990260 RVS Vorming regiobudget en partnerschapsafspraken inkoop Beschermd Wonen en Opvang 2024

Raadsvoorstel

Urgentie

Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Hoog, het college beveelt aan om het raadsvoorstel ter beraadslaging eerst voor te leggen aan de commissie Samenleving en Bestuur op 7 december. Vervolgens dient de gemeenteraad in december te besluiten. N.B.: alle Zeeuwse gemeentebesturen (gemeenteraden en colleges) dienen voor 31 december 2023 te hebben ingestemd met de vorming van het regiobudget en met de partnerschapsafspraken. Als dit voor deze datum niet lukt, of als hierin geen unanimiteit wordt bereikt, is het directe praktische gevolg dat in 2024 geen gemeenschappelijke inkoop van beschermd wonen, maatschappelijke en vrouwenopvang kan worden uitgevoerd. Vorming regiobudget en partnerschapsafspraken inkoop Beschermd Wonen en Opvang 2024. 990260 28 november 2023 Externe communicatie Werken, Wonen en Leven (WWL) P. Schot Afdelingshoofd WWL

Voorstel 1. In te stemmen met de vorming van een regiobudget voor de inkoop en bekostiging van beschermd wonen, maatschappelijke en vrouwenopvang in de provincie Zeeland en met het gezamenlijk dragen van financiële risico’s en verantwoordelijkheden die hiermee verbonden zijn; 2. Kennis te nemen van de partnerschapsafspraken tussen de dertien Zeeuwse gemeenten en daarbinnen · de afspraken hoe om te gaan met een eventueel tekort of overschot op de bekostiging van beschermd wonen, maatschappelijke en/of vrouwenopvang in Zeeland · de gevolgen als een gemeente besluit uit te treden uit de overeenkomst; 3.

Geen wensen en bedenkingen te hebben bij de overeenkomst.

Inleiding Voor een uitgebreide inleiding en verklaring van de context verwijzen wij naar bijlage 4 a bij dit voorstel. Per 1-1-2024 worden alle beschikbare middelen voor de inkoop van beschermd wonen en de bekostiging van maatschappelijke en vrouwenopvang in Zeeland samengebracht in een gezamenlijk regiobudget waarvoor alle Zeeuwse gemeenten samen verantwoordelijk zijn. De gemeenten worden hiermee ook samen verantwoordelijk voor overschotten of overschrijdingen bij de uitvoering van de maatwerkvoorzieningen. De Zeeuwse gemeenten hebben in 2022 ingestemd met de Regiovisie 2022-2025 (bijlage 2 bij dit voorstel). Hierin staan afspraken over gezamenlijke beleidsontwikkeling en aanbesteding en inkoop van beschermd wonen en opvang. De gemeenten geven hiermee uitvoering aan de landelijk afgesproken Norm voor Opdrachtgeverschap, waarmee in ieder geval de gezamenlijke inkoop van voorzieningen voor beschermd wonen in de regio wordt belegd bij een samenwerkingsverband van de gemeenten. Vanwege de Artikel-12 status van de gemeente Vlissingen stelt de Inspecteur namens de Fondsbeheerders (de Ministeries van BZK en Financiën) hierbij een nadere voorwaarde: de afspraken moeten 'juridisch afdwingbaar' zijn, ofwel: de gemeenten dienen met elkaar en met de centrumgemeente een contract te sluiten.

Pagina 1 van 3

De partnerschapsafspraken die nu voorliggen (bijlage 1 bij dit voorstel) voorzien in deze voorwaarde. De Inspecteur zal de partnerschapsafspraken zoals deze nu voorliggen samen met de uitkomsten van twee risicotaxatie-onderzoeken, afwegen tegen het belang van de Fondsbeheerders. Zolang de voorgenomen doordecentralisatie van beschermd wonen niet is ingezet, en in ieder geval gedurende het jaar 2024, ontvangt de gemeente Vlissingen van het Rijk de geldmiddelen en stelt zij hiervoor een jaarbegroting op, in afstemming met de overige Zeeuwse gemeenten. Beoogd resultaat De partnerschapsafspraken tussen de Zeeuwse gemeenten treden per 1-1-2024 in werking. Het regiobudget voor de bekostiging van beschermd wonen en voor maatschappelijke en vrouwenopvang wordt gevormd zoals in de partnerschapsafspraken omschreven. Argumenten 1.1 Het aangaan van dit partnerschap is een bevoegdheid van het college. Het college bekrachtigt de partnerschapsafspraken en waarborgt de uitvoering ervan. De partnerschapsafspraken gaan over meer dan de financiële regeling alleen. Het regiobudget is niet een doel maar een middel. Door samen te werken kunnen de gemeenten meer bereiken dan ieder voor zich. Dat geldt zowel voor aanbesteding en inkoop van beschermd wonen en voor de bekostiging van de regionale opvangvoorzieningen, als voor de uitvoering van het gezamenlijke beleid in de regio.

Dit alles laat onverlet dat gemeenten beleidsvrijheid houden in de wijze waarop zij aandacht voor bewoners met een psychiatrische kwetsbaarheid binnen het sociaal domein inrichten. 1.2 Het waarborgen van passende ondersteuning voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid en inwoners die te maken hebben met (dreigende) dak- en thuisloosheid vereist gezamenlijke inkoop. Het Rijk heeft met de VNG afgesproken dat samenwerking tussen de gemeenten in een regio bij de inkoop van beschermd wonen niet vrijblijvend mag zijn. Hiertoe stellen de gemeenten in de regio een gezamenlijke visie op en hanteren zij een ‘Norm voor Opdrachtgeverschap’. Deze partnerschapsafspraken waarborgen de gezamenlijke inkoop van beschermd wonen en de bekostiging van opvang. Op deze wijze voldoen de Zeeuwse gemeenten aan genoemde Norm voor Opdrachtgeverschap. 1.3. De totstandkoming van bindende en afdwingbare afspraken tussen de gemeenten is een voorwaarde. Vanwege de Artikel-12 status van de gemeente Vlissingen moet het gemeentebestuur de begroting en alle voorgenomen uitgaven vooraf laten goedkeuren door de toezichthouders. Door het ‘oormerken’ van de rijksbijdragen (de decentralisatieuitkeringen voor BW, MO en VO) in een regiobudget zijn deze onttrokken aan het Artikel-12 toezicht.

De toezichthouders gaan hier alleen mee akkoord als de afspraken hierover met de Zeeuwse gemeenten solide en juridisch afdwingbaar zijn. 2.1 De vorming van het regiobudget valt in 2024 nog niet onder het budgetrecht van de gemeenteraad. Het regiobudget is vanaf 2024 een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle Zeeuwse gemeenten. Hoewel de individuele gemeenten dit in 2024 nog niet rechtstreeks in de eigen begroting terugzien, worden zowel de baten als de lasten gezamenlijk begroot. Het eigenaarschap berust in 2024 nog bij de centrumgemeente Vlissingen maar de gemeenten dragen gezamenlijk de financiële risico’s en verantwoordelijkheden. Na 2024 gaat dit partnerschap over naar de in te richten gemeenschappelijke regeling voor inkoop van BW, MO, VO en Jeugdhulp. 3.1 Er zijn geen specifieke bijzonderheden Op grond van artikel 169, vierde lid, van de Gemeentewet wordt uw raad wel in staat gesteld om uw wensen en bedenkingen over de gehele overeenkomst ter kennis van het college te brengen. Indien uw raad wensen en bedenkingen heeft, kunt u dat aan het college kenbaar maken. Kanttekeningen 1.1 Landelijke ontwikkelingen kunnen tot vertraging leiden in de besluitvorming en uitvoering. De Tweede Kamer heeft het voorstel voor wijzigingsvoorstel van de Wmo2015 inzake het woonplaatsbeginsel (wpb) controversieel verklaard.

Er leven bij de Kamer en bij brancheorganisaties nog vragen over de uitwerking en effecten hiervan. Ook twijfels bij de uitgangspunten van de decentralisatie zijn niet voor alle betrokkenen weggenomen. Verder uitstel van de doordecentralisatie is daarom niet helemaal uit te sluiten. Pagina 2 van 3

Dat alleen al kan aanleiding geven tot heroverweging door een nieuw Kabinet van het verdeelmodel (de maatstaven van het huidige model dateren uit 2019-2020) of tot heroverwegingen in het macrobudget voor beschermd wonen. Mochten deze situaties zich voordoen dan is, met de huidige kennis, de voortzetting van partnerschap en regiobudget voor de Zeeuwse gemeenten nog steeds de beste optie. 1.2. De goedkeuring van de toezichthouders is voorwaardelijk voor het in werking treden van de afspraken. Vooraf is aangeven dat er bindende afspraken tussen de gemeenten tot stand komen en dat er voor de gemeente Vlissingen geen (nieuwe) financiële risico’s mogen ontstaan, zoals budgetoverschrijdingen of bij het uittreden van een of meer gemeenten. Daartoe worden ook de risico-taxatieonderzoeken betrokken in de afweging die de toezichthouders zullen maken. Dit proces voltrekt zich buiten de waarneming of bemoeienis van de overige Zeeuwse gemeenten. Daardoor blijft de (theoretische) mogelijkheid bestaan dat aan de afspraken geen goedkeuring wordt verleend en het partnerschap niet op 1-1-2024 kan ingaan. Anderzijds kan worden gesteld dat de Fondsbeheerders baat hebben bij het partnerschap omdat dit afwikkeling van de curatele van Vlissingen kan bespoedigen. Communicatie Het collegebesluit zal langs de ambtelijke lijn worden overgebracht aan het Programmasecretariaat Sociaal Domein Zeeland.

Het raadsbesluit zal na fysieke ondertekening worden overgebracht aan het Programmasecretariaat Sociaal Domein Zeeland. Namens onze gemeente zal de burgemeester na vaststelling de partnerschapsafspraken digitaal ondertekenen. Beide besluiten zijn openbaar en worden op de gebruikelijke wijze gepubliceerd op de gemeentelijke website. Uitvoering De uitvoering van de partnerschapsafspraken wordt gedurende 2024 belegd in het Ambtelijke Afstemmingsoverleg (AA) van de Zeeuwse gemeenten en in het OZO-sociaal domein (Overleg Zeeuwse Overheden), waarin de portefeuillehouders van de dertien gemeenten zitting hebben. Het leidende beleidsdocument is de Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang 2022 - 2025 van de Zeeuwse gemeenten. Het regiobudget wordt beheerd door de gemeente Vlissingen in afstemming met de overige gemeenten en met de uitvoeringsorganisatie CZW-bureau. Bijlagen • Bijlage 1 Partnerschapsafspraken • Bijlage 2 Regiovisie BW-MO Zeeland 2022-2025 • Bijlage 3 Regiovisie aanpak Huiselijk geweld en kindermishandeling 2019-2023 • Bijlage 4a Uitgebreide inleiding en context bij het raadsvoorstel • Bijlage 4b Wijzigingen partnerschap op versie 2023 • Bijlage 5 Afwegingskader Beschermd Wonen Zeeland 2024 Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland hebben op 28 november 2023 besloten, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3