zorgaanbod 'on hold' te zetten.

De 'on holdperiode' heeft de gemeente de gelegenheid gegeven om een beleidsvisie zorglandschap en een afwegingskader te ontwikkelen. Hiermee krijgt de gemeente de regie over het zorgaanbod: om gewenst aanbod te stimuleren en zo nodig ongewenst aanbod te weren. De 'on hold situatie' wordt opgeheven nadat de raad deze beleidsvisie zorglandschap en bijbehorend afwegingskader heeft vastgesteld. Op 14 januari 2020 heeft het college een bestuursopdracht vastgesteld om een beleidsvisie zorglandschap en afwegingskader te ontwikkelen.

De beleidsvisie en beslisboom zorglandschap zijn bijgevoegd. Uit de beleidsvisie blijkt dat de vraag van nagenoeg alle specifieke zorgdoelgroepen stabiel is en dat het aanbod hierop aansluit. Alleen voor kwetsbare ouderen met somatische of psychische problemen ligt er een kwantitatieve opgave van 145 wooneenheden voor ouderen die in 2030 verpleeghuiscapaciteit nodig hebben. Dit kan worden als volgt worden opgevangen: opgevangen: a. door een extra verpleeghuis of b. door de verpleeghuiscapaciteit te bevriezen en de opgave van 145 wooneenheden voor kwetsbare ouderen te realiseren in geclusterde woon(zorg)vormen. Hiervoor gaan we uit van de kansen in de bestaande woningvoorraad volgens de Woonvisie. Het levensloopbestendig maken van woningen of het omvormen van bestaande woningen naar een geclusterde woonvorm vormt daarbij het uitgangspunt. Gelet op het beleid van zo lang mogelijk zelfstandig wonen - en ook gelet op de behoefte onder ouderen zelf- wordt het tweede scenario (b.) voorgesteld (zie ook bij kanttekeningen). Zoals gezegd ligt er voor de overige zorgdoelgroepen geen kwantitatieve opgave. Wel worden enkele kwalitatieve beleidsaccenten gelegd om te zorgen dat het aanbod in alle opzichten kwalitatief aansluit op de vraag. Bijvoorbeeld dagbesteding, logeeropvang en wonen met zorg voor een aantal uiterst kwetsbare groepen.

Het is niet de bedoeling dat hier zomaar extra aanbod voor wordt gerealiseerd, maar dat eerst wordt nagegaan of er - inmiddels- behoefte is aan het betreffende aanbod op grond van het niet kunnen verzilveren van indicaties, of bestaande zorgaanbieders het gewenste aanbod kunnen realiseren, of het aanbod regionaal kan worden gerealiseerd en welke kosten voor de gemeente verwacht worden als het aanbod in onze gemeente zou worden gerealiseerd. Adviezen Adviesraad Sociaal Domein (ASD) De ASD heeft tweemaal advies uitgebracht: a. een informeel advies op de uitkomsten op de eerste fase van het onderzoek heeft de Adviesraad Sociaal Domein aangedrongen op een indeling waarbij inwoners met niet aangeboren hersenletsel onder de categorie inwoners met lichamelijke en zintuiglijke problemen zouden worden geschaard en niet onder inwoners met autisme. Deze suggestie hebben we gevolgd en de indeling aangepast b. in een formeel advies van de ASD van 3 november brengt de de ASD verschillende punten aan de orde, zoals de indeling in zorgdoelgroepen en het aanbod voor jeugd.

Voor de indeling van de zorgdoelgroep kwetsbare ouderen hebben we op verzoek van de ASD nader onderscheid gemaakt tussen ouderen met somatische problematiek en ouderen met dementie (zie 'Advies ASD aan college met betrekking tot de beleidsvisie 3 november 2020' en 'brief college aan de ASD beleidsvisie zorglandschap 27 februari 2021'). Beoogd resultaat •

Een beleidsvisie zorglandschap en bijbehorende beslisboom, waarmee de gemeente gewenste ontwikkelingen in het zorgaanbod kan stimuleren en ongewenst zorgaanbod kan weren. Het gaat om zorgaanbod dat een beslag legt op de fysieke ruimte en/of financiële middelen en geen ongewenst beslag legt op de draagkracht van inwoners.

•

Een publieksversie van de beslisboom voor huidige zorgaanbieders en initiatiefnemers van nieuw zorgaanbod (zie verder onder communicatie).

Argumenten De beleidsvisie zorglandschap en bijbehorende beslisboom dienen als instrument om gewenst zorgaanbod te stimuleren en ongewenst zorgaanbod de weren. Kanttekeningen Met de keuze van het scenario om de verpleeghuiscapaciteit te bevriezen en de opgave op te vangen via verpleeghuiszorg die in de thuissituatie wordt geleverd, kan het beroep op woningaanpassingen toenemen. De opgave dient gerealiseerd te worden binnen de kaders van de Woonvisie. Om de opgave te realiseren wordt aansluiting gezocht bij de Woonvisie en eventuele nadere besluitvorming hierover. De beslisboom is getest aan de hand van actuele ontwikkelingen in het zorgaanbod. Het kan zijn dat in de praktijk zich nieuwe onvoorziene ontwikkelingen voordoen waarmee met de beslisboom niet is voorzien. Daarom wordt de mogelijkheid open gehouden de beslisboom in 2021 aan te passen, waarbij vanzelfsprekend de basis ongewijzigd blijft.

Financiën Voor toekomstige aanpassing van de beslisboom en het ontwikkelen van een publieksversie (zie communicatie) is een bedrag van €3500 nodig. Communicatie Met zorgaanbieders wordt op de volgende wijze gecommuniceerd over: beleidsvisie zorglandschap en beslisboom a. bestaande zorgaanbieders b. initiatiefnemers van nieuw zorgaanbod. Hiervoor wordt een publieksversie van de beslisboom ontwikkeld om zorgaanbieders en andere initiatiefnemers mee te nemen in welke afwegingen de gemeente maakt bij het beoordelen van hun plannen op het gebied van wonen met zorg of verblijf en om te bevorderen dat zorgaanbieders en nieuwe initiatiefnemers precies weten welke informatie de gemeente van de initiatiefnemers verwacht te ontvangen op het moment dat zijn een plan indienen (zie ook onder financiën) knelpunten, leemtes en overlappingen van het zorgaanbod, waaronder eventuele wachtlijsten en crisisopvang: periodiek overleg met bestaande zorgaanbieders Uitvoering WWL in samenwerking met RenM Bijlagen • • • • • • • •

beleidsvisie zorglandschap bijlage 1. kwantificering van de opgave bijlage 2. definities intramurale en extramurale woonvormen bijlage 3. factsheet Ouderen HHM bijlage 4. kaarten aanbod woon-zorg c.q. dag en verblijfsvoorzieningen beslisboom zorglandschap Advies ASD aan college m.b.t. beleidsvisie zorglandschap dd. 3 november 2020 brief college aan ASD beleidsvisie zorglandschap 27 januari 2021

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester