Ecoraster (4) oorspronkelijke bedoeling

Inleiding De afgelopen maanden is nagedacht over de toekomst van het eiland. Het ecologisch perspectief van duurzaam beheer van het eiland is hierin de basis geweest. Vanuit dit oogpunt zijn ook andere maatschappelijke aspecten bezien: economie, sociaal domein, wonen, werken. In dit document schetsen we onze visie op de omgeving van ons eiland Schouwen-Duiveland. Wellicht de basis voor onze op te stellen omgevingsvisie voor het eiland in het kader van de Omgevingswet die naar verwachting per 1 jan 2022 in werking treedt. Context De omgeving zoals we die om ons heen zien, het landschap met zijn dorpen, stadjes, weilanden, industrie en recreatiegebieden is tot stand gekomen door in te spelen op de lokale factoren die aanwezig waren: strand, duinen, water toegang voor visserij. Op dit moment zien we de problemen die te maken hebben met onze basis chemische huishouding. Het betreft dan met name de problematiek op het gebied van koolstof (CO2) en stikstof. Uitgangspunten In deze visie gaan we uit van het versterken van de factoren natuur (ecologie), economie (werken) en sociaal domein (wonen). De gedachte is dat door het versterken van natuurlijke aspecten dit ook een positieve invloed kan hebben op de economie (bijv. toerisme) en het wonen kan veraangenamen en de leefbaarheid kan versterken. Het kan ook een trekker zijn voor nieuwe bewoners en voor onze gasten (toeristen).

Tweede uitgangspunt is dat de basis chemie (koolstof en stikstof) in balans moeten zijn, oftewel we moeten niet meer koolstof en stikstof uitstoten (in de lucht brengen) dan we invangen in water en bodem (in de vorm van bomen, planten, wieren, dieren, etc.). Derde uitgangspunt is het versterken van de biodiversiteit. De inrichting van het eiland moet leiden tot een toename van de soortenrijkdom en het aantal in een soortengroep moet toenemen. Principes We omarmen de volgende principes: -

-

-

We leggen een eco-raster over het eiland. Een ecologisch raster is een netwerk van groen, die de natuurgebieden over het eiland verbindt. Hiermee wordt het mogelijk voor flora en fauna te fourageren over het hele eiland. Dit zorgt voor versterking van het groen en maakt het meer robuust. Aangezien de verbindingen veelal ook over dijken, langs waterwegen e.d. gaan, zal dit een verhoogd genot van het eiland geven voor de toeristen. Denk hierbij aan de uitbreiding van wandelpaden, fietsroutes, paardenroutes en vrijloop gebieden voor honden. In het buitengebied komen boerderijen en andere gebouwen vrij. Hiervoor zien we een toekomst als ecologische hubs: plaatsen in het netwerk die groen worden ingevuld en waar de gebouwen beschikbaar zijn voor nieuwe functies, waaronder herbestemming als woning. De boerderijen en opstallen zijn vaak ruim en er is mogelijkheid om er eventueel meerdere huishoudens in te vestigen. Op deze manier houden we het buitengebied levendig en in stand en versterken we het groen. Het initiatief van Boerenerf 2.0 sluit hier op aan. De ecohubs zijn plaatsen voor ontwikkeling van vormen van alternatieve landbouw, zoals voedselbossen, strokenteelt, kringlooplandbouw. Daarnaast zijn het pleisterplaatsen voor toeristen om aan te sterken met een kop koffie, een taartje of een kleine maaltijd. De

-

ecohubs zijn zoveel mogelijk off grid (eigen energievoorziening, helofytenfilter ipv riool, geen gasaansluiting, drinkwater zo mogelijk uit eigen bron). Het biedt de mogelijkheid voor het plaatsen van tiny houses. De ecohubs hebben een netto positieve bijdrage aan de koolstof en stikstof balans en versterken de biodiversiteit (meer soorten, meer exemplaren van een soort). We bepalen de koolstof en stikstof balans voor ons eiland, zodat we kunnen monitoren hoeveel stikstof en koolstof we in de lucht brengen en hoeveel er terecht komt in bodem en water. Op deze wijze is dit een instrument om te voorkomen, dat de ecologie en economie worden ontwricht.

Welke vraagstukken pakken we hiermee aan: -

Versterking van de ecologie Versterking van de economie Versterking van het wonen en leefbaarheid. Innovatie en ontwikkeling op het gebied van duurzaamheid

Ontwikkelingsvraagstukken / vragen voor innovatie: 1. 2. 3. 4. 5. -

6. 7. -

Ecologisch raster Hoe moet het ecologisch raster eruit komen zien? Welke knelpunten zitten er nog in, waar nog geen doorlopende lijn is? Welke ecologische hoofdstructuren (kenmerken van ecologisch gebied) kennen we en worden aan elkaar verbonden? Welke risico’s zijn er van het aan elkaar verbinden natuurgebieden? Groen voor rood en rood voor rood Welke boederijen/buitenhuizen komen vrij de komende tijd en zouden ze kunnen worden ingezet in het ecoraster als knooppunt. In hoeverre zijn deze verblijven geschikt om er ecohubs van te maken met mogelijkheid van wonen. Ecohubs Welk beleidskader hanteert de gemeente voor het realiseren van een locatie met tiny houses? Welke vergunningen zijn nodig voor het realiseren van een ecohub? Welke documenten moeten hiervoor worden aangeleverd.

Recreatie Welke kansen zijn er voor de recreatie om aan te sluiten bij het ecoraster en de ecohubs (bed & breakfast, logies, fietsroutes, wandelroutes, paardenroutes) Landbouw Welke kansen zijn er voor ontwikkeling van de landbouw om economisch rendabel te zijn met een positieve stikstof en koolstof balans en versterking van de biodiversiteit? Hierbij kan gedacht worden aan voedselbossen, strokenteelt, kringlooplandbouw, … Koolstofbalans Wat is de huidige koolstofemissie en -invangcapaciteit van Schouwen-Duiveland? Welke mogelijkheden zijn er om de koolstof emissies te beperken en de koolstofinvangcapaciteit te vergroten? Hoe monitoren we de koolstofbalans? Stikstofbalans Wat is de huidige stikstofemissie en -invangcapaciteit van Schouwen-Duiveland?

-

Welke mogelijkheden zijn er om de stikstof emissies te beperken en de stikstofinvangcapaciteit te vergroten? - Hoe monitoren we de stikstofbalans? 8. Biodiversiteit - Welke ecologische hoofdgroepen zijn er? - Welke ecologische hoofdgroepen willen we versterken? - Om welke flora, fauna gaat het dan, inclusief bodem- en waterleven. - Welke ecologische gebieden willen we met elkaar verbinden? 9. Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland - Hoe kan dit plan bijdragen aan de tot stand koming van de omgevingsvisie SchouwenDuiveland? - Toelichting: De omgevingsvisie SD is een visie op de omgeving. Deze moet als doel hebben het realiseren van een duurzaam eiland. Hierin kan een gelaagdheid worden onderscheiden met basis chemische factoren koolstof en stikstof als sturende factoren, natuurlijke kenmerken in de ondergrond en waterlopen als sturende factoren, ecologische hoofdgroepen en bijpassende landschappelijke kenmerken maken uiteindelijk de omgevingsvisie.