Commissievoorstel Rapportage Vraag en Aanbod Verblijfstoerisme (Behoefteonderzoek) bijlage 2 leaflet

Toerisme in de gemeente Schouwen-Duiveland 2016-2020

Het belang van toerisme Toerisme is van groot belang voor de gemeente Schouwen-Duiveland. Het is dan ook wenselijk om inzicht te hebben in de omvang en de economische betekenis van toerisme. De gemeente heeft HZ Kenniscentrum Kusttoerisme gevraagd een rapportage samen te stellen, waarin inzicht wordt geboden in de omvang van verblijfstoerisme en de economische spinoff daarvan.

Verblijfstoerisme in de gemeente Schouwen-Duiveland Het aantal overnachtingen op Schouwen-Duiveland groeide in de periode 2016-2019 met 9%. Deze groei is iets lager dan de Zeeuwse groei van 10% in dezelfde periode. In 2020 zorgde de uitbraak van de coronapandemie voor een grote trendbreuk in de cijfers. Het aantal overnachtingen op SchouwenDuiveland daalde met 21%. Daarmee deed SchouwenDuiveland het iets slechter dan het Zeeuws gemiddelde (-19%). De forse daling van het aantal overnachtingen in Zeeland komt met name doordat Zeeland in april 2020 volledig op slot ging voor toeristen. Dit zorgde voor een historisch dieptepunt in het Zeeuwse verblijfstoerisme en dus ook voor Schouwen-Duiveland. Binnen de gemeente vinden de meeste overnachtingen plaats op de kop van Schouwen (Burgh-Haamstede en Renesse). Figuur 1 Aantal overnachtingen per woonplaats op Schouwen-Duiveland, 2020

1.200.300 123.600 352.300 3.200

1.229.300

410.500 61.800

313.100 62.300

7.200 27.300

73.000

59.400 7.300

79.900

+

376.500 7.600

-

Totaal: 4.394.500 overnachtingen

Kijkend naar de verschillende accommodatietypen dan wordt zichtbaar dat het merendeel van de overnachtingen plaatsvindt op campings. Niet geheel verassend gezien het aanbod van campings in de gemeente. Het toeristisch overnachten op campings groeide in de periode 2016-2019 fors. In 2020 kelderde het aantal toeristische overnachtingen op campings met 20%. Het aantal toeristische overnachtingen op minicampings is vrij stabiel, ook in coronajaar 2020 werd nauwelijks ingeleverd. Het aantal overnachtingen in hotels op SchouwenDuiveland nam in de periode 2016-2019 met zo’n 10% toe. Op bungalowparken was sprake van een licht dalende trend in de periode t/m 2019, terwijl de provinciale trend stijgend is. Indruk is dat de provinciale groei vooral voortkomt uit de toename van het aanbod, o.a. door de nieuwbouw van parken aan de ZeeuwsVlaamse kust. Dit heeft zijn effect op het bestaande aanbod elders in de provincie. In 2020 daalde het aantal overnachtingen op deze parken met nog eens 27%. Het aantal overnachtingen door passanten in jachthavens daarentegen is juist gestegen, namelijk met 6%. Dit komt overeen met de landelijk toegenomen belangstelling voor waterrecreatie gedurende de coronacrisis.

Bij vaste gasten (gasten met een eigen vakantieaccommodatie) tonen de cijfers voornamelijk de trend in het aantal accommodaties, omdat er met een gemiddeld aantal overnachtingen per accommodatie wordt gerekend. De afgelopen jaren was een lichte stijging te zien van het aantal jaar- en seizoensplaatsen op campings en minicampings. Dit aantal daalde in 2020 licht. Ook het aantal tweede woningen nam heel licht af. Doordat vaste gasten in 2020 vanwege restricties minder gebruik konden maken van hun vakantieplek is het gemiddeld aantal overnachtingen per accommodatie in 2020 met 20% verlaagd. Doordat ook het aantal accommodaties afnam, is een forse daling van het aantal overnachtingen in 2020 zichtbaar. Figuur 2 Toeristische overnachtingen op Schouwen-Duiveland per accommodatietype, 2016 - 2020

2017

2018

2019

2020

Toeristische overnachtingen op minicampings1

Hotel en pension

Bungalowpark

Particuliere verhuur (woning / logies)

23.300

272.900

179.600

Toeristische overnachtingen op campings1

356.200

719.900

1.126.800

2016

Jachthaven passanten

Aanbod verblijfsaccommodaties in de gemeente Schouwen-Duiveland In 2017/18 heeft HZ Kenniscentrum Kusttoerisme een uitgebreide inventarisatie gemaakt van alle verblijfsaccommodaties voor een groot aantal Zeeuwse gemeenten, variërend van hotels tot B&B’s, van campings tot jachthavens en van bungalowparken tot Airbnb. Hierdoor is een compleet beeld ontstaan van het aanbod voor verblijfstoerisme in de gemeente. Deze aanboddatabase is in het voorjaar van 2021 volledig vernieuwd en wordt jaarlijks geactualiseerd.

Figuur 4 Aantal slaapplaatsen per woonplaats (exclusief ligplaatsen in jachthavens), 2021

27.640

3770 5.470 280

29.500

Uit deze actualisatie blijkt dat Schouwen-Duiveland 25.000 accommodatie-eenheden telt met circa 106.600 slaapplaatsen. In figuur 4 wordt zichtbaar dat het aanbod van slaapplaatsen in de gemeente met name op de kop van Schouwen en omgeving gecentreerd is. Ook in Bruinisse zijn vele slaapplaatsen te vinden. Let wel, het aantal slaapplaatsen is exclusief slaapplaatsen in jachthavens.

+

455.800 117.000

64.700

2570 450

6650 310

In verband met de aanscherping van definities is een vergelijking op accommodatietype ten opzichte van 2018 niet goed mogelijk. Op hoofdlijnen ontstaat er wel een beeld. Hieruit is op te maken dat het aantal slaapplaatsen op Schouwen-Duiveland met 2% gedaald is.

Aantal eenheden

Aantal slaapplaatsen

Totaal: 25.040 eenheden Totaal: 106.560 slaapplaatsen 31.630

22.350 8.610 1.410

680

3.270

4.540

6.910

6.320

500 2.510

210

1.160

3.090

260

Tweede woningen Kamers Vakantiewoningen Verhuur(hotel / / appartementen chalets hostel / (bedrijfsmatige pension / verhuur)3

Het aantal overnachtingen is gebaseerd op de inkomsten toeristenbelasting en forensenbelasting van de gemeente en op aanvullende berekeningen van HZ Kenniscentrum Kusttoerisme.

Toeristisch kamperen omvat alle overnachtingen op kampeerplaatsen, inclusief voorseizoenarrangementen, verlengd voorseizoen-arrangementen, maand-arrangementen en naseizoenarrangementen, maar is exclusief permanente standplaatsen (jaarplaatsen) en seizoenplaatsen. 2 Dit betreft kamperen op permanente standplaatsen (jaarplaatsen) of seizoenplaatsen. Ondernemers die bijvoorbeeld jaar- of seizoensplaatsen aanbieden betalen hierover een forfaitaire heffing, gebaseerd op een vooraf overeengekomen aantal overnachtingen per plaats. Deze cijfers geven vooral een beeld van het aantal eenheden waarover toeristenbelasting wordt betaald en niet van het daadwerkelijke aantal overnachtingen. Het aantal nachten per plaats gepresenteerd in deze leaflet is gebaseerd op de uitkomsten van het Onderzoek Vaste gasten in Zeeland. Dit wijkt dus af van de cijfers die bekend zijn vanuit de administratie toeristenbelasting. 1

250

-

1.059.400

Vaste ligplaatsen

580

Totaal: 106.600 slaapplaatsen

Het aanbod op Schouwen-Duiveland bestaat vooral uit jaarplaatsen, toeristische kampeerplaatsen (incl. seizoensplaatsen) en vakantiewoningen in particulier eigendom (tweede woningen). Ook telt Schouwen-Duiveland een substantieel aantal ligplaatsen in jachthavens. Figuur 5 toont het aanbod per accommodatietype voor de gemeente SchouwenDuiveland.

1.120 2.520 Vast kamperen op mini-camping2

3050

3800

34.510

Vast kamperen op camping2

2450

1980

Figuur 5 Aanbod verblijfsaccommodaties op Schouwen-Duiveland per accommodatietype, 2021

Figuur 3 Geraamd aantal overnachtingen door vaste gasten op SchouwenDuiveland per accommodatietype, 2016 – 2020

8820 9010

Jaarplaatsen Toeristische Vakantiekampeerwoningen / plaatsen appartementen (incl. evt. (particulier 1 seizoenplaatsen)4 eigendom)

Gerekend met gemiddeld 5 slaapplaatsen per vakantiewoning en 4 slaapplaatsen per appartement, tenzij anders bekend. Gerekend met gemiddeld 5 slaapplaatsen per toeristische kampeerplaats, overeenkomstig de definitie van het CBS. 5 Voor ligplaatsen zijn geen slaapplaatsen berekend. 3

4

Camperplaatsen

Bijzondere Vaste accommodaties ligplaatsen5

Passanten ligplaatsen3

Economische waarde verblijfstoerisme Het bestedingspatroon van verblijfstoeristen omvat alle uitgaven: zowel kosten voor de accommodatie als de uitgaven bij horeca, in winkels of aan activiteiten. Door de jaren heen is geen sprake van grote wijzingen in het bestedingspatroon van verblijfstoeristen. In 2020 is wél een grote trendbreuk zichtbaar. De coronamaatregelen hadden niet alleen impact op het aantal overnachtingen, maar ook op het uitgavenpatroon. Toeristen konden minder geld uitgeven. Zo was de horeca voor een groot deel van het jaar gesloten en konden mensen gedurende lange tijd geen dagattracties bezoeken of winkelen in de binnenstad. Dit zorgde voor een forse daling van de bestedingen per persoon per nacht en voor verschuivingen binnen het uitgavenpatroon.

Figuur 6 Bestedingen verblijfstoerist in de gemeente Schouwen-Duiveland, 2020

De totale bestedingen aan verblijfstoerisme stegen in de periode 2016-2019 met 9%. Deze stijging wordt niet veroorzaakt door hogere bestedingen per persoon per nacht, maar door de groei van het aantal overnachtingen. In 2020 was er sprake van een enorme trendbreuk; enerzijds door de forse daling van het aantal overnachtingen, maar vooral ook door de grote wijzigingen in het bestedingspatroon. Waar het aantal overnachtingen daalde met 20%, daalden de uitgaven met maar liefst 40%. In totaal besteedden verblijfstoeristen in de gemeente SchouwenDuiveland bijna €116 miljoen in 2020. In 2019 was dat nog €200 miljoen. In 2020 is er in verhouding veel meer uitgegeven aan overnachtingskosten dan in de voorgaande jaren (68% ten opzichte van 59% in 2019). Dit is mede te danken aan de maatregelen tegen het coronavirus, die er voor hebben gezorgd dat het geld niet tot nauwelijks uitgegeven kon worden in horecagelegenheden, attracties en winkels. Figuur 6 laat het bestedingspatroon van verblijfstoeristen in de gemeente zien.

Bestedingen verblijfstoerist: €115.730.000

24%

Detailhandel Overig (o.a. recreatie) Horeca

5% 2%

68% Logies

Let op: in deze leaflet gaat het om de economische impact van de bestedingen die de toerist doet tijdens de vakantie. Dagtoerisme is in deze berekening niet meegenomen, maar speelt wel een zeer grote rol in de gemeente Schouwen-Duiveland. Daarnaast zijn investeringen van consumenten (bijv. aanschaf chalet of recreatiewoning), bedrijven (bijv. bouw of verbouw voorzieningen) en overheid niet in beeld. De totale economische impact van toerisme is dus nog veel groter. Bovendien is dankzij toerisme ook het draagvlak voor maatschappelijke voorzieningen groter.

Colofon

Bronnen

© 2022, HZ Kenniscentrum Kusttoerisme

•

Deze publicatie is samengesteld in opdracht van de gemeente SchouwenDuiveland. Bij het samenstellen van deze publicatie is de grootste zorgvuldigheid

CBS (2020). Statistiek Logiesaccommodaties. Geraadpleegd via opendata.cbs.nl

•

HZ Kenniscentrum Kusttoerisme (2021).

betracht. HZ Kenniscentrum Kusttoerisme is echter niet aansprakelijk voor enige

Eigen analyse gegevens toeristen- en

directe of indirecte schade als gevolg van de aangeboden informatie in deze

forensenbelasting van gemeente Schouwen-

publicatie.

Duiveland •

HZ Kenniscentrum Kusttoerisme p/a HZ University of Applied Sciences Postbus 364, 4380 AJ Vlissingen Telefoon: 0118 - 489 756 E-mail:

kenniscentrumtoerisme@hz.nl

Website:

www.kenniscentrumtoerisme.nl

HZ Kenniscentrum Kusttoerisme (2017). Onderzoek Vaste gasten in Zeeland

•

NBTC-NIPO Research (2020). Resultaten ContinuVakantieOnderzoek 2019