Algemene beschouwingen SP 2023

Algemene beschouwingen Programmabegroting 2024-2027

Voorzitter, Vandaag worden de fracties geacht hun visie te delen over de begroting en de gemaakte plannen. Voor ik zal orakelen over de toekomst, wil ik dit moment aangrijpen om kort te reflecteren op het afgelopen jaar. Terwijl ons land van crisis naar crisis rolde, kabbelt het leven hier op SchouwenDuiveland gezapig voort. De relatief brede welvaart van onze bevolking en de afwezigheid van grote steden met bijbehorende grootstedelijke problematiek beschermen onze gemeente tegen de ergste ellende. Een passend voorbeeld hiervan is de verbazing die ons commissielid uitte toen we een serieuze discussie aangingen over natuurstenen plaveisel versus half verharding. Is dit waar we ons druk over moeten maken? Het antwoord ben ik haar nog altijd schuldig. Dat we hier in bubbel leven is voor de SP evident, maar dit betekent niet dat er voor ons niets te doen is. Zelfs in een gemeente als de onze zijn er mensen die buiten de boot vallen, die het moeilijk hebben en dagelijks moeten strijden. Wij zien het als onze plicht hen bij te staan, en te vechten voor sociaal beleid. Ik zal nu kort de begroting langslopen aan de hand van de hoofdstukken, en zaken benoemen die voor ons relevant zijn:

Werken ‘’In het zweet uws aanschijns zult gij brood eten’’, aldus de bijbel. De arbeidsmarkt hier vereist echter veel zweet voor weinig brood. Het aanbod bestaat vooral uit de recreatiesector, de horeca of de zorg, sectoren die niet bepaald bekent staan om hun gunstige arbeidsvoorwaarden of goede lonen. Voor hoger opgeleiden is er niet bijster veel te vinden. Wij zouden liever zien dat er meer hoogwaardige werkgelegenheid komt op ons eiland maar beseffen ook dat dat niet eenvoudig zal zijn. Hoewel wij zeer sceptisch zijn over de zogenaamde hospitality hub, zijn we blij dat er ook aandacht gegeven wordt aan de rechten van werknemers en goed werkgeverschap. We blijven echter wel bij ons standpunt dat de recreatiesector en de horeca hun slechte reputatie en het daaruit vloeiende personeelstekort grotendeels aan zichzelf te danken hebben. Het is wat ons betreft ongepast om gemeenschapsgeld te spenderen om te pogen hun personeelstekorten op te lossen. Wie zijn eigen nest bevuilt, moet erin liggen. Wij zijn tevreden met de aandacht die het college geeft aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, maar we moeten er altijd voor blijven waken dat deze mensen in goede handen zijn. Integratie in en doorstroming naar de arbeidsmarkt zijn in deze van vitaal belang.

Wonen ‘Een eigen huis, een plek onder de zon’, is voor veel mensen een droom die steeds verder van de realiteit afdrijft. De huizenmarkt is een clownshow geworden, ook in onze gemeente. De wil om dit aan te pakken is bij elke partij aanwezig, maar de gewenste woningbouw lijkt maar moeizaam op gang te komen. Wellicht draagt het nijpende verlangen bij aan het gevoel dat alles zo lang duurt, maar soms is haastige spoed nu eenmaal geboden, zeker wanneer het gaat om een primaire levensbehoefte. De SP zal elk initiatief dat tot uitbreiding van de woningvoorraad zal leiden met plezier steunen. Het is natuurlijk zo dat prettig wonen meer behelst dan een dak boven je hoofd. De voorzieningen in de omgeving zijn ook belangrijk. Dan spreek ik wel over echte voorzieningen, niet de souvenirwinkels, de zoveelste mossel/slibtong/hamburgertent en de andere voorzieningen die voortvloeien uit het toerisme. Onze inwoners hebben behoefte aan kwalitatief goed openbaar vervoer, onderwijs, zorg en een bruisend verenigingsleven. Het is goed om te lezen dat we hier aandacht aan besteden.

Verblijven Onze zegen en onze vloek. U bent ongetwijfeld op de hoogte van ons standpunt omtrent het toerisme op ons eiland: het is voor ons onverteerbaar dat wij allen de nadelen hiervan moeten ervaren, terwijl het leeuwendeel van de baten slechts een kleine groep toekomt. Wij snappen ook niet dat we maand na maand voorstellen voor uitbreidingen, of een enkele keer zelfs nieuwvestiging van recreatieparken voorgeschoteld krijgen. Het is ook steeds moeilijker uit te leggen aan onze inwoners dat we met gemak honderden vakantiehuisjes uit de grond kunnen stampen, maar geen woningen kunnen creëren. Geen wonder dat het draagvlak voor het toerisme steeds verder afneemt onder de bevolking. Net zoals vorig jaar zullen wij tegen iedere toekomstige uitbreiding van deze sector stemmen. Naast de schijnbaar onstuitbare groei van deze sector, speelt er nog de zogenaamde kwaliteitsverbetering. Hoewel het aanvankelijk sympathiek klinkt, het opknappen van aftandse campings en parken, zien wij een probleem. De relatief goedkopere voorzieningen in de westhoek worden luxe parken met een bijbehorend prijskaartje. Voor de mensen met een kleinere beurs is daar geen plaats meer. Is het wenselijk dat hier aan de kust recreëren in de toekomst enkel nog weggelegd is voor de rijken? Wij vinden van niet.

Bestuur en burgerzaken Participeren kun je leren, gelukkig zijn er daarvoor middelen gereserveerd in de begroting. Wij vinden het van essentieel belang dat we bij belangrijke en ingrijpende projecten in de openbare ruimte de bevolking raadplegen. Het is jammerlijk dat we soms horen dat inwoners zich bij participatietrajecten ongehoord voelen, hoewel het vrij lastig is om te bepalen of iemand werkelijk genegeerd is, of dat die persoon gewoonweg niet zijn zin heeft gekregen. Met smart wachten wij op het eerste echte burgerberaad. In het coalitieakkoord kan men de belofte lezen dat de gemeente hiermee gaat experimenteren. Wij vinden het zo langzaamaan wel eens tijd worden dat die belofte waargemaakt gaat worden.

Moties Tot slot wil ik graag even onze moties nalopen, het zijn er dit keer twee waar we zelf heel tevreden mee zijn. De eerste gaat over het bereik van ons gemeentelijke armoedebeleid. Het stoort ons wanneer we horen dat niet iedereen die recht heeft op ondersteuning daar ook daadwerkelijk gebruik van maakt. Dit probleem speelt al langer, maar we vinden het de moeite waard om hier nog eens naar te kijken. We doen dan ook een verzoek aan het college om met een plan van aanpak te komen om het bereik van het armoedebeleid te vergroten. De tweede motie gaat over effectieve preventie in het kader van een goede ontwikkeling van onze jongeren. De jeugdhulp is een grote kostenpost voor onze gemeente. De focus lijkt vooral te liggen op tieners, maar onderzoek wijst uit dat preventieve interventies bij jongere kinderen tussen 0-12 jaar effectief, kostenbesparend en weinig ingrijpend zijn. Wij vragen het college om samen met de netwerkpartners te kijken naar de mogelijkheden.