Krachtig-groen-herstel-van-nederland-versie-def
Tekst van het document
KRACHTIG GROEN HERSTEL VAN NEDERL AND GEMEENTEN, PROVINCIES EN WATERSCHAPPEN GAAN SAMEN GEBIEDSGERICHT MET HET RIJK AAN DE SLAG MET DE OPGAVEN KLIMAAT, ECONOMISCH HERSTEL EN HET WONINGTEKORT.
KRACHTIG GROEN HERSTEL VAN NEDERL AND
Jan van Zanen
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Rogier van der Sande Unie van Waterschappen
Theo Bovens
Interprovinciaal Overleg
INTRODUCTIE We leven in een land met complexe opgaven, zoals het herstellen van de economie na corona, de enorme vraag naar woningen en de energietransitie en klimaatadaptatie. De decentrale overheden werken als één overheid voor onze inwoners. Voor hun welvaart, hun welzijn en hun gezondheid. We doen dat met de samenleving, zodat we de kracht van de regio, van wijken en dorpen benutten.
Samenhang van de opgaven De grote maatschappelijke opgaven landen in de gebieden, steden en dorpen. Daar komen wonen, economie en energie samen. De energieopgave legt met zonneparken en windmolens een claim op dezelfde schaarse ruimte als de woningbouwopgave en klimaatadaptatie. Slim binnenstedelijk bouwen gaat hand in hand met het versterken van de lokale economie en het aanpassen aan klimaatverandering. Met het verduurzamen van woningen en gebouwen stimuleren we de economie. De leefomgeving is voor inwoners één geheel: fysiek, economisch én sociaal. De grote opgaven zijn niet aan te pakken als losstaande thema’s. Opgaven van wonen, economie en klimaat zijn onlosmakelijk verbonden met elkaar en met de opgaven rond digitalisering, bereikbaarheid,
01
energie, water, stikstof, natuur, landbouw, leefbaarheid, cultuur, participatie. Uiteindelijk gaat het om brede welvaart. Gemeenten, provincies en waterschappen willen de uitdagingen daarom in samenhang aanpakken. Dat kan alleen door een gebiedsgerichte vertaling naar de concrete omstandigheden in regio’s, steden en dorpen. De komende vier jaar willen wij onze aanpak verder versterken. Alleen zo kunnen we concrete resultaten boeken. Dat is wat wij goed doen en waar we verder in willen investeren. We zien graag dat de rijksoverheid daarin meegaat. Dat vraagt van het rijk meer samenhang en regie tussen de departementen, participeren in gebiedsgerichte oplossingen én volwassen interbestuurlijke verhoudingen. Hierbij horen ook betere financiële spelregels. Adequate financiering voor bestaande en nieuwe taken en respect voor de eigen belastinggebieden van de decentrale overheden. Dit zijn voor ons diamantharde voorwaarden. Zonder afdoende financiële afspraken kunnen de decentrale overheden niet bijdragen aan de ambities van het volgende kabinet. Als decentrale overheden staan we voor uitvoeringskracht. Niet gescheiden, maar integraal. Niet alleen, maar samen. Ook met de rijksoverheid en met het nieuwe kabinet!
KRACHTIG GROEN HERSTEL VAN NEDERLAND
02
WONEN LEEFOMGEVING
KLIMAAT ENERGIE
Wij zetten ons in om 1.000.000 woningen te
aanpak voor de transitie van de landbouw, het
Wij zetten ons in voor de uitvoering van de
aardgasvrije wijken. We gaan door met het
bouwen voor 2030. Naast aandacht voor de
terugdringen van de stikstofdepositie en het
gemaakte afspraken uit het Klimaatakkoord.
uitvoeren van de gemaakte afspraken uit het
leefomgeving is leefbaarheid belangrijk in de
herstel van natuur.
En
Klimaatakkoord.
aanbouw en verbouw van wijken. Waarbij water en
willen
die
verbinden
met
de
opgaven
waaraan Nederland zich kan committeren voor
gebiedsontwikkeling weg te nemen. Door het
demografische ontwikkelingen en veranderende
investeringsvermogen
wooneisen en -behoeften. We
stimuleren een
te
versterken
vlotte doorstroming in de huur- en koopsector.
in
infrastructuur
is
te geven voor een goed werkende regionale
Woningen
zijn
Het kabinet kan helpen door een nationaal kader
te
te bieden en ondersteuning en bevoegdheden
investeren
bereikbaarheid.
Het
belangrijk dat de woningbouwimpuls en het
uitvoering. Door in lijn met het ROB-onderzoek
Volkshuisvestingsfonds
worden
naar de uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord
Nieuwe wijken zijn bereikbaar en beschikken
gemaakt en de verhuurdersverheffing wordt
voor decentrale overheden voldoende financieel
over
afgeschaft.
te ondersteunen bij de RES en de aanpak van
voorzieningen.
De
zodat
en
de duur van de transitie, langer dan de duur van
woningmarkt
mensen er hun hele leven kunnen blijven wonen. moderne
toekomstbestendig,
gelijktijdig
decentrale
structureel
stabiliteit
efficiënter en beter betaalbaar.
voor een woningaanbod dat meebeweegt met
en
wel
en continuïteit van het rijksbeleid. Een koers
Het kabinet kan helpen door barrières bij de
vraagt
van klimaatadaptatie. Zo wordt de oplossing
bodem leidend zijn voor de inrichting. We zorgen
van
Dat
één regeerperiode.
overheden zijn aan zet voor een gebiedsgerichte
03
KRACHTIG GROEN HERSTEL VAN NEDERLAND
KRACHTIG GROEN HERSTEL VAN NEDERLAND
04
GEDEELDE VERANTWOORDELIJKHEID
ECONOMISCH HERSTEL Wij zetten ons in om de regionale investeringen
Het kabinet kan helpen door de economische
Het oplossen van de maatschappelijke opgaven
De afgelopen jaren leerden ons dat de grote
naar voren te halen en de transitieopgaven
opgaven te verbinden met de opgaven van
van nu vormt de motivatie voor het werk van
maatschappelijke opgaven alleen samen met
te versnellen. Om zo het economisch herstel
klimaat en wonen, zodat de arbeidsmarkt als
gemeenten, provincies en waterschappen in
de samenleving kunnen worden opgelost. Dat
aan te jagen. De economische impact van de
economische motor kan draaien. De sociale en
de komende kabinetsperiode. Als we goede
we het als overheid niet alleen kunnen en dat
coronapandemie is fors. Het herstel biedt kansen
economische doelen moeten worden gekoppeld
afspraken kunnen maken over ieders rol en
alle overheidslagen vanuit hun eigen taken en
om de ambities op het gebied van duurzaamheid
om perspectief te bieden voor stad en platteland.
bijdrage willen wij verantwoordelijkheid nemen
bevoegdheden moeten bijdragen. Omdat ieder
en de circulaire economie te realiseren.
Haagse
dit
voor concrete resultaten in de opgaven. We willen
gebied verschillend is hebben we een decentrale
ondersteunen als ze hiermee verbonden worden.
met het kabinet kijken hoe we ter ondersteuning
aanpak
van die opgavegerichte aanpak onze digitale
gebieden en op nationale schaal te kijken hoe
agenda kunnen versnellen.
we de kracht van iedere regio kunnen inzetten.
en
Europese
fondsen
kunnen
nodig.
Door
in
gebieden,
tussen
Zo kan elk gebied groeien in brede welvaart en tegelijkertijd bijdragen aan de oplossing van de opgaven op nationaal niveau.
05
KRACHTIG GROEN HERSTEL VAN NEDERLAND
KRACHTIG GROEN HERSTEL VAN NEDERLAND
06
NIEUWE AFSPRAKEN We willen met het nieuwe kabinet concrete en
Daarom stellen we als gezamenlijke decentrale
verbindende afspraken maken.
overheden drie diamantharde voorwaarden aan afspraken voor de nieuwe kabinetsperiode:
We zetten ons in voor een interbestuurlijke aanpak met resultaat. We willen dat doen
•
financiële
middelen
en
een
toereikend eigen belastinggebied,
als
één overheid: gebiedsgericht en samen met de
voldoende
•
gelijkwaardigheid
in
interbestuurlijke
verhoudingen,
inwoners van Nederland. • Daar is wel iets voor nodig. De afgelopen
aandacht voor de uitvoerbaarheid van nieuwe taken en afspraken.
jaren hebben ons geleerd dat een gezamenlijke aanpak niet vanzelf tot succes leidt. We hebben
We wensen dat de rijksoverheid meebeweegt
in
in het verbinden van opgaven door een meer
interbestuurlijke
samenwerking
scherpe
kaders nodig, een helder mandaat, een goede
ontkokerde werkwijze.
democratische borging en voldoende financiële Gemeenten, provincies en waterschappen willen
middelen.
met het rijk en het nieuwe kabinet met en midden Deze
succesvoorwaarden
zijn
de
afgelopen
periode onder druk komen te staan, onder meer door de financiële problemen in het sociaal domein en door de uitholling van de motorrijtuigenbelasting.
07
KRACHTIG GROEN HERSTEL VAN NEDERLAND
in de samenleving, als één overheid bouwen aan een sterker Nederland!