991606 Bijlage 1 Notitie Scenarios parkeren Zierikzee

Scenario’s parkeren Zierikzee Inleiding Op 29 september 2022 heeft uw raad ingestemd met een voorstel tot uitbreiding van het parkeerterrein aan de Hoofdpoortstraat (P4). Voor uitbreiding is aanvankelijk een krediet beschikbaar gesteld van € 330.000,-. Via de eerste financiële rapportage 2023 is dit krediet opgehoogd met € 90.000,- in verband met een eenduidige landschappelijke inrichting van het gehele parkeerterrein. In totaal bedraagt het krediet dus € 420.000,-. Als gevolg van een aantal ontwikkelingen blijkt het benodigde bedrag inmiddels fors hoger: zo was in de kostenraming nog onvoldoende rekening gehouden met aanleg en compensatie van groen, watercompensatie en verlichting. Ook is, in lijn met landelijke ontwikkelingen, het prijspeil voor inframaatregelen fors gestegen. Het benodigde budget is hierdoor gestegen tot € 796.276,-. Het college heeft het kredietvoorstel om extra middelen beschikbaar te stellen in eerste instantie aangehouden en verzocht de uitbreiding in een breder kader te heroverwegen. Onder andere de hoge kosten en onzekerheid over het probleemoplossende vermogen zijn hierbij als reden genoemd. Situatie In de vergadering waarin ook de kadernota 2023-2026 behandeld werd is een voorstel naar de gemeenteraad gekomen waarin meerdere scenario’s zijn opgenomen die zien op het uitbreiden van de huidige parkeerterreinen in- en rond Zierikzee.

Bij vaststelling van de evaluatie van de parkeermaatregelen Zierikzee is in dit kader besloten om na de geplande uitbreiding van het parkeerterrein Hoofdpoortstraat P4 en het structureel beschikbaar stellen van het overloopterrein Hatfieldpark P2 (door verplaatsing van de salonwagens van de kermis) de noodzaak van een verdere uitbreiding te onderzoeken (zaaknummer: 595249, besloten dd 14 juni 2022). Zowel de uitbreiding van het parkeerterrein Hoofdpoortstraat P4 als het verplaatsen van de salonwagens van de kermis is nog niet gerealiseerd: besluitvorming over uitbreiding Hoofdpoortstraat is nu aangehouden en voor verplaatsing van de salonwagens van de kermis is nog geen (financieel aantrekkelijke) alternatieve locatie gevonden (zaaknummer: 867870, besluit dd 18 april 2023). Per saldo is hierdoor nog geen uitvoering gegeven aan de geplande uitbreiding van het parkeerareaal met in totaal 270 plekken (waarvan 80 op de Hoofdpoortstraat). Doel Gezocht wordt naar een robuuste parkeeroplossing waarin bij voorkeur: -

De parkeerdruk structureel wordt verlaagd Bewoners met een 2e voertuig op drukke momenten een grotere plekgarantie hebben De noodzaak tot het inzetten van verkeersregelaars wordt beperkt

Vertrekpunt / probleem 1. Tekort aan parkeerplekken 1

Met de realisatie van een parkeermonitoringssysteem is ook inzicht ontstaan in de bezetting van de parkeerterreinen rond Zierikzee.

Capaciteit Aantal dagen met bezetting > 90%

Zuidhavenpoort P1 345 23

Hatfieldpark P2 200 47

Scheldestraat P3 164 203

Hoofdpoortstraat P4 248 243

Totaal 957 56

Tabel 1: Overzicht met capaciteit van de gratis parkeerterreinen rond de stad het aantal piekdagen waarop de bezetting van deze terreinen hoger is dan 90%1 (periode: 1 augustus 2022 t/m 31 augustus 2023).

De metingen laten zien dat de parkeerterreinen aan de Hoofdpoortstraat (P4) en Scheldestraat (P3) en een groot deel van het jaar een piekbezetting kennen. Het parkeerterrein Havenpoort (P1) is op 23 dagen in het jaar erg druk (met een bezetting van meer dan 90%). Het Hatfieldpark (P2) staat stond 47 dagen in het jaar vrijwel vol. Op 56 dagen wordt de totale capaciteit van de terreinen voor meer dan 90% bezet. Bezoekers van Zierikzee lijken dus een sterke voorkeur te hebben voor de parkeerterreinen Hoofdpoortstraat (P4) en Scheldestraat (P3). In geval ook het parkeerterrein aan het Hatfieldpark (P3) vol staat wordt uitgeweken naar de Havenpoort (P1). Het lijkt daarbij aannemelijk dat op 23 tot 47 dagen in het jaar sprake is geweest van zoekverkeer. Op piekdagen wordt, op aanwijzing van de verkeersregelaars, ook buiten de vakken geparkeerd op de parkeerterreinen. Op deze momenten is de bezetting dus hoger dan het aantal

1

Ivm storingen is op 343 dagen gemeten ivm 365 dagen. Ook is de capaciteit van het overloopterrein Hatfieldpark niet meegenomen omdat het terrein om verschillende redenen niet beschikbaar was (in gebruik als respectievelijk bouwopslag, stalling salonwagens kermis, evenemententerrein (huttendorp)). Op de incidentele dagen dat het terrein wel beschikbaar was werd hier (mede als gevolg van de slechte ondergrond) voornamelijk geparkeerd door campers. Van het parkeerterrein Hoofdpoortstraat zijn 90 plekken bestemd voor vergunninghouders.

2

parkeervakken: Tabel 2: Aantal geparkeerde auto’s overschrijdt de capaciteit op de gratis parkeerterreinen op drukke dagen Per saldo staan op de parkeerterreinen P1 t/m P4 in totaal circa 200 personenauto’s extra (bovenop de capaciteit)2. Op deze dagen rijden tussen de parkeerterreinen ook de nodige voertuigen (zoekverkeer). Prognoses over de ontwikkeling van het toerisme duiden op een verdere toename van de parkeervraag: voor de periode tot 2030 worden toenames tot wel 40% mogelijk geacht:

2

Op deze dagen wordt op aanwijzing van verkeersregelaars ook buiten vakken geparkeerd. In de aangegeven periode van 24/26 augustus was het overloopterrein Hatfieldpark gedeeltelijk beschikbaar voor bezoek (omdat het terrein deels in gebruik was als bouwopslag waren circa 100 plekken beschikbaar welke grotendeels in gebruik waren door campers).

3

Om zoekverkeer te beperken en te anticiperen op een groei van het toeristische verkeer is een uitbreiding van 300 plekken wenselijk. 2. Bewoners met 2e voertuig Voordat de uitgifte van bewonersvergunningen werd beperkt waren jaarlijks tot 250 2e vergunningen in omloop (ter vergelijking: in dezelfde periode waren gemiddeld 1400 1e bewonersvergunningen in omloop en beschikt zo’n 15% van de huishoudens over een 2e voertuig). Redelijkerwijs mag worden aangenomen dat deze groep (bewoners met een 2e auto in bezit) nog vergelijkbaar is in omvang. Een deel van de groep heeft een oplossing gevonden door ook een bedrijfsvergunning aan te vragen (zelfstandigen die op het woonadres ook staan ingeschreven als bedrijf). Per saldo zullen in de nachtelijke periode en weekenden tot circa 200 voertuigen op de gratis parkeerterreinen rond de stad worden geparkeerd. Dit geeft met name op drukke bezoekerstijden problemen (hemelvaartsweekend, etc): -

Voor eigenaren van een 2e voertuig: omdat deze soms uit moeten wijken naar verder (van de woning) gelegen parkeerterreinen; Voor bezoekers: omdat minder parkeercapaciteit beschikbaar is.

3. Inzet verkeersregelaars Om de verkeersstromen op drukke momenten in goede banen te geleiden zijn in het afgelopen jaar in Zierikzee op 20 dagen verkeersregelaars ingezet. Ondanks de aanwezigheid van een parkeerverwijssysteem (met vol/vrij aanduiding) blijft het nodig om bezoekers te verwijzen naar het parkeerterrein Havenpoort (P1). In eerste instantie worden bezoekers ‘teruggestuurd’ vanaf P4 naar alternatieve parkeerterreinen en op echt drukke momenten wordt verkeer op de aansluiting Laan van st Hilaire / N59 doorgestuurd naar P1. De kosten hiervan bedroegen circa € 800,- per dag (voor inzet van 2 regelaars). Samengevat: Kijken we naar de doelen dan is de situatie als volgt: - Doel 1 (parkeerdruk): op minimaal 23 dagen in het jaar is de bezetting van de parkeerterrein rond Ziekikzee hoger dan 90% en is er sprake van een tekort van 200 plekken. Om zoekverkeer te beperken en te anticiperen op een groei van het toeristische verkeer is een uitbreiding van 300 plekken wenselijk. - Doel 2 (Bewoners met een 2e voertuig): op basis van de vroegere uitgifte van 2e bewonersvergunningen is ingeschat dat in de avonden en weekenden tot circa 200 voertuigen op de gratis parkeerterreinen rond de stad worden geparkeerd. Dit geeft met name op drukke bezoekerstijden problemen (hemelvaartsweekend, etc).

- Doel 3 (inzet verkeersregelaars): het afgelopen jaar zijn in Zierikzee op 20 dagen verkeersregelaars ingezet.

4

Scenario’s Het realiseren van extra parkeerruimte is kostbaar. Het is daarom zinvol om andere mogelijkheden te onderzoeken om parkeerproblemen op te lossen (voor de diverse doelgroepen). Het principe “beïnvloeden-benutten-beprijzen-bouwen” wordt hierbij veel gebruikt: 1. Beïnvloeden: Beïnvloedingsmaatregelen zijn erop gericht om het parkeerprobleem te verlichten door in te grijpen in het autobezit en autogebruik. Dit type maatregelen valt uiteen in beïnvloeding van het gedrag door aandacht voor het ontwerp en het bieden van alternatieven; 2. Benutten: Bij benutting kan gedacht worden aan een betere (efficiëntere) indeling van parkeerterrein of het stimuleren van het gebruik van parkeerterreinen waar sprake is van leegstand; 3. Beprijzen: door parkeerregulering kan gestuurd worden op het parkeergedrag van diverse doelgroepen; 4. Bouwen: Tot slot kan nagedacht worden over het realiseren van extra parkeercapaciteit. Per principe worden de mogelijkheden in onderstaande verder toegelicht: Beïnvloeden: Gekeken is of (een deel) van de bezoekers van Zierikzee een alternatief (anders dan de auto) geboden kan worden. Te denken valt aan: - Pendelbussen: naar voorbeeld van de ‘beachbus’ in Renesse zou geëxperimenteerd kunnen worden met een (gratis) pendelbus tussen Westenschouwen (waar het gros van de toeristen zich bevind) en Zierikzee.

Uitgaande van een vergelijkbare inzet als in Renesse moet rekening worden gehouden met een jaarlijkse investering van circa € 100.000,- (voor inzet van een tweetal bussen). Optimistisch ingeschat kunnen hiermee zo’n 100 personenauto’s uit Zierikzee worden geweerd (60 personen per bus vervangen zo’n 30 personenauto’s (met een gemiddelde bezetting van 2 personen) die gemiddeld 2-3 uur in Zierikzee verblijven). - Deelfietsen: Zierikzee blijkt met name op regenachtige dagen een populaire bestemming. Ook beschikt een belangrijk deel van de bezoekers (toeristen) over een eigen meegenomen fiets. Inzet van (elektrische) deelfietsen heeft dus vooral zin op zonnige dagen. Het effect op de parkeerbehoefte zal naar verwachting beperkt zijn. Benutten: Er lijken een aantal mogelijkheden om de bestaande parkeercapaciteit beter te benutten: - Vakmarkering Hoofdpoortstraat: een deel van het parkeerterrein Hoofdpoortstraat (P4) is nog niet voorzien van vakmarkering. Met het aanbrengen van vakmarkering wordt efficiënt parkeren aangemoedigd (onderlinge afstand tussen geparkeerde voertuigen neemt wat af) waarmee de capaciteit tot 5% kan worden vergroot. Per saldo gaat het om een extra capaciteit van circa 8 plekken; - Overloopterrein Hatfieldpark: Zoals aangegeven is het overloopterrein Hatfieldpark het afgelopen jaar slechts zeer sporadisch beschikbaar geweest voor bezoekers.

Het terrein was merendeels in gebruik als bouwdepot (in 2023 waren circa 70 vakken structureel niet beschikbaar door bouwactiviteiten), stalling van salonwagens voor de kermis (gedurende 3 weken in juli / augustus) of in gebruik voor kleine evenementen (huttendorp, laatste week augustus). Verplaatsingsmogelijkheden van de salonwagens voor de kermis in de nabije omgeving is in 2023 verkend maar bleek, mede gezien de korte periode van 3 weken, niet kosteneffectief (kosten bedroegen circa € 300.000,-). Het overloopterrein biedt in principe ruimte voor 190 personenauto’s;

5

Afbeelding 1: links mogelijke indeling overloopterrein Hatfieldpark P2 met 190 plekken en rechts: overloopterrein in gebruik als stalling voor salonwagens (waarbij ook te zien is dat naast het overloopterrein ook een deel van het parkeerterrein in gebruik is als stalling voor salonwagens (en nog eens 50 plekken niet beschikbaar zijn voor bezoekers en bewoners).

-

-

-

Parkeerterrein Laco: Het parkeerterrein bij Laco biedt ook ruimte voor ruim 200 personenauto’s. De ligging en kwaliteit van de looproute (tussen het terrein en Nobelpoort) hebben tot gevolg dat het terrein nu niet gebruikt wordt door bezoekers. De loopafstand naar het kernwinkelgebied (Havenplein) is overigens vergelijkbaar met de loopafstand vanaf het Hatfieldpark. Het opnemen van het terrein in het parkeerverwijssysteem en het investeren in de looproute zou bij kunnen dragen aan een beter gebruik. S’ Heer Lauwendorp: Het parkeerterrein s’ Heer Lauwendorp is inmiddels al beschikbaar voor bezoekers (gratis parkeren). De huidige bezetting is ook al hoog: hier lijken dus geen extra mogelijkheden voor een (nog) betere benutting; Terrein Kloet: het private terrein van Kloet is in het verleden ook gebruikt als overloopterrrein. Tot een structurele beschikbaarstelling van het terrein heeft dit nog niet geleid. Met de grondeigenaar zouden voorwaarden voor beschikbaarstelling opnieuw verkend kunnen worden.

Beprijzen: Verschillende vormen van parkeerregulering zijn denkbaar om de parkeerdruk beter te verdelen: - Vergunninghoudersparkeren: Parkeerterrein Hoofdpoortstraat zou volledig aangewezen kunnen worden voor vergunninghouders. De huidige compartimentering van het terrein (deels vergunninghouders en deels gratis) geeft vaak al de nodige verwarring bij bezoekers (worden frequent waargenomen op het terrein voor vergunninghouders). Eigenaren van een 2e voertuig kan (bijvoorbeeld met introductie van een schilvergunning) meer plekgarantie op drukke momenten worden geboden. Introductie van vergunninghouders draagt anderzijds niet bij aan het verminderen van de parkeerdruk voor bezoekers en zal (naar verwachting) op de nodige weerstand van ondernemers in de binnenstad stuiten. - Betaald parkeren: Met introductie van betaald parkeren op Hoofdpoortstraat (P4) en Scheldestraat (P3) worden bezoekers meer gestimuleerd om gebruik te maken van de minder populaire parkeerterreinen (en daarmee bijdragen aan het doel om de noodzaak verkeersregelaars in te zetten te verminderen). Met name bij terugkerende bezoekers kan dit effecten hebben. Het effect is naar verwachting beperkt omdat automobilisten er vaak al van uitgaan dat betaald moet worden (en verrast zijn als dit niet het geval blijkt). Ook hier geldt dat de invoering van betaald parkeren naar verwachting niet zal bijdragen aan het

6

verminderen van parkeerdruk op piekdagen (de invloed op de parkeerbehoefte bij invoering van betaald parkeren is beperkt naar verwachting)3. Bouwen: Het realiseren van parkeerruimte is op verschillende locaties en verschillende wijzen denkbaar (op maaiveld, door realisatie van een parkeerdek of ondergrondse voorziening). Onderstaande tabel geeft een overzicht van de investeringskosten (prijspeil 2023) voor de realisatiekosten: Type Maaiveld (obv huidige voorstel Hoofdpoortstraat) Parkeerdek Parkeerkelder

Realisatiekosten per parkeerplek € 9.272,€ 24.000,€ 42.000,-

Tabel 3: Indicatieve realisatiekosten (prijspeil 2023, obv landelijke ervaringsgegevens) verschillende typen parkeeroplossingen (excl. Grondverwervingskosten, btw). Kosten per parkeerplek voor een gebouwde parkeervoorziening nemen af naarmate extra bouwlagen worden toegevoegd).

Bij realisatie van een gebouwde parkeervoorziening kunnen uiteraard de nodige kanttekeningen worden geplaatst: denk bijvoorbeeld aan een goede landschappelijke inpassing, de mogelijkheid om de bouw te combineren met een andere ruimtelijke ontwikkeling. Uiteraard is ook de financiering van de bouw van een dergelijke voorziening een punt van aandacht. Uitgaande van de bouw van een parkeerdek van 200 parkeerplekken moet rekening worden gehouden met een investering van € 4.800.000,-. Introductie van betaald parkeren kan uiteraard bijdragen aan financiering hiervan4. Samengevat: Kijken we naar de doelen dan is de situatie als volgt: Doel 1 (parkeerdruk)

Doel 2 (Bewoners 2e voertuig) Beperkt hogere plekgarantie Hogere plekgarantie door lagere parkeerdruk

Doel 3 (verkeersregelaars) Blijft noodzakelijk

Beïnvloeden

Tot 100 parkeerplekken

Benutten

Tot 190 parkeerplekken door verplaatsing salonwagens, andere locaties/opties lijken vooralsnog niet kansrijk

Beprijzen

Zeer beperkt effect

Grote plekgarantie bij aanwijzing terrein Hoofdpoortstraat

Blijft noodzakelijk

Bouwen

Effectief, afhankelijk van variant

Hogere plekgarantie

Minder noodzakelijk

Blijft noodzakelijk

Kosten € 100.000,- per jaar € 300.000,- voor inrichting alternatieve locatie + € 190.000,- voor vakindeling overloopterrein Beprijzen: opbrengst van ca € 1500,- per jaar per parkeerplek € 9.000,- tot € 42.000,- per parkeerplek

Per saldo biedt het benuttenen en/of bouwen van parkeervoorzieningen het beste perspectief om de gestelde doelen te behalen. Gezien de populariteit van de parkeervoorzieningen P4 Hoofdpoortstraat en P3 Scheldestraat blijft de inzet van verkeersregelaars op piekmomenten in alle scenario’s nodig. 3

Koopstromenonderzoek 2011: De prijs van het parkeren speelt maar voor 5 procent van de winkelbezoekers een rol. Voor veel mensen is het een groter obstakel als parkeren gratis is, maar het lastig is om een parkeerplaats te vinden, dan als het parkeren geld kost, maar een parkeerplaats makkelijk te vinden. 4 Opbrengt betaalde parkeerplek: een betaalde parkeerplek genereert circa € 1.500,- aan inkomsten per jaar (ex btw).

7

Reactie klankbordgroep parkeren Zierikzee De klankbordgroep parkeren (samengesteld uit bewoners en ondernemers) zet primair in op het structureler beschikbaar stellen van het overloopterrein Hatfieldpark en ziet dat als de meest kosteneffectieve oplossing. Daarnaast werden de nodige suggesties gedaan: -

-

Het verder uitbreiden van het overloopterrein (door herinrichting van het nieuw gerealiseerde park rond het scholencomplex); Het grotendeels bestemmen van het parkeerterrein Hoofdpoortstraat (P4) voor bewoners waarbij een klein deel van het terrein wel beschikbaar moet blijven voor restaurantbezoekers en hotelbezoekers; Opnieuw in gesprek gaan met Kloet over gebruik van het campingterrein als overloopterrein; Een betere indeling van het overloopterrein (met vakken) kan de capaciteit verder verhogen. Realisatie van een alternatieve voetgangersverbinding vanaf P2 naar de binnenstad (door realisatie van een nieuwe voetgangersbrug).

Een verdere uitbreiding van het parkeerterrein Hoofdpoortstraat ziet de klankbordgroep vooralsnog niet als de beste oplossing (omdat er betere / kosten effectievere oplossingen lijken te zijn). Advies Inzet is om tot een robuuste oplossing te komen waarbij: - de parkeerdruk structureel wordt verlaagd; - bewoners met een 2e voertuig op drukke momenten een grotere plekgarantie hebben en; - de noodzaak tot het inzetten van verkeersregelaars wordt beperkt. De parkeerdruk op de gratis terreinen rond Zierikzee is in het toeristische seizoen hoog: momenteel is op een 20-tal dagen de inzet van verkeersregelaars nodig om het bezoekersverkeer te geleiden. Daarbij wordt in het komende decennium een verdere toename van de toeristische druk verwacht. Het is daarom aannemelijk dat op steeds meer dagen meer parkeercapaciteit wenselijk is. Uitgaande van het huidige tekort aan parkeerplekken op topdagen en rekening houdend met een te verwachten groei van het toeristische verkeer is een extra parkeercapaciteit van circa 200 plekken wenselijk. Uitgaande van een maximale parkeerbezetting van 90-95% (bij een hogere bezetting neemt de kans op zoekverkeer toe) is een verdere uitbreiding met nog eens 100 parkeerplekken wenselijk. In totaal is dus een uitbreiding van het parkeerareaal van 300 plekken wenselijk om de parkeervraag op piekmomenten goed op te kunnen vangen.

Scenario’s waarin wordt ingezet op het beïnvloeden van het parkeergedrag van bezoekers of het beprijzen dan wel reguleren van (delen van het) parkeerareaal hebben daarbij naar verwachting een te beperkte impact om de parkeerdruk wezenlijk te verlagen. De extra parkeercapaciteit kan in principe grotendeels worden gevonden door een betere benutting van het overloopterrein Hatfieldpark (door verplaatsing salonwagens kermis). Andere benuttingsopties liggen vooralsnog minder voor de hand: - Parkeerterrein Laco: Het parkeerterrein bij Laco biedt op korte termijn geen goed alternatief omdat een goede looproute ontbreekt (er ligt nu geen trottoir). Wellicht kan op termijn de herontwikkeling van Zierikzee noord-west hier wel verandering in brengen; - Verdere uitbreiding P2 / Hatfieldpark: Een uitbreiding van het parkeerareaal in de groene zone rond het scholencomplex lijkt niet haalbaar: hier is bijvoorbeeld al een verdere uitbreiding van sportvoorzieningen gepland; 8

-

-

Overleg met Kloet: Het structureel huren van een particulier terrein lijkt vooralsnog niet kosteneffectief. Daarnaast ontbreekt ook langs het Eerste Weegje een voetpad; Vakmarkering: Het aanbrengen van vakmarkering kan beperkt bijdragen aan het verhogen van de capaciteit. Een nette structurele oplossing (het instraten van vakmarkering) is daarbij relatief kostbaar (denk aan een investering van circa € 1.500 - € 2.500,- per parkeervak); Voetgangersverbinding vanaf P3: Realisatie van een alternatieve voetgangersverbinding lijkt, gezien de geplande herinrichting van de Weststraat in 2025, weinig meerwaarde te bieden en biedt ook geen perspectief op meer parkeercapaciteit.

Gezien het tekort aan parkeerplekken (van 300 plekken) ligt ook een verdere uitbreiding van P4 (Hoofdpoortstraat) nog steeds voor de hand. De verkeerseffecten hiervan zijn, zeker bij een toekomstige doortrekking van de Grevelingenstraat naar de N59 (al is deze nog niet zeker), beperkt. Als gevolg van de doortrekking zal de verkeersdruk op de Laan van st Hilaire (en aansluiting op de N59) immers afnemen. Met betrekking tot de suggestie van de klankbordgroep om parkeerterrein Hoofdpoortstraat grotendeels te bestemmen voor bewoners (waarbij een kleiner deel beschikbaar moet blijven voor hotel- en restaurantbezoekers): Met deze maatregel kan (in combinatie met de introductie van een schilvergunning) het parkeren voor een deel van de bewoners met een 2e voertuig inderdaad beter worden gefaciliteerd. Voor bewoners van het noordelijke en oostelijke deel van de binnenstad biedt het terrein echter geen reëel alternatief (in verband met de aanzienlijke loopafstand). Verder blijft de kans op zoekverkeer aanwezig zolang een deel van het terrein beschikbaar moet blijven voor bezoekers van de stad. Het vergroten van de complexiteit van het parkeervergunningensysteem (weer een nieuw type vergunning) is tot slot ook nog een aandachtspunt. Het bestemmen van het terrein voor vergunninghouders wordt daarom afgeraden.

9