Regiovisie 2023

Regiovisie Veere, Middelburg, Vlissingen en Schouwen-Duiveland Januari 2023

Blijvend investeren in een ruime en passende beroepsbevolking

Inleiding Voor Walcheren en Schouwen-Duiveland is het op peil houden van de beroepsbevolking ten behoeve van economische ontwikkeling en maatschappelijke voorzieningen als onderwijs, zorg en veiligheid een mooie en noodzakelijke uitdaging voor de toekomst. Groei met respect voor en versterking van het huidige landschap is daarbij essentieel. We kijken dus vanuit brede welvaart naar deze regionale uitdaging; want juist de combinatie van economische dynamiek en de kwaliteit van leven en landschap maken onze regio uniek. De prognoses van het CBS zijn dat de bevolkingsgroep die in Zeeland het snelst zal slinken de beroepsbevolking is. Tussen nu en 2040 (dieptepunt in prognose) van 212.000 naar 190.600 personen. Dat is een daling van ruim 10% tegenover landelijk (ook een daling van) ruim 5,5%. Ook in de regio Walcheren en Schouwen Duiveland daalt de beroepsbevolking als we niets doen. In de Zeeuwse Omgevingsvisie 2021 komt Provincie Zeeland tot een zelfde conclusie voor wat betreft de dalende omvang van de beroepsbevolking (p.21). De bestaande maatregelen zijn niet voldoende en te weinig onderscheidend ten opzichte van andere regio’s. De Zeeuwse economie reageert traag op economische schommelingen en is relatief conjunctuur-ongevoelig. Onze regio wijkt hiervan niet zo af. Het is dus belangrijk in te spelen op de verwachte tekorten op onze arbeidsmarkt.

De urgentie waarmee wij dit vraagstuk agenderen en willen uitwerken sluit aan bij één van de ambities van het aanvalsteam arbeidsmarkt van provincie Zeeland dat streeft naar een stevige, wendbare en weerbare arbeidsmarkt met voldoende en voldoende gekwalificeerde werknemers. In de gemeentes op Walcheren en Schouwen-Duiveland speelt, naast vergroening in de ene gemeente en ontgroening in de andere, vergrijzing sterk. Ook staat de woningmarkt onder druk, terwijl de instellingen, organisaties en bedrijven arbeidskrachten en studenten hard nodig hebben. Voor een goede omvang van de beroepsbevolking zijn belangrijk: woningen, bereikbaarheid, voorzieningen (cultuur en onderwijs) en werkgelegenheid bij rijksdiensten, organisaties, instellingen en bedrijven voor partners. Samen willen wij daarom inzetten betere bereikbaarheid van het hoger onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. De onderwijsinstellingen zijn een bron van ontwikkeling (scholing en omscholing), werkgelegenheid en arbeidskrachten. Ook op uitbreiding van de woningvoorraad om de demografische ontwikkelingen te kunnen opvangen en ombuigen, vraaggericht dus.

Ten slotte kiezen wij voor overige investeringen in de voorzieningen die vestigen van beroepsbevolking – tijdelijk en permanent - eenvoudig en aantrekkelijk maken: tijdelijke woningen, goede bereikbaarheid in brede zin en van de economische centra binnen en buiten provincie Zeeland in het bijzonder. Ook in cultuur en basisonderwijs. Cultuur levert een bijdrage aan leefbaarheid, gemeenschapsgevoel en verbinding. De gemeenten ervaren deze verbindende kracht van cultuur en de positieve invloed daarvan op de leefbaarheid als een element van de gewenste ontwikkelingen en groei. Als aangegeven vinden wij het belangrijk de ontwikkelingen en groei op het gebied van woningen en mobiliteit te koppelen aan onze duurzaamheidsambities. Die ambities bewegen mee in de transitieopgaven van klimaat en energie. Aangezien dit trajecten zijn op grond van landelijke wet- en regelgeving en regionale transitiegebonden programma’s, blijven deze thema’s in deze visie verder buiten beschouwing. Deze visie richt zich op het meest urgente onderwerp dat de vier gemeenten nu zien. Zonder voldoende arbeidskrachten komen voor de regio gewenste maar ook noodzakelijke voorzieningen en ontwikkelingen tot stilstand. De regiovisie is daarom een levend document. Het richt zich nu eerst op dit urgente vraagstuk, uitgewerkt in concrete samenwerkingsvoorstellen voor wonen, bereikbaarheid en onderwijs.

Daarna kan binnen de visie worden voortgewerkt aan zich dan voordoende uitdagingen die zich voor samenwerking lenen. 2

De visie heeft niet tot doel al vastgestelde uitgangspunten opnieuw ter discussie of vast te stellen, maar om juist die elementen daaruit te halen die zich lenen voor onderlinge samenwerking. Het doel is deze samenwerking meerwaarde te laten zijn en processen te versnellen om tot snellere en betere uitvoering te komen. Dat is ook de reden waarom deze Regiovisie geen uitgebreide analyse van gegevens, feiten en omstandigheden, toekomstverkenningen en selectie van beleidsopties bevat. De visie is desalniettemin datagedreven – afname beroepsbevolking, woningnood, onvoldoende bereikbaarheid onderwijs en economische centra, migranten met afstand tot de arbeidsmarkt -, geeft focus en werkt toe naar concrete samenwerkingsmogelijkheden. Het slot van deze regiovisie richt zich dan ook op die concrete uitvoering. De visie is in een gezamenlijk proces tot stand gekomen. Daarvoor hebben we ambtelijke en bestuurlijke sessies georganiseerd. Collega’s van de provincie hebben met waardevolle adviezen in drie sessies als klankbord bijgedragen. Leeswijzer De bovenstaande ambities zijn uitgewerkt in de drie thema’s waarvoor de samenwerkingsbehoefte als meest urgent wordt ervaren: wonen, bereikbaarheid en onderwijs. Per thema wordt kort de gewenste richting en samenwerking beschreven. De onderdelen sluiten af met een concrete opsomming van uitvoeringsactiviteiten per thema.

Deze activiteiten zijn de eerst logische stappen voor doelmatiger en doeltreffender beleid, die zich lenen voor samenwerking. In de laatste paragraaf beschrijven we de genoemde acties waarmee wij een begin willen maken met uitvoering geven aan de regiovisie.

3

Investeren in de beroepsbevolking: Wonen Aantallen en kwaliteit koopwoningen In 2022 is in het kader van de Nationale Woon- en Bouwagenda door de provincie Zeeland (gebaseerd op door de gemeenten aangeleverde info) een bod uitgebracht aan het Rijk voor de woningbouw in de periode 2022 tot en met 2030. Voor Walcheren gaat dit om de realisatie van bruto 7.790 woningen, voor Schouwen Duiveland om bruto 1.290 woningen. Dit bod wordt eind 2022, begin 2023 verder uitgewerkt in een Woondeal / Walcherse respectievelijk Schouwen-Duivelandse woningmarktafspraken. Maar de druk op de woningmarkt is groot, er is veel vraag en een niet altijd passend aanbod. De economische crisis en stikstofcrisis hebben daaraan een bijdrage geleverd. In het kader van de bovengenoemde afspraken zal per gemeente moeten worden bekeken aan welk type woningen behoefte is een vraaggericht moeten worden gebouwd. Die behoefte is bijvoorbeeld voor Middelburg, meer koopwoningen, meer woon-zorgcombinaties, meer gelijkvloers (Stec-rapport bij Woonvisie Middelburg) en voor Vlissingen middeldure huur en (middel-)dure koopwoningen. Kwalitatief is behoefte aan duurzamer. (Tijdelijke) Huisvesting arbeidskrachten Gemeenschappelijk beleid en ruimte voor het vestigen van (tijdelijke) nieuwe arbeidskrachten is gewenst.

Gemeenten hebben ook een taakstelling op het gebied van sociale huurwoningen voor de vestiging van statushouders. Middelburg heeft behoefte aan beleid en woonunits. Vlissingen en Schouwen-Duiveland hebben beleid. De lokale startnotities huisvesting (internationale) werknemers Walcheren en SchouwenDuiveland zijn een goed begin. We pakken dit graag in gezamenlijkheid op, ook met de woningcorporaties. Walcheren en Schouwen-Duiveland huisvesten veel tijdelijke arbeidskrachten, al is het precieze aantal niet bekend. De meeste zijn niet ingeschreven in de gemeente. Het gaat om arbeidskrachten in de industrie of voor de landbouw, weg- en waterbouw, logistiek, groenvoorziening, schoonmaakbedrijven. Middelburg heeft geen aparte locaties waar semipermanent (midstay) gewoond kan worden, de internationale werknemers maken gebruik van het reguliere woningaanbod. Er is nog geen beleid in Middelburg, maar die behoefte is er wel, omdat er veel vragen komen van bedrijven voor het neerzetten van woonunits. Voor de woningcorporatie is het huisvesten van internationale medewerkers van kortere duur (short en midstay) niet evident: ze zijn hier niet ingeschreven, kunnen geen maanden wachten op een woning en verdienen (bijvoorbeeld met zijn vieren) vaak teveel om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning. In Vlissingen waar veel internationale werknemers zijn gehuisvest is wel beleid.

Daar wordt ingezet op complexgewijze huisvesting. Aandacht is daarnaast nodig voor de wens en het belang voor de regio van het langer blijven van tijdelijke arbeidskrachten. Hierdoor is aantrekkelijke woongelegenheid, ook voor tijdelijke arbeidskrachten, van belang. Het woonbeleid kan ook sturend zijn voor het huisvesten van werknemers in specifieke sectoren die nodig zijn voor werkgevers in onze regio en voor voorzieningen waarvan wij als overheden willen dat ze niet door een bepaalde ondergrens zakken. Verstedelijkingsbeleid In Zeeland zal in toenemende mate sprake zijn van verstedelijking: de steden groeien. Zij zijn ook voorzieningengebied voor de omliggende dorpen en het buitengebied. Het verstedelijkingsbeleid wordt daarom als algemeen belangrijk gezien door de vier gemeenten. Wij noemen het hier bij wonen: laat steden groeien, zorg voor vestigingskansen voor onze beroepsbevolking. Maar het geldt ook voor de wens de voorzieningen op peil te houden: zie Voorzieningen: onderwijs en cultuur.

4

Samenwerking Wonen Bestaand  Walcherse woningmarkt afspraken (WMA), op regionaal niveau.  OZO Themaoverleg wonen en voorzieningen (op provinciaal niveau), van waaruit de Zeeuwse Woonagenda is opgesteld. Met daarin ambities op het gebied van Woningbouw, Wonen en Zorg, Duurzaamheid, en dergelijke thema’s.  Werkgroep Flexwonen en het verruimen van de woningvoorraad met een flexibele schil voor o.m. spoedzoekers.  Zeeuwse afspraken asiel opvang en flexibilisering asielketen, mede in het kader van het Flexwonen.  Huisvesting arbeidsmigranten / internationale werknemers, ook in relatie tot Flexwonen.  Z4 position paper stedelijke aantrekkelijkheid  In de woondeal is flexwonen opgenomen  Gezamenlijke brief Walcherse gemeenten Omgevingsvisie.

Gezamenlijke uitvoeringsacties    

Lokale startnotities huisvesting (internationale) werknemers verder regionaal uitwerken en flexibele huisvesting in samenwerking realiseren. Massa creëren door samen op te trekken voor woondeals, gezamenlijke plannen om met succes een beroep te doen op rijksbijdragen. Zachte landing ontheemden en statushouders vanwege arbeidsmarktuitdagingen Ten behoeve van een goed vestigingsklimaat voor wonen inzetten op goede en snelle OV-verbindingen met de economische centra in de Randstad vanuit zowel Walcheren als Schouwen-Duiveland.

5

Investeren in goede beroepsbevolking: Bereikbaarheid Doelgroepen: scholieren/studenten, mensen met een beperking en ouderen De gemeenten in de regio herkennen zich in deze passage uit de Zeeuwse Omgevingsvisie 2021: ‘Scholieren, studenten, mensen met een beperking, ouderen en mensen die om een andere reden niet kunnen beschikken over een auto, zijn minder zelfstandig mobiel en daarom afhankelijk van openbaar- en doelgroepenvervoer. Zij ervaren belemmeringen in hun mobiliteit. Door centralisering zijn niet alle voorzieningen aan te fietsen. Er zijn wel grote regionale verschillen. De gebieden nabij de Zeeuwse spoorlijn, N62 en A58 hebben betere verbindingen en meerdere reisopties, waar dat in andere gebieden beperkt is. De grensoverschrijdende verbindingen zijn beperkt. De noord-zuid verbindingen worden bediend door de bus. Aansluiting vanuit Zeeland op het Belgische spoor ontbreekt. Het busvervoer in Zeeland kent een teruglopend aantal gebruikers en de kosten voor het systeem nemen toe. Voor doelgroepenvervoer geldt dat het gebruik toeneemt, wat voor gemeenten een kostbare onderneming is. Lokale mobiliteitsinitiatieven van bewoners bieden een aanvulling op het bestaande aanbod van collectief vervoer. De (snelle) elektrische fiets is voor steeds meer scholieren, forenzen en ouderen een uitkomst voor dagelijkse verplaatsingen.

De hogere snelheid van ebikes vraagt om aanpassing van de fietsinfrastructuur, omdat de risico’s op ernstige ongevallen toeneemt. In Zeeland zetten we in op de realisatie van doorfietsroutes. Dit zijn drukkere routes die kernen verbinden ‘die voldoen aan een aantal kenmerken van een snelfietsroute.’

Onderwijsinstellingen: scholieren en studenten Denk aan stimulering voor hub-ontwikkeling in verschillende gemeenten. Bijv. voor Pieter Zeeman, daar wordt een hub ontwikkeld en een proef met e-bikes voor scholieren. Algemeen is meer inzet nodig op bereikbare onderwijsinstellingen met snelle en betrouwbare OV-verbindingen. Hiermee wordt de weglek in ZeeuwsVlaanderen en Schouwen-Duiveland naar Vlaanderen, Noord-Brabant en Rotterdam door slechte bereikbaarheid voorkomen. Verkeer op de weg: Noord-Zuid, tunnel, N57, N59 Wanneer de Westerscheldetunnel tolvrij wordt is de verwachting dat het aantal verplaatsingen richting Walcheren zal toenemen. De Noord-Zuid verbindingen (over de N59 en de N57) nemen aan belang toe. Voor Walcheren is herziening van de capaciteit en structuur van de N57 een belangrijk item om de bereikbaarheid voor de toekomst te behouden. Voor Schouwen-Duiveland geldt dat eveneens voor de N57 (dammenroute) maar ook voor de N59. Ook de bereikbaarheid van de voorzieningen in de regio, vooral de onderwijsinstellingen, vraagt steeds meer aandacht. Slimme mobiliteit Slimme mobiliteit gaat vooral over goede aansluiting en doorstroming. Een goede en efficiënte verbinding van A naar B, naar onze binnensteden, buitengebieden en voorzieningen. Voorkom onnodige weglek naar Vlaanderen, Brabant en Rotterdam.

Ook kunnen ‘smart mobility pilots’ in onze regio worden uitgerold voor bijvoorbeeld duurzaam toeristisch vervoer en voor onderwijs. Pilots op het gebied van Slimme mobiliteit maken ook deel uit van het pakket Wind in de zeilen en de uitvoeringsagenda van de Provincie. Het netwerk management systeem kan daaraan een bijdrage leveren. Dit systeem bestaat uit dataverzameling door de Provincie rondom mobiliteit. Door mobiliteitsdata te verzamelen en de gegevens over het gebruik van de beschikbare vervoersvoorzieningen, van infrastructuur en over verkeers- en mobiliteitsstromen ontstaat een breder beeld van de mobiliteit in de regio en Zeeland (en de mogelijkheden van en naar Zeeland). Deze inzichten kunnen we gebruiken voor het slimmer investeren in infrastructuur en in ondersteunende verkeersvoorzieningen. Ook kunnen we ze gebruiken om vraag en aanbod beter af te stemmen, van mobiliteit voor bijvoorbeeld scholieren en studenten, ouderen, werkenden en recreanten. Investeringsbeslissingen kunnen we baseren op hun reisbehoeften. Door een passend aanbod kunnen we voorzien in duurzaam aanbod, afgestemd op de vraag zonder onnodige uitstoot van CO2 en stikstof. 6

Bij slimme mobiliteit hoort ook een afstemming van bouwen en bereikbaarheid / gebruik van een locatie. En het clusteren van digitale werk- onderwijs- en vergaderplaatsen in een goed uitgeruste centrumlocatie in dunner bevolkte gebieden als erkend alternatief voor het reizen naar de plaats van vergadering, onderwijs en werk. Rol provincie Onze regio herkent zich in de doelgroepenpassage uit de Omgevingsvisie van de provincie en heeft interesse in hun smart mobility pilots uit Fiche F van Wind in de zeilen. Maatregelen zoals het living lab voor pilots slimme mobiliteit kunnen in alle gemeenten in onze regio plaats vinden. Verder kan de provincie helpen bij de lobby bij I&W voor nieuwe plannen van NS voor betere (naast frequenter, vooral sneller) treinverbindingen vanaf 2023. Hetzelfde geldt voor goede, snelle en comfortabele busverbinding Rotterdam – Zierikzee – GoesTerneuzen – Gent en voor verdere frequentieverhoging en betere aansluitingen richting Vlaanderen. Deze staan op het programma, maar ertoe is nog niet besloten. De provincie heeft verantwoordelijkheid voor bereikbare onderwijsinstellingen. Ten behoeve van leefbaarheid en vestiging moeten voorzieningen – ook die van zorg – in de gemeenten van onze regio goed bereikbaar zijn per OV.

De vraag moet in samenspraak met de verschillende overheden worden beantwoord of onrendabel openbaar vervoer acceptabel is ten behoeve van de leefbaarheid van de regio.

Samenwerking Bereikbaarheid Bestaand  OZO themaoverleg mobiliteit en bereikbaarheid (Zeeuws);  Ontwikkelingen rond vervoer OV-WMO (vooral vanuit provincie). Een haalbaarheidsonderzoek integratie OV-WMO vervoer tussen Middelburg en Vlissingen is afgerond. Uitvoering van een pilot is nog in beraad.  Smart mobility (vanuit ontwikkelagenda provincie en WiZ)  Data top 15, er ligt een landelijke opgave om de data top 15 (stremmingen, parkeergegevens, enzovoorts) digitaal te ontsluiten. Het ‘regionaal data team’ is hierbij in de lead. Dit in combinatie met het Netwerk Management Systeem biedt veel mogelijkheden voor Smart mobility.  Position paper mobiliteit en bereikbaarheid vanuit Z4  Gebiedsgerichte aanpak Walcheren: samenwerking aan een Walcherse hoofstructuur met alle wegbeheerders.

Gezamenlijke uitvoeringsacties  Lobby bereikbare onderwijsinstellingen (geen weglek naar Vlaanderen Brabant en Rotterdam, omdat MBOHBO-WO instellingen slecht bereikbaar zijn)  Samen inzetten voor snelle en betrouwbare OV-verbindingen naar onderwijsinstellingen

Investeren in de beroepsbevolking: Onderwijs Op het gebied van onderwijs hebben onze gemeenten en onze onderwijsinstellingen hun eigen uitdagingen. In Schouwen-Duiveland is een goede voorziening voor voortgezet onderwijs (Pieter Zeeman) maar blijft de uitdaging om structureel meer leerlingen aan te trekken ten behoeve van een robuust en breder onderwijsaanbod. Mede door de grote afstanden gaan behoorlijke aantallen leerlingen naar Middelharnis of Middelburg. Een MBO-instelling ontbreekt. Om een goed potentieel toetreders tot de Zeeuwse arbeidsmarkt te realiseren is inzet voor robuuste onderwijsinstellingen nodig. Dat betekent dat vanuit Schouwen-Duiveland de HZ en UCR op Walcheren beter bereikbaar zijn. Andersom is de bereikbaarheid voor studenten van deze instellingen van de living labs in Schouwen-Duiveland aandachtspunt. Op Walcheren is in de basis een goede onderwijsinfrastructuur aanwezig met aanbod op MBO, HBO en WOniveau. Deze onderwijsinfrastructuur willen we verder versterken. Wind in de Zeilen biedt ons hiertoe ook de mogelijkheid met de ontwikkeling van twee kenniscentra (op het gebied van water, energie en voedsel en op het gebied van ondermijning). Dit geeft ook een economische impuls aan de regio. Er is in onze regio een 7

goede doorlopende leerlijn, zodat we jongeren kunnen behouden in de regio, maar ook interessant worden voor jongeren uit andere regio’s. Gemeenschappelijke lobby richting instituten buiten de regio is van groot belang voor het voortbestaan van deze voorzieningen. Ook is gemeenschappelijke aandacht voor studentenvoorzieningen op Walcheren gewenst. Dat gaat verder dan de eerdergenoemde woningen en bereikbaarheid. In alle gemeenten geldt dat door de ontgroening in het landelijk gebied, verstedelijking en het docententekort, ook de kwaliteit en het aanbod van het basisonderwijs en voortgezet onderwijs onder druk staat. Onze regio vraagt maatwerk van rijksregelingen op het gebied van onderwijs, denk wederom aan voordelen bij huisvesting. Daarnaast vraagt het om impulsen voor de ontwikkelingen van het MBO, HBO en WO als voorzieningen voor heel Zeeland. Samenwerking is mogelijk voor het verstevigen van de doorgaande leerlijnen (v)MBO, HBO en WO. Kinderen van een toenemende populatie van asielzoekers, ontheemden en statushouders vergroten de uitdagingen in het onderwijs Vanuit volwasseneducatie wordt middels een regioplan Zeeuws-breed ingezet op de aanpak van laaggeletterdheid. Mensen die moeite hebben met lezen en schrijven, kunnen moeite hebben om in de samenleving mee te doen. Ook kunnen ze een afstand tot de arbeidsmarkt hebben.

Om laaggeletterden kansen te geven, realiseren Taalhuizen, Scalda en gemeenten het benodigde scholingsaanbod, waardoor laaggeletterden een betere plek in de samenleving of op de arbeidsmarkt krijgen. Middelen van het Rijk worden hiervoor door gemeenten ingezet. In andere arbeidsmarktregio’s in Nederland bleek een dergelijk regioplan effectief. Living Labs en proeftuinen kunnen samen met bedrijfsleven worden uitgebreid. Zij zijn een kans voor het aantrekken/behouden van arbeidskrachten. In het beroepsonderwijs en wetenschappelijk onderwijs moet zo snel mogelijk aandacht worden besteed aan de kansen die de Walcherse, Schouwse en Zeeuwse arbeidsmarkt biedt voor schoolverlaters. Met betrekking tot behoud en verbetering van onderwijskwaliteit zien wij veel kansen in digitalisering en samenwerking, het laatste ook op het gebied van arbeidskrachten. Het zwaartepunt moet liggen bij de onderwijsinstellingen zelf en eventuele betrokken ondernemingen en instellingen. Bedrijven leiden nu ook mensen zelf op, of zoeken samenwerking. Techniekopleidingen ontvangen subsidie, Pieter Zeeman werkt samen met Saman. Laat de keuze aan de instellingen en bedrijven, maar stel de vraag wel: wie wil meedoen? Ook kan vanuit overheden de urgentie worden benadrukt en hulp waar mogelijk worden aangeboden.

Aan volwaardig onderwijs kunnen gemeenten ook bijdragen door een goede afstemming over het zorgaanbod voor jeugd, bijvoorbeeld via passend onderwijs. Er wordt op dit gebied al samengewerkt door gemeenten, samenwerkingsverbanden en onderwijsinstellingen, met als doel dat jeugdhulp en –zorg voor scholieren zo laagdrempelig en effectief mogelijk wordt. Een steeds belangrijk wordende groep voor toetreden tot de arbeidsmarkt zijn statushouders en vluchtelingen die zich permanent willen vestigen. Deze vluchtelingen betreffen met name de Oekraïners vanwege hun bijzondere status. De verwachting is dat een belangrijk deel van deze groep vluchtelingen opteert om in Nederland te blijven. Voor deze groepen potentiële toetreders zijn specifieke opleidingen en trainingen nodig. Door intensievere samenwerking zijn statushouders en permanente vestigers doelgerichter en nog meer afgestemd op de behoefte van ontvangende bedrijven op te leiden en klaar te stomen voor duurzame toetreding tot de arbeidsmarkt. De aanwezigheid van een internationale school in onze regio is in toenemende mate van belang voor het op peil houden van onze beroepsbevolking. Voor vestiging van ouders kan de aanwezigheid van zo’n school – die 8

er in Breda en Gent wel zijn - van doorslaggevend belang zijn bij de beslissing zich wel of niet in onze regio te vestigen. In de businesscase moet het brede belang voor de regio worden meegewogen en overheden kunnen daaraan dan ook gelegitimeerd bijdragen.

Samenwerking Onderwijs Bestaand  OZO themaoverleg onderwijs en voorzieningen. Ambtelijk ter voorbereiding van het portefeuillehoudersoverleg: Oosterschelderegio, regio Zeeuws Vlaanderen, regio Walcheren en Prov. Zld.  Campus Zeeland  LEA, REA, Walchers overleg onderwijs: REA Walcheren is het bestuurlijk overleg Walcheren van portefeuillehouders onderwijs/jeugd met de schoolbesturen van de kinderopvang, basisonderwijs, VO en MBO. Daarnaast ondersteunt het RPCZ het onderwijs in Zeeland. Hun overleg heet LEA Kenniskring.  In Z4-verband: position paper onderwijs: cultureel aanbod meer richten op wensen van jongeren en jong volwassenen. En overige samenwerking op cultureel gebied.  WiZ (samenwerking met rijk, provincie, gemeenten)  Samenwerkingsverband onderwijs-zorg Gezamenlijke uitvoeringsacties  Samenwerking zoeken op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt, met name op het gebied van scholing en omscholing van migranten en statushouders en bereikbaarheid van onderwijsinstellingen. o Analyse en maatregelen: waar zitten de problemen en wat kunnen wij bijdragen. Intensivering van de samenwerking ten behoeve van het opleiden en toetredingsgereed maken van statushouders en vluchtelingen.  Lobby voor bereikbare onderwijsinstellingen (fietsvoetveer, bussen, smart mobility): zie ook bereikbaarheid.

9

Uitvoering Regiovisie Acties en richtingen I. II. III. IV.

Regiovisie aanbieden aan het college van Gedeputeerde staten van Provincie Zeeland. Overgaan tot vaststelling van de Regiovisie met uitvoeringsagenda in de vier colleges van B en W. De raden informeren. Een regulier bestuurlijk samenwerkingsoverleg van portefeuillehouders (samenwerking), voorafgaand aan het OZO om de voortgang van de uitvoering van de regiovisie te monitoren en nieuwe samenwerkingsmogelijkheden te blijven signaleren. V. De vakwethouders gaan verder met de uitwerking van: 1. Samenwerking zoeken op het gebied van mobiliteit en bereikbaarheid ten behoeve van een gezamenlijke lobby voor infrastructuur, snelle busverbindingen en op maatwerk gebaseerd fijnmazig vervoer. De aandacht richt zich in eerste instantie op goed bereikbare onderwijsinstellingen. 2. Samenwerking zoeken op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt, met name op het gebied van scholing en omscholing van migranten en statushouders en bereikbaarheid van onderwijsinstellingen. Voor de omscholing van migranten en statushouders samenwerking realiseren vanwege de kennis en ervaring die daar al aanwezig is en de contacten met het bedrijfsleven die er al zijn. 3. Samenwerking zoeken op het gebied van woningbouw: ondanks twee woonregio’s – Walcheren en Schouwen-Duiveland – voor gelijke uitdagingen de versterking zoeken bij en met elkaar. Daarnaast woonbeleid koppelen aan arbeidsmarktuitdagingen.

Hiertoe met name inzetten op passende huisvesting en financieringsmodellen (flex- en tijdelijk wonen, tiny houses, etc.). Daarnaast woningbouwopgaven samen brengen zodat voldaan wordt aan de omvang en inhoud die Rijkssubsidieregelingen voorschrijven. 4. De concrete uitkomsten die voortkomen uit de punten 1 tot en met 3 door het formuleren en vaststellen van samenwerkingsprojecten opnemen in een beknopt uitvoeringsprogramma behorend bij deze Regiovisie (af Q2 2023). Uitgangspunt hierbij is “werk met werk maken” omdat alle gemeenten zich al met de genoemde onderwerpen onder de punten 1 tot en met 3 bezig houden vanwege de inhoud van de coalitieakkoorden van de vier gemeenten en daar dus al capaciteit en/of financiën voor inzetten. VI. Monitoring en periodieke bijstelling - voor monitoring aansluiten bij analyses Leven in Zeeland en de daarbij gehanteerde indicatoren. Periodiek de voortgang wat betreft de samenwerkingsprojecten rapporteren aan de colleges en de gemeenteraden. Periodiek de samenwerkingsvisie (licht) herijken op het moment dat een doelstelling is bereikt.

10