Bijlage 3l Monumentenpaspoort Gat van West Noord

29-08-2022 10:20

Monumenten paspoort

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Gat van West Noord Westen 1 Zierikzee

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Over dit paspoort

Monumenten zijn bij uitstek duurzaam. Ze gaan immers al lang mee. Maar hoe oud een pand ook is, energiebesparende aanpassingen zijn altijd mogelijk, al zijn die wel van een andere orde dan bij nieuwe gebouwen. Lang niet alle maatregelen kunnen risicoloos worden toegepast. Het Duurzaam Monumentenpaspoort geeft uw inzicht in de duurzaamheidsmaatregelen die voor uw monument van toepassing zijn. Het Duurzaam Monumentenpaspoort is een advies op maat en geeft de stand van zaken weer plus de maatregelen die kunnen worden getroffen om uw monument duurzamer te maken. Het advies maakt duidelijk waar de besparingskansen liggen, hoe deze op een verantwoorde wijze doorgevoerd kunnen worden, welke invloed dit heeft op het wooncomfort, of er een vergunning nodig is en welke mogelijkheden er zijn om de verschillende maatregelen te financieren. In het Duurzaam Monumentenpaspoort is alle informatie systematisch beschreven en geordend. De kern van het paspoort zijn de aanbevelingen, dat wil zeggen de duurzaamheidsmaatregelen die op het pand van toepassing zijn. Ook zal worden ingegaan op het pand zelf, de thermografie, de energie en de technische aspecten. Ook de warmtefoto’s en andere afbeeldingen zijn in het paspoort opgenomen.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Waaruit bestaat het paspoort Uw paspoort Een overzicht van de gegevens van de eigenaar, het monument en de geformuleerde wensen en ambities met betrekking tot het verduurzamen van uw monument.

Uw pand Hier wordt ingegaan op de opbouw van uw monument, tonen warmtefoto’s eventuele warmtelekken en vindt u een nadere beschouwing van het energieverbruik.

Aanbevelingen Een overzicht van de verbeteringen die bijdragen aan energieneutraliteit en/of om kosten te reduceren zonder de monumentale waarden van het pand te schaden.

Mogelijkheden De meest voorkomende duurzame maatregelen met een indicatie van de gemiddelde aanschafkosten en de jaarlijkse besparing die dit kan opleveren.

Bedrijven Een overzicht van gespecialiseerde bedrijven die ter zake kundig zijn wanneer het gaat om onderhoud en restauratie van monumenten.

Veelgestelde vragen Het verduurzamen van een monument werpt vaak de nodige vragen op. Helemaal omdat de technieken, mogelijkheden en regelgeving niet stil staan. Omdat we u als monumenten bezitter graag ondersteunen hebben we vanuit onze ervaring en expertise we een overzicht gemaakt van antwoorden op veelgestelde vragen. Heeft u na het lezen van de onderstaande informatie nog vragen? Stuur ons uw vraag toe of neem telefonisch contact op via het telefoonnummer 0118 670 610. Erfgoed Zeeland is bereikbaar op werkdagen tussen 10.00 en 17.00 uur.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Uw paspoort Het Duurzaam Monumentenpaspoort maakt duidelijk waar uw besparingskansen liggen en hoe deze op een verantwoorde wijze doorgevoerd kunnen worden. Onderstaand vindt u eerst een overzicht van uw gegevens, de gegevens van het desbetreffende monument en de door u geformuleerde wensen en ambities.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Gegevens eigenaar Naam

De heer B al Ashqar

Adres

Laan van de St. Hilaire 2

Postcode

4301 SH

Plaatsnaam

Zierikzee

E-mailadres

bilal.al.ashqar@schouwen-duiveland.nl

Telefoon

06-42513872

BTW-ondernemer?

Ja

Organisatie

Gemeente Schouwen-Duiveland

Startdatum

2 februari 2022

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Gegevens object Adres

Gat van West-noord Westen 1

Postcode

4301 JC

Plaats

Zierikzee

Gemeente

Gemeente Schouwen-Duiveland

Situering

Het hoofdpand is gericht op het Gat van West-noord Westen, de consitorie, aan de achtergevel van het hoofdpand, is toegankelijk vanaf de Pieterseliestraat.

Ligging gevels

De voorgevel is westelijk georiënteerd.

Inhoud

1600

Totaal vloeroppervlakte

230 m2

Soort dak

Schilddak (kerk) Zadeldak (consistorie)

Zolder

Ja

Kelder

Nee

Kelder constructie

Niet van toepassing

Bouwperiode

1743-1755

Aantal bewoners

Niet van toepassing (kerkgebouw)

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Wat is uw wens Uw ambitie voor verduurzaaming van uw pand op korte, middellange termijn De gemeente is als eigenaar van dit rijksmonumentenpand geïnteresseerd voor de duurzaamheidsmaatregelen die ook op lange termijn ten goede komen aan het rijksmonument. De gebruiker en de gemeente zijn op korte termijn geïnteresseerd in terugdringen van het verbruik, en verbeteren van het comfort.

Reeds getroffen maatregelen Er is isolatie aangebracht op het tongewelf. Op enkele plaatsen zijn in de consistorie HR+ beglazing of achterzet beglazing aangebracht. Er is in de consistorie LED verlichting aangebracht.

Heeft u nog specifieke wensen of zaken waar we rekening mee moeten houden die betrekking hebben op uw pand? Het gebruik is afgestemd op één kerkdienst per twee weken in het kerkgebouw. In de consistorie is de aanwezigheidsfrequentie hoger, maar minder dan bij bewoning.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Status pand Status

Rijksmonument

Monumentnummer

40554

Inschrijving

2 februari 1966

Omschrijving

Lutherse Kerk. Voormalig huis Ravestein, tot kerk ingericht begin XVII. Schotse kerk 1743-1755, in laatstgenoemd jaar als Lutherse kerk in tegenwoordige staat gebracht. Zaalkerk met boogvensters en houten gewelf. Hardstenen toegangspoort waarboven memoriesteen. Schilddak met zwanen op de hoekpunten. Inwendig: preekstoel gedateerd 1856, orgelkas uit 1774 gemaakt door J. Mitterreither, rijke rococo-stijl uurwerkkast XVIIId.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Cultuurhistorische waarden In beheer, renovatie en restauratie van monumenten is aandacht voor duurzaamheid vanzelfsprekend. Het repareren van bijvoorbeeld enkel het rotte stuk hout, i.p.v. het compleet vervangen van het houten gebouwdeel is belangrijk voor het behoud van historisch bouwmateriaal, maar ook heel milieuvriendelijk. Maar een groot aantal energiebesparende maatregelen strookt niet met de constructie van historische gebouwen en leidt zelfs tot schade. Ook wringt de wens om een monument energiezuinig te maken vaak met de beschermde cultuurhistorische waarde van een gebouw. Wat is technisch mogelijk en wat is wenselijk? Wat laat de overheid toe? Om historische bebouwing duurzamer te krijgen zonder verlies van monumentale waarden of technische (gevolg)schade moet vanuit het gebouw worden geredeneerd. Het pakket van maatregelen moet goed op elkaar worden afgestemd. Het toepassen van bijvoorbeeld gevelisolatie heeft energetisch weinig effect als er te weinig aan kierdichting wordt gedaan. En wanneer er een goede kierdichting wordt doorgevoerd, zal er aandacht moeten zijn voor een andere vorm van ventileren. Kortom het doorvoeren van verantwoorde duurzame maatregelen in historische gebouwen is maatwerk. Uw gemeente weet wat is toegestaan Gemeente Schouwen-Duiveland Laan van St. Hilaire 2 4301 SH Zierikzee (0111) 45 20 00 gemeente@schouwen-duiveland.nl

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Uw pand Tijdens de inspectie is door de monumentenwacht een beoordeling gemaakt van de huidige stand van zaken van uw monument. Daarbij is gekeken naar de huidige opbouw van het monument. Ook het energieverbruik en de wijze waarop het monument is geïsoleerd zijn geïnventariseerd. De verzamelde gegevens vormen gezamenlijk het uitgangspunt voor de aanbevelingen en de mogelijke maatregelen die getroffen kunnen worden om het monument duurzamer te maken.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Hoe zit uw pand in elkaar Gevel materiaal

Steen

Spouw in gevel

Nee

Kozijn materiaal

Hout

Soort glas

Enkel glas

Soort dak

Schilddak (kerk) Zadeldak (consistorie)

Dak materiaal

Beverstaartpannen (kerk) Oude Holle pannen (consistorie)

Goot materiaal

Zinkbekleding

Soort vloer

Steen

Voorzetwanden

Nee

Verdeling van de schil

844 Gevels

m2

35%

Vloeren

23%

Daken

34%

Openingen

8%

Impressies van uw pand

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

De bijzondere vorm van het kerkgebouw wordt bepaald door de aansluiting op het plein.

De zwaan is een symbool van de Lutherse grondslag.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Het orgel is een beschermd onderdeel van het rijksmonument.

De consistorie (voormalig woonhuis) is onderdeel van het kerkgebouw.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Thermografie Warmtebeelden worden steeds vaker gebruikt als hulpmiddel om te zien waar warmte weglekt uit een gebouw. Aan de rechterzijde is boven het staafdiagram de warmst gemeten temperatuur (rood) en aan de onderzijde de laagst gemeten temperatuur (blauw) vermeld. De temperatuur van het vizier staat linksboven in de opname. Bij grote temperatuurverschillen (binnen-buiten) is het maken van warmtebeelden zinvol. Binnen het hoofdstuk Aanbevelingen geven wij u adviezen om deze warmteverliezen te verminderen en/of te voorkomen. De warmtebeelden zijn gemaakt tijdens langdurige verwarming van het pand op relatief hoge temperatuur, bij een lage buitentemperatuur. Toch is het stenen binnen-oppervlak van alle gevels en vloeren nog relatief koud. Op de afbeelding is de gevel zichtbaar ter plaatse van stucwerkschade bij plaatselijk hoge zoutbelasting. De zouten trekken vocht aan, door verdamping blijft de temperatuur plaatselijk lager en ontstaat er een versneld proces van zoutschade.

De ramen links hebben achterzet-beglazing. De deur met bovenlicht verlies meer warmte.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

De gordijnen hangen los van de gevel. Het stof heeft de binnentemperatuur van de lucht aangenomen. Doordat het koude oppervlak van het glas wordt afgedekt verminderd de koude-uitstraling van het glas. Ook de herenbanken tegen de gevels versterken dit principe.

Warmteverlies bij ongeïsoleerde cv leidingen.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Energie Betreft

2019

2020

2021

Gemiddeld jaarverbruik gas monumentaal referentie pand

3017 m³

3001 m³

3001 m³

Gemiddeld jaarverbruik elektriciteit monumentaal referentie pand

2790 kWh

2645 kWh

2800 kWh

Uw verbruik t.o.v een gemiddeld monumentaal woonhuis*

Uw gasverbruik in m³

Uw elektriciteitverbruik in kWh

Gemiddeld gasverbruik in m³

Gemiddeld elektriciteitverbruik in kWh

* Bovenstaand vergelijk is gebasseerd op het benchmarkonderzoek Duurzaamheid Rijksmonumentale panden woonhuizen (2015)

Aanwezige installaties

Installatie

HR combiketel (consistorie). Gaskachels (kerkgebouw).

Warmteafgifte

Hoog temperatuur convectieradiatoren (consistorie). Gevelkachels kerkgebouw (vier stuks).

Ruimtes

Kerkgebouw met tongewelf onderverdeeld in; Voorportaal kerkgebouw bij de hoofdingang, centrale ruimte. In de centrale ruimte bevinden zich ook twee open ruimtes op verdiepingshoogte; de orgelruimte (aan de oostgevel) en het balkon (boven het voorportaal). Consistorie onderverdeeld in; hal, keuken, vergaderzaal en zolderruimte (met toegang tot de orgelgalerij).

Verlichting

LED verlichting vergaderruimte consistorie. Diverse verlichting overige ruimtes.

Ventilatie

Niet van toepassing.

Warmte terugwinning

Niet van toepassing.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

HR ketel intergas Kombikompakt HRE/18

De gaskachels zijn opgesteld in de herenbanken, hierdoor blijft, met name bij de twee achterste kachels, de warme lucht die door convectie wordt verplaatst hangen onder de galerij van het balkon. Dit verklaart waarom de achterste plaatsen in de kerk geliefd zijn. Er ontstaan zeer grote temperatuursverschillen ter plaatse van de kachels.

Op het gewelfbeschot is isolatie aangebracht.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Schuiframen consistorie voorzien van achterzetbeglazing.

Kerkramen enkel glas

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Enkel glas keuken

Enkel glas bovenlicht hal

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Toekomstperspectief

Hieronder vindt u een indicatieve prognose van uw energielasten bij gelijkblijvend gebruik i.c.m. een gemiddelde prijsstijging van 5% per jaar*.

Gemiddelde energiekosten in 2021

€ 185,Gas

€ 170,-

Electriciteit

€ 15,-

Gemiddelde energiekosten in 2035

€ 365,Gas

€ 336,-

Electriciteit

€ 29,-

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Aanbevelingen Binnen dit hoofdstuk krijgt u inzicht in de verbeteringen die nodig zijn om actief bij te dragen aan energieneutraliteit en/of kosten te besparen zonder de monumentale waarden van uw pand of de leefomgeving te schaden. De aanbevelingen worden per type onderverdeeld (vloeren, gevels en gevelopeningen, daken en installaties) en volgen een standaard stramien (huidige situatie, mogelijkheden, aandachtspunten en tips). Onder de specifiek op uw monument geënte (technische) aanbevelingen volgt nog een overzicht van de zgn. ‘Quick wins’. Deze tips zijn universeel van aard maar wel op basis van relevantie voor uw monument geselecteerd. Indien u één van de maatregelen zoals hierboven beschreven wilt toepassen kunt u contact opnemen met een bedrijf dat gespecialiseerd is op dit gebied. Dit bedrijf kan u informatie verstrekken en u informeren over de mogelijkheden.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Trias Energetica

In het onderstaande overzicht staan ook de Trias Energetica stappen weergegeven. Deze driestappenstrategie geeft aan waarmee u het beste kunt beginnen om tot een energiezuinig(er) huis te komen. Wat is de Trias Energeticamethode?

De weg naar een duurzaam energieneutraal pand is voor veel eigenaren lastig en zeker bij een monumentaal pand. Egenaren hebben de volgende vragen; waar moet ik beginnen, wat zijn de mogelijkheden of wat verdien ik eraan? Veel van deze vragen kunnen worden beantwoord doormiddel van de Trias Energeticamethode. Dit is een methode die op 3 stappen is gebasseerd. De methode biedt inzicht in het verloop van het verduurzamen van uw monument. Stap 1: Reduceer de vraag

Eigenaren van een monument willen in de meeste gevallen vaak verduurzamen en beginnen dan ook naar het zoeken van mogelijkheden, soms slaat men dan stap één over. De belangrijkste stap die gezet kan en moet worden is het beperken van de vraag van het energieverbruik. Een wel bekende uitspraak die men over deze stap uit is, ‘’de meest duurzame energie is de energie die je niet gebruikt’’. Mogelijkheden die in de eerste stap gezet kunnen worden zijn onder andere isoleren, elektriciteit besparen en zuiniger omgaan met het verbruik. Stap 2: Zet duurzame energiebronnen in

Het energieverbruik dat overblijft (het liefst zo min mogelijk) moet wel opgewekt worden. In de meeste gevallen wordt dit nu gedaan door fossiele brandstof. Om uw monument duurzaam te maken moet men het gebruik van fossiele brandstof zo veel mogelijk beperken. Dit kan door energie op een duurzame manier op te wekken, denk hierbij aan zonnepanelen, een warmtepomp of een zonneboiler. Stap 3: Gebruik fossiele brandstoffen zo schoon mogelijk

In sommige gevallen kan het zo zijn dat niet al het verbruik opgewekt kan worden op een duurzame manier. Indien hier sprake van is kan er energie opgewekt worden door fossiele brandstof. Het belangrijkste aspect van de derde stap is dan ook de manier waarop. Gebruik de fossiele brandstof op een zo’n goed mogelijke en slimme manier.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Daken De daken van beide bouwdelen zijn met pannen gedekt. Op dit moment is isolatie van de daken aan de buitenzijde niet aan de orde. Het tongewelf is geïsoleerd, na-isolatie van de kerkkap niet goed mogelijk. Op het consistoriedak is aan de buitenzijde van het dakbeschot een folie aanwezig.

Traditioneel opgebouwde kerkkap. Bij renovatie van de dakbedekking komt toepassing van isolatie aan de buitenzijde aan de orde.

Er kan na isolatie worden toegepast aan de binnenzijde van de consistoriekap. Toepassing van isolatie aan de bovenzijde van de zoldervloer (,zolder in gebruik als opslagruimte,) is echter effectiever en goedkoper.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Gevels en gevelopeningen Bij de meeste vensteropeningen zijn de ramen voorzien van een roedeverdeling. De consitorie ruimte wordt meer gebruikt en op temperatuur gehouden. In de kerk wordt één maal per twee weken een dienst gehouden.

Er is een luchtspouw aanwezig tussen de achterzetbeglazing en de schuiframen. De luchtspouw wordt niet geventileerd. Hierdoor kan het vochtgehalte in het houtwerk te hoog worden, met kans op houtrot en/of schade aan het schilderwerk. Door de dichtgekitte ramen gangbaar te maken ontstaat er voldoende ventilatie met buitenlucht, om vervolgschade te voorkomen. Pas ook een voorzetraam toe bij het bovenlicht een de keuken, ventileer met buitenlucht. Ook in de ruimtes waar de warme lucht naartoe trekt, ontstaat schade door convectief damptransport.

De kerkramen zijn minder geschikt voor toepassing van monumentenbeglazing. Toepassing van volwaardig geïsoleerde vensters achter de oorspronkelijke ramen is goedkoper en effectiever. Houd de tussenruimte bereikbaar voor onderhoud, en ventileer deze met buitenlucht. Er kan zelfs stralingsverwarming in de ruiten worden toegepast (zoals in de Oostkerk). Dit kan effectief zijn combinatie met toepassing van wandisolatie, zeker wanneer er maar een ruimte slechts relatief kort wordt verwarmd.

Aan de gevels zijn rondom leenbanken toegepast, deze gungeren als een (isolerende)voorzetwand. De stenen delen van de binnen gevels kunnen nog bezet worden met isolatiemateriaal, aansluitend op isolerende achterzet beglazing.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Pas tochtstrips en een valdorpel toe.

Dichtgekitte naden zijn erg gevoelig voor condensatie door convectief damptransport. Verwijder de kitnaden bij voorheen gangbare delen.

Sluit de hoofddeur tochtvrij aan en ook de tussendeur en het luik naar het balkon.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Vloeren Bij de consistorievloer is onbekend of er isolatie onder de beton aanwezig is. De vloerbedekking heeft een isolerende werking. Doordat er ook een systeemplafond en lambrisering aanwezig is, is er relatief weinig steenachtig oppervlak dat moet worden verwarmd. In de kerkzaal is relatief veel steenachtig oppervlak, hierdoor duurt het erg lang voordat de constructie kan worden opgewarmd.

Tapijttegels hebben een isolerende werking en zijn dampopen, er kan een isolerende ondervloer worden aangebracht.

De zolder wordt gebruikt als opslagruimte, hier kan beloopbare isolatie worden aangebracht. Zorg daarbij ook dat de deur naar de zolder tochtvrij is aangesloten.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Het gewelf (aan de bovenzijde geïsoleerd) meet op maandag na drie dagen optimaal verwarmen 21 graden.

Ook na drie dagen verwarmen met de gaskachels, is de vloer nog maar 14,5 graden. De warmte in de nok van het gewelf wordt hier nauwelijks gevoeld. Breng in het middendeel van de stenen vloer, bij de zitplaatsen, een geïsoleerde vloer aan, verwarm deze gedurende de dienst met een infrarood vloerverwarming in de bedekking. Hoe minder steenachtig oppervlak, hoe makkelijker kortdurende verwarming kan worden toegepast, zonder de gehele constructie op te moeten warmen.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Installaties De twee bouwdelen hebben ieder een eigen verwarmingssysteem. Het consistorie-deel is daarbij enigszins vergelijkbaar met het verwarmen van een woning.

Pas radiator ventilatoren toe bij de verwarmingspanelen in de consistorie.

Plaats een CO-melder in de verblijfsruimte (https://www.brandweer.nl/onderwerpen/koolmonoxide/) zoland de oude gaskachels nog worden gebruikt. Zorg voor een permanente inlaat van verse lucht. De zeer hoge verbrandingstemperatuur zorgt voor een (ongecontroleerde-) convectie. Het houtwerk wordt ongelijkmatig verwarmd (niet wenselijk), de warmte stijgt naar de nok zonder dat deze warmte convectief wordt verspreid door de ruimte (niet effectief).

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

De kachels kunnen niet worden uitgezet; hier ziet u de verwarming die enkel wordt veroorzaakt door de waakvlam, die is nog steeds vergelijkbaar met een conventionele hoog temperatuurradiator in de consistorie. Vervang de gaskachels door een verwarmingssysteem dat gebruik maakt van convectie. Zorg voor ruim voldoende capaciteit, zodat er over een korte tijdsspanne verwarmd kan worden (in plaats van beginnen met stoken enkele dagen voor de dienst).

De positie van de huidige gaskachels is erg bepalend voor de wijze waarop de warme lucht zich verplaatst in de ruimte. Hoewel het kerkgebouw tamelijk "vierkant"is, zal hier vlug tocht worden ervaren, ook als de lucht al op temperatuur is. Een gelijkmatig verwarmde ruimte zal prettiger aanvoelen. Door de ruimte onder het balkon af te sluiten (bijvoorbeeld met een gordijn), kan de overige kerkruimte beter worden verwarmd. Laat u bij aanpassing van het verwarmingssysteem adviseren door een gespecialiseerd bedrijf.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Quick wins Isoleer cv-leidingen

Verwarmingsleidingen verliezen vaak veel warmte. Door deze leidingen te isoleren in de onverwarmde ruimtes, zoals kruipruimtes en cv-kasten, wordt de warmte alleen daar waar gewenst is afgegeven. Dit bespaart op jaarbasis tot 2 euro (=3 kubieke meter gas) per meter geïsoleerde verwarmingsleiding. Leidingen kunt u eenvoudig zelf isoleren, maar de leidingen moeten wel goed toegankelijk blijven. Het is belangrijk om de drinkwaterleidingen niet te isoleren, om risico op legionella te voorkomen. Inregelen van de cv

Door een goede afstelling van de cv – ketel bespaart u op de energierekening. Een deel van de afstelling kunt u zelf regelen. Zo kunt u de temperatuur voor warm tapwater bij een combiketel verlagen. Houd deze wel boven de 60 graden, bij lagere temperaturen kan legionella ontstaan. De cv-keteltemperatuur kan vaak verlaagd worden naar 80 graden. Voor groter onderhoud is het raadzaam om een installateur in te schakelen. Dikke gordijnen en luiken

Het ophangen van dikke gordijnen kan zorgen voor veel minder warmteverlies via ramen en deuren, dit geldt ook voor het sluiten van luiken aan de buitengevel; een eeuwenoude truc. Luiken aan de binnenzijde kunnen zorgen voor oppervlaktecondensatie van het glas. In woningen met historische kozijnen en ramen kan u op jaarbasis zo tot 180 euro besparen. Tegenwoordig zijn er overigens ook speciale isolerende (rol)gordijnen die warmteverlies nog meer beperken. Radiatorfolie

Bij radiatoren gaat veel warmte verloren richting de buitenmuren of ramen. Door radiatorfolie te plaatsen op de achterkant van de radiator of op de muur erachter, straalt de warmte weer naar binnen. Radiatorfolie bespaart gemiddeld 30 euro per jaar in historische panden. Tocht

Heeft u wel eens voor het raam gestaan en een kille tocht om u heen gevoeld? Dat is niet alleen onprettig , het is ook nergens voor nodig. Bij doe-het-zelf-zaken vindt u namelijk allerlei handige en vaak goedkope oplossingen om tocht buiten de deur te houden, zoals tochtstrips. Duette gordijnen

Duette gordijnen of plooigordijnen zijn vouwgordijnen met een dubbele laag stof. Als je ze naar beneden doet, krijg je horizontale buisjes waar lucht in zit. Die luchtkamers hebben een isolerende werking, die nog verhoogd wordt als ze zijn voorzien van een aluminium coating aan de glaszijde. Plisségordijnen met aluminium coating voor gewoon dubbel glas geven een isolatiewaarde die vergelijkbaar is met HR+ glas. Radiator ventilator

De radiator ventilator helpt je woning sneller en zuiniger op te warmen. De ventilator verspreid de warme lucht snel in de ruimte, waardoor deze een stuk warmer aanvoelt. De besparing is ongeveer 10% tot 15% per jaar op het gasverbruik. In een gemiddelde woning met een gasverbruik van 1300 kuub wordt € 100 tot € 150 per jaar aan gas bespaard.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Mogelijkheden Hieronder staan de meest voorkomende duurzame maatregelen beschreven met een indicatie van de gemiddelde aanschafkosten en de jaarlijkse besparing die dit kan opleveren. Mogelijk heeft u al enkele maatregelen getroffen. Uit de overgebleven maatregelen kunt u zelf kiezen welke voor u van toepassing kunnen zijn. Voor verdere informatie over bijvoorbeeld de mogelijkheden kunt u advies opvragen bij een bedrijf dat gespecialiseerd is op het desbetreffende gebied. Of, en hoeveel u kunt besparen is per woonhuis verschillend.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Isolatie Extra informatie Vloerisolatie is een effectieve manier van energie besparen. Het rendement van het investeren in vloerisolatie is volgens milieu centraal zelfs te vergelijken met een rente van 8% op de spaarrekening. Isolatie aan de onderzijde van de vloer is vaak minder ingrijpend, maar niet altijd mogelijk. Isolatie aan de bovenzijde is bij historische panden niet altijd toegestaan, omdat dit het waardevolle interieur zou kunnen aantasten. Oude panden zijn vaak niet geïsoleerd en hebben vaak geen spouw. In de meeste gevallen worden er dan voorzetwanden geplaatst. Let er wel op dat er ongeveer 10 cm wand naar binnen komt. Een verschil tussen een traditionele voorzetwand of een kant en klare voorzetwand is de installatie. Bij de installatie van de traditionele voorzetwanden kunnen de leidingen eenvoudig in de wand worden verwerkt. Bij het isoleren van het dak moet men opletten of de ruimte onverwarmd of verwarmd is. Bij een onverwarmde ruimte vallen de besparingen gemiddeld 40 % lager uit als bij een verwarmde ruimte. Een ander belangrijk punt is de ventilatie. Zorg dat er goed geventileerd kan worden op plaatsen die dat nodig hebben, dit om vochtproblemen en daar door gebreken in de constructie te voorkomen. Een van de belangrijkste onderdelen die het besparen van energie bevordert is de beglazing. Vaak is in monumentale panden enkelglas toegepast.

Ga na of de sponningen uitgefreesd kunnen worden om isolerende beglazing te kunnen plaatsen. Kan dit niet? Kijk dan of achterzetbeglazing mogelijk is. Ventilatie is heel belangrijk voor een pand. In oudere panden gebeurt dit vanzelf via gaten en kieren. Zo wordt op natuurlijke wijze het binnenklimaat en de vochthuishouding op orde gehouden. Bewoners willen kieren graag dichten om tocht en kou te voorkomen. Mogelijk gevolg hiervan is, een slechter binnenklimaat én het ontstaan van houtrot.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Elektriciteit Extra informatie Mocht er één van bovenstaande maatregelen niet mogelijk zijn vanwege regelgeving of uw eigen wens? Dan is misschien zon op afstand of inkoop van energie van een windmolen wel iets voor u. Mocht het pand uit meerdere woningen bestaan dan kunt u wellicht de brandstofcel in overweging nemen.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Verwarming Extra informatie Twijfelt u over de maximale capaciteit van bovenstaande opwekking installaties, overweeg dan ook de gasabsorptiewarmtepomp, warmte-koude opslag (bodembron), HRe-ketel/micro-WKK, warmte via fundering of energie uit oppervlaktewater. Voor veel van de maatregelen is subsidie mogelijk, infomeer hierover bij het duurzaam bouwloket. Mocht u meer informatie willen over de mogelijkheden bij uw pand, dan kunt u terecht bij een van de specialisten. In de meeste panden wordt warmte verspreid via leidingen en radiatoren. De radiatoren zijn vaak dermate verouderd dat ze weinig warmte afgeven. Bij het uitvoeren van de mogelijkheden moet men er rekening mee houden dat het interieur en de constructie intact blijven. Een tip is zone-regeling, met zone-regeling kan de temperatuur voor elke kamer apart worden ingesteld.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Bedrijven Erfgoed Zeeland is een onafhankelijk adviseur en weten als geen ander wat er komt kijken bij de instandhouding van het erfgoed in Zeeland. Omdat we hechten aan het behoud van dit erfgoed hebben we een overzicht gemaakt van gespecialiseerde bedrijven die aan uiteenlopende kwaliteitseisen voldoen en daardoor de juiste expertise in huis hebben als het gaat om het onderhoud en de restauratie van monumenten.(Deze lijst is niet volledig en bedrijven die niet opgenomen zijn in de lijst zijn mogelijk ook deskundige genoeg om werkzaamheden uit te voeren.)

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Black Box Operations

Middelburg 0118-623157 bbo@me.com Adviseur

Bouwbedrijf Boogert

Oosterland 0111-641596 https://www.bouwbedrijfboogert.nl/

Bouwbedrijf Meliskerke

Meliskerke 0118-561710 https://www.bouwbedrijfmeliskerke.nl/

Bouwbedrijf Quant

Zierikzee +31 111 - 413400 https://www.bouwbedrijfquant.nl/home/

Bouwbedrijf van de Linde

Goes +31 113 - 22 10 40 https://jvandelinde.nl/

Bouwgroep Peters

Middelburg 0118 - 616 616 https://www.bouwgroep-peters.nl/

Bureau Polderman

Rotterdam 010-436 32 50 https://www.bureaupolderman.nl/

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

De Koeijer Schilders

Heinkenszand 0113 - 577 220 https://www.dekoeijerschilders.nl/

Dunnink Duurzaam monumenten advies

Dordrecht 085 - 401 3863 https://www.duurzz.nl/

Geluk Groep

Sint-Philipsland 0167 - 577200 Schilderwerk

ITN-groep installaties

Nieuwdorp (0113) 61 33 53 https://www.itngroep.nl

Iwaarden Schilders

Krabbendijke 0113 - 50 14 75 https://www.iwaardenschilders.nl/index.html

Jobse b.v.

Middelburg 0118 - 612 713 Loodgieters, leidekkers en koperslagers

Leenhouts' Aannemings-Bedrijf B.V.

Oostburg +31 117 - 474 000 https://www.leenhoutsoostburg.nl/

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Melieste Glas

Goes 0113 – 22 78 54 https://www.meliesteglas.nl/

Noom Schildersbedrijf BV

Kapelle 0113 340235 https://www.schildernoom.nl/

Roegiers Glas

Heinkenszand 0113 - 577221 https://www.roegiersglas.nl/

Rothuizen Architecten

Middelburg 0118-653737 https://rothuizen-architecten.nl/

Saman Groep installaties

Zierikzee 085-6203100 https://www.samangroep.nl/

Schilders- en Afwerkingsbedrijf Franse B.V.

Kwadendamme 0113 649 361 https://www.schildersbedrijffranse.nl/

Schilders- en afwerkingsbedrijf Franse BV

Kwadendamme 0113 - 64 93 61 http://www.schildersbedrijffranse.nl/

29-08-2022 10:20

Schildersbedrijf Buitelaar Pouwer

Middelburg 0118- 41 36 11 http://www.buitelaar-pouwer.nl/

Schildersbedrijf Noom

St Maartensdijk en Kapelle 0166 - 66 38 04 https://www.schildernoom.nl/

Van de Velde installatiegroep

Yerseke 0113-572120 https://www.van-de-velde.nl/

Walraad

Rotterdam 010 412 1010 https://www.walraad.com/

Wilhelm BV

Zaamslag 0115- 43 16 92 Glas- en Schilderwerk

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Veelgestelde vragen Het verduurzamen van een monument werpt vaak de nodige vragen op. Helemaal omdat de technieken, mogelijkheden en regelgeving niet stil staan. Omdat we u als monumenten bezitter graag ondersteunen hebben we vanuit onze ervaring en expertise een overzicht gemaakt van antwoorden op veelgestelde vragen. Heeft u na het lezen van de onderstaande informatie nog vragen? Stuur ons uw vraag toe of neem telefonisch contact op via het telefoonnummer 0118 670 610. Erfgoed Zeeland is bereikbaar op werkdagen tussen 10.00 en 17.00 uur.

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Wanneer is een object een Rijksmonument? Nederland heeft bijna 62.000 rijksmonumenten. Dit zijn gebouwen of andere objecten die om hun nationale cultuurhistorische waarde door de rijksoverheid zijn aangewezen als beschermd monument. Ze zijn te vinden in het monumentenregister van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.

Mag ik iets aan een monument veranderen? Over het algemeen geldt dat u voor iedere wijziging aan uw beschermde monument een omgevingsvergunning nodig hebt. Voor sloopwerk, het verplaatsen of verbouwen van uw monument zult u daar ongetwijfeld bij stilstaan. Maar ook voor bijvoorbeeld het schilderen van de gevel in een andere kleur of het vervangen van historisch glas in een raam hebt u een vergunning nodig.

Is glas vervangen mogelijk? Glas vervangen door isolerende beglazing is soms mogelijk. Dit is afhankelijk van de houtafmeting van het raam, of het dikkere glas in de sponning past. Het vervangen is vergunningplichtig bij rijks- en gemeentelijke monumenten.

Is er een subsidieregeling voor verduurzaming van monumenten? Heb je plannen om je huis te isoleren? Met de ISDE-subsidie kan je een aardig deel van de kosten terugkrijgen. Neem je 2 of meer maatregelen, dan kan je tot 30 procent subsidie krijgen. Voor 1 maatregel is de subsidie lager: tot 15 procent van de kosten. https://www.isde.nl/

Kan ik voordelig geld lenen voor verduurzaming? De Duurzame Monumenten-Lening van het Restauratiefonds is een laagrentende lening bedoeld voor de verduurzaming van rijksmonumenten. U komt in aanmerking voor deze lening als u eigenaar bent van een rijksmonument en verduurzamingsplannen heeft. De hoogte van de lening is afhankelijk van uw plannen. U vraagt de lening aan op basis van de investeringen in energiebesparende maatregelen.

Zijn er uitvoeringsrichtlijnen voor verduurzaming? De stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumenten heeft richtlijnen opgesteld, deze zijn te vinden op https://www.verduurzamingsrichtlijnen.nl/

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

29-08-2022 10:20

Gat van West Noord Westen 1, Zierikzee | Duurzaam monumenten paspoort

Kan ik u verder helpen?

Het team Monumentenwacht van Erfgoed Zeeland bestaat uit deskundige en goed opgeleide monumentenwachters en adviseurs. Wij koppelen ervaring aan nieuwe inzichten en brengen specifieke kennis in. Afhankelijk van de vraag zal één van ons u verder helpen. — Coert van Spall, monumentenwachter

Of bel me: 0118670310