Algemene beschouwingen 2025 PvdA

PARTIJ VAN DE ARBEID Algemene beschouwingen programmabegroting 2026 Inleiding We leven in een tijd waarin de samenleving en ons klimaat steeds meer onder druk komen te staan. De kloof tussen rijk en arm groeit. Het raakt ons dat de groeiende armoede, ook onder kinderen, niet door alle partijen als een probleem wordt gezien. Het vertrouwen in elkaar en in de overheid neemt af. Het publieke debat verhardt. Het verschil tussen nep-nieuws (fabels) en feiten vervaagt. Offline en online spreken mensen zich uit zonder zich in te houden of zich zorgen te maken over de gevoelens van anderen of de risico’s die anderen daardoor lopen. Ook op Schouwen-Duiveland. Vindt de gemeenteraad dat er een grens is in het toelaatbare? Zo ja, waar ligt die grens en wat kunnen we als raad doen? Vragen die we in deze vergadering niet gaan beantwoorden maar die wat ons betreft wel op de agenda komen. Voor ons is het belangrijk, zeker met de verkiezingscampagne in het vizier, dat we als gemeenteraad en als politieke partijen, binnen én buiten deze zaal, het goede voorbeeld geven: elkaar blijven horen, ons blijven baseren op feiten, samenwerking blijven zoeken en elkaar met respect blijven benaderen.

Programmabegroting Er is weer veel werk verzet om de programmabegroting op te stellen. Dank aan iedereen die hieraan heeft meegewerkt. Uit de programmabegroting blijkt dat onze gemeente beschikt over voldoende geld. Zo’n 95 miljoen. Toch is het lastig om de begroting voor de komende jaren sluitend te krijgen. Dat heeft, kort door de bocht, te maken met incidenteel en structureel geld, geld dat in reserves zit en risico’s. Het lukraak uitgeven is dan ook helemaal niet onze bedoeling. We vinden wel dat, naast de voorstellen die al in de begroting staan, iets extra’s gedaan kan worden. We doelen hier op het beweegpark in Zierikzee.

1

Beweegpark Voor dit inwonersinitiatief is een participatietraject gestart en heeft de raad het zogenaamde vlekkenplan ‘inrichting gebied Borrendamme’ vastgesteld. Alles leek geregeld. Maar dat blijkt niet zo te zijn. Het college stelt de herinrichting van het gebied Borrendamme uit en wil in 2026 maar twee onderdelen, de voetbalkooi en een aantal parkeerplaatsen, uitvoeren. Wij hebben waardering voor dit inwonersinitiatief en vinden sport, bewegen en ontmoeting belangrijk. Voorzitter, de Partij van de Arbeid wil geen uitstel, laat staan afstel, van de herinrichting van gebied Borrendamme. Daarin staan wij gelukkig niet alleen. Ook GroenLinks, D66, SP, VVD en Leefbaar Schouwen-Duiveland willen geen uitstel. Samen met deze fracties dienen wij het amendement ‘realisatie beweegpark’ in. In dit amendement stellen we voor om in 2026 te starten met de herinrichting van het gebied Borrendamme overeenkomstig het vastgestelde vlekkenplan. Dit houdt in dat niet alleen de voetbalkooi en de extra parkeerplaatsen maar het hele beweegpark wordt aangelegd. Dit leidt tot een extra investering van afgerond maximaal € 675.000 euro en dus afschrijvings- en rentekosten. Voor de financieel technische formulering van de dekking verwijzen wij u naar de tekst van het amendement.

Inburgering statushouders Samen met de fractie van GroenLinks vragen wij aandacht voor de start van inburgering van statushouders. We zien dat onze gemeente vaak pas met inburgering start als de statushouder in onze gemeente woont. We weten allemaal dat het best lang duurt voordat er geschikte huisvesting voor statushouders is. In de periode tussen het krijgen van de status en het krijgen van een woning gaat naar onze mening kostbare tijd verloren waarin al gestart kan worden met het leren van onze taal, maatschappelijke oriëntatie en participatie. We dienen, samen met GroenLinks, de motie ‘Snelle start inburgering statushouders’ in. In deze motie vragen wij het college om inburgeringstrajecten te starten op het moment dat statushouders aan onze gemeente gekoppeld zijn, ook wanneer die statushouders nog niet op Schouwen-Duiveland wonen. We vragen het college ook de raad, bij de Kadernota 2027, te informeren over de voortgang.

2

Graffitimuur Bij de kadernota kondigden wij het al aan: de realisatie van een graffitimuur in onze gemeente. In Zeeland zijn vier legale graffitimuren: in Terneuzen, Domburg, Middelburg en Goes. In onze gemeente staat nog geen legale graffitimuur, terwijl graffiti populair is. We dienen, samen met GroenLinks, de motie ‘graffitimuur’ in. In de motie wordt het college gevraagd om de realisatie van een legale graffitimuur te onderzoeken en hierbij lokale organisaties, deskundigen en -zo mogelijk- potentiële gebruikers te betrekken. De resultaten zien wij graag opgenomen in de Kadernota 2027-2030.

Voorkomen geweld tegen vrouwen en meisjes We vroegen in deze raadsperiode meerdere keren aandacht voor (huiselijk) geweld tegen vrouwen en meisjes. Al in het begin van deze raadsperiode bleek, tot onze teleurstelling, dat het college niet ging deelnemen aan de activiteiten van Orange the World. Wij blijven er aandacht voor vragen en richten onze pijlen op de nieuwe raad en het nieuwe college. Bij Orange the World tekenden we als fractie de online petitie om beleid tegen gender gerelateerd geweld op te nemen in het raads- en/of coalitieakkoord. Wij roepen alle fracties op dit te doen. De link van de petitie staat in deze spreektekst. Petitie Gemeente - Orange the World

Tot slot! Voorzitter, we eindigen met een bijzonder feit! Dit is de allerlaatste keer dat de algemene beschouwingen afzonderlijk worden uitgesproken door de Partij van de Arbeid en GroenLinks. De volgende keer spreken we met één stem – namens onze gezamenlijke fractie. Dat mogen we toch gerust een historisch moment noemen. En voorzitter, wij kijken daar met veel enthousiasme naar uit!

Corina van der Vliet-Hart, raadslid Henny Keereweer, raadslid Adri van den Wittenboer, burgercommissielid 10 november 2025 -0-

3