RVS 2e begrotingswijziging 2023 GGD Zeeland Nu Niet Zwanger

Raadsvoorstel Urgentie

Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Deze 2e begrotingswijziging 2023 van GGD Zeeland is van belang voor het voortzetten van de werkzaamheden van het project Nu Niet Zwanger. De 2e begrotingswijziging 2023 wordt ter definitieve besluitvorming behandeld in de vergadering op 16 december 2022 van het Algemeen Bestuur van GGD Zeeland. Alle ingediende zienswijzen van de 13 gemeenten worden hierin meegenomen. 2e begrotingswijziging 2023 GGD Zeeland Nu Niet Zwanger 679996 18 oktober 2022 Externe communicatie Werken, Wonen en Leven (WWL) J.G. Smit Afdelingshoofd WWL

Voorstel 1. Een positieve zienswijze naar voren te brengen bij GGD Zeeland, onder voorwaarde dat a) het financiële kader van Nu Niet Zwanger kan worden bijgesteld als blijkt dat de te verwachten gelden van de Rijksoverheid niet (volledig) worden toegekend; b) er een extra monitoringsplan wordt opgesteld, gehanteerd en geëvalueerd. 2. De structureel hogere bijdrage van € 7.999 te dekken uit de te verwachten rijksmiddelen voor het onderdeel Kansrijke Start. Inleiding Voor u ligt de 2e begrotingswijziging 2023 van de gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland, organisatieonderdeel GGD. Deze begrotingswijziging volgt op de Programmabegroting 2023-2026 die in de Algemeen Bestuur vergadering van 8 juli 2022 is vastgesteld. Deze begrotingswijziging heeft betrekking op het programma Nu Niet Zwanger. Het programma Nu Niet Zwanger is een preventief programma voor mensen in een kwetsbare positie, waarin zij worden ondersteund om een bewuste keuze te maken over het moment van hun kinderwens. In de provincie Zeeland wordt sinds oktober 2019 gewerkt met dit programma. Het programma biedt actieve, persoonlijke en op maat gemaakte begeleiding aan cliënten. Daarnaast worden hulpverleners ondersteund en getraind om het gesprek met hun cliënten aan te gaan.

Nu Niet Zwanger is een goed onderbouwde interventie en onderdeel van het landelijke actieprogramma Kansrijke Start. Al 172 gemeenten zijn aangesloten bij het programma. Zeeland is één van eerste regio’s die als provincie meedoet en is daarmee een voorbeeld voor andere regio’s. Het programma bevordert een nauwe(re) samenwerking tussen het sociaal en medisch domein. Het draagt daarom bij aan een kansrijke start voor kinderen. GGD Zeeland coördineert en voert het programma al uit. Zij vraagt nu om een structurele borging. Beoogd resultaat Mensen in een kwetsbare positie maken bewuste keuzes over het moment van hun kinderwens. Dure, uitgebreide en specialistische hulpverlening wordt voorkomen door interventies in een vroegtijdig stadium. Het programma Nu Niet Zwanger is structureel geborgd bij en wordt gecoördineerd en uitgevoerd door GGD Zeeland. Pagina 1 van 3

Argumenten 1.1 Het structureel borgen van het programma via GGD Zeeland betekent voor Schouwen-Duiveland aansluiten bij een (nieuw) groeiend netwerk en samenwerkingsverband. In Zeeland zijn 174 cliënten begeleid, is de ketensamenwerking op het gebied van kinderwens en anticonceptie versterkt, is er een samenwerkingsnetwerk opgebouwd en zijn er op dit moment in totaal 44 getrainde aandachtsfunctionarissen werkzaam bij 23 relevante organisaties. Op Schouwen-Duiveland lijkt het aantal registraties van deelname aan het programma vooralsnog relatief laag (7x). Deels heeft dit te maken met een te lage registratiescore, omdat het belang van op de juiste plek registreren door hulpverleners nog niet altijd wordt ingezien. Het belang van een juiste registratie en daarmee mogelijkheden tot correcte monitoring is opgenomen als aandachtspunt tijdens intervisies. Ook heeft dit deels heeft dit te maken met de start van het programma, waarbij de coördinator in andere gebieden betere connecties had, waarin eerst is geïnvesteerd. Dit is voor de toekomst ondervangen door naast een projectleider 2 inhoudelijk coördinatoren in te zetten, die zich in verschillende regio’s inzetten. De verwachting is dat deze inzet leidt tot een snel groeiend netwerk en (nieuwe) samenwerkingsverbanden, ook op en voor Schouwen-Duiveland.

1.2 Het structureel borgen van en participeren in het programma voorkomt dure, uitgebreide en specialistische hulpverlening. GGD Zeeland vraagt een hogere bijdrage, voor onze gemeente het bedrag van € 7.999. Die bijdrage betekent vooral een investering in persoonlijk en maatschappelijk belang. Daarnaast voorkomt het dat de gemeente dure, uitgebreide en specialistische hulpverlening moet bekostigen. Uit onderzoek blijkt dat bij het voorkomen van een onbedoelde zwangerschap de kosten van het Nu Niet Zwanger programma (gemiddeld) € 400 per deelnemer zijn. Voor een gezin dat bij een wel doorgezette zwangerschap opvoedondersteuning nodig zou hebben gehad, zijn de kosten ongeveer € 7.000 per jaar. Bij een moeder die alleen in een begeleid wonen instelling haar kind kan opvoeden zijn de kosten ongeveer € 52.000 per jaar. 1.3 Wij volgen het advies van de begeleidingscommissie. Het advies van de begeleidingscommissie aan de gemeenten is een positieve zienswijze te geven aan de GGD, met de voorwaarde dat het financiële kader van Nu Niet Zwanger kan worden bijgesteld als blijkt dat de te verwachten gelden van de Rijksoverheid niet (volledig) worden toegekend. 1.3.1 Deze voorwaarde is nodig omdat er een structurele borging voor Nu Niet Zwanger wordt gevraagd, terwijl nog onzeker is of en op welke wijze de financiering via de Rijksoverheid wordt toegekend.

Vanaf 2023 is het voornemen in het landelijke coalitieakkoord opgenomen om structureel middelen (€ 23 miljoen per jaar) beschikbaar te stellen om Kansrijke Start in alle gemeenten van Nederland blijvend te organiseren. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) gaf per brief aan – op het moment dat definitieve besluitvorming over dit voornemen plaatsvindt – de middelen gebundeld beschikbaar te willen stellen via een brede Specifieke Uitkering (SPUK). Gemeenten kunnen daarbij gelijktijdig een aanvraag indienen rondom meerdere thema's. Hierbij denkt het ministerie aan Sport & Bewegen, Gezondheid (waaronder Kansrijke Start) en Sociale Basis. Het ministerie zegt toe gemeenten hier uiterlijk eind 2022 nader over te informeren. Hoewel aannemelijk, kunnen we op dit moment niet met zekerheid zeggen of en zo ja op welke wijze gemeenten de middelen gaan ontvangen. En dus ook niet of deze dan voldoende zullen zijn om de kosten van onderhavige begrotingswijziging te dekken. 1.4 In de voorgestelde extra voorwaarde wordt het belang van een goede monitoring benadrukt. Het is voor alle gemeenten belangrijk om de werkelijke resultaten per gemeenten, zo ook voor SchouwenDuiveland, duidelijk in beeld te brengen.

Niet alleen van resultaten in cijfers van het aantal deelnemers, maar ook van het aantal gevoerde gesprekken, op basis waarvan de keuze en het moment van doorverwijzing plaatsvindt, hoe vaak en naar welke partners wordt doorverwezen en hoe de samenwerking in lokale netwerken word opgebouwd, ingezet en geëvalueerd. Kanttekeningen 2.1 De financiering voor Nu Niet Zwanger wordt in feite door de gemeente voorgeschoten, totdat zal blijken of de aanvraag definitief wordt toegekend.

Pagina 2 van 3

Het klinkt tegenstrijdig dat een structurele dekking wordt gevonden in een Specifieke Uitkering, die tevens zal moeten worden verantwoord aan het Rijk. In 2023 bezien wij nader wat dit betekent voor het vervolg van het programma. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja 7999,00 Te verwachten rijksmiddelen

Wij ramen de te verwachten rijksmiddelen voor het onderdeel Kansrijke Start als stelpost op het budget Openbare gezondheidszorg (67141100 / 800000) als dekking voor de structureel hogere bijdrage aan GGD Zeeland ten behoeve van het programma Nu Niet Zwanger. Communicatie Uw zienswijze wordt teruggekoppeld aan GGD Zeeland. Uitvoering De 2e begrotingswijziging 2023 wordt ter definitieve besluitvorming behandeld in de vergadering op 16 december 2022 van het Algemeen Bestuur van GGD Zeeland. Alle ingediende zienswijzen van de 13 gemeenten worden hierin meegenomen. Bijlagen Bijlage 1 2e begrotingswijziging GGD Zeeland Bijlage 2 Evaluatie NNZ juli 2022 Bijlage 3 Advies Begeleidingscommissie GGD 2e begrotingswijziging 2023 Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3