999890 Bijlage 15A Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland
Tekst van het document
Herziening baggerbeheerplan havens 2023 – 2035 Gemeente Schouwen-Duiveland
Projectnummer
:
20235085
Projectomschrijving Opdrachtgever Datum Status Kenmerk Opgesteld door Gecontroleerd door Goedgekeurd door
: : : : : : : :
Herziening baggerbeheerplan havens 2023 – 2035 Gemeente Schouwen-Duiveland 09-11-2023 Definitief 20235085-R-1 J.J. Veen & R. Berk R. Berk
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
SAMENVATTING Door middel van het baggerplan (2017) wordt het onderhoud van een zevental havens binnen de gemeente planmatig in haar begroting voor 2020 tot en met 2029 op te nemen. Om er zeker van de te zijn dat de cijfers en aannames nog actueel zijn wordt het plan regelmatig herzien en up to date gebracht. De eerste update van het plan is uitgevoerd in 2019. Dit rapport is de tweede update van het plan. Ten behoeve voor de update van het baggerbeheerplan van de havens in de Gemeente Schouwen-Duiveland is door De Aquanoom een notitie opgesteld met de evaluatie van de jaarlijkse baggeraanwas in deze havens. Op basis van de nieuwe aanwascijfers is de meerjaren database bijgewerkt en de meerjarenplanning herzien. In deze herziening van het huidige beheerplan zijn de veranderingen in de meerjarenplanning en de financiële gevolgen daarvan verwerkt. Tot slot is de baggerplanning en bijbehorende begroting bijgesteld. Ten behoeve van de herziening zijn de volgende gegevens bijgesteld: - eenheidsprijzen voor uitvoering van baggerwerk zijn bijgesteld met de geldende indexering alsmede de actuele marktwerking; - onderzoekskosten zijn bijgesteld met geldende indexering alsmede de actuele marktwerking; - gemiddeld jaarlijkse aanwas in cm; - planjaren verlengd tot 2035 vanwege nieuwe aanwas cijfers; De prioritering van de havens is bepaald en verwerkt in een planning tot 2035.
Er vallen 4 havens (1a Oude haven Zierikzee, 1b Nieuwe haven Zierikzee, 5 Visserijhaven Bruinisse en 6a Haven Brouwershaven) buiten de planperiode. Deze zijn recent gebaggerd of er is geen noodzaak binnen nu en 13 jaar. Aan de hand van de planning en de berekende aanwas is de te verwachten hoeveelheid te verwijderen baggerspecie bepaald. In totaal wordt er verwacht dat gedurende de planperiode 2023-2035 ca 102.000 m3 bagger verwijderd moet worden. Voor de havens die buiten de planperiode vallen is er door middel van het doorberekenen van de aanwas bepaald dat er ca 33.500m3 bagger specie verwijderd worden. Aan de hand van de eenheidsprijzen en de gekozen uitvoeringsmethode zijn op basis van de hoeveelheden de kosten zijn per jaar berekend. De kosten bestaan uit onderzoekskosten en uitvoeringskosten. Indexering van de kosten is berekend ten opzichte van de totale jaarlijkse kosten. Er is uitgegaan van 2,5 % indexering per jaar voor de komende planperiode. Vanwege de al oudere uitgangspunten omtrent waterbodemonderzoeken, mogelijk wijzigende wetgingen en andere onbekende bijkomende zaken is een risicoreservering van 8% opgenomen. In totaal worden de kosten geraamd op €3.685.394 over de gehele planperiode. Dit komt neer op €283.492 per jaar. De kosten voor het verwijderen van de baggerspecie in de havens die buiten de plan periode vallen worden geraamd op ca. € 2.338.601.
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 1 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING ........................................................................................................................................... 1 1
INLEIDING ........................................................................................................................................... 3
2
WERKWIJZE.......................................................................................................................................... 4 AANWAS EN BAGGERNOODZAAK .................................................................................................................4 VERKENNEND KWALITATIEF BODEMONDERZOEK ...............................................................................................5 ONTPLOFBARE OORGLOGSRESTEN (OO) VOORHEEN NGE ...................................................................................5 WET NATUURBESCHERMING ......................................................................................................................6 MEERJARENKOSTENRAMING (MJK) .............................................................................................................6
3
UITGANGSPUNTEN BUITENGEWOON ONDERHOUD ............................................................................... 7 BUITENGEWOON ONDERHOUD ...................................................................................................................7 FYSISCHE KWALITEIT BAGGERSPECIE ...........................................................................................................7 CHEMISCHE KWALITEIT BAGGERSPECIE .........................................................................................................8 GEMIDDELDE JAARLIJKSE BAGGERAANWAS................................................................................................... 10 BAGGERPLANNING ............................................................................................................................... 11 VOLUME BAGGERSPECIE IN DE HAVENS ....................................................................................................... 12 BAGGERSPECIEVERWERKING ................................................................................................................... 13
4
DE UITVOERING ................................................................................................................................. 14 DOORLOOPTIJD BUITENGEWOON ONDERHOUD .............................................................................................. 14 ONDERZOEKSFASE ............................................................................................................................... 14 Kwantiteitsbepaling ................................................................................................................... 14 Kwaliteitsbepaling ..................................................................................................................... 15 Verwerkingsmogelijkheden ........................................................................................................ 15 Wet natuurbescherming ............................................................................................................ 16 Ontplofbare Oorlogsresten (OO, voorheen NGE) en archeologisch onderzoek.................................... 16 Kabels en leidingen ................................................................................................................... 17 VOORBEREIDINGSFASE..........................................................................................................................
17 Vergunningen........................................................................................................................... 17 Bestek en tekeningen ................................................................................................................ 17 Aanbesteding ........................................................................................................................... 18 UITVOERINGFASE ................................................................................................................................ 18 NAZORGFASE ..................................................................................................................................... 18
5
FINANCIËN ......................................................................................................................................... 19 SUBSIDIEMOGELIJKHEDEN ...................................................................................................................... 19 RISICO’S .......................................................................................................................................... 19 KOSTEN BUITENGEWOON ONDERHOUD ....................................................................................................... 20
6
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ...................................................................................................... 23 CONCLUSIES ...................................................................................................................................... 23 AANBEVELINGEN ................................................................................................................................. 23
NAWOORD ................................................................................................................................................. 24 OVERZICHT DIGITALE BIJLAGEN ............................................................................................................... 25
Bijlagen Bijlage I Bijlage II
Notitie evaluatie baggeraanwas en ingreepmaat havens Database meerjarenplanning havens Schouwen-Duiveland Herziening
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 2 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
1 INLEIDING In april 2023 heeft gemeente Schouwen-Duiveland de opdracht verstrekt aan De Aquanoom voor de herziening van het baggerbeheerplan voor een zestal havens. Het oorspronkelijke plan is in januari 2017 vastgesteld. In de adviezen van de rapportage is toentertijd opgenomen dat het raadzaam is om eens per drie jaar de havens in te meten. Dit advies is gegeven om de baggeraanwas nauwkeurig te kunnen bepalen en wanneer nodig het baggerbeheerplan hiermee bij te stellen. In 2019 is de eerste herziening op het beheerplan uitgevoerd. In 2023 heeft de gemeente SchouwenDuiveland de Aquanoom verzocht om een nieuwe herziening uit te voeren. De gemeente wil hiermee nagaan of de in 2019 gehanteerde aanwascijfers van per jaar correct zijn. Ook wil de gemeente weten of de ingreepmaat die in het beheerplan is vastgesteld nog steeds actueel en representatief is voor de havens. Tot slot zijn in deze herziening de baggerplanning en bijbehorende begroting bijgesteld. De gemeente heeft in de tussentijd de reparatiehaven verkocht, deze wordt dan ook niet meer behandeld in het beheerplan. Voor de herziening van het baggerbeheerplan voor 10 havens in de Gemeente SchouwenDuiveland is door De Aquanoom een notitie opgesteld. In de notitie is de jaarlijkse aanwas van bagger in deze havens herzien op basis van nieuwe metingen.
Op basis van de nieuwe aanwascijfers is de meerjarendatabase bijgewerkt en is de meerjarenplanning herzien. De gevolgen van deze herzieningen zijn in deze rapportage behandeld. Op basis van het baggerplan wordt het onderhoud van elk van deze havens ingepland, voorbereid en uitgevoerd. Dit beheerplan heeft betrekking op de havens in tabel 1-1. De Reparatiehaven maakt in tegenstelling tot voorgaande plannen, geen onderdeel meer uit van dit beheerplan. Tabel 1-1: Overzicht havens
1a 1a.1 1b 1c 2 3 4 5 6a 6b 7
Naam haven Oude Haven Haven ‘t Sas Nieuwe Haven Havenkanaal De Val Vluchthaven Reparatiehaven Visserijhaven Haven Brouwershaven Monding Brouwershaven Den Osse
Plaats Zierikzee Zierikzee Zierikzee Zierikzee Zierikzee Bruinisse Bruinisse Bruinisse Brouwershaven Brouwershaven Brouwershaven
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 3 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
2 WERKWIJZE De opdrachtgever heeft in een eerder stadium aangegeven dat gegevens bekend zijn van eerder uitgevoerde baggerwerkzaamheden (tabel 2-1). Deze gegevens vormen een basis voor het opstellen van het baggerplan en het bepalen van de baggerfrequentie. AANWAS EN BAGGERNOODZAAK Op basis van de oppervlakken van de verschillende havens is in december 2015 de waterbodem ingepeild met behulp van een peilvaartuig (DEEP). Dit peilvaartuig is uitgerust met een RTK GNSS ontvanger om een nauwkeurige positionering te realiseren. Voorafgaand aan de peiling is de nauwkeurigheid van het plaatsbepalingssysteem gecontroleerd. Dit type meting wordt ook wel een multibeammeting genoemd. De gemeente heeft in de periode 2019 tot 2023 meerde multibeammetingen uit laten voeren in de havens. Deze metingen zijn uitgevoerd door Martens en van Oord, en de ruwe meetdata is door de gemeente ter beschikking gesteld. Door de metingen uitgevoerd door Martens en van Oord (2019-2023) te leggen over de metingen van DEEP (2015) is de aanwas vast te stellen. Op basis van de nieuwe metingen is tevens de noodzaak voor baggeren vast te stellen. In de notitie, opgenomen in bijlage I is de rekenmethode nader toegelicht. Tabel 2-1: Overzicht havens, uitvoering baggerwerkzaamheden, beschikbare data en referentiemetingen
Havennummer
Naam haven
Plaats
Uitvoering
Inpeiling uitgevoerd
Referentie
1a
Oude Haven
Zierikzee
2023
28-10-2019
1a.1
Haven ‘t Sas
Zierikzee
2020
28-10-2019
1b
Nieuwe Haven
Zierikzee
14-12-2020
1c
Havenkanaal
Zierikzee
2
De Val
Zierikzee
3
Vluchthaven
Bruinisse
5
Visserijhaven
Bruinisse
2018 (gasstation tot brug) 2021 (Sluis tot Gasstation) nog niet gebaggerd sinds 2015 nog niet gebaggerd sinds 2015 nog niet gebaggerd sinds 2015 nog niet gebaggerd sinds 2015
DEEP meting 2015 DEEP meting 2015 DEEP meting 2015
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
2021
2023
2023
2022
DEEP meting 2015 DEEP meting 2015 DEEP meting 2015 DEEP meting 2015 Pagina 4 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
6a
Haven Brouwershaven
Brouwershaven
6b
Monding Brouwershaven
Brouwershaven
7
Den Osse
Brouwershaven
2020 – oude haven 2021 jachthaven nog niet gebaggerd sinds 2015 nog niet gebaggerd sinds 2015
2020
Walhout Civil 2018
2020
2021
2021
DEEP meting 2015 DEEP meting 2015
De peilingen zijn gebruikt als uitgangspunt voor de hoeveelheid bagger. Op basis van de bekende oppervlakken en uitgevoerde baggerjaren is de hoeveelheid bagger en de verontdieping in de verschillende vakken berekend. VERKENNEND KWALITATIEF BODEMONDERZOEK Om inzicht te krijgen in de kosten voor het verwerken van de vrijkomende baggerspecie is het noodzakelijk de chemische kwaliteit hiervan te weten. Hierom wordt voor ieder baggerwerk een verkennend waterbodemonderzoek uitgevoerd. De gegevens van de eerder uitgevoerde verkennende waterbodemonderzoeken welke zijn uitgevoerd in opdracht van de gemeente uitgevoerd door Sagro Milieu Advies Zeeland B.V. (hierna SMA) uit ’s-Heerenhoek, zijn als uitgangspunt gebruikt voor de herziene database. De kwaliteit van baggerspecie in havengebieden kan variëren, sinds 2015 is onder andere PFAS aan het standaard stoffenpakket toegevoegd. Dit risico wordt afgedekt met de risicoreservering van 8% bij de kostenraming. De chemische kwaliteit van de baggerspecie is bepalend voor de verwerkingsstrategie, te weten: - Verspreiden van de vrijkomende specie in een weilanddepot - Afvoeren en nuttig toepassen van de vrijkomende specie bij een erkende eindverwerker - Afvoeren en storten van de vrijkomende specie bij een erkende eindverwerker. Bij aanvang van de planperiode 2023-2035 is de geldigheid van het waterbodemonderzoek de verlopen.
Alvorens een nieuwe haven is te baggeren, moet eerst een nieuw waterbodemonderzoek worden uitgevoerd. ONTPLOFBARE OORGLOGSRESTEN (OO) VOORHEEN NGE Schouwen-Duiveland heeft tijdens de tweede wereldoorlog zwaar geleden onder het oorlogsgeweld. Verspreid over het eiland hebben bombardementen en artilleriebeschietingen plaatsgevonden, Op het eiland lagen tijdens de oorlog vele verdedigingsstellingen en mijnenvelden, ook zijn er verschillende vliegtuigen met bommen neergehaald. Als de waterbodem geroerd wordt is het nodig om vooraf onderzoek naar OO te doen. Zeker in havens waar geen gegevens van voorgaande baggerwerken voorhanden zijn en waar mogelijk sinds de tweede wereldoorlog niet meer is gebaggerd. In de herziene database zijn de kosten voor een risicoanalyse OO opgenomen, met daarbij op basis van indexering een realistisch bedrag. Deze risicoanalyse bevat niet de daadwerkelijke kosten voor detectie en benadering van OO’s.
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 5 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
WET NATUURBESCHERMING De geschatte kosten voor een Quickscan Wet natuurbescherming zijn opgenomen onder onderzoekskosten. Dit bedrag is geïndexeerd en een realistisch bedrag is opgenomen in de herziene database. MEERJARENKOSTENRAMING (MJK) De MJK is een onderbouwing voor het meerjaren baggerbeheerplan. Op basis van verschillende uitvoerings- en verwerkingsmethoden zijn maatregelen uitgewerkt waaraan een eenheidsprijs is gekoppeld. Uitgangspunten zijn de voorwaarden ten aanzien van de beheerdiepte zoals aangegeven door de gemeente. De havens moeten in principe altijd voldoen aan een minimale waterdiepte, dat houdt in dat de baggerfrequentie per haven hierop afgestemd moet zijn. De MJK is in hoofdlijnen gebaseerd op die van het in januari 2017 vastgestelde plan en in 2019 herziene plan. In het vastgestelde plan waren de kosten berekend op de gemiddelde eenheidsprijzen per monstervak. Gebleken is dat dit per haven en monstervak kan verschillen. Bij de herziening van het plan zijn eenheidsprijzen gehanteerd die zijn bepaald door: - de uitvoeringsmethode, - de ligging, - de bereikbaarheid van het werk (invloed op productie), - het verschil in transport per as of schip, - de verwerking van de baggerspecie op basis van de kwaliteit. Over de periode van 2023 tot en met 2035 is per jaar, een kostenraming gemaakt.
Deze periode is gekozen omdat 7 van de 10 havens binnen deze periode gebaggerd dienen te worden uitgaande van de verwachtte baggeraanwas. De overige 3 havens zijn opgenomen in de kolom na planperiode. De kostenraming is opgenomen in het hoofdstuk financiën (hoofdstuk 5).
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 6 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
3 UITGANGSPUNTEN BUITENGEWOON ONDERHOUD In dit hoofdstuk wordt uitgebreid ingegaan op de gegevens van eerder uitgevoerd baggerwerk, het buitengewoon onderhoud (BO). Zo wordt weergegeven welke soorten baggerspecie bestaan, de verschillende kwaliteiten, hoe het volume baggerspecie toeneemt, het aanwezige volume baggerspecie per jaar, met welke frequentie gebaggerd moet worden en hoe de baggerspecie verwerkt kan worden. De havens in de gemeente hebben in totaal een te baggeren oppervlak van 522.713 m2. In bijlage II, kolom M zijn de te baggeren oppervlaktes per haven opgenomen. BUITENGEWOON ONDERHOUD Baggerspecie dat bij buitengewoon onderhoud vrijkomt, is in te delen in drie categorieën: 1. Kwantiteitsbagger: baggerspecie dat vrijkomt bij regulier onderhoud ten behoeve van voldoende aan- en afvoer van water op basis van de vereiste afmetingen vastgesteld in de legger. 2. Kwaliteitsbagger: baggerspecie dat primair wordt verwijderd voor het verbeteren van de waterkwaliteit. 3. Nautische bagger: baggerspecie dat dient te worden verwijderd om het vaarprofiel ten behoeve van de scheepvaart te waarborgen. In het kader van dit baggerbeheerplan wordt gesproken over nautisch onderhoudsbaggerwerk, dat wordt uitgevoerd om de havens op de vereiste diepte te houden rekening houdend met de kielspeling van vaartuigen.
Hiervoor is door de gemeente voor elk van de havens een beheerdiepte vastgesteld (zie bijlage II). De beheerdiepte is de maximale diepte tot waar gebaggerd kan worden. Daarnaast is een marge bepaald tot welke niveau de haven mag verontdiepen, de ingreepmaat. Deze is voor alle locaties op 0,25 meter onder de beheerdiepte gesteld. Dit is 0,25 m minder verontdieping dan in 2017 en 2019 is opgenomen. Hiervoor is gekozen, omdat wanneer te diep gebaggerd wordt, de geul een bagger-aanzuigende werking krijgt. De beheerdiepten en ingreepmaat zoals aangehouden voor dit baggerbeheerplan zijn opgenomen in tabel 3-5 van paragraaf 3.6. FYSISCHE KWALITEIT BAGGERSPECIE Er zijn op moment van de herziening geen redenen om de fysische kwaliteit te herzien. De fysische kwaliteit zoals in 2017 en 2019 gehanteerd is ook bij de herziening van 2023 aangehouden. Om de fysische kwaliteit van de baggerspecie te bepalen is de bodemkaart geraadpleegd (http://maps.bodemdata.nl/). Daarnaast zijn de resultaten van het veldwerk van SMA beschouwd. Uit de boringen blijkt dat in de havens onder de sliblaag hoofdzakelijk klei en zand is aangetroffen. In de Brouwershaven is tot de maximale boordiepte uitsluitend slib aangetroffen. Tabel 3-1 geeft een overzicht van de fysische kwaliteit van de baggerspecie op basis van informatie van de onderliggende bodem.
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 7 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
Tabel 3-1: overzicht fysische kwaliteit baggerspecie op basis van gegevens “vaste bodem” Havennr.
Naam haven
Vaste bodem (onderzoek SMA)
Vaste bodem (bodemdata.nl)
1a
Oude Haven
Klei
bebouwd, omgeving zavel
1a.1
Haven ‘t Sas
1b
Nieuwe Haven
Klei Klei, plaatselijk zand, veen of puinlagen
bebouwd, omgeving zavel bebouwd, omgeving zavel en klei op veen
1c
Havenkanaal
klei
bebouwd, omgeving zavel en klei
2
De Val
klei
klei
3
Vluchthaven
zand
zavel
5
Visserijhaven
zand
bebouwing, omgeving zavel
6a
Haven Brouwershaven
slib
bebouwing, omgeving zavel
6b
Monding Brouwershaven zandige klei
bebouwing, omgeving zavel
7
Den Osse
klei
matig fijn ziltig zand
CHEMISCHE KWALITEIT BAGGERSPECIE Er is voor de herziening van 2023 geen nieuw onderzoek uitgevoerd naar de chemische kwaliteit van de baggerspecie. Vandaar dat de uitkomsten van de eerder uitgevoerde onderzoeken zijn gebruikt voor de herziening. De afwijking van de originele oppervlakken en het tijdstip tussen uitvoering van de onderzoeken en de baggerplanning kunnen echter afwijkende resultaten opleveren bij uitvoering. Dit risico wordt afgedekt met de risicoreservering van 8% bij de kostenraming. De havens zijn naar aanleiding van het onderzoek onderverdeeld in deze monstervakken. Omdat de kwaliteit van de baggerspecie per monstervak kan verschillen, en er per monstervak dus afwijkende eenheidsprijzen van toe passing kunnen zijn, is deze indeling aangehouden in database. De baggerspecie is binnen het Besluit Bodemkwaliteit onder te verdelen in verschillende kwaliteitsklassen. In de uitgevoerde waterbodemonderzoeken is uitsluitend getoetst aan de voor de havens relevante toetsingskaders toepassen in oppervlaktewater, zijnde verspreiding in zout oppervlaktewater. In tabel 3-2 is per vak de aangetroffen milieu hygiënische kwaliteit conform het Besluit bodemkwaliteit opgenomen.
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 8 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
Tabel 3-2 kwaliteit baggerspecie per monstervak per haven en plaats Haven nr.
Naam haven
Plaats
Monstervak
Klasse toepassen in oppervlaktewater
Klasse verspreiden in zout oppervlaktewater
1a 1a.1
Oude Haven Haven ‘t Sas
Zierikzee Zierikzee
1b
Nieuwe Haven
Zierikzee
1c
Havenkanaal
Zierikzee
2
De Val
Zierikzee
3
Vluchthaven
Bruinisse
5
Visserijhaven
Bruinisse
6a
Haven Brouwershaven
Brouwershaven
6b
Monding Brouwershaven
Brouwershaven
7
Den Osse
Brouwershaven
MM01 MM02 MM03 MM04 MM01 MM02 MM03 MM04 MM05 MM01 MM02 MM03 MM04 MM01 MM02 MM03 MM01 MM02 MM03 MM04 MM05 MM06 MM01 MM02 MM03 MM01 MM02 MM03 MM04 MM01 MM02 MM03 MM04 MM01 MM02 MM03 MM04
Klasse B Klasse B Klasse B Klasse B Klasse A Klasse A Klasse A Klasse A Klasse B Klasse A Klasse A Klasse A Klasse A Klasse A Klasse A Klasse A Klasse A Klasse A Klasse B Nooit toepasbaar Nooit toepasbaar Klasse A Klasse B Klasse B Nooit toepasbaar Nooit toepasbaar Nooit toepasbaar Nooit toepasbaar Nooit toepasbaar Klasse A Klasse A Klasse B Klasse A Klasse B Klasse B Klasse B Klasse A
Niet verspreidbaar Niet verspreidbaar Niet verspreidbaar Niet verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Niet verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Nooit verspreidbaar Nooit verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Niet verspreidbaar Nooit verspreidbaar Nooit verspreidbaar Nooit verspreidbaar Nooit verspreidbaar Nooit verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Vrij verspreidbaar Niet verspreidbaar Niet verspreidbaar Niet verspreidbaar Verspreidbaar
Uit toetsing aan de normen voor het toepassen van baggerspecie in oppervlaktewater van het Besluit Bodemkwaliteit blijkt dat het slib in: • 18 monstervakken als Klasse A baggerspecie mag worden beschouwd; • 12 monstervakken als Klasse B baggerspecie mag worden beschouwd (Klasse B specie kan mogelijk in een grootschalige bodemtoepassing worden verwerkt) • 7 monstervakken als Nooit Toepasbare baggerspecie mag worden beschouwd. Voor wat betreft de verspreidbaarheid in zout oppervlaktewater is de baggerspecie uit: • 20 vakken vrij verspreidbaar; • 1 vak verspreidbaar; • 9 vakken niet verspreidbaar; • 7 vakken nooit verspreidbaar. De informatie vanuit tabel 3-2 is opgenomen in de database (bijlage II).
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 9 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
GEMIDDELDE JAARLIJKSE BAGGERAANWAS Na het uitvoeren van baggerwerkzaamheden neemt met het verstrijken van de tijd de diepte af. Dit wordt veroorzaakt door baggeraanwas. Dit is een natuurlijk proces dat door een aantal aspecten wordt beïnvloed: • grondsoort; • begroeiing in en langs het water; • slibaanvoer uit aangrenzend watervlak; • breedte en vorm van het water. De grondsoort in de havens in Schouwen-Duiveland is voornamelijk zanderig en in mindere mate kleiig (zand met klei vermengd). De begroeiing in het water, alsook de begroeiing langs het water invloed heeft invloed op de aanwas en de dikte van de bagger. De bladeren van bomen en struiken langs de watergangen vallen in het water of worden door de wind van de kant in het water geblazen en sterven daar af en bezinken. Aangezien er rondom de beschouwde havens geen begroeiing van betekenis aanwezig is, heeft dit geen tot weinig invloed op de aanwas. Uitzondering hierop vormt de Oude Haven (1a) in Zierikzee, waar aan beide zijden bomen staan. Ook aan de zuidzijde van Haven ’t Sas (1a.1) bevindt zich begroeiing. Baggerspecie is een dunne, vloeibare substantie. Baggerspecie ligt niet stil op de bodem van een watergang, maar kan zich als gevolg van wind en stroming verplaatsen. In tabel 3-3 is de aanwas per jaar per haven bepaald op basis van de berekeningen beschreven in hst 2.
De tabel is de basis voor de in de database opgenomen oppervlakken en laagdikten. De noodzakelijke informatie ten aanzien van de ligging, situatie, oppervlak enz. zijn overgenomen uit de bestaande database. Tot slot zijn de nieuwe aanwascijfers opgenomen en de aangeleverde oppervlakken aan ligplaatsen verwerkt in de database. Tabel 3-3 Overzicht aanwas en slibdikte per haven Haven
Oppervlakte meting 2022-2023 (m2)
Oppervlakte Principe profiel (m2)
Oppervlakte correctie (%)
Dikte baggerlaag t.o.v. principeprofiel (m)
Aanwas t.o.v. meting 2015 (m)
Aanwas per jaar (m)
283%
Baggerspecie in watergang t.o.v. Principeprofiel met opp. correctie (m3) 1.952
Zierikzee 't Sas
6.134
17.356
Zierikzee de Val
28.154
28.154
0,11
0,152
0,03
100%
5.481
0,19
0,016
0,0025
Zierikzee Oude haven (gebaggerd) Zierikzee Nieuwe Haven Zierikzee Havenkanaal
5.793
5.842
101%
0
-0,50
gebaggerd
gebaggerd
76.202
79.001
104%
0
-0,48
0,065
0,011
161.012
184.477
115%
139.126
0,75
0,083
0,014
Brouwershaven (gebaggerd) Monding Brouwershaven Haven Den Osse
7.104
7.104
100%
0
-1,00
gebaggerd
gebaggerd
18.950
26.873
142%
9.398
0,35
-
-
59.021
59021
100%
11.678
0,20
0,069
0,010
Bruinisse Visserijhaven
21.725
23.464
108%
828
0,04
0,020
0,003
Bruinisse Vluchthaven
88.910
91.422
103%
13.504
0,15
-
-
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 10 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
Uit tabel 3-3 (6e kolom) blijkt dat er voor het Havenkanaal, en de monding Brouwershaven, meer dan 25 cm specie aanwezig is in het leggerprofiel, hier is er dus een baggernoodzaak. Voor de overige havens geldt dat de baggercyclus ingepland moet worden, maar is er nog geen sprake van noodzaak. In de herziene database onderstaande aanwas cijfers aangehouden. Binnenhavens - aanwas van 1,0 centimeter per jaar • Zierikzee: Haven het Sas, Oude Haven, Nieuwe Haven en Havenkanaal • Brouwershaven: Brouwershaven Buitenhavens - aanwas van 0,5 centimeter per jaar • Zierikzee: Haven de Val • Brouwershaven: Monding Brouwershaven, Den Osse • Bruinisse: Vluchthaven, Visserijhaven BAGGERPLANNING De baggerplanning in de database is op basis van de huidige baggerlaag en de aanwascijfers tot stand gekomen. Voor het opstellen van de baggerplanning is er gekeken naar: • het laatste jaar van uitvoering van de betreffende haven; • hoeveelheid bagger boven de ingreepmaat; • het jaar wanneer de ingreepmaat bereikt wordt op basis van de aanwas; In tabel 3-4 is de baggerplanning 2023 – 2035 weergegeven. Om een volledig overzicht te geven zijn de vakken die buiten de planperiode vallen wel weergegeven (kolommen met rode arcering). Geadviseerd wordt om het baggerwerk zoveel mogelijk per haven te clusteren. De beheergrens van de haven is maatgevend en niet de onderverdeling in monstervakken.
Tabel 3-4 baggerplanning havens Schouwen-Duiveland 2023 - 2035 Haven Zierikzee 't Sas Zierikzee de Val Zierikzee Oude haven (gebaggerd) Zierikzee Nieuwe Haven Zierikzee Havenkanaal Brouwershaven (gebaggerd) Monding Brouwershaven Haven Den Osse Bruinisse Visserijhaven Bruinisse Vluchthaven
Gepland jaar van Uitvoering 2035 2033 Na planperiode
Na planperiode 2023 Na planperiode 2025 2032 Na Planperiode 2031
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 11 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
VOLUME BAGGERSPECIE IN DE HAVENS Het volume van de baggerspecie in de havens is bepaald aan de hand van de in december 2015 uitgevoerde peilingen. Ieder meetpunt is representatief gesteld voor 0,25 m 2. Het slibvolume boven de beheerdiepte zoals aangegeven door de gemeente is per meetpunt bepaald. De gehanteerde beheerdieptes zijn opgenomen in tabel 3-5 en gebruikt voor de herziening van dit plan Tabel 3-5 Gehanteerde beheerdiepte bij bepaling volume baggerspecie Havennr.
Naam haven
Plaats
Beheerdiepte [NAP]
Ingreepmaat [NAP]
1a 1a.1 1b 1c 2 3 5 6a 6b 7
Oude haven Haven ’t Sas Nieuwe haven* Havenkanaal De Val Vluchthaven Visserijhaven Haven Brouwershaven Monding Brouwershaven Den Osse
Zierikzee Zierikzee Zierikzee Zierikzee Zierikzee Bruinisse Bruinisse Brouwershaven Brouwershaven Brouwershaven
-1,75 -2,95 -3,75 -3,75 -3,75 -5,75 -3,75 -2,25 -3,25 -4,25
-1,50 -2,70 -3,50 -3,50 -3,50 -5,50 -3,50 -2,00 -3,00 -4,00
Tabel 3-6: Verwacht volume te verwijderen baggerspecie Havennr.
Naam haven
1a 1a.1 1b 1c 2 3 5 6a 6b 7
Oude haven Haven ’t Sas Nieuwe haven* Havenkanaal De Val Vluchthaven Visserijhaven Haven Brouwershaven Monding Brouwershaven Den Osse
Oppervlakte in m2
Verwachte hoeveelheid baggerspecie in jaar van onderhoud
5.842 17.356 79.001 184.477 28.154 91.422 23.464 7.1303 26.873 59.021
1.461 4.339 19.750 46.119 7.039 22.856 3.347 8.879 6.718 14.755
Op grond van de meting is de hoeveelheid te baggeren baggerspecie berekend. In de database (bijlage II) zijn te baggeren hoeveelheden boven de beheerdiepte berekend. Op basis van het in de planning opgenomen jaar van uitvoering en de aanwas is de hoeveelheid te baggerspecie in het geadviseerde jaar van uitvoering bepaald. Gedetailleerde informatie over de te verwijderen baggerspecie is opgenomen in de database.
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 12 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
BAGGERSPECIEVERWERKING In dit baggerbeheerplan is uitgegaan van de volgende bestemmingen voor de baggerspecie: - Baggerdepot Hollandsch Diep (BDHD) https://baggerdepothollandschdiep.mett.nl/home/default.aspx -
Depot Slufter – Maasvlakte te Rotterdam https://www.boskalisbeheerslufter.nl/
-
Plas van Heenvliet – Kanaaldijk West te Brielle http://www.plasvanheenvliet.nl/
-
Veense plassen – betreft project van Martens & Van Oord waar baggerspecie klasse A toegepast kan worden. Zeeuwse delta
-
Belangrijk hierbij zijn de acceptatievoorwaarden van de betreffende depots. De acceptatievoorwaarden zijn niet bij dit baggerbeheerplan gevoegd omdat deze kunnen wijzigen in de planperiode. Hierom adviseren wij u om deze direct bij aanvang van de voorbereiding van een baggerproject aan te vragen om er zeker van te zijn dat alle minimaal benodigde parameters worden meegenomen in het verkennend waterbodemonderzoek. Ook kunnen regels wijzigen als gevolg van nieuwe wetgeving (omgevingswet) en het mogelijk vol raken van bestaande depots (mogelijk Plas van Heenvliet). Gevolgen hiervan zijn afgedekt door de risicoreservering van 8% bij de kostenraming.
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 13 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
4 DE UITVOERING In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe de uitvoering van het buitengewoon onderhoud in de havens plaatsvindt en waar men in de praktijk rekening mee moet houden. Hiervoor wordt stapsgewijs per fase beschreven welke voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd moeten en worden de daarbij behorende aandachtspunten benoemd. De fasen worden in chronologische volgorde besproken. DOORLOOPTIJD BUITENGEWOON ONDERHOUD De doorlooptijd van een baggerwerk is ongeveer een jaar, zie onderstaande voorbeeldplanning. Een project start met de onderzoeksfase, daarna volgen de voorbereidingsen de uitvoeringsfase. Het project wordt afgesloten met de nazorgfase.
Figuur 4-1: Voorbeeld planning met doorlooptijd van een onderhoudsbaggerwerk
ONDERZOEKSFASE In de onderzoeksfase wordt alle benodigde informatie verzameld die noodzakelijk is om tot uitvoering van een baggerwerk te komen. In deze fase wordt een database aangelegd met daarin de te onderhouden havens. Van de havens wordt het volume baggerspecie bepaald, de kwaliteit van de baggerspecie en op basis van deze gegevens, in overleg met de gemeente, de wijze van verwerking vastgesteld.
Kwantiteitsbepaling Het volume baggerspecie dat gebaggerd moet worden wordt bepaald aan de hand van inpeilingen. Per haven worden op basis van de oppervlakken van de verschillende havens vlakdekkend ingepeild met behulp van peilvaartuigen. De ingemeten data dient te worden vergeleken met de voor de betreffende haven geldende nautische profielen en waterpeilen. Hiermee kan inzichtelijk worden gemaakt wat de minimale hoeveelheid te verwijderen baggerspecie per baggervak is.
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 14 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
Kwaliteitsbepaling Voor de kwaliteitsbepaling van de baggerspecie wordt een verkennend waterbodem-onderzoek uitgevoerd. Het doel van het verkennend waterbodemonderzoek is het verkrijgen van inzicht in de chemische kwaliteit van de baggerspecie in de havens in verband met het verwerken, nuttig toepassen en/of storten van de bij de baggerwerkzaamheden vrijkomende baggerspecie. Het kwalitatieve onderzoek dient te worden uitgevoerd aan de hand van de NEN 5720:2017 “Waterbodem – Strategie voor het uitvoeren van verkennend onderzoek naar de milieu hygiënische kwaliteit van waterbodem en baggerspecie”. Recent heeft het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) een handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie gepubliceerd. Dit handelingskader is erop gericht om stagnatie in de uitvoering op te heffen, terwijl tegelijkertijd onverkort het uitgangspunt geldt dat risico’s voor de gezondheid, het milieu en het verspreiden van PFAS houdende grond en baggerspecie naar niet of minder belaste gebieden wordt voorkomen. Dit houdt o.a. in dat bij de milieu hygiënische (water)bodemonderzoeken analyses gemaakt moeten worden naar PFOA- en PFAS-verbindingen. Dit betekent dat het onderzoek dient te worden uitgebreid met analyse op 38 componenten PFAS welke zijn bepaald in het tijdelijk handelingskader.
Hiervoor zijn door IenW voorlopige toepassingsnormen aan toegekend. Ten behoeve van dit beheerplan zijn in alle beschouwde havens verkennende waterbodemonderzoeken uitgevoerd. Gezien de geldigheidsduur van deze onderzoeken (3 jaar) wordt geadviseerd om in de voorbereiding het verkennend waterbodem onderzoek opnieuw uit te voeren waarbij direct rekening wordt gehouden met de eisen die de bepaalde verwerkers stellen aan de analysegegevens van de baggerspecie en de aanvullende analyse op PFAS. Actualisatie van de betreffende onderzoeken wordt hierom afgeraden. Aanvullend asbestonderzoek Tijdens veldwerkzaamheden, bijvoorbeeld bij het bemonsteren of inpeilen van de havens, dient gelijk gekeken worden naar de mogelijke aanwezigheid van asbest. Hierbij moet onder andere gelet worden op de aanwezigheid van opstallen met asbesthoudende materialen. Wanneer een haven asbestverdacht is, moet de baggerspecie aanvullend worden onderzocht op de aanwezigheid van losse asbestvezels. Wanneer daadwerkelijk asbest is aangetroffen (> 100 mg per kilo droge stof), moet bij uitvoering de bijbehorende veiligheidsklasse volgens CROWpublicatie 400 in acht worden genomen. Dit betreft extra veiligheidsvoorzieningen die aangebracht moeten worden op het in te zetten materieel en voor de medewerkers.
Verwerkingsmogelijkheden Welke van de verwerkingsmogelijkheden gekozen wordt moet per project per haven worden beoordeeld. Voor de hand liggende verwerkingsvarianten zijn: • direct afvoeren naar een erkende verwerkings- of stortlocatie; • verspreiden in zout oppervlaktewater (Zeeuwse Delta). Het lossen van de baggerspecie in de Zeeuwse Delta is verreweg de voordeligste optie. Een alternatief zijn de Veense plassen (langs de Afgedamde Maas te Veen). De niet verspreidbare baggerspecie kan worden aangeboden aan de Plas van Heenvliet. De nooit verspreidbare baggerspecie kan per schip worden gestort in het Baggerdepot Hollandsch Diep.
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 15 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
Wet natuurbescherming De uitvoering van buitengewoon onderhoud valt onder het bestendig beheer. Dit betekent dat, op uitzonderingen na, geen ontheffing hoeft te worden aangevraagd volgens de Wet Natuurbescherming. Wel moet de gemeente werken volgens een goedgekeurde gedragscode. Hiervoor kan bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt van de gedragscode van de Unie van Waterschappen. Voorafgaande aan de uitvoering moet een bureaustudie worden gedaan mb.t. beschermde soorten flora en fauna nabij de te baggeren havens. Als hieruit blijkt dat beschermde soorten aanwezig zijn moet een veldbezoek worden gedaan waarbij onderzocht of en welke beschermde soorten aanwezig zijn (Quickscan Wet natuurbescherming). Tot slot moeten er werkprotocollen worden opgesteld waarin compenserende of mitigerende maatregelen zijn beschreven, waardoor de (beschermde) flora en fauna een reële kans hebben op overleven.
Ontplofbare Oorlogsresten (OO, voorheen NGE) en archeologisch onderzoek Schouwen-Duiveland heeft tijdens de oorlog zwaar geleden onder het oorlogsgeweld. Verspreid over het eiland hebben bombardementen en artilleriebeschietingen plaatsgevonden. Daarnaast hebben er vele verdedigingsstellingen en mijnenvelden gelegen en zijn verschillende vliegtuigen en bommen neergekomen. In 2015 is een OO risicokaart opgesteld van Schouwen-Duiveland. De havens van SchouwenDuiveland zijn allemaal verdacht op afwerpmunitie. In de onderstaande tabel zijn per haven de risico’s op het voorkomen van OO’s beschreven op basis van gegevens van de gemeente. Tabel 4-1 Vrijgegeven gebied na NGE-onderzoek i.v.m. baggerwerkzaamheden Na oorlogs gebaggerd
verdacht op basis van risicokaart
Voorlopige conclusie
Naam haven Havens Zierikzee
ja
ja, 40, 250,500 lbs
De Val Zierikzee
ja
ja, artilleriebeschietingen
vermoedelijk alleen nodig bij 't Sas alleen beschietingen geen afwerpmunitie (Geen vervolg)
Vluchthaven Bruinisse
ja
ja, KKM,40,250,500 en 1000 lbs
uitvoeren onderzoek (PRA) *
Reparatiehaven Bruinisse
ja
ja, 250 en 500 lbs
uitvoeren onderzoek (PRA) *
Visserijhaven Bruinisse
ja
ja, 250 en 500 lbs
uitvoeren onderzoek (PRA) *
Haven Brouwershaven
ja
ja, deels (250, 500 lbs)
uitvoeren onderzoek (PRA) *
Den Osse Brouwershaven ja nee geen vervolgonderzoek * Indien in het verleden voldoende diep gebaggerd is kan onderzoek mogelijk achterwege blijven (afhankelijk van het kaliber). Ervan uitgaande dat de OO’s tijdens die baggercyclus al zijn verwijderd.
Zodra er in de waterbodem geroerd wordt, is het nodig vooraf onderzoek te doen naar OO’s, zeker in de havens waarvan geen gegevens van voorgaande baggerwerken voorhanden zijn en mogelijk sinds de tweede wereldoorlog niet meer is gebaggerd. Dit onderzoek start met Projectgebonden Risicoanalyse – Ontplofbare Oorlogsresten (PRA-OO). De PRA-OO bestaat uit de volgende onderdelen: • Verticale afbakening; • Uitwerking OO bij ongecontroleerde detonatie; • Vaststellen uitgevoerde baggerwerkzaamheden tussen 1945 en heden, die van invloed kunnen zijn op het verdachte gebied; • Locatie specifieke informatie; • Vaststellen eventuele noodzaak opsporing; 20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 16 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
•
Vaststellen eventuele opsporingsmethode, indien dit noodzakelijk blijkt.
De bovenstaande zaken worden beschreven in een rapportage met een advies.
Kabels en leidingen In de voorbereidingsfase wordt naar de te baggeren locaties een oriëntatie-melding gedaan bij het KLIC. Deze melding geeft voldoende inzicht in de ligging van kabels en leidingen die de te baggeren locatie kruisen. Conform de vergunningsvoorwaarden moeten de kabels en leidingen op een minimale afstand onder de vastgestelde beheerdiepte liggen, zodat geen conflict kan ontstaan met de uitvoering van onderhoudsbaggerwerken. In de uitvoeringsfase moet de aannemer een graafmelding doen. VOORBEREIDINGSFASE Vergunningen Afhankelijk van de gekozen verwerkingsmethode dienen vergunningen worden aangevraagd. Dit kan een omgevingsvergunning zijn voor de aanleg van een baggerdepot, een watervergunning voor het lozen van water uit het depot of een melding in het kader van het Besluit lozen buiten inrichtingen (hierna Blbi). Het Blbi bevat onder meer algemene regels voor lozingen bij ontgraven of baggeren van de waterbodem. Indien voor deze lozingen aan de regels van het Blbi wordt voldaan, kan worden volstaan met een melding en hoeft geen watervergunning te worden aangevraagd. Bij baggerwerkzaamheden treden altijd lozingen op, in de vorm van mors en vertroebeling.
Als de verontreinigingen in de waterbodem de interventiewaarden overschrijden, moet voor het baggeren een werkplan worden opgesteld waarin maatregelen zijn opgenomen om het lozen zo veel mogelijk te beperken (artikel 3.17 Blbi). De havens zijn grotendeels gelegen binnen of aangrenzend aan Natura2000-gebieden. Dit betekent dat voor aanvang van de werkzaamheden een toets aan de Wet natuurbescherming moet plaatsvinden. Uit de toets moet blijken of de werkzaamheden kunnen leiden tot significant negatieve gevolgen voor de Natura2000-gebieden. Hierbij moet rekening worden gehouden met de aard en tijdelijkheid van de maatregelen. De beoordeling van de stikstofemissie is onderdeel van deze toets.
Bestek en tekeningen Nadat alle onderzoeken zijn uitgevoerd en bekend is welke vakken gebaggerd moeten worden, wat het te baggeren volume, de kwaliteit en de wijze van verwerking is, kan een bestek worden opgesteld en tekeningen vervaardigd. Nadat het bestek is goedgekeurd wordt een besteksraming gemaakt. Dit is een raming van de kosten voor het uitvoeren van de werkzaamheden zoals in het bestek is beschreven. Aan de hand van deze raming kan bij de aanbesteding worden beoordeeld of de inschrijvingen reëel zijn en het werk gegund kan worden.
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 17 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
Naast het opstellen van een bestek kan de gemeente ook kiezen voor een andere contractvorm zoals bijvoorbeeld een Engineering & Constructcontract (E&C) of prestatiecontract.
Aanbesteding Als de contractstukken (bijvoorbeeld bestek en tekeningen) gereed zijn kan het werk worden aanbesteed. Dit kan op verschillende wijzen, e.e.a. conform het aanbestedingsbeleid van de gemeente. Gezien de omvang van de werkzaamheden kan ervan uit gegaan worden dat aanbestedingen over het algemeen meervoudig onderhands, of nationaal openbaar zullen zijn. UITVOERINGFASE In deze fase wordt het werk uitgevoerd door de aannemer die het heeft aangenomen. Bij de uitvoering moet rekening gehouden worden met de eisen uit het contract. Om dit te controleren wordt toezicht gehouden en is een directievoerder aangesteld die namens de opdrachtgever gemandateerd is om tijdens de uitvoering beslissingen te nemen over de realisatie en de planning. Controle wordt uitgevoerd door de havens voor uitvoering van de baggerwerkzaamheden in te peilen. Dit is het aan de hand van een vlakdekkende, meetkundige inmeting met behulp van multibeam van de in de haven aanwezige baggerspecielaag. Na uitvoering worden de havens op dezelfde wijze uitgepeild. Het verschil tussen beide peilen bepaalt het gebaggerde volume. De uitvoeringfase van een baggerwerk loopt over het algemeen van september tot half maart van het volgende jaar. Waarbij de maanden september tot en met december de voorkeur hebben. Tussen half maart en begin juni mag volgens de Wet Natuurbescherming niet worden gebaggerd.
NAZORGFASE Nadat de baggerwerkzaamheden zijn afgerond dient een revisietekening in de vorm van een uitpeiling worden gemaakt. Op deze tekening worden de uitpeilgegevens (nieuwe lodingen) aangegeven. Tevens wordt een bestand aangeleverd met de gemeten dieptes en/of verwijderde volumes. De gemeten gegevens en de informatie vanuit de uitvoeringsfase moeten in deze fase worden verwerkt in de totale database. Eventuele bijzonderheden kunnen in de database worden verwerkt.
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 18 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
5 FINANCIËN In de planperiode (2023 t/m 2035) worden activiteiten uitgevoerd in het kader van het buitengewoon onderhoud aan de havens gelegen binnen de gemeente Schouwen-Duiveland. Deze activiteiten worden volgens de beschreven strategie uitgevoerd om de gestelde doelen te kunnen halen. In de hierop volgende paragrafen worden de benodigde financiële middelen samengevat. SUBSIDIEMOGELIJKHEDEN Voor zover bekend heeft Waterschap Scheldestromen of de provincie Zeeland geen subsidiemogelijkheden voor het verwijderen van (verontreinigde) baggerspecie. Er is wel een bijdrage van het Rijk voor het opsporen en verwijderen van OO’s. In deze regeling wordt 70% van de door de gemeente gemaakte kosten vergoed. De looptijd van deze regeling is niet bekend. In dit plan is geen rekening gehouden met kosten voor het opsporen en verwijderen van OO’s en de daarbij behorende vergoeding. Blijkt uit de RA-OO dat dit noodzakelijk is dan wordt hier voor het specifieke project aanvullend budget aangevraagd. RISICO’S Er is ten behoeve van de herziene database en kostenraming is geen risicosessie gehouden.
Risicoanalyse De volgende algemene risico’s zijn niet limitatief te benoemen: • Milieutechnische kwaliteit baggerspecie is slechter dan verwacht; • Er zijn andere afzet locaties nodig dan vooraf voorzien; • Er zijn aanvullende maatregelen nodig vanwege stikstofdepositie; • Aanwas van baggerspecie is groter dan verwacht. Bovenstaande risico’s zijn in de basis opgenomen in het percentage onvoorzien dat over de eenheidsprijzen wordt berekend. Voor de uitvoering kosten is uitgegaan van 20 % onvoorzien, daarnaast is een risicoreservering van 8 % opgenomen op de totale kosten (bijlage II),
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 19 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
KOSTEN BUITENGEWOON ONDERHOUD De kosten voor het BO zijn opgebouwd uit onderzoekskosten (1), kosten voor voorbereiding, administratie & toezicht (VAT) (2), de uitvoeringskosten (3) en een risicoreservering voor beheersing van risico’s (4). De kostenraming is opgenomen in database (bijlage VII). 1. Onderzoekskosten Hieronder wordt verstaan de kosten die nodig zijn om de uitvoering van het betreffende baggerwerk in de haven mogelijk te maken. Voor deze database en raming is uitgegaan van: • Kosten voor inpeiling ten behoeve van de bepaling van de te baggeren hoeveelheden (kolom AS); • Kosten voor de uitvoering van een RA-OO om te bepalen of dat er rekening moet worden gehouden met OO’s (kolom AU); • Kosten voor het uitvoeren van een quickscan flora en fauna om te bepalen of dat er mitigerende maatregelen nodig zijn ter bescherming van flora & fauna (kolom AV); • Kosten voor het uitvoeren van een verkennend waterbodem onderzoek inclusief analyse op PFAS (kolom AW). Over de onderzoekskosten is geen opslag voor VAT meegenomen. 2. VAT kosten VAT kosten zijn de kosten ten behoeve van de voorbereiding van het uiteindelijke baggerwerk bijvoorbeeld kosten voor het opstellen van het contract, de aanbesteding en directie en toezicht op de werkzaamheden. Deze kosten zijn in de raming opgenomen als percentage van de uitvoeringskosten. 3.
Uitvoeringskosten De uitvoeringskosten betreft de kosten die benodigd zijn voor het baggeren, transporteren en verwerken/ storten van de baggerspecie. Voor de raming is uitgegaan van de volgende categorieën: 1. Baggeren; 2. Overslag; 3. Transport; 4. Stortkosten. 1. Baggeren Voor het baggeren is een eenheidsprijs opgenomen voor het baggeren met een “normale” productie en “lage” productie. Een lage productie is aangehouden bij een slechte bereikbaarheid door omgevingsfactoren zoals obstakels e.d. 2. Overslag Er is gerekend met overslag als de baggerspecie naar verwachting niet direct vanaf de baggerlocatie afgevoerd kan worden maar dat daarvoor een tussenstap nodig is. Hier kan onderscheid worden gemaakt in overslag per as of in beunbakken. De productie (normaal of laag) hier hierbij ook van invloed op de eenheidsprijs. 3. Transport Er is een per bestemming een eenheidsprijs bepaald voor transport per as of transport per schip. 20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 20 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
4. Stortkosten De stortkosten zijn afhankelijk van de kwaliteit en de uiteindelijke bestemming hierbij is ook de wijze van aanleveren (per schip of per as) van belang. Voor de eindbestemming Zeeuwse Delta zijn geen stortkosten van toepassing omdat de bagger daar vrij verspreid kan worden. 4. Risicoreservering 8% risicoreservering is opgenomen om risico’s als onderstaande af te dekken. Deze lijst is niet uitputtend en er is nog geen risicoanalyse uitgevoerd. • Milieutechnische kwaliteit baggerspecie is slechter dan verwacht; • Er zijn andere afzet locaties nodig dan vooraf voorzien; • Er zijn aanvullende onderzoeken nodig vanwege stikstofdepositie; • Aanwas van baggerspecie is groter dan verwacht.
Bijlage II geeft een overzicht van de aangehouden eenheidsprijzen volgens de hierboven beschreven indeling. Deze eenheidsprijzen zijn aangehouden om de uitvoeringskosten te bepalen. Hiervoor is per haven en/ of monstervak bepaald welke eenheidsprijzen van toepassing zijn. De aangehouden eenheidsprijzen zijn opgenomen in kolom AX t/m BA van de database. In de tabel is onderscheid gemaakt in: • de kwaliteit van de baggerspecie; • en waar deze idealiter naar kan worden afgevoerd. Uitgangspunten bij de begrote kosten voor het buitengewoon onderhoud zijn: • alle bedragen zijn exclusief btw; • alle bedragen zijn op prijspeil juli 2023; • rekening is gehouden met indexering van 2,5% per jaar • er is geen rekening gehouden met kosten voor onderhoud (schoonmaken) aan kunstwerken zoals inlaten, hevelleidingen e.d.; • rekening gehouden met 15% VAT-kosten over de uitvoeringskosten; • rekening is gehouden met 20% onvoorziene kosten over de uitvoeringskosten en 8% risico’s (paragraaf 5.3) over de totale kosten. Op basis van bovenstaande eenheidsprijzen en uitgangspunten zijn in tabel 5-1 en 5-2 de benodigde financiële middelen voor het buitengewoon onderhoud opgenomen. De kosten zijn per jaar uitgesplitst. Tabel 5-1 Overzicht benodigde financiële middelen buitengewoon onderhoud 2023 tot en met 2035 en buiten plan periode Soort kosten
2023
2025
2031
2032
2033
2035
Na plan periode*
Onderzoekskosten (€)
13.097
11.059
19.387
9.637
11.387
9.824
51.739
Uitvoeringskosten (€)
864.736
174.040
743.549
510.160
131.972
357.968
1.480.754
Indexering (€)
21.946
14.232
189.867
145.587
44.740
139.213
632.879
Risicoreservering (€)
71.982
15.947
76.224
53.231
15.048
40.560
173.230
Totaal incl. index en risico (€) Totaal plan periode 2023-2035 (€)
971.761
215.278
1.029.027
718.615
203.147
547.565
2.338.601
3.685.394
De totale kosten voor het verwijderen van de baggerspecie in de havens na herziening tot de planperiode van 2023 t/m 2035 bedragen € 3.685.394. Inclusief indexering en 20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 21 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
risicoreservering. Gemiddeld betekent dit gedurende de planperiode van 13 jaar een jaarlijkse reservering inclusief indexering van € 283.492,- exclusief btw. De verwachte kosten voor het baggeren van de havens die pas na de planperiode gebaggerd hoeven te worden bedragen € 2.338.601,- (inclusief indexering en risicoreservering).
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 22 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
6
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
CONCLUSIES Met voorliggend baggerplan 2023-2035 heeft de gemeente inzicht in de te verwachten hoeveelheden vrijkomende baggerspecie en de kosten die hiermee gemoeid zijn. De gemeente is verplicht om de zeven gemeentelijke havens met een gezamenlijk oppervlakte van ongeveer 650.000 m2 te onderhouden voor de scheep- en recreatievaart. Hiervan bedraagt het te baggeren oppervlak ongeveer 409.500 m2. Niet alle havens of delen daarvan zijn opgenomen in de planperiode 2023 – 2035. In gezamenlijk overleg is met de gemeente per haven de prioritering bepaald en een meerjarenplanning opgesteld. Op basis van in 2016 uitgevoerde verkennende waterbodemonderzoeken zijn de eenheidsprijzen voor het storten van de baggerspecie bepaald. Op grond van de vlakdekkende meting in 2015 en de herziene aanwas is de hoeveelheid te verwijderen baggerspecie in het betreffende jaar bepaald. De hoeveelheden zijn opgenomen in tabel 6-1. Tabel 6-1: te baggeren hoeveelheid in m3 per jaar Volume bagger (m3) Totaal
2023
2025
2031
2032
2033
2035
planperiode
46.119
6.718
22.856
14.755
7.039
4.339
101.826
De totale kosten voor het verwijderen van de baggerspecie in de havens binnen de planperiode van 12 jaar (2023-2035) bedragen inclusief indexering € 3.685.394, - exclusief btw. Gemiddeld betekent dit een jaarlijkse reservering inclusief indexering van € 283.492, exclusief btw. De vrijkomende bagger moet worden afgevoerd en, afhankelijk van de kwaliteit, gestort in een erkende verwerkingslocaties of verspreid in zout oppervlaktewater. Afvoer per schip is efficiënter dan afvoeren per as. De transport- en stortkosten maken een substantieel deel uit van de totale baggerkosten. AANBEVELINGEN Na het wegwerken van de onderhoudsachterstand blijft periodiek onderhoud noodzakelijk in verband met de aanwas van nieuw sediment. Om de baggercyclus voor de toekomst te kunnen bepalen, adviseren wij als voorbereiding van de uitvoering elke opnieuw in te peilen. Hiermee kan de te baggeren hoeveelheid worden bepaald en aanwas worden gemonitord en een goede inschatting worden gemaakt voor de planning van toekomstige baggerwerken.
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 23 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
NAWOORD Met dit baggerplan heeft de gemeente voor de beschouwde havens duidelijk zicht op wat de komende jaren dient te gebeuren op het gebied van baggeren. In dit plan wordt een voorstel gedaan ten aanzien van het beheer van de beschouwde havens en de benodigde financiën aangegeven. Bovendien geeft het plan inzicht in de belangen en verplichtingen die de gemeente op het gebied van baggeren heeft. Het is aan te bevelen om het baggerplan na 5 jaar te herzien. Het baggerplan kan op initiatief van de gemeente ook eerder worden herzien. Zo kan het inspelen op nieuwe inzichten en ontwikkelingen in het waterbeleid. Op basis van een nauwkeurige inpeiling en een herziene aanwasbepaling is een berekening gemaakt van het volume baggerspecie. Het baggerplan geeft inzicht in de kosten die gemoeid zijn met de uitvoering van de werkzaamheden. In het baggerplan zijn geen concrete projecten geformuleerd. De omzetting van de meerjarenplanning naar de praktijk, de concrete uitvoering in het veld, moet vorm krijgen in projecten. In de voorbereiding van de projecten moeten de door de gemeente te onderhouden havens nauwkeurig worden gemeten en berekend waar en hoeveel baggerspecie aanwezig is. De uiteindelijke kwaliteit bepaalt de verwerkingsmogelijkheden. Met het vaststellen van het baggerplan geeft de gemeente uitvoering aan de wettelijke verplichtingen betreffende de onderhoudsverplichting.
Een heldere afstemming en communicatie met de inwoners is daarbij essentieel. Door regelmatig te baggeren draagt de gemeente bij aan het verbeteren en in stand houden van de toegankelijkheid van de havens voor beroeps- en recreatievaart. Bovendien heeft gezond oppervlaktewater een positief effect op het leefmilieu van waterplanten en dieren en op de uitstraling van de openbare ruimte.
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Pagina 24 van 18
Kenmerk: 20235085-R-1 Datum: 9 november 2023
OVERZICHT DIGITALE BIJLAGEN Nr.
Titel
I.
20235085_N-1_notitie evaluatie 20172023_d0_20230018
20235085
Notitie evaluatie baggeraanwas en ingreepmaat havens
II.
Database meerjarenplanning havens SchouwenDuiveland Herzien
20235085
20235085_Db MJP havens SD herzien 2023_d0_2023-1109.xlsx
20235085-R-1_Baggerbeheerplan havens Schouwen-Duiveland 2023-2035_d0_2023-11-09.docx
Versie Datum
d0
09-11-2023
d0
09-11-2023
Pagina 25 van 18