Algemene beschouwingen 2025 GL

Zierikzee, 5 november 2025

Voorzitter, Voor ons ligt de begroting 2026 – 2029 van onze mooie gemeente. Een begroting die de laatste is van deze raadsperiode. Een raadsperiode die startte in de nog ongewisse tijden van de Corona. De Corona die alweer tijden achter ons ligt, zo lijkt het. Maar voor sommigen heeft het nog altijd consequenties als het gaat om ziekte, maar ook bedrijfseconomisch, waar nog aan de belastingdienst moet worden terugbetaald. Het is zaak dat we als gemeente hier oog voor moeten blijven houden. Ondertussen is ook de wereld om ons heen veranderd. De tegenstellingen tussen groepen in de bevolking lijken te versterken, de reacties op elkaar lijken te verharden, er lijkt minder ruimte voor elkaar, minder verdraagzaamheid. Iets wat we juist nodig hebben in deze tijd; dat we er voor elkaar zijn en wat over hebben voor een ander en wat minder ik, ik, ik. De woningcrisis is van alle tijden. Behalve in 2010 Toen waren er voldoende huizen en is het ministerie van VROM opgeheven en met het ministerie ook die van Volkshuisvesting, ook werden de woningbouwcorporaties financiële verplichtingen opgelegd, waardoor minder financiële ruimte ontstond om woningen te bouwen. Dit kortzichtig denken heeft er in ieder geval niet aan bijgedragen dat er meer huizen werden gebouwd.

Wat we nodig hebben is beleid dat zich over een langere periode uitstrekt, beleid dat rekening houdt met de ontwikkelingen op de lange termijn. En ja, dat verdient ook constant bijsturing. Wat heeft ons eiland nodig? De basis voor ons bestaan is de mogelijkheid om hier te leven en te wonen. Ons eiland, in een strijd tegen het water, zal ook op de lange termijn deze strijd moeten voeren. Met het onverminderd stijgen van de zeespiegel als gevolg van klimaatverandering zullen we ons moeten voorbereiden op die toekomst. We zullen creatief moeten zijn om ons te beschermen en de mogelijkheid van leven hier gezond voort te zetten: moeten de dijken oneindig ver omhoog? Kunnen we hier iets met wisselpolders, waardoor we meer land laten aanslibben? Hoe houden we hier zoet water voor de landbouw? En ja … Een belangrijke dreiging die op ons af komt zijn de eisen aan waterkwaliteit. Op 22 december 2027, nog twee jaar dus, zullen onze wateren aan de waterkwaliteitseisen van de Europese Unie moeten voldoen. Wordt niet voldaan dan heeft dat gevolgen voor bouwactiviteiten, de landbouw en alle andere ontwikkelingen. Nieuwe activiteiten zullen worden geblokkeerd. Op dit moment voldoet geen één water in Nederland aan de ecologische eis en slechts 3% voldoet aan de chemische toestand.

Ook voor Schouwen-Duiveland kan dit dus grote gevolgen hebben: hebben we straks de netcongestie opgelost, kunnen we niet verder omdat de waterkwaliteit onvoldoende is. Hebben we straks de stikstofproblematiek opgelost, kunnen we niet verder omdat de waterkwaliteit onvoldoende is. Dit vraagt om vooruit zien. Oh wacht even. De stikstofproblematiek is natuurlijk nog lang niet opgelost. Sinds de jaren ’70 / ‘80 is dit probleem al lang bekend en nog lopen we voor het probleem weg en gaat alles op slot. Langzaam lopen we steeds meer vast. We lopen in die fuik waarin straks niks meer mogelijk is. We moeten er dus voor zorgen dat we de basis op orde hebben: een goede natuurlijke

omgeving, schone lucht, schone bodem, schoon water. Alleen dan kunnen we de komende tijd door met bouwen, bouwen, bouwen. Dan kunnen we werken aan een gezonde economie, dan kunnen we voorkomen dat er conflicten in de maatschappij zijn. Wat is er dus te doen? Zorgen dat we werken aan vervoer dat niet bijdraagt aan luchtverontreiniging. Zorgen voor schone energievoorziening. Zorgen dat de landbouw die bedreven wordt schoon is en niet bijdraagt aan vervuiling van de bodem en het water. Zorgen dat we zoveel mogelijk recyclen en dat we grondstoffen gebruiken die niet milieubelastend zijn, bij o.a. woningbouw. Zorgen dat we schoon produceren. Dan kunnen we door … Dit vraagt lef en doorzettingsvermogen. Is de migratie dan geen crisis? Nou niet echt, dankzij immigratie kunnen we voorlopig ontsnappen aan de krimp die ons is voorspeld. Dankzij immigratie worden we eenvoudig uit te voeren werkzaamheden nog uitgevoerd, waarin we een groot personeelstekort hebben. Onze taak bestaat er uit mensen die vluchten voor bedreiging en geweld goed op te vangen, te begeleiden en zorgen dat ze een bijdrage kunnen leveren aan onze maatschappij. Op de korte termijn doen we graag met een aantal andere partijen mee met moties en amendementen die we belangrijk vinden: -

-

-

Aandacht voor vitaliteit. Ja het beweegpark bij Borrendamme vinden we een prachtig initiatief waarvan we vinden dat het gerealiseerd moet worden. Prachtig omdat het bijdraagt aan vitaliteit, verbinding en dat het initiatief uit de samenleving komt. Op het gebied van de inburgering en het begeleiden van de nieuwkomers met een verblijfsvergunning vinden we het belangrijk dat ze zo snel mogelijk begeleid worden, zodat ze de taal leren, de cultuur leren kennen, etc. Samen met de PvdA dienen we hiervoor een motie in. Op het gebied van kunst en cultuur dienen we een motie in over het realiseren van een graffitimuur. Eveneens samen met de PvdA. Suïcidepreventie van het CDA.

De begroting ziet er op de korte termijn goed uit. Het ravijnjaar 2026 is in ieder geval vooruitgeschoven. We hebben een dikke spaarpot. Maar structureel komen er ook lastige tijden en we hebben nog veel te doen: nieuwe schoolgebouwen, werken aan goede waterkwaliteit, schone lucht en bodem. Voor ons ligt een mooie begroting, die we van harte kunnen steunen. Weer een knap stukje werk van de gemeentelijke organisatie. Onze grote dank! Fractie van GroenLinks Schouwen-Duiveland

Rob van der Sleen Henk Struijk Ruud van de Laar