Advies auditcommissie RVS Meicirculaire 2024 (1088849)

Auditcommissie gemeente Schouwen-Duiveland Bestemd voor: gemeenteraad Datum:

16 september 2024

Onderwerp:

Advies RVS Meicirculaire 2024 (1088849)

Geachte gemeenteraad, Inleiding Op 16 september 2024 heeft de Auditcommissie vergaderd. Tijdens die vergadering is in het bijzijn van de adviseurs BV2 en de portefeuillehouder de Meicirculaire 2024 besproken. Belangrijkste consequenties meicirculaire voor gemeente Schouwen-Duiveland: -

Tot en met 2023 groeide de omvang van het gemeentefonds mee met de uitgaven van het Rijk. Dit is de trap-op-trap-af methode. Vanaf 2024 past het Rijk een nieuwe financieringssystematiek toe. Dit betekent dat het Rijk het accres koppelt aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. Het Rijk zou deze nieuwe financieringssystematiek eigenlijk pas in 2027 invoeren. Het Rijk vervroegde de nieuwe financieringssystematiek voor het volume accres van 2027 naar 2024. Dit heeft in 2024 een negatief effect van € 587.000 en in 2025 van € 814.000. In 2026 tot en met 2028 heeft dit een positief effect van ongeveer € 1.5 miljoen per jaar.

-

Door wijzigingen in het LPO Acress (*zie voetnoot) incidentele compensatie, opschalingskorting en BTW-compensatiefonds vinden er een aantal wijzigingen plaats in de Algemene uitkering. Daarnaast vinden er nog een aantal technische mutaties plaats. Deze mutaties zijn in 2024 nog licht positief, maar tot en met 2028 negatief voor onze gemeente.

-

De stijging van de WOZ-waardes en een aanpassing van de landelijke rekentarieven voor de WOZ veroorzaken het grootste negatieve effect. De WOZ-waarde op Schouwen-Duiveland steeg sterker dan het landelijk gemiddelde. En de hoogte van de totale WOZ-waarde zorgt voor een daling van de algemene uitkering.

-

Door wijzigingen in de taakmutaties komen er structureel extra middelen voor met name taken in het sociaal domein ter beschikking voor onze gemeente.

-

Het Rijk wijzigt de decentralisatie- en integratie uitkeringen. Dit heeft vooral betrekking op participatie en de omgevingswet. In met name 2024 betekent dit een hogere uitkering. Hierin zit vooral de compensatie van de toekenning van de loon-en prijsbijstelling in 2024 verwerkt. *“Het LPO accres verwijst naar de jaarlijkse aanpassingen in het Gemeentefonds en Provinciefonds op basis van loon- en prijsontwikkelingen (LPO). Dit betekent dat de bedragen die gemeenten en provincies ontvangen, worden aangepast aan de hand van de verwachte veranderingen in lonen en prijzen, zoals geraamd door het Centraal Planbureau (CPB)”

Opmerkingen en kanttekeningen van de auditcommissie bij de meicirculaire: -

Bij de eerstegenoemde alinea bij de consequenties wil de auditcommissie nog het volgende ter verduidelijking meegeven: •

Het Rijk is overgegaan tot een andere systematiek (geen trap-op-trap-af methode meer) omdat de koppeling van het accres aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp) zorgt voor een stabiele en beter beheersbare financiering voor gemeenten en provincies.

•

Na overleg met de VNG, IPO en UWV is besloten de opschalingskorting te schrappen en vervroegd de nieuwe methode in te voeren.

•

In verband met het vervroegen van de gewijzigde bbp-indexatie van 2027 naar 2024 dalen het volume en LPO accres voor de jaren 2024 tot en met 2029. Voor 2024 wordt dit volledig gecompenseerd en in 2025 wordt het tekort van € 675 miljoen voor ongeveer 50% gecompenseerd. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 vindt compensatie plaats, zodat uiteindelijk voor de gemeenten een positief saldo resulteert van € 675 miljoen, gelijk aan het bedrag van het schrappen van de oploop van de opschalingskorting.

-

Alle wijzigingen hebben effect op de budgettaire ruimte van de gemeente Schouwen-Duiveland. Waarbij met name in 2025 een fors tekort op de budgettaire ruimte zal ontstaan. Deze wordt deels uit de egalisatiereserve (Algemene Uitkering) gedekt, maar het grootste deel gaat ten laste van de budgettaire ruimte.

-

De commissie stelt vast dat de behoudende begrotingsopvatting van de gemeente haar vruchten blijft afwerpen. In de kadernota 2025-2028 is al een voorschot genomen op bepaalde ontwikkelingen.

-

In de Septembercirculaire 2024 wordt meer bekend over de compensatie door het Rijk voor de gestegen inflatie. De wijziging van de algemene uitkering in september en de inflatie zullen invloed hebben op de beschikbare budgettaire ruimte.

-

Naar aanleiding van de septembercirculaire wordt in de programmabegroting 2025-2028 inzichtelijk gemaakt welk deel van de budgettaire ruimte structureel is en welke incidenteel.

-

In de paragraaf ‘uitvoering’ in het raadsvoorstel staat nu: “De uitkomsten van de meicirculaire 2024 nemen we mee bij de behandeling van de kadernota 2025-2028. De raadsvergadering is op 4 juli 2024. Ook nemen we de uitkomsten mee bij het opstellen van de programmabegroting 2025-2028”. Dit is met de behandeling van de kadernota enigszins achterhaald. De tekst zou moeten worden: “We nemen de uitkomsten mee bij het opstellen van de programmabegroting 2025-2028”. De auditcommissie heeft dit opgemerkt, maar wil het RVS niet ambtshalve op dit punt laten aanpassen.

-

Door het forse verwachtte tekort in de budgettaire ruimte in 2025, dat deels gedekt wordt door de egalisatievoorziening, wil de auditcommissie de Raad het advies meegeven goed na te denken over het ambitie-en wensenniveau bij de behandeling van de begrotingscyclus 2025-2028.

-

Als laatste wil de Auditcommissie het advies meegeven de behandeling van de Meicirculaire 2025 als RVS tegelijk met de vergadering van de Kadernota als bespreekstuk in te brengen en vast te stellen.

Advies auditcommissie: Op basis van het Raadsvoorstel m.b.t de Meicirculaire 2024, de toelichting door de adviseurs van BV2 en de gedachtewisseling, brengt de Auditcommissie positief advies uit en stelt de raad voor om in te stemmen met de voorstellen zoals genoemd in het Raadsvoorstel.

Auditcommissie gemeente Schouwen-Duiveland, E.J. Blook, secretaris

W.C. Houtekamer, voorzitter