Bijlage 3n Monumentenpaspoort Mol 25 te Zierikzee

27-06-2022 15:28

Monumenten paspoort

Mol 25 Zierikzee

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

27-06-2022 15:28

Over dit paspoort

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Monumenten zijn bij uitstek duurzaam. Ze gaan immers al lang mee. Maar hoe oud een pand ook is, energiebesparende aanpassingen zijn altijd mogelijk, al zijn die wel van een andere orde dan bij nieuwe gebouwen. Lang niet alle maatregelen kunnen risicoloos worden toegepast. Het Duurzaam Monumentenpaspoort geeft uw inzicht in de duurzaamheidsmaatregelen die voor uw monument van toepassing zijn. Het Duurzaam Monumentenpaspoort is een advies op maat en geeft de stand van zaken weer plus de maatregelen die kunnen worden getroffen om uw monument duurzamer te maken. Het advies maakt duidelijk waar de besparingskansen liggen, hoe deze op een verantwoorde wijze doorgevoerd kunnen worden, welke invloed dit heeft op het wooncomfort, of er een vergunning nodig is en welke mogelijkheden er zijn om de verschillende maatregelen te financieren. In het Duurzaam Monumentenpaspoort is alle informatie systematisch beschreven en geordend. De kern van het paspoort zijn de aanbevelingen, dat wil zeggen de duurzaamheidsmaatregelen die op het pand van toepassing zijn. Ook zal worden ingegaan op het pand zelf, de thermografie, de energie en de technische aspecten. Ook de warmtefoto’s en andere afbeeldingen zijn in het paspoort opgenomen.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Waaruit bestaat het paspoort Uw paspoort Een overzicht van de gegevens van de eigenaar, het monument en de geformuleerde wensen en ambities met betrekking tot het verduurzamen van uw monument.

Uw pand Hier wordt ingegaan op de opbouw van uw monument, tonen warmtefoto’s eventuele warmtelekken en vindt u een nadere beschouwing van het energieverbruik.

Aanbevelingen Een overzicht van de verbeteringen die bijdragen aan energieneutraliteit en/of om kosten te reduceren zonder de monumentale waarden van het pand te schaden.

Mogelijkheden De meest voorkomende duurzame maatregelen met een indicatie van de gemiddelde aanschafkosten en de jaarlijkse besparing die dit kan opleveren.

Bedrijven Een overzicht van gespecialiseerde bedrijven die ter zake kundig zijn wanneer het gaat om onderhoud en restauratie van monumenten.

Veelgestelde vragen Het verduurzamen van een monument werpt vaak de nodige vragen op. Helemaal omdat de technieken, mogelijkheden en regelgeving niet stil staan. Omdat we u als monumenten bezitter graag ondersteunen hebben we vanuit onze ervaring en expertise we een overzicht gemaakt van antwoorden op veelgestelde vragen. Heeft u na het lezen van de onderstaande informatie nog vragen? Stuur ons uw vraag toe of neem telefonisch contact op via het telefoonnummer 0118 670 610. Erfgoed Zeeland is bereikbaar op werkdagen tussen 10.00 en 17.00 uur.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Uw paspoort Het Duurzaam Monumentenpaspoort maakt duidelijk waar uw besparingskansen liggen en hoe deze op een verantwoorde wijze doorgevoerd kunnen worden. Onderstaand vindt u eerst een overzicht van uw gegevens, de gegevens van het desbetreffende monument en de door u geformuleerde wensen en ambities.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Gegevens eigenaar Naam

De heer B al Ashqar

Adres

Laan van de St. Hilaire 2

Postcode

4301 SH

Plaatsnaam

Zierikzee

E-mailadres

bilal.al.ashqar@schouwen-duiveland.nl

Telefoon

06-42513872

BTW-ondernemer?

Ja

Organisatie

Gemeente Schouwen-Duiveland

Startdatum

2 februari 2022

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Gegevens object Adres

Mol 25

Postcode

4301 JC

Plaats

Zierikzee

Gemeente

Gemeente Schouwen-Duiveland

Situering

Het Gravesteen is gesitueerd in het beschermd stadsgezicht.

Ligging gevels

De voorgevel is zuidelijk georiënteerd.

Inhoud

2600 m³

Totaal vloeroppervlakte

600 m² m2

Soort dak

Zadeldak

Zolder

Ja

Kelder

Ja

Kelder constructie

Tongewelven

Bouwperiode

1526

Aantal bewoners

Niet van toepassing

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Wat is uw wens Uw ambitie voor verduurzaaming van uw pand op korte, middellange termijn Het duurzaamheidspaspoort is een nulmeting, dit moet meer inzicht kan geven in uitvoering van eenvoudige en meer ingrijpende maatregelen. Dit afhankelijk van het toekomstige gebruik van het pand.

Reeds getroffen maatregelen Verwarmingssysteem, toegespitst op de toenmalige functie van het gebouw. Later aangepast met een HRverwarmingsketel. Eenvoudige achterzetramen of plexiglas geplaatst in raamopeningen. Glazen toegangssluizen in voor- en achtergevel.

Heeft u nog specifieke wensen of zaken waar we rekening mee moeten houden die betrekking hebben op uw pand? De grote historische waarde van het pand brengt beperkingen met zich mee ten aanzien van het gebruik. Toch is het wenselijk dat met name de begane grond een publieke functie blijft vervullen. Een deel van de kelder is ingericht met serviceruimtes ten dienste van de gebruikers. De overige verdiepingen hebben een museale functie.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Status pand Status

Rijksmonument

Monumentnummer

40782

Inschrijving

2 februari 1966

Omschrijving

Gravesteen. Hoge trapgevel van zandsteen. Stoep. Bordes met gesmeed ijzeren leuning. Kruiskozijnen met smeedijzeren traliekorven. Ankers in topgevel met emblemen van het Oostenrijkse huis en het Gulden Vlies.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Cultuurhistorische waarden In beheer, renovatie en restauratie van monumenten is aandacht voor duurzaamheid vanzelfsprekend. Het repareren van bijvoorbeeld enkel het rotte stuk hout, i.p.v. het compleet vervangen van het houten gebouwdeel is belangrijk voor het behoud van historisch bouwmateriaal, maar ook heel milieuvriendelijk. Maar een groot aantal energiebesparende maatregelen strookt niet met de constructie van historische gebouwen en leidt zelfs tot schade. Ook wringt de wens om een monument energiezuinig te maken vaak met de beschermde cultuurhistorische waarde van een gebouw. Wat is technisch mogelijk en wat is wenselijk? Wat laat de overheid toe? Om historische bebouwing duurzamer te krijgen zonder verlies van monumentale waarden of technische (gevolg)schade moet vanuit het gebouw worden geredeneerd. Het pakket van maatregelen moet goed op elkaar worden afgestemd. Het toepassen van bijvoorbeeld gevelisolatie heeft energetisch weinig effect als er te weinig aan kierdichting wordt gedaan. En wanneer er een goede kierdichting wordt doorgevoerd, zal er aandacht moeten zijn voor een andere vorm van ventileren. Kortom het doorvoeren van verantwoorde duurzame maatregelen in historische gebouwen is maatwerk. Uw gemeente weet wat is toegestaan Gemeente Schouwen-Duiveland Laan van St. Hilaire 2 4301 SH Zierikzee (0111) 45 20 00 gemeente@schouwen-duiveland.nl

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Uw pand Tijdens de inspectie is door de monumentenwacht een beoordeling gemaakt van de huidige stand van zaken van uw monument. Daarbij is gekeken naar de huidige opbouw van het monument. Ook het energieverbruik en de wijze waarop het monument is geïsoleerd zijn geïnventariseerd. De verzamelde gegevens vormen gezamenlijk het uitgangspunt voor de aanbevelingen en de mogelijke maatregelen die getroffen kunnen worden om het monument duurzamer te maken.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Hoe zit uw pand in elkaar Gevel materiaal

Steen

Spouw in gevel

Nee

Kozijn materiaal

Natuursteen kruiskozijnen Hout

Soort glas

Enkel glas

Soort dak

Zadeldak

Dak materiaal

Panbedekking

Goot materiaal

Zinkbekleding

Soort vloer

Stenen vloer Houten verdiepingsvloeren

Voorzetwanden

Nee

Verdeling van de schil

830 Gevels

m2

31%

Vloeren

22%

Daken

42%

Openingen

5%

Impressies van uw pand

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Voorgevel

Achtergevel

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Bovenaanzicht smeedijzeren vensterkorf

Muuranker voorgevel

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Kelderdeur "Cachot"

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Thermografie Warmtebeelden worden steeds vaker gebruikt als hulpmiddel om te zien waar warmte weglekt uit een gebouw. Aan de rechterzijde is boven het staafdiagram de warmst gemeten temperatuur (rood) en aan de onderzijde de laagst gemeten temperatuur (blauw) vermeld. De temperatuur van het vizier staat linksboven in de opname. Bij grote temperatuurverschillen (binnen-buiten) is het maken van warmtebeelden zinvol. Binnen het hoofdstuk Aanbevelingen geven wij u adviezen om deze warmteverliezen te verminderen en/of te voorkomen. Er zijn geen verwarmingselementen tegen de voorgevel geplaatst. De zeer dikke voorgevel heeft aan de buitenzijde een oppervlaktetemperatuur die voornamelijk wordt bepaald door de buitentemperatuur (vergelijk met naastgelegen pand).

Warmte uitstraling bij de vensteropening, vlak onder de verdiepingsvloer.

Warmte van de begane grond lekt weg door de verdiepingsvloer op aansluiting met de gevel en de moerbalk.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Energie Betreft

2019

2020

2021

Gemiddeld jaarverbruik gas monumentaal referentie pand

3017 m³

3001 m³

3001 m³

Gemiddeld jaarverbruik elektriciteit monumentaal referentie pand

2790 kWh

2645 kWh

2800 kWh

Uw verbruik t.o.v een gemiddeld monumentaal woonhuis*

Uw gasverbruik in m³

Uw elektriciteitverbruik in kWh

Gemiddeld gasverbruik in m³

Gemiddeld elektriciteitverbruik in kWh

* Bovenstaand vergelijk is gebasseerd op het benchmarkonderzoek Duurzaamheid Rijksmonumentale panden woonhuizen (2015)

Aanwezige installaties

Installatie

HR ketel op de hoogste vlierzolder.

Warmteafgifte

Stralingsradiatoren.

Ruimtes

Begane grond. Diverse verblijfsruimtes op de verdiepingen. Kelderhal.

Verlichting

Voornamelijk TL- verlichting.

Ventilatie

Natuurlijke ventilatie (beperkte voorzieningen).

Warmte terugwinning

Niet van toepassing.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Nefit Ecom-line 2004

Close in boiler (keukenblok begane grond).

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Houten vloer begane grond; dit type materiaal heeft een isolerende werking. Aanwezigheid isolatie onder de vloer is onbekend.

Stenen vloer winkelruimte. Isolatie onder de stenen vloer is onbekend.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Verdiepingsvloeren opgebouwd uit moerbalk met kinderbinten, afgewerkt met spreidsel onder de vloerdelen. Vermoedelijk geen isolatie aanwezig.

De buitenmuren zijn niet geïsoleerd.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Toekomstperspectief

Hieronder vindt u een indicatieve prognose van uw energielasten bij gelijkblijvend gebruik i.c.m. een gemiddelde prijsstijging van 5% per jaar*.

Gemiddelde energiekosten in 2021

€ 349,Gas

€ 228,-

Electriciteit

€ 121,-

Gemiddelde energiekosten in 2035

€ 692,Gas

€ 450,-

Electriciteit

€ 242,-

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Aanbevelingen Binnen dit hoofdstuk krijgt u inzicht in de verbeteringen die nodig zijn om actief bij te dragen aan energieneutraliteit en/of kosten te besparen zonder de monumentale waarden van uw pand of de leefomgeving te schaden. De aanbevelingen worden per type onderverdeeld (vloeren, gevels en gevelopeningen, daken en installaties) en volgen een standaard stramien (huidige situatie, mogelijkheden, aandachtspunten en tips). Onder de specifiek op uw monument geënte (technische) aanbevelingen volgt nog een overzicht van de zgn. ‘Quick wins’. Deze tips zijn universeel van aard maar wel op basis van relevantie voor uw monument geselecteerd. Indien u één van de maatregelen zoals hierboven beschreven wilt toepassen kunt u contact opnemen met een bedrijf dat gespecialiseerd is op dit gebied. Dit bedrijf kan u informatie verstrekken en u informeren over de mogelijkheden.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Trias Energetica

In het onderstaande overzicht staan ook de Trias Energetica stappen weergegeven. Deze driestappenstrategie geeft aan waarmee u het beste kunt beginnen om tot een energiezuinig(er) huis te komen. Wat is de Trias Energeticamethode?

De weg naar een duurzaam energieneutraal pand is voor veel eigenaren lastig en zeker bij een monumentaal pand. Egenaren hebben de volgende vragen; waar moet ik beginnen, wat zijn de mogelijkheden of wat verdien ik eraan? Veel van deze vragen kunnen worden beantwoord doormiddel van de Trias Energeticamethode. Dit is een methode die op 3 stappen is gebasseerd. De methode biedt inzicht in het verloop van het verduurzamen van uw monument. Stap 1: Reduceer de vraag

Eigenaren van een monument willen in de meeste gevallen vaak verduurzamen en beginnen dan ook naar het zoeken van mogelijkheden, soms slaat men dan stap één over. De belangrijkste stap die gezet kan en moet worden is het beperken van de vraag van het energieverbruik. Een wel bekende uitspraak die men over deze stap uit is, ‘’de meest duurzame energie is de energie die je niet gebruikt’’. Mogelijkheden die in de eerste stap gezet kunnen worden zijn onder andere isoleren, elektriciteit besparen en zuiniger omgaan met het verbruik. Stap 2: Zet duurzame energiebronnen in

Het energieverbruik dat overblijft (het liefst zo min mogelijk) moet wel opgewekt worden. In de meeste gevallen wordt dit nu gedaan door fossiele brandstof. Om uw monument duurzaam te maken moet men het gebruik van fossiele brandstof zo veel mogelijk beperken. Dit kan door energie op een duurzame manier op te wekken, denk hierbij aan zonnepanelen, een warmtepomp of een zonneboiler. Stap 3: Gebruik fossiele brandstoffen zo schoon mogelijk

In sommige gevallen kan het zo zijn dat niet al het verbruik opgewekt kan worden op een duurzame manier. Indien hier sprake van is kan er energie opgewekt worden door fossiele brandstof. Het belangrijkste aspect van de derde stap is dan ook de manier waarop. Gebruik de fossiele brandstof op een zo’n goed mogelijke en slimme manier.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Daken Het zadeldak is opgebouwd boven een stapelspant met verticaal dakbeschot. Gedekt met Oude Holle pannen.

De kapruimte is opgebouwd op basis van een stapelspant. De eerste stapel staat verdiept in de zolder (zolderverdieping). Boven de tweede stapel bevindt zich de vlierzolder. Een sporenkap is oorspronkelijk (over het algemeen) gedekt met horizontaal dakbeschot. Deze kapconstructie leent zich niet goed voor isolatie aan de binnenzijde (naisolatie).

Op de vlierzolder bevindt zich een aparte kamer, los van de kapconstructie. De beperkte ruimte is gemakkelijker te verwarmen, en convectief damptransport kan niet direct schade veroorzaken aan de kapconstructie. Een dergelijke ruimte (volgens het box-in-box principe) kan optimaal worden geïsoleerd, zonder na-isolatie aan het dak.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Het dak is een zeer groot deel van de oppervlakte van de schil. In vergelijking met isoleren van de overige delen van de constructie, is het toepassen van isolatie op het dakbeschot relatief goedkoop en eenvoudig. Daarbij is het van belang ook de aansluitingen op de gevels en goten en nok goed te isoleren. Bij een dampdichte constructie van een dergelijke zolder hoort ook een goede permanente ventilatie van de kapruimte. Dit is pas aan de orde bij intensief gebruik van nieuwe verblijfsruimtes in de kap. Wanneer de kapruimte niet wordt gebruikt of mee verwarmt, kan er beter gekozen worden voor isolatie per verblijfsruimten die wel in gebruik zijn (beperk de inhoud van de -te verwarmen- verblijfsruimtes). Tijdens inspectie is er stormschade. Dit kan mede veroorzaakt zijn door terugloop van de kwaliteit van de dakbedekking. Overweeg isolrende maatregelen pas op een natuurlijk moment; bijvoorbeeld groot onderhoud/renovatie van de dakbedekking en de goten.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Gevels en gevelopeningen De benaming van het gebouw "Gravensteen" duidt op de oorspronkelijke functie. De dikte van de gevels van dit stenen gebouw uit deze periode zijn bijzonder, ook de stenen kruiskozijnen zonder beglazing dragen bij aan het karakter en duiden de functie van het gebouw in voorgaande eeuwen.

Het kruiskozijn met vensterbanken in de voorgevel, is aan de buitenzijde afgewerkt met een venterkorf. Deze kombinatie past bij een stadskasteel, mogelijk heeft het ook te maken met de gevangenisfunctie. Aan de binnenzijde is een plexiglas plaat aangebracht. Vervang deze voor een volwaardig kozijn. Toepassing van HR++ beglazing is daarbij aannemelijk. Of dit het gewenste effect heeft, hangt af van de overige isolerende maatregelen ten aanzien van vloeren, plafond en stenen gevels.

De tochtsluis in de voorgevel wordt tijdens de opening van de winkel niet gebruikt; hij staat meestal open, dit is in tegenstelling tot het doel van de tochtsluis. Vervang deze door een tochtsluis met automatisch openende deuren.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

De tochtsluis in de achtergevel is wel dicht. Hij is geplaatst in verband met de oorspronkelijke museumfunctie. Het nut ervan is beperkt doordat hij geen openbare functie meer heeft. Hij is niet tochtdicht afgewerkt, en hij wordt ten onrechte verwarmd. Aanpassen bij het vernieuwen van de installatie en/of tochtsluis.

Kiervorming bij de achterdeur.

Het stenen oppervlak van de gevels is erg bepalend voor het binnenklimaat en heeft per verdieping een eigen waarde. De kelder heeft een redelijk constante temperatuur. Op deze dag (in een winterse week rond het nulpunt) is de keldergevel 8 graden, de warmte die zichtbaar is wordt geleverd door de naastgelegen radiator, deze heeft echter weinig nut.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

De gevel op de begane grond is bijna 20 graden, op de verdieping ongeveer 17 graden, op zolder weer beneden de 15 graden. Door de gevel te verwarmen verdwijnt de koude uitstraling, dit kost echter erg veel energie. Richt de ruimtes die in ge bruik zijn anders in zodat het principe van straling onderbroken wordt waar nodig, en versterkt waar nuttig (zie ook installatie).

Het trappenhuis heeft een open verbinding met alle verdiepingen. Dit terwijl trappenhuizen juist een latere toevoeging zijn om verdiepingen en verblijfsruimtes te scheiden. Bij het kozijn is de lagere temperatuur van het trappenhuis zichtbaar. De koude uit de kelder wordt door convectie van de daar aanwezige radiatoren naar boven gestuwd. De tocht die wordt ervaren door gebruikers wordt provisorisch bestreden met een gordijn. Plaats tochtvrije deuren per verdieping.

Maak alle binnendeuren bij verwarmde verblijfsruimtes tochtvrij afsluitbaar. Pas waar mogelijk isolerende deuren toe.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Het samengesteld kozijn in de achtergevel heeft een relatief groot oppervlak. Door toepassing van een achterzet kozijn met volwaardige isolerende beglazing wordt in deze verblijfruimte relatief de grootste winst behaald. Het kan een alternatief zijn om deze ruimte op te delen in een warm deel en een "vestibule"of ingangsdeel, zodat dit ook de tochtsluis vervangt. Door dit geheel of gedeeltelijk van glas te maken blijft wel de sfeer van de ruimte behouden (vliesgevel/gordijngevel/glasgevel). Denk per ruimte aan de te combineren maatregelen. Deze ruimte is het meest geschikt om klimatologisch op orde te krijgen. Pas ook deuren toe in de twee openingen in de tussenmuur. De vloer heeft al een isolerende werking (hout). De twee hoofdkelders ("cachot") zijn goed gescheiden van de voorkelder en hebben geen invloed op het klimaat van het pand.

De voorkelder heeft een constante temperatuur (in de winter tussen de 6 en 12 graden). Dit heeft een negatieve invloed op het binnenklimaat. Plaats een deur tussen de kelder en het trappenhuis beneden en ook op begane grond en de verdiepingen.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Vloeren De houten verdiepingsvloeren zijn niet geïsoleerd. De winkelruimte op de begane grond heeft een stenen vloer, de achterkamer heeft een houten vloer (isolatie onbekend).

De verdiepingsvloer is op de begane grond zichtbaar. Hier wordt de hoogste temperatuur gemeten. Vanwege de hoogte van de verblijfsruimtes, verdwijnt er veel warmte naar het bovenste deel, en door de vloer. Breng isolatie aan tussen de kinderbinten en breng daarna opnieuw het spreidsel aan.

De houten verdiepingsvloer heeft aan de voorzijde een museaal karakter. Aan de achterzijde zijn twee verblijfsruimtes ingericht. Denk per ruimte; wat wordt de functie per onderdeel? Kies bij intensief gebruik voor toepassing van alle isolerende maatregelen. Het aanbrengen van isolatie op de bestaande vloer kan als doel hebben de warmte op de achterkamer van de begane grond te behouden, maar ook om een eigen klimaat per ruimte op de verdieping te creëren. Hou bij de laatste functie zo veel mogelijk het box-in-box principe voor ogen.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Installaties De HR- ketel staat opgesteld op de vlierzolder. Op de verdieping en de begane grond zijn stralingsradiatoren geplaatst. In de kelder is een traditionele Hoog temperatuur radiator aanwezig.

De ketel is op de vlierzolder geplaatst. Het leidingsysteem is erg lang, op de zolderverdieping zijn geen verwarmingselementen. Plaatsing van een nieuwe ketel is vanwege de leeftijd aan de orde. Gebruik dit moment om een nieuwe serviceruimte te creëren op een logische plaats.

De enige radiator in de kelder heeft onvoldoende capaciteit. Bovendien is de kelderruimte niet begrenst en verdwijnt de warmte in het trappenhuis (tegelijkertijd met de natuurlijke constante lage temperatuur van de kelder). Er is een thermostaatkraan geplaatst, deze is niet functioneel; de kelderruimte is sowieso vorstvrij, en bij instelling op bijvoorbeeld 15 graden in de winter zal deze temperatuur nooit bereikt worden zodat hij maximum warmte blijft leveren. Dit veroorzaakt verdampen van optrekkend vocht uit de gevels met schade aan het pleisterwerk als gevolg. Zorg dat een radiator op deze plek in de nieuwe situatie niet met een knop door de gebruikers bedient kan worden, maar stel deze standaard in op vorstvrij. Verwarming van de toiletten kan beter met een infraroodpaneel, zorg dat deze dan automatisch afslaat bij het verlaten van het toilet. Omdat het verwarmen van de grote steenmassa niet makkelijk gaat, is er gekozen voor panelen met een groot stralingsoppervlak. Later is hier isolatiemateriaal aan de achterzijde aangebracht om uitstraling naar de gevels te beperken. Door het isolatiemateriaal te verwijderen en reflecterende isolatiepanelen op de gevel te plaatsen verbeterd de convectie. Doordat er op veel plaatsen kasten en dozen voor de panelen staan wordt de functie van de panelen sterk beperkt, verander e winkelopstelling en verwijder de dozen in de achterkamer.

Op termijn is keuze voor verwarmingselementen met een hoger rendement wenselijk.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

De warmtevoeler is rechtstreeks op de stenen muur bevestigd. Plaats de voeler op een geisoleerde plaat zodat de luchttemperatuur leidend is in plaats van het stenen oppervlak.

De lengte en afmeting (diameter) van het leidingwerk heeft een ongewenst effect op het verbruik, dit terwijl de zolderruimte sowieso niet wordt mee-verwarmd. Isoleer alle leidingen (bouw op termijn een nieuw systeem op).

Bij deze verblijfsruimte op de eerste verdieping is de temperatuurvoeler te dicht bij de warme leiding geplaatst, hierdoor wordt de betreffende radiator niet ingeschakeld. Verplaats de voeler van de thermostaat en/of isoleer de leidingen..

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Er zijn nog diverse oorspronkelijke kaarsen-nissen aanwezig (driepas-vroege gotiek). Boven aan de trap is de natuurlijke lichtinval behouden met toepassing van een glazen tochtsluis naar de zolderverdieping. Verder zijn er nog twee vensters voor natuurlijke lichtinval in het trappenhuis. Houd in een lichtplan rekening met het optimaal benutten van daglicht.

Pas LED verlichting toe.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Achter deze dichte kast zit een verwarmingspaneel. Stel de kasten haaks op de zijgevels op. Gebruik ook het box-in-box principe om in de grote winkelruimte de warmte beter te benutten en/of de inhoud van de (te verwarmen-) ruimte te verkleinen.

Het gebouw is altijd bepalend voor de mogelijkheden en brengt ook beperkingen met zich mee. Op deze voorbeeldfoto (boekhandel-Dominicanen) is het boxin-box principe toegepast. Ook zijn er plafonds verlaagt. Koude uitstraling voor het publiek wordt beperkt door juiste opstelling van de kasten.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Quick wins Led

Eenvoudig energie besparen begint bij uw verlichting. Tot wel 15% van het totale elektriciteitsverbruik in huis gaat op aan verlichting. Door gloeilampen te vervangen door led lampen kunt u aanzienlijk besparen. Led lampen zijn er voor elk type lamp, er zijn dimbare typen verkrijgbaar en ze hebben geen opstarttijd zoals spaarlampen. Isoleer cv-leidingen

Verwarmingsleidingen verliezen vaak veel warmte. Door deze leidingen te isoleren in de onverwarmde ruimtes, zoals kruipruimtes en cv-kasten, wordt de warmte alleen daar waar gewenst is afgegeven. Dit bespaart op jaarbasis tot 2 euro (=3 kubieke meter gas) per meter geïsoleerde verwarmingsleiding. Leidingen kunt u eenvoudig zelf isoleren, maar de leidingen moeten wel goed toegankelijk blijven. Het is belangrijk om de drinkwaterleidingen niet te isoleren, om risico op legionella te voorkomen. Inregelen van de cv

Door een goede afstelling van de cv – ketel bespaart u op de energierekening. Een deel van de afstelling kunt u zelf regelen. Zo kunt u de temperatuur voor warm tapwater bij een combiketel verlagen. Houd deze wel boven de 60 graden, bij lagere temperaturen kan legionella ontstaan. De cv-keteltemperatuur kan vaak verlaagd worden naar 80 graden. Voor groter onderhoud is het raadzaam om een installateur in te schakelen. Radiatorfolie

Bij radiatoren gaat veel warmte verloren richting de buitenmuren of ramen. Door radiatorfolie te plaatsen op de achterkant van de radiator of op de muur erachter, straalt de warmte weer naar binnen. Radiatorfolie bespaart gemiddeld 30 euro per jaar in historische panden. Tochtstrips

Is er een bijkeuken , schuur of garage aan uw woning gebouwd? Dan kan het tochten onder de tussendeur naar de woning. Door een tochtstrip onder de deur te plaatsen voorkomt u tocht en bespaart u energie. Geef een radiator de ruimte

Plaats geen bank of dikke gordijnen voor radiatoren. Dat zorgt ervoor dat de warmte wordt belemmerd en achter obstakels blijft hangen in plaats van dat het de kamer verwarmt.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Mogelijkheden Hieronder staan de meest voorkomende duurzame maatregelen beschreven met een indicatie van de gemiddelde aanschafkosten en de jaarlijkse besparing die dit kan opleveren. Mogelijk heeft u al enkele maatregelen getroffen. Uit de overgebleven maatregelen kunt u zelf kiezen welke voor u van toepassing kunnen zijn. Voor verdere informatie over bijvoorbeeld de mogelijkheden kunt u advies opvragen bij een bedrijf dat gespecialiseerd is op het desbetreffende gebied. Of, en hoeveel u kunt besparen is per woonhuis verschillend.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Isolatie Extra informatie Vloerisolatie is een effectieve manier van energie besparen. Het rendement van het investeren in vloerisolatie is volgens milieu centraal zelfs te vergelijken met een rente van 8% op de spaarrekening. Isolatie aan de onderzijde van de vloer is vaak minder ingrijpend, maar niet altijd mogelijk. Isolatie aan de bovenzijde is bij historische panden niet altijd toegestaan, omdat dit het waardevolle interieur zou kunnen aantasten. Oude panden zijn vaak niet geïsoleerd en hebben vaak geen spouw. In de meeste gevallen worden er dan voorzetwanden geplaatst. Let er wel op dat er ongeveer 10 cm wand naar binnen komt. Een verschil tussen een traditionele voorzetwand of een kant en klare voorzetwand is de installatie. Bij de installatie van de traditionele voorzetwanden kunnen de leidingen eenvoudig in de wand worden verwerkt. Bij het isoleren van het dak moet men opletten of de ruimte onverwarmd of verwarmd is. Bij een onverwarmde ruimte vallen de besparingen gemiddeld 40 % lager uit als bij een verwarmde ruimte. Een ander belangrijk punt is de ventilatie. Zorg dat er goed geventileerd kan worden op plaatsen die dat nodig hebben, dit om vochtproblemen en daar door gebreken in de constructie te voorkomen. Een van de belangrijkste onderdelen die het besparen van energie bevordert is de beglazing. Vaak is in monumentale panden enkelglas toegepast.

Ga na of de sponningen uitgefreesd kunnen worden om isolerende beglazing te kunnen plaatsen. Kan dit niet? Kijk dan of achterzetbeglazing mogelijk is. Ventilatie is heel belangrijk voor een pand. In oudere panden gebeurt dit vanzelf via gaten en kieren. Zo wordt op natuurlijke wijze het binnenklimaat en de vochthuishouding op orde gehouden. Bewoners willen kieren graag dichten om tocht en kou te voorkomen. Mogelijk gevolg hiervan is, een slechter binnenklimaat én het ontstaan van houtrot.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Elektriciteit Extra informatie Mocht er één van bovenstaande maatregelen niet mogelijk zijn vanwege regelgeving of uw eigen wens? Dan is misschien zon op afstand of inkoop van energie van een windmolen wel iets voor u. Mocht het pand uit meerdere woningen bestaan dan kunt u wellicht de brandstofcel in overweging nemen.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Verwarming Extra informatie Twijfelt u over de maximale capaciteit van bovenstaande opwekking installaties, overweeg dan ook de gasabsorptiewarmtepomp, warmte-koude opslag (bodembron), HRe-ketel/micro-WKK, warmte via fundering of energie uit oppervlaktewater. Voor veel van de maatregelen is subsidie mogelijk, infomeer hierover bij het duurzaam bouwloket. Mocht u meer informatie willen over de mogelijkheden bij uw pand, dan kunt u terecht bij een van de specialisten. In de meeste panden wordt warmte verspreid via leidingen en radiatoren. De radiatoren zijn vaak dermate verouderd dat ze weinig warmte afgeven. Bij het uitvoeren van de mogelijkheden moet men er rekening mee houden dat het interieur en de constructie intact blijven. Een tip is zone-regeling, met zone-regeling kan de temperatuur voor elke kamer apart worden ingesteld.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Bedrijven Erfgoed Zeeland is een onafhankelijk adviseur en weten als geen ander wat er komt kijken bij de instandhouding van het erfgoed in Zeeland. Omdat we hechten aan het behoud van dit erfgoed hebben we een overzicht gemaakt van gespecialiseerde bedrijven die aan uiteenlopende kwaliteitseisen voldoen en daardoor de juiste expertise in huis hebben als het gaat om het onderhoud en de restauratie van monumenten.(Deze lijst is niet volledig en bedrijven die niet opgenomen zijn in de lijst zijn mogelijk ook deskundige genoeg om werkzaamheden uit te voeren.)

27-06-2022 15:28

Bouwbedrijf Boogert

Oosterland 0111-641596 https://www.bouwbedrijfboogert.nl/

Bouwbedrijf Meliskerke

Meliskerke 0118-561710 https://www.bouwbedrijfmeliskerke.nl/

Bouwbedrijf Quant

Zierikzee +31 111 - 413400 https://www.bouwbedrijfquant.nl/home/

Bouwbedrijf van de Linde

Goes +31 113 - 22 10 40 https://jvandelinde.nl/

Bouwgroep Peters

Middelburg 0118 - 616 616 https://www.bouwgroep-peters.nl/

De Koeijer Schilders

Heinkenszand 0113 - 577 220 https://www.dekoeijerschilders.nl/

Geluk Groep

Sint-Philipsland 0167 - 577200 Schilderwerk

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

27-06-2022 15:28

ITN-groep installaties

Nieuwdorp (0113) 61 33 53 https://www.itngroep.nl

Iwaarden Schilders

Krabbendijke 0113 - 50 14 75 https://www.iwaardenschilders.nl/index.html

Jobse b.v.

Middelburg 0118 - 612 713 Loodgieters, leidekkers en koperslagers

Leenhouts' Aannemings-Bedrijf B.V.

Oostburg +31 117 - 474 000 https://www.leenhoutsoostburg.nl/

Melieste Glas

Goes 0113 – 22 78 54 https://www.meliesteglas.nl/

Noom Schildersbedrijf BV

Kapelle 0113 340235 https://www.schildernoom.nl/

Roegiers Glas

Heinkenszand 0113 - 577221 https://www.roegiersglas.nl/

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

27-06-2022 15:28

Saman Groep installaties

Zierikzee 085-6203100 https://www.samangroep.nl/

Schilders- en afwerkingsbedrijf Franse BV

Kwadendamme 0113 - 64 93 61 http://www.schildersbedrijffranse.nl/

Schildersbedrijf Buitelaar Pouwer

Middelburg 0118- 41 36 11 http://www.buitelaar-pouwer.nl/

Schildersbedrijf Noom

St Maartensdijk en Kapelle 0166 - 66 38 04 https://www.schildernoom.nl/

Van de Velde installatiegroep

Yerseke 0113-572120 https://www.van-de-velde.nl/

Wilhelm BV

Zaamslag 0115- 43 16 92 Glas- en Schilderwerk

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Veelgestelde vragen Het verduurzamen van een monument werpt vaak de nodige vragen op. Helemaal omdat de technieken, mogelijkheden en regelgeving niet stil staan. Omdat we u als monumenten bezitter graag ondersteunen hebben we vanuit onze ervaring en expertise een overzicht gemaakt van antwoorden op veelgestelde vragen. Heeft u na het lezen van de onderstaande informatie nog vragen? Stuur ons uw vraag toe of neem telefonisch contact op via het telefoonnummer 0118 670 610. Erfgoed Zeeland is bereikbaar op werkdagen tussen 10.00 en 17.00 uur.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Wanneer is een object een Rijksmonument? Nederland heeft bijna 62.000 rijksmonumenten. Dit zijn gebouwen of andere objecten die om hun nationale cultuurhistorische waarde door de rijksoverheid zijn aangewezen als beschermd monument. Ze zijn te vinden in het monumentenregister van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.

Mag ik iets aan een monument veranderen? Over het algemeen geldt dat u voor iedere wijziging aan uw beschermde monument een omgevingsvergunning nodig hebt. Voor sloopwerk, het verplaatsen of verbouwen van uw monument zult u daar ongetwijfeld bij stilstaan. Maar ook voor bijvoorbeeld het schilderen van de gevel in een andere kleur of het vervangen van historisch glas in een raam hebt u een vergunning nodig.

Is glas vervangen mogelijk? Glas vervangen door isolerende beglazing is soms mogelijk. Dit is afhankelijk van de houtafmeting van het raam, of het dikkere glas in de sponning past. Het vervangen is vergunningplichtig bij rijks- en gemeentelijke monumenten.

27-06-2022 15:28

Mol 25, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Kan ik u verder helpen?

Het team Monumentenwacht van Erfgoed Zeeland bestaat uit deskundige en goed opgeleide monumentenwachters en adviseurs. Wij koppelen ervaring aan nieuwe inzichten en brengen specifieke kennis in. Afhankelijk van de vraag zal één van ons u verder helpen. — Coert van Spall, monumentenwachter

Of bel me: 0118670310