RVS Actualisatie Verordening Starterslening

Raadsvoorstel Urgentie

Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Naar aanleiding van de motie ‘verdringing op de woningmarkt’ zijn door bureau KAW verschillende beleidsinstrumenten onderzocht om de druk en verdringing op de woningmarkt te beperken. Eén van de aanbevelingen is om de starterslening die beschikbaar wordt gemaakt voor starters om een woning te kunnen kopen te actualiseren. Actualisatie Verordening Starterslening 552682 26 april 2022 Externe communicatie Ruimte en Milieu (RenM) D.P.W. Joppe Afdelingshoofd RenM

Voorstel 1. De “Verordening Starterslening gemeente Schouwen-Duiveland 2022” vast te stellen onder gelijktijdige intrekking van de "Verordening Starterslening gemeente Schouwen-Duiveland 2017".

Inleiding De druk op de woningmarkt is hoog. Naar aanleiding van de motie ‘verdringing op de woningmarkt’ zijn door bureau KAW verschillende beleidsinstrumenten onderzocht om de druk en verdringing op de woningmarkt te beperken. Eén van de aanbevelingen is om de starterslening die beschikbaar wordt gemaakt voor starters om een woning te kunnen kopen te actualiseren. Met startersleningen ondersteunen we startende huishoudens op de koopmarkt en stimuleren we de doorstroming op de lokale woningmarkt. Uw raad heeft middels het amendement 'Betaalbare woningen voor onze eigen inwoners' gevraagd de starterslening mogelijk te maken tot een koopsom van maximaal € 225.000. De huidige Verordening Starterslening dateert uit 2017 en op dit moment is het mogelijk om een starterslening aan te vragen voor woningen met een maximale koopsom tot € 180.000. Sinds 2018 is het aantal verleende startersleningen afgenomen. Dit kan verklaard worden door de stijging van de woningprijzen en het beperkte aanbod van koopwoningen met een koopsom tot € 180.000, waardoor veel starters niet gebruik kunnen maken van de starterslening. Door het actualiseren van de Verordening Starterslening wordt ingespeeld op de ontwikkelingen op de woningmarkt. Dit resulteert in een aanpassing van het toepassingsbereik en in het bijzonder het prijssegment.

Beoogd resultaat De Verordening Starterslening te actualiseren, door het toepassingsbereik en het prijssegment te vergroten. Hierdoor wordt de maximale koopsom van woningen waarvoor een Starterslening kan worden aangevraagd verhoogd, waardoor het aanbod van woningen waarvoor een Starterslening kan worden aangevraagd ook wordt vergroot, zodat meer starters gebruik kunnen maken van een Starterslening. Argumenten 1.1 Voorgesteld wordt om de bindingseis los te laten en alle starters met een maximum leeftijd van 35 jaar in aanmerking te laten komen voor een Starterslening. In de huidige Verordening Starterslening 2017 is bepaald dat starters uit Schouwen-Duiveland in aanmerking kwamen voor een Starterslening en dat tot een maximum van 50% van het jaarlijkse budget voor Startersleningen ook leningen worden toegekend aan niet in de gemeente Schouwen-Duiveland woonachtige personen. Voorheen stelde uw raad jaarlijks de maximale hoogte van dit budget vast, maar dat wordt nu niet meer gedaan. Voorgesteld wordt om deze bindingseis los te laten en alle starters in aanmerking te laten komen voor een starterslening. Dit geeft jongeren komend van buiten de gemeente meer kans om een woning in SchouwenDuiveland te kopen. Dit stimuleert de aanwas van jongeren. Gezien de huidige demografische ontwikkelingen – vergrijzing en ontgroening – is dit wenselijk.

De omliggende gemeenten (Veere, NoordBeveland, Tholen) stellen deze bindingseis inmiddels ook niet meer.

Pagina 1 van 3

Wel wordt voorgesteld om een leeftijdgrens te koppelen aan de definitie van een ‘starter’ (max. 35 jaar). Op deze manier wordt geborgd dat alleen de ‘jonge’ starters in aanmerking komen voor een Starterslening. Aan de andere kant blijkt dat ook oudere doelgroepen 'vast' kunnen zitten in een huurwoning in de huidige markt en graag de oversteek naar een koopwoning zouden willen maken. Wanneer er geen leeftijdsgrens aan de definitie van een starter wordt gekoppeld, kunnen ook andere personen die op dit moment een huurwoning bewonen in aanmerking komen. Dit kan er voor zorgen dat de jonge starters alsnog buiten de boot vallen. 1.2 Voorgesteld wordt om de Starterslening beschikbaar te stellen voor zowel bestaande als nieuwbouw woningen voor een maximale koopsom van 70% van de NHG-grens. In het amendement 'Betaalbare woningen voor onze eigen inwoners' wordt gevraagd de Verordening Starterslening aan te passen zodat een Starterslening kan worden aangevraagd voor woningen met een koopprijs tot maximaal € 225.000. Na bespreking met de raadsklankbordgroep Wonen en Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVn) wordt geadviseerd een percentage (70%) van de NHG-grens te nemen voor de maximale koopsom (NHG-grens 2022: € 355.000). Dit jaar ligt dit maximale bedrag dus op € 248.500.

Dit percentage voor de maximale koopsom komt in de buurt van percentages die worden gehanteerd door omliggende gemeenten (Tholen 65%, Veere 80% van NHG-grens). De huidige Starterslening is alleen beschikbaar voor de aankoop van een bestaande koopwoning. Dit is destijds gedaan om de bestaande woningvoorraad te stimuleren onder jongeren. Tijdens de raadsklankbordgroep is aangegeven de Starterslening ook beschikbaar te stellen voor de aankoop van een nieuwbouwwoning. 1.3 Voorgesteld wordt de hoogte van de maximale Starterslening ongewijzigd te laten (max. €36.000). De hoogte van de starterslening bedraagt maximaal 20% van de koopsom, (bij bestaande bouw inclusief verbeterkosten), met een maximum van € 36.000. Uit praktijkervaring blijkt dit bedrag passend, omdat dit maximum bedrag voor de starterslening een enkele keer is aangevraagd, maar niet vaak. Door dit bedrag ongewijzigd te laten, geeft het de mogelijkheid om meerdere starters van een starterslening te kunnen voorzien. Dit maximum bedrag wordt ook gehanteerd door omliggende gemeenten (Veere en NoordBeveland: €35.000). 1.4 Voorgesteld wordt de afwijzingsgrond voor een Starterslening, wanneer het budget niet toereikend is, te laten vervallen. Volgens de huidige verordening wordt een aanvraag voor een Starterslening afgewezen indien het budget niet toereikend is om de aanvraag te honoreren.

Het budgetrecht is een bevoegdheid van uw raad. Tijdens de raadsklankbordgroep Wonen is geadviseerd dat uw college een voorstel kan doen aan uw raad om het budget aan te vullen indien het budget niet meer toereikend is. Opgemerkt wordt dat dit tot op heden nog niet het geval is geweest. 2.1 De Verordening Starterslening wordt flexibeler en toekomstbestendiger door geen ‘vaste’ bedragen te noemen. In plaats van een wijziging heeft SVn geadviseerd een geheel nieuwe verordening op te stellen voor de Starterslening. Deze is opgesteld op basis van de laatste inzichten en voldoet aan alle eisen van de huidige tijd. De modelverordening van SVn is daarom gebruikt voor deze nieuwe verordening en vervangt daarmee de huidige verordening. Voorheen werd een vast bedrag genoemd voor de maximale koopsom, maar in de nieuwe verordening worden percentages genoemd in plaats van vaste bedragen. Het voordeel van percentages is dat het bedrag mee kan groeien met de jaarlijkse fluctuatie van de NHG-grens. Hierdoor beweegt de maximale koopsom jaarlijks automatisch mee met de prijsontwikkelingen op de woningmarkt. Op deze manier is de verordening toekomstbestendiger en flexibeler, omdat de verordening niet periodiek hoeft worden aangepast.

Kanttekeningen 1.1 Door het criterium maximale koopsom van woningen te verhogen naar 70% van de NHG-grens, komen meer woningen in aanmerking en worden er mogelijk meer Startersleningen aangevraagd. Door het actualiseren van de Verordening Starterslening en een Starterslening mogelijk te maken voor woningen met een koopsom tot 70% van NHG-grens, komen meer woningen hiervoor in aanmerking. Het aanbod van woningen tot deze koopsom is namelijk hoger. Desondanks is het aanbod koopwoningen in de huidige tijd beperkt. Door de nieuwe verordening, waardoor het toepassingsbereik en prijssegment worden vergroot, kunnen meer starters gebruik maken van de Starterslening. Hierdoor worden er mogelijk meer Startersleningen aangevraagd. Het Startersfonds bij SVn is hiervoor toereikend.

Pagina 2 van 3

Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Binnen begroting Nee

Budget Stimuleringsfonds Volkshuisvesting

Startersleningen worden alleen toegewezen voor zover het vastgesteld budget hiervoor toereikend is. De gemeente Schouwen-Duiveland stelt het budget vast dat beschikbaar is voor het toewijzen van Startersleningen. Het huidige budget van het Startersfonds is nog toereikend. Indien het budget niet toereikend is legt het college tijdig een voorstel voor aan de gemeenteraad om het budget aan te vullen om te voorkomen dat aanvragen geweigerd moeten worden vanwege een tekort aan budget. Het budget wordt beheerd door SVn en daarmee heeft het voorstel niet direct consequenties voor de gemeentebegroting. SVn werkt volgens het principe van een revolverend fonds, dat wil zeggen dat het gebruikte budget van de startersleningen uiteindelijk door de starters wordt terugbetaald. Het geld kan dan opnieuw ingezet worden om bijvoorbeeld nieuwe startersleningen te gaan afgeven. De gemeente heeft te maken met een rentederving voor de eerste drie jaar van de starterslening. De starter hoeft namelijk in deze periode geen rente- en aflossing te betalen. Pas na het derde jaar wordt er begonnen met de aflossing. Communicatie We stellen een persbericht op dat we na positief besluit verspreiden aan de lokale nieuwsbladen, op de sociale mediakanalen en plaatsen op de gemeenterubriek en website om de verruiming van de Starterslening breed onder de aandacht te brengen.

Daarnaast informeren we alle (relevante) partners, zoals makelaars en lokale kredietverstrekkers, op directe wijze over het besluit. Bekendmaking van het besluit vindt plaats door publicatie in het elektronische Gemeenteblad en door plaatsing op lokaleregelgeving.overheid.nl. Uitvoering Om in aanmerking te komen voor een Starterslening dient een aanvraag te worden gedaan bij de gemeente. Dan wordt bekeken of de aanvraag aan de voorwaarden van de Starterslening voldoet. Het college deelt de beslissing door middel van een toewijzing- of afwijzingsbesluit schriftelijk mee aan de aanvrager. Bij een toewijzing maakt het SVn een hypotheekofferte en maakt de benodigde documenten in orde voor de notaris.

Bijlagen 1. Verordening Starterslening gemeente Schouwen-Duiveland 2022

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3