Brief Uitgangspunten ruimtelijk beleid duurzame energievoorzieningen

Uitgangspunten ruimtelijk beleid duurzame energievoorzieningen

Reactie op de uitgangspunten, versie 9 december 2020, mede naar aanleiding van de commissievergadering Ruimte en Economie van 8 februari j.l.. Voorafgaand aan de bovengenoemde commissievergadering hebben wij een eerste reactie opgesteld naar aanleiding van de bijeenkomst van 9 december 2020. Deze reactie, met datum 10 januari 2021, treft u in de bijlage. In het onderstaande hebben wij de hoofdpunten uit deze reactie nog eens op een rij gezet en waar nodig aangevuld in relatie tot hetgeen besproken is in de commissievergadering van 8 februari, waarin wij ook gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid om in te spreken. Energienetwerk – 150kV station Wij begrijpen dat het gebied op of direct ten oosten van de lijn Zierikzee – Dreischor de voorkeur geniet om het 150kV station te positioneren. Gezien de afmetingen en de industriële uitstraling van een dergelijk station heeft het onze voorkeur een locatie op of direct tegen een bestaand industrieterrein te kiezen. In het aangegeven gebied komt het industrieterrein van Zierikzee, of eventueel het terrein De Weel in Nieuwerkerk, in aanmerking. Wij hechten eraan om ook van onze kant te benadrukken dat toe- en afvoerkabels naar het station (in ieder geval binnen de gemeentegrenzen) ondergronds aangelegd worden.

Windenergie – Kleine windturbines Wij achten het risico groot dat het oprekken van de uitgangspunten voor het plaatsen van windmolens op boeren erven, welke in het huidige bestemmingsplan Buitengebied zijn verankerd, tot een grote toename van windmolens zal leiden met een sterke negatieve impact op het voor SchouwenDuiveland zo waardevolle en kenmerkende open landschap. Waar in het huidige bestemmingsplan een tiphoogte van maximaal 15m staat aangegeven stellen wij voor deze eis niet te verruimen en de ondernemers die toch extra windcapaciteit wensen de mogelijkheid te bieden om zelfstandig een “kleine” windmolen elders te plaatsen of een aandeel te verwerven in een “grote” windmolen als uitbreiding / optimalisatie van een bestaand windpark (Krammer en Roggenplaat). Voor de “kleine” windmolens denken wij aan een terrein op of grenzend aan een bestaand industrieterrein, waarbij de Gemeente Schouwen-Duiveland het grondeigendom behoud en de ondernemer zijn windmolen plaatst. Voor de participatie in de “grote” windmolens kan een vorm opgezet worden als het bekende postcoderoosmodel bij zonneparken. Voor beide varianten dient het uitgangspunt te zijn dat de ondernemer eigenaar is van zowel de molen als van de opgewekte energie. Stel je die eis niet, dan trekt dat grootinvesteerders van buitenaf aan.

Dat geeft een groot afbreukrisico voor het maatschappelijk draagvlak voor de beoogde energietransitie op ons eiland.

1

Overigens zijn wij van mening dat er op veel boerenbedrijven nog altijd capaciteit voorhanden is voor zon op dak. Zonne-energie Trede 5: Energielandschap Wij ondersteunen de aanleg van grootschalige zonneparken op of nabij de bestaande windmolenlocaties Krammer en Roggenplaat. Wij raden de aanleg van dergelijke zonneparken uitdrukkelijk af voor de Gouweveerse polder gezien de kwetsbaarheid van het landschap. Dat parken in het landschap zichtbaar mogen blijven is voor ons geen uitgangspunt. Uitgangspunt is dat waar mogelijk parken zo goed mogelijk worden ingepast. Wanneer dat niet of in mindere mate lukt mag daar bij genoemde grootschalige locaties van afgeweken worden. Maar dus in die volgorde. Dat betekent concreet dat de inpassing van dergelijke zonneparken in het landschap (ook bij de windmolenlocaties) met de nodige zorgvuldigheid dient plaats te vinden, bijvoorbeeld met behulp van groensingels, lage dijkjes of kades. Trede 7: Zon nabij bebouwingslocaties Wij vinden de aanleg van zonneparken in de directe nabijheid van bebouwingsconcentraties niet wenselijk in verband met de aantasting van het open landschap, de diversiteit aan landschappelijke inpassingen en de versnippering in de infrastructuur. Wij opteren voor een energiepolder c.q. zonnepark van 50ha met substantiële uitbreidingsmogelijkheden.

Met het lokaal herstellen van het landschap van voor de ramp (kleine bedijkte polders) zou een uitgelezen locatie gecreëerd kunnen worden. Wanneer lokale dorps-/stadsbewoners en/of lokale energiecoöperaties een eigen zonnepark willen oprichten kunnen zij dit realiseren in de energiepolder, waarbij zij (net als bij de eerder genoemde windmolens) het eigenaarschap behouden van zowel het zonnepark als van de opgewekte energie.

Ten slotte De uitgangspunten voor het ruimtelijk beleid met betrekking tot de duurzame energievoorzieningen kunnen eigenlijk niet los gezien worden van de inhoudelijke oplossingen binnen de Energietransitie. In de RES 1.1 is bijvoorbeeld de aanleg van het 150kV station een hard gegeven, maar wordt nog alle ruimte geboden voor de technische invulling van bijvoorbeeld de Warmetransitie. Deze invulling vereist een sterke betrokkenheid van de inwoners van SchouwenDuiveland en de lokale ondernemers, waarbij creativiteit, technische vernieuwing en ondernemerschap hand in hand zullen moeten gaan. De gecreëerde technische oplossingen zullen ook voor Schouwen-Duiveland grotendeels nieuw zijn en hun ruimtelijke inpassing moeten vinden. Met het vaststellen van de uitgangspunten voor het ruimtelijk beleid duurzame energievoorzieningen moet daar nu al rekening mee worden gehouden. Een uitdaging voor alle betrokkenen in dit proces. 2

De Gemeente Schouwen-Duiveland heeft in dit geheel niet zozeer een sturende maar vooral een stimulerende en faciliterende rol. Stimulerend in de zin dat de betrokkenheid van burgers en lokale ondernemers, in proces en inhoud, ook echt gestalte gaat krijgen. Faciliterend, vooral op het gebied van ondersteuning, van verbinding tussen partijen, van beschikbaar stellen van locaties en infrastructuur en van tegemoetkoming in initiële kosten. Draagvlak bij de burgers en de ondernemers en eigenaarschap in de vorm van energiecoöperaties is de sleutel tot succes! In diverse andere gemeenten wordt dit model al succesvol inhoud gegeven. Graag komen wij daar op een later moment bij u op terug. De gevraagde proactieve rol van de Gemeente vraagt om een daarop toegespitst persoon, die de verbinding legt tussen alle betrokkenen, de creativiteit bij mensen weet te initiëren en hen weet te motiveren die ook in te brengen; een persoon die open en benaderbaar is en herkend wordt als de drijvende kracht vanuit de Gemeente voor het invulling geven aan de energietransitie. Om een gedragen en succesvolle energietransitie op ons eiland te laten slagen raden wij u aan serieus in een dergelijke persoon te investeren.

Was getekend, 27 februari 2021,

Piet van Beveren, Zierikzee Ria Geluk, Capelle Marnix van Stralen, Scharendijke Huib Tieleman, Noordgouwe Jack de Vos, Noordgouwe

Bijlage • Reactie van 10 januari 2021 op uitgangspunten ruimtelijk beleid duurzame energievoorzieningen (met bijlagen)

3