Bijlage 3b Rapportage duurzaamheidsscan haven Bruinisse

Rapportage duurzaamheidsscan Haven Bruinisse

Rotterdam, juni 2021 Projectnummer Stimular: 838 IC: 513 Contactpersoon: Bilal Al Ashqar t 0111 452 000 e Bilal.Al.Ashqar@schouwen-duiveland.nl Adviseur: Stefan Romijn Esther de Groot

(Stichting Stimular) (Stichting Stimular)

Dit project is mede mogelijk gemaakt door:

COLOFON Stichting Stimular is de werkplaats voor Duurzaam Ondernemen. Wij vertalen de groeiende vraag om duurzaamheid naar praktische instrumenten en werkwijzen voor bedrijven, brancheverenigingen, overheden en zorgaanbieders. Wij willen de verduurzaming van bedrijven en organisaties versnellen door kennis en ervaring te delen, onder andere op stimular.nl/doe-het-zelf. Ons doel is dat ondernemers en managers weten wat hun grootste impact op duurzaamheid is en wat de bijbehorende maatregelen gericht op verduurzaming zijn. Kenmerken van onze werkwijze zijn maatwerk, inspirerende samenwerking en heldere communicatie. Stichting Stimular Botersloot 177 3011 HE Rotterdam t 010 - 238 28 28 e mail@stimular.nl i www.stimular.nl Tenzij schriftelijk anders overeengekomen blijft het gedachtegoed in dit document eigendom van Stimular en mag het door de opdrachtgever uitsluitend worden gebruikt voor eigen gebruik. Tenzij schriftelijk anders overeengekomen zijn op al onze diensten onze algemene voorwaarden van toepassing.

Duurzaamheidsscan

Haven Bruinisse

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING ........................................................................................................ 1

2

ALGEMEEN ........................................................................................................ 1

3

MILIEUBAROMETER .......................................................................................... 1

4

ENERGIEMAATREGELEN .................................................................................... 3 4.1Energie besparen 3 4.2Zonnepanelen 3

5

GROEN .............................................................................................................. 4

Duurzaamheidsscan

1

Haven Bruinisse

INLEIDING

Dit advies is opgesteld door Stimular naar aanleiding van het bezoek aan de haven van Bruinisse. Het betreft de gebouwen en aansluitingen die eigendom zijn van de gemeente Schouwen-Duiveland. De gemeente Schouwen-Duiveland wil de eigen bedrijfsvoering verduurzamen, deze rapportage biedt een overzicht van de kansen daarvoor.

2

ALGEMEEN

De gemeente is eigenaar van het kantoorgebouw (links), en de aansluitingen bij de haven (rechts).

De volgende maatregelen zijn al uitgevoerd: ▪ Het kleine gebouw wordt elektrisch gekoeld en verwarmd en is hierdoor van het gas af ▪ Er is dubbelglas aanwezig

3

MILIEUBAROMETER

De Milieubarometer bepaalt de milieu-impact en CO2-footprint van de eigen bedrijfsvoering. Stimular heeft op basis van aangeleverde cijfers de Milieubarometer ingevuld. De Milieubarometer is een abonnement, waarmee de resultaten per jaar gevolgd kunnen worden. Het kosteloze startabonnement eindigt 31 december 2021. Indien u de Milieubarometer wilt blijven gebruiken, kan het abonnement worden voortgezet voor € 75 (excl. btw, prijspeil 2021) per jaar. Er zijn cijfers ingevuld voor elektriciteit en water. Normaal wordt ook aardgas ingevuld, dat is op deze locatie echter niet aanwezig. Optioneel kunnen ook cijfers van afval (dit is echter vooral afval van bezoekers) of (gemeentelijk) vervoer worden toegevogd. De volgende figuur toont de milieugrafiek:

1

CO2-footprint

In zowel de milieugrafiek als in de CO2-footprint valt op dat elektriciteitsverbruik veruit de meeste impact heeft. Dit komt ook omdat geen aardgas wordt gebruikt en dus ook elektrisch wordt verwarmd. Het pand is dus al aardgasvrij. Toch verbruikt het havenkantoor nauwelijks elektriciteit (nog geen 5% van het verbruik), het overige verbruik is afkomstig van de walaansluitingen. De totale CO2-uitstoot bedraagt 36,5 ton CO2.

2

Duurzaamheidsscan

4

Haven Bruinisse

ENERGIEMAATREGELEN

Stimular doet de volgende suggesties voor energiemaatregelen. Bij dit advies moet opgemerkt worden dat de adviezen gebaseerd zijn op schattingen van Stimular. Alle kosten zijn exclusief btw, energieprijzen inclusief energiebelasting. Het gehanteerde energietarief voor het havenkantoor is € 0,17 per kWh. Dit gebouw heeft een verbruik (flink) lager dan 10.000 kWh en valt daarmee in het duurste tarief voor energiebelasting. De walaansluitingen hebben een aanzienlijk hoger verbruik en komen daarmee in een lager tarief voor energiebelasting uit (€ 0,09 per kWh).

4.1

ENERGIE BESPAREN

Stimular heeft de volgende maatregelen gevonden om nog te besparen op energieverbruik. 1. Vervang verlichting havenmeesterkantoor Het havenmeesterkantoor was niet toegankelijk, dus de beoordeling is van buitenaf gedaan. Aantallen en type lampen waren daarom niet exact te zien. De aanwezige verlichting is waarschijnlijk PL-verlichting. Vervang deze door led-lampen. De investering is beperkt, uitgaand van circa 6 lampen is de investering ongeveer € 60, indien de lampen zelf worden geplaatst. Vanwege de beperkte branduren is ook de besparing beperkt, circa 60 kWh (€ 10) per jaar. De besparing verdient zich in 6 jaar terug. 2. Vervang beglazing op natuurlijk moment Het pand is voorzien van oud dubbel glas. Met HR++glas wordt betere isolatie bereikt, waardoor elektriciteit wordt bespaard voor het verwarmen. Aangezien het pand in de winter nauwelijks wordt gebruikt en daarmee ook maar weinig uren nauwelijks wordt verwarmd is de besparing zo gering, dat vervanging zich pas na meer dan 10 jaar terugverdient. Vervang de beglazing daarom op een natuurlijk moment door HR++glas, als vervanging toch al nodig is (kapot raam, lek raam of renovatie van het pand).

4.2

ZONNEPANELEN

3. Plaats zonnepanelen op havenmeesterkantoor Het havenmeesterkantoor is al aardgasvrij. Door de benodigde elektriciteit met zonnepanelen op te wekken, wordt het pand op jaarbasis energieneutraal. Op het dak passen ongeveer 6 zonnepanelen. Het huidige aanbod op de markt ligt op 350 - 370 Wp per paneel. Dit is echter onvoldoende om het complete jaarverbruik van het kantoor (2.520 kWh per jaar) op te wekken. Het is dan ook interessant om zonnepanelen te zoeken met een nog hoger vermogen, er zijn al (beperkt) panelen op de markt van 450 Wp. Daarmee is het bijna mogelijk om het huidige verbruik op te wekken (2.485 kWh per jaar). De investering in 6 panelen van 450 Wp (2,7 kWp) bedraagt ongeveer € 2.600. Bij een opbrengst van 2.485 kWh is de financiële besparing € 420 per jaar. De investering is in 6 jaar terugverdiend. Er is geen subsidie voor dit aantal zonnepanelen. 4. Plaats flexibele zonnepanelen op palen Het dak biedt geen ruimte om de benodigde elektriciteit voor de walaansluitingen op te wekken. Om deze uiteindelijk energieneutraal te maken, zijn dus andere oplossingen nodig. Een optie zijn flexibele zonnepanelen die rondom palen geplaatst kunnen worden. In het water en bij de steigers zijn verschillende palen aanwezig waar deze flexibele panelen op ‘geplakt’ kunnen worden. Zie de foto en naaststaande voorbeeld van palen met flexibele panelen.

De opbrengsten zijn beperkt en hiermee zal slechts een klein deel van het verbruik van walaansluitingen worden opgewekt. De maatregel is wel heel zichtbaar voor publiek.

3

5. Plaats een carport met zonnepanelen op het parkeerterrein Met het dak en flexibele zonnepanelen rondom palen wordt nog niet het complete verbruik zelf opgewekt. Bij de haven is een parkeerterrein aanwezig. Een optie is om carports op dit parkeerterrein te plaatsen en deze te voorzien van zonnepanelen. Als alle huidige parkeerplekken wordt overkapt, is er ruimte voor circa 300 zonnepanelen. Daarmee wordt zeker 100.000 kWh opgewekt, meer dan het totale verbruik van de walaansluitingen. Als alle plekken worden overkapt, dan kan bijvoorbeeld ook het visrestaurant de opgewekte elektriciteit nog afnemen. En andere optie is om een deel van de parkeerplekken tegelijk te voorzien van oplaadpunten voor elektrisch vervoer, waarbij de benodigde elektriciteit door de zonnepanelen wordt geleverd. De kosten voor carports met circa 300 zonnepanelen) bedragen ongeveer € 170.000. Als oplaadpunten worden toegevoegd zijn de extra kosten circa € 2.000 per laadpaal. De zonnepanelen leveren ongeveer 100.000 kWh per jaar (opbrengst € 9.000), waarvan een deel wordt gebruikt voor de laadpalen en de rest dan voor de walaansluitingen kan worden gebruikt. Omdat er meerdere walaansluitingen zijn, zullen er ook meerdere aansluitingen voor zonnepanelen moeten komen. De maatregel verdient zich in ongeveer 19 jaar terug. 6.

Stimuleer aanschaf zonnepanelen voor boten Het lukt niet om de benodigde elektriciteit voor walaansluitingen op te wekken met zonnepanelen op gebouwen. Er is ook geen ruimte om drijvende zonnepanelen in de haven te plaatsen. Het verbruik op de walaansluitingen kan dus vooral worden beperkt als booteigenaren minder elektriciteit afnemen. Dat kan bijvoorbeeld als zij zelf zonnepanelen op hun boot plaatsen. Er zijn overloopbare flexibele zonnepanelen die bedoeld zijn voor gebruik op boten. Stimuleer booteigenaren om deze zonnepanelen aan te schaffen, bijvoorbeeld door een collectieve inkoop te organiseren.

5

GROEN 7. Zaai grasstroken in

Langs de parkeerplaats loopt een grasstrook. Hoewel dit al groen is en daarmee bijdraagt aan een klimaatbestendige omgeving, kan met inheemse en bloemrijke beplanting ook een verbetering voor de biodiversiteit worden gerealiseerd. Zaai het grasveld in met een mengsel met eenvoudig te onderhouden beplanting en zorg dat de grasvelden niet te vaak worden gemaaid. 8. Hang nestkasten aan het havenmeesterkantoor De gevels van het havenmeesterkantoor bieden mogelijkheden voor nestruimte voor bijvoorbeeld vogels of insecten. Plaats nestkasten, maar doe dit in combinatie met bloemrijke beplanting in de directe omgeving, zodat er ook voldoende voedsel beschikbaar is.

4