Document · PDF

974382 Bijlage 1 Programmabegroting 2024 - 2027

Gemeenteraad 6 november 2023, gemeente Schouwen-DuivelandBij agendapunt: RVS Programmabegroting 2024-2027 (974382)22.091 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

12 alinea's met “samenleving”: 14 21 237 508 688 726 1026 1201 1204 1217 1224 1230

PROGRAMMABEGROTING 2024 - 2027

Inhoudsopgave PROGRAMMABEGROTING 2024 - 2027 ..................................................................................................................1 INHOUDSOPGAVE .................................................................................................................................................3 AANBIEDINGSBRIEF ...............................................................................................................................................6 PROGRAMMA 1 WERKEN ......................................................................................................................................8 SUB-PROGRAMMA 1.1 ECONOMIE STERK WATER GERELATEERD .............................................................................................10 SUB-PROGRAMMA 1.2 INNOVATIEVE LANDBOUW, TUINBOUW, VISSERIJ EN AQUACULTUUR .........................................................17 SUB-PROGRAMMA 1.3 FLORERENDE KLEINSCHALIGE BEDRIJVIGHEID ........................................................................................24 SUB-PROGRAMMA 1.4 ARBEIDSMARKT IN BALANS ...............................................................................................................32 PROGRAMMA 2 WONEN .....................................................................................................................................39 SUB-PROGRAMMA 2.1 GOED

EN REALISTISCH VOORZIENINGENNIVEAU ....................................................................................42 SUB-PROGRAMMA 2.2 WONEN NAAR WENS ......................................................................................................................54 SUB-PROGRAMMA 2.3 LEEFBARE KERNEN MET BETROKKEN INWONERS ....................................................................................72 SUB-PROGRAMMA 2.4 GOED EN BETAALBAAR AANBOD ZORG EN WELZIJN ................................................................................77 PROGRAMMA 3 VERBLIJVEN ...............................................................................................................................94 SUB-PROGRAMMA 3.1 SCHOUWEN-DUIVELAND VAKANTIE-EILAND .........................................................................................96 SUB-PROGRAMMA 3.4 ACTIVITEITEN AAN HET WATER ........................................................................................................107 PROGRAMMA 4 BESTUUR EN BURGERZAKEN ....................................................................................................112 OVERZICHT VAN DE ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN .......................................................................................116

OVERZICHT VAN DE KOSTEN VAN OVERHEAD ....................................................................................................120 VENNOOTSCHAPSBELASTING ............................................................................................................................123 ONVOORZIEN ....................................................................................................................................................124 PARAGRAFEN ....................................................................................................................................................125 PARAGRAAF 1 LOKALE HEFFINGEN...................................................................................................................................126 PARAGRAAF 2 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ............................................................................................143 PARAGRAAF 3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ...............................................................................................................155 PARAGRAAF 4 FINANCIERING .........................................................................................................................................171 PARAGRAAF 5 BEDRIJFSVOERING

....................................................................................................................................176 PARAGRAAF 6 VERBONDEN PARTIJEN...............................................................................................................................187 PARAGRAAF 7 GRONDBELEID .........................................................................................................................................219 PARAGRAAF 8 DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELING ................................................................................................................231 PARAGRAAF 9 SOCIAAL DOMEIN.....................................................................................................................................236 PARAGRAAF 10 STADS- EN DORPSVISIES ..........................................................................................................................246 Financieel overzicht Masterplannen stads- en dorpsvisies ..................................................................................265 PARAGRAAF 11 WET OPEN OVERHEID .............................................................................................................................281 FINANCIËLE BEGROTING

....................................................................................................................................283 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN EN DE TOELICHTING ........................................................................................................284 Overzicht van baten en lasten .............................................................................................................................285 TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ......................................................................................................287 4

Overzicht vervangingsinvesteringen 2023-2027 .................................................................................................293 Overzicht incidentele lasten en baten .................................................................................................................294 Overzicht structurele mutaties reserves ..............................................................................................................297 UITEENZETTING VAN DE FINANCIËLE POSITIE EN DE TOELICHTING ...........................................................................................298 Uiteenzetting van de financiële positie ...............................................................................................................299 Te honoreren prioriteiten 2024-2027 ..................................................................................................................303 Overzicht verloop van de reserves .......................................................................................................................317 Overzicht verloop van de voorzieningen .............................................................................................................319 Geprognosticeerde meerjarige balans 2024-2027 ..............................................................................................322 EMU-saldo

...........................................................................................................................................................326 BIJLAGEN FINANCIËLE BEGROTING ...................................................................................................................................327 Overzicht geraamde baten en lasten per taakveld .............................................................................................328 Verdelingsprincipe taakvelden ............................................................................................................................331 Kerngegevens ......................................................................................................................................................336 Reeds lopende uitbreidingsinvesteringen 2023-2027 .........................................................................................339

Aanbiedingsbrief Hierbij bieden wij u de Programmabegroting 2024-2027 aan. Na een jaar met de nodige problemen voor onze inwoners, zoals de inflatie, de energieprijzen, de stikstofproblematiek en het op slot zitten van de woningmarkt, zetten we de volgende stappen in de aanpak daarvan. We hebben voldoende in beeld wat ons voor 2024 en de jaren daarna te doen staat. Met de doorontwikkeling van de organisatie op wendbaar werken & organiseren, een sterke dienstverlening, investeren in goed werkgeverschap en het vakmanschap van onze medewerkers, gaan we de opgaven samen met de gemeenteraad en inwoners van ons eiland - aan. Gelet op het demissionaire karakter van het kabinet worden gemeentebeleid en -financiering waarschijnlijk pas vanaf Prinsjesdag 2024 meer beïnvloed door beleidskeuzes vanuit Den Haag. Het financiële ‘ravijn’ doet zich ook in onze gemeente over 2026 voor, al is dit weliswaar beperkt. Er ligt enerzijds een stabiele meerjarenbegroting, waarbij we anderzijds nog steeds rekening moeten houden met de nodige financiële onzekerheden vanuit het Rijk voor de komende jaren. Hierdoor kunnen we gericht aan de slag met de uitvoering van het coalitieprogramma dat we samen met de gemeenteraad, onze inwoners, ondernemers, organisaties, stads-, dorps- en wijkraden vormgeven.

In het sociaal domein zien we de uitdaging om met een veranderende wet- en regelgeving en bijbehorende financiering te doen wat nodig is. De behoefte van de inwoners neemt verder toe (onder andere jeugdzorg, ouderenzorg, complexe zorg) en tegelijkertijd willen we als gemeente meer aan de voorkant (vroegsignalering, preventie) komen met een brede blik vanuit positieve gezondheid. Op het gebied van ruimte treedt op 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking. Hierin benaderen we de ruimtelijke vragen integraal. Daarnaast hebben we de ‘Huisvestingsverordening en Structuurvisie Wonen’ vastgesteld. Deze voorziet het woonbeleid van onze gemeente van een goede uitgangspositie voor 2024. We zetten in op versneld bouwen van betaalbare woningen en bevorderen daarmee de doorstroom op de woningmarkt. Ook het verbeteren van de bereikbaarheid van centrumstad Zierikzee en de uitwerking van de mobiliteitsstrategie voor publiek vervoer is een nadrukkelijke opgave. Ten aanzien van het milieu hebben we het ‘Spoorboekje duurzaamheid en milieu’; daarmee werken we aan een toekomstbestendig Schouwen-Duiveland. In deze programmabegroting gaan wij uit van een reëel meerjarenperspectief. Hierin is de hoge inflatie van de afgelopen periode verwerkt. Ook de door uw raad vastgestelde kaders (uit de kadernota) zijn 6

meegenomen. De gemeente Schouwen-Duiveland heeft te maken met een krappe en geflexibiliseerde arbeidsmarkt. Met deze begroting wordt een basis gelegd waarmee we de komende jaren verder kunnen met de stads-, dorps- en wijkopgaven. We zijn tevreden dat onze huidige financiële positie het mogelijk maakt dat we in onze samenleving kunnen blijven investeren. Dit is de tweede programmabegroting van de huidige bestuursperiode. Met het raadsakkoord heeft u de uitgangspunten voor de raadsperiode 2022–2026 benoemd. Aan de hand van het coalitieakkoord ‘Samen Koers Houden 2022-2026’ zetten we de ingezette koers door. In 2024 volgt een halftijdse evaluatie van het coalitieakkoord. Daarnaast werken we in 2024 aan een herijkte strategische visie ‘Tij van de Toekomst’. Samen houden we koers! Wij wensen u voor de komende periode gezondheid en kracht toe, mede in het besef dat velen van u elkaar en ons college wijsheid en Gods zegen toewensen. Zierikzee, 19 september 2023

burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland,

mr. S.J.A. Bronsveld

J. Chr. van der Hoek MBA

gemeentesecretaris

burgemeester

Programma 1 Werken WAT HOUDT HET PROGRAMMA IN? Werk is een belangrijke factor voor onze inwoners bij het participeren in onze lokale samenleving. Om lokaal werk te realiseren is economische ontwikkeling nodig. De gemeente wordt omringd en doorsneden door water; dat water is de motor achter vele innovaties, economische ontwikkelingen en kansen die hieruit voortkomen. We noemen dit watereconomie. We profileren ons bewust hiermee. Het behoud van kwaliteit en diversiteit staan hierbij centraal. Vooral dankzij het water is Schouwen-Duiveland een 'vakantie-eiland'. Maar water heeft ons meer te bieden. Slimme en innovatieve concepten in de combinatie van land en water maken nieuwe economische ontwikkelingen mogelijk op het gebied van onder meer aquacultuur, landbouw, visserij, energie, zorg en kennisontwikkeling op het gebied van water. Dit draagt bij aan een vitale economie die weer een positieve factor voor het behoud van lokaal werk, zowel voor bestaande als nieuwe werkgelegenheid. Belangrijk voor onze ondernemers en inwoners.

IN WELKE GEMEENTELIJKE BELEIDSTUKKEN IS HET BESTAANDE BELEID OMSCHREVEN? 

Nota Zonering en Ontwikkelingskader Strand (2012)



Nota Cafetariamodel Strandpaviljoens (2012)



Horecavisie 2018



Detailhandel Structuurvisie (2014)



Nota Kamperen 2013, geëvalueerd 2017



Watersportvisie (2009)



Structuurvisie en Gebiedsvisie Brouwersdam (2012)



Nota Recreatiewoningen (2011)



Notitie Ecolodges (2013)



Notitie Recreatief Nachtverblijf Noordzeestrand (2016)



Agenda Toerisme 2018–2026



Nota Recreatiebeleid (2023)



Energieagenda 2018–2023



Waterplan Schouwen-Duiveland 2007



Beleidsmodules 'Luchtkwaliteit' en 'Geluid en stilte' (2008), 'Licht en duisternis', 'Energie en klimaat', 'Externe veiligheid' en 'Bedrijven en milieuzonering' (2009), 'Bodem' (2010) 8



Regionale Energiestrategie (2020)



Transitievisie Warmte Schouwen-Duiveland en Regionale Structuur Warmte Zeeland (2021)



Integrale laadvisie Schouwen-Duiveland Elektrisch (2022)



Klimaatadaptatiestrategie Zeeland 2021 - 2026



Beleidsplan Schuldhulpverlening 2022–2025



Hoofdlijnen uitvoering Participatiewet voor de komende jaren (2019)



Startnotitie Vitale Arbeidsmarkt Schouwen-Duiveland (2019)



Strategische koers de Zuidhoek - positionering binnen de Participatiewet (2019)



Structuurvisie Buitengebied in beweging (2009)



Nota Grondbeleid 2018



Bedrijventerreinprogramma 2016-2025



Beleid hogere waarden wegverkeerslawaai 2015



Beleidsplan Archeologie Schouwen-Duiveland (2008)

Sub-Programma 1.1 Economie sterk water gerelateerd WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? Watergebonden bedrijvigheid is, naast recreatie, een belangrijke pijler van de Schouwen-Duivelandse economie. Dit sub-programma gaat over sterk water gerelateerde economische onderdelen, zoals visserij, watergebonden bedrijvigheid en energie.

BELEIDSINDICATOREN Naam indicator Functiemenging (verhouding banen en woningen –bij 50% evenveel banen als woningen)

Eenheid

Bron

Waarde

LISA

49,5

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.1.1. We versterken de watereconomie. Wat doen we hiervoor nu al -bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

We participeren actief in de projecten Getijdecentrale/doorlaat Brouwersdam



We benutten de potentie van de verbeterde waterkwaliteit en begeleiden via het Bestuurlijk Overleg Grevelingen de uitvoering van het Strategisch Ontwikkelplan Grevelingen 2020-2030



We bewaken de uitvoering van een nulmeting van de effecten van de doorlaat Grevelingen



We zetten in op het meervoudig gebruik (tijdsvensters) van het rond om ons liggende water en maken gebruik van de sublieme waterkwaliteit (1.1.1.2)



We zetten ons maximaal in voor uitgifte door het ministerie van LNV van 35 hectare oestergronden aan de Grevelingen vissers (1.1.1.4)

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.1.1.3. We bepalen een zoeklocatie voor een water gerelateerd bedrijventerrein Omschrijving (toelichting)

Bureau Stec leverde in 2023 de notitie marktkansen voor aquacultuur en zilte bedrijvigheid op. In 2024 besluit de raad of het inzicht in de marktkansen voldoende is om een watergerelateerd bedrijventerrein voor aquacultuur en zilte teelten bij Bruinisse te ontwikkelen.

Planning 2024 Ontwerp,2025 Realisatie,2026 Nazorg

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.1.6. We realiseren een energieneutraal Schouwen-Duiveland. Wat doen we hiervoor nu al -bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

Energiezuiniger openbare verlichting (versneld verLEDden).



Energiebesparing gemeentelijke gebouwen.



Deelname aan het Zeeuws Klimaat Fonds.



We dragen zorg voor een goede ontsluiting van de informatie en ondersteuning voor inwoners en ondernemers die energiebesparende maatregelen willen treffen of zelf energie willen opwekken (1.1.6.2).



We zetten in op meer kansen voor duurzame opwek, energieopslag en innovatie (1.1.6.3).



We blijven elektrisch rijden stimuleren door samen met de markt extra laadinfrastructuur te realiseren en bij kleinschalige mobiliteitsprojecten elektrisch vervoer te faciliteren (1.1.6.4).



We realiseren een toekomstbestendig energienetwerk (1.1.6.5).

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.1.6.1. We actualiseren de Energie-Agenda en de Regionale Energie Strategie en voeren deze uit Omschrijving (toelichting) De gemeente heeft als doel om in 2040 energieneutraal te zijn. Om deze ambitie te bereiken stellen wij iedere 5 jaar een energieagenda op met projecten en maatregelen. Van 2024 - 2028 voeren we de tweede energieagenda uit met projecten op het gebied van energiebesparing, duurzame energieopwekking, warmtetransitie en duurzame mobiliteit. 11

Op regionaal niveau werken we samen met de provincie, andere Zeeuwse gemeenten, Waterschap en de netbeheerder aan een Regionale Energie Strategie (RES) 2.0. Dit met als doel de CO2 uitstoot in 2030 met 55% te reduceren. De RES 2.0 bestaat uit zeven bouwstenen. Deze zijn: 1. Algemeen; 2. Gebouwde Omgeving; 3. Elektriciteit; 4. Mobiliteit; 5. Energiesysteem; 6. Participatie en Communicatie; 7. Samenwerking en organisatie.

Planning Doorlopend

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.1.7. Schouwen-Duiveland klimaatbestendig en water robuust in 2050. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat al bijdraagt aan de doelstelling 

We ondersteunen het Watersnoodmuseum in de ontwikkeling naar kenniscentrum



We zetten in op het verbeteren van de waterkwaliteit (1.1.7.1).



We voeren de gemeentelijke Ruimtelijke adaptatie strategie uit (1.1.7.2).



We voeren de impulsregeling klimaatadaptatie uit (1.1.7.3).



We werken mee aan een onderzoek voor de invulling van brede waterkeringen (1.1.7.4).

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.1.8. We zetten in op verduurzaming van bedrijven en bedrijventerreinen Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat al bijdraagt aan de doelstelling



We stimuleren ondernemers en organisaties om gebruik te maken van het Aanjaagfonds Zeeuwse Investeringsagenda.



We voeren de gemeentelijke Ruimtelijke adaptatiestrategie uit.



We zorgen voor een goede ontsluiting van de informatie en ondersteuning voor inwoners en ondernemers die energiebesparende maatregelen willen treffen.



We informeren en stimuleren ondernemers om wettelijk verplichte duurzaamheidsinvesteringen te doen (1.1.8.1).

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.1.8.2. We voeren het plan van aanpak voor verduurzaming van bedrijven uit. Omschrijving (toelichting) Het door de raad vastgestelde plan van aanpak verduurzaming van bedrijven en verenigingen voorziet in een vouchersysteem voor duurzaamheidsadviezen voor bedrijven en verenigingen met een energieverbruik van meer dan 50.000 kWh en/of meer dan 25.000 m3 aardgas. Ook de uitreiking van de jaarlijkse duurzaamheidsprijs voor ondernemers is onderdeel van dit plan van aanpak. De raad stelde hier eerder tot 2028 € 50.000 per jaar voor beschikbaar. Ook stelde de raad een stimuleringslening vast voor bedrijven en verenigingen. Met deze stimuleringslening kunnen bedrijven en verenigingen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVn) in aanmerking komen voor een laagrentende lening voor het uitvoeren van duurzame maatregelen. Het plan van aanpak voor verduurzaming bedrijven voeren we gebiedsgericht uit.

Planning Doorlopend

1.1.8.3. We voeren het plan van aanpak voor verduurzaming van gemeentelijke gebouwen uit. Omschrijving (toelichting) De door de raad vastgestelde routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed geeft per gebouw of activiteit aan welke stappen ondernomen moeten worden om in 2040 energieneutraal te zijn. Met het 13

verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed zetten wij in op energiebesparing en duurzame energieopwekking. Als gemeente hebben wij een voorbeeldfunctie. Van 2021 tot en met 2023 maakten wij inzichtelijk wat er per gebouw of activiteit nodig is om te verduurzamen. Het gemeentehuis heeft een energielabel A+++ en is aardgasvrij. Wel moet de verlichting nog worden aangepast. Voor een aantal gebouwen waaronder het gemeentehuis, het

kantoor van de reinigingsdienst, de uitvoeringsdienst en de gemeentelijke havens stelden wij in 2023 een plan op voor het versneld verduurzamen. Voor de uitvoering van dit plan van aanpak nemen wij op de lijst te honoreren prioriteiten 2024-2027 een investeringskrediet op van € 660.000. We verwachten de kosten hiervan te kunnen dekken via een besparing op onze energielasten. Het verduurzamen van de overige gebouwen nemen wij mee in een Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan (DMJOP) dat wij in 2024 gaan opstellen.

Planning Doorlopend

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.1.9. Schouwen- Duiveland is in 2050 volledig circulair. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat al bijdraagt aan de doelstelling 

We zetten in op bewustwording hoe iedereen een steentje bij kan dragen aan CO2-reductie (1.1.9.2).



We faciliteren initiatieven op het gebied van volhoudbare circulaire economie (1.1.9.3).



We geven als gemeente het goede voorbeeld door duurzaam in te kopen en te toetsen aan de bijdrage aan de Sustainable Development Goals (1.1.9.4).

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.1.9.1. We stellen beleid op op het gebied van circulaire economie Omschrijving (toelichting) Samen met de andere Zeeuwse gemeenten stelden wij in 2023 beleid voor kringloopeconomie op. Met deze regionale agenda geven we concreet aan welke stappen we nemen om in 2050 volledig circulair te zijn. De regionale agenda werken we uit in een lokale agenda op het gebied van kringloopeconomie. Deze lokale agenda voor de totale gemeente sluit aan bij het thema kringloopeconomie van het spoorboekje Duurzaamheid en Milieu.

Planning Doorlopend

BIJDRAGE VERBONDEN PARTIJEN AAN DOELSTELLINGEN SUB-PROGRAMMA 1.1 Verbonden partij en haar bijdrage aan programmadoelen B.V. Gemeenschappelijk Bezit Evides (GBE Aqua) Werkzaam zijn op het gebied van de openbare watervoorziening voor drinkwater en industriewater. Zeeuwse Energie Houdster Maatschappij (ZEH) Werkzaam zijn op het gebied van de openbare gas-, elektriciteits- en warmtevoorziening

WAT MAG HET KOSTEN? Exploitatie

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

-603.523

-2.979.979

-1.648.217

-1.614.232

-1.611.878

-1.348.255

Baten

3.383.640

1.150.098

884.929

865.949

875.949

816.949

Geraamd

2.780.117

-1.829.881

-763.288

-748.283

-735.929

-531.306

2.780.117

-1.829.881

-763.288

-748.283

-735.929

-531.306

totaal lasten en baten Geraamd

Exploitatie

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

resultaat

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Sub-Programma 1.2 Innovatieve landbouw, tuinbouw, visserij en aquacultuur WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? De landbouw vervult in onze gemeente een belangrijke rol. De landbouw verzorgt voor het overgrote deel de stoffering van ons landschap. Bedrijven hebben een weg gevonden voor een bestendige toekomst. Meekunnen in noodzakelijke schaalvergroting en marktgerichte innoverende productie. Of als beheerder van ons landschap en als gastheer voor de beleving van ons buitengebied en onze authentieke producten. Door intensieve samenwerking van ondernemers, kennisinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties is er een klimaatbestendig perspectief voor de landbouw in het kader van de toenemende verzilting, behoud en verbetering van bodemvruchtbaarheid, omgaan met hevige regenval, beschikbaarheid van zoet water en kansrijke teelten in bestaande of nieuwe markten met passende afzetcombinaties. Dankzij kennisontwikkeling op het gebied van water en het ondernemerschap van onze agrariërs zijn we in staat duurzame oplossingen te realiseren voor verdroging en verzilting als gevolg van klimaatverandering. De aquacultuur in en om het water is vermaard vanwege de hoge kwaliteit en gekend bij onze inwoners en gasten. En daarom in ruime mate te vinden op lokale menukaarten.

Met hoogwaardige wieren en algen en verwerking naar op natuur gebaseerde toepassingen in de medische, farmaceutische en voedingsindustrie profileren we ons met een nieuwe niche die de bijzondere goede waterkwaliteit rondom ons eiland mogelijk maakt.

BELEIDSINDICATOREN Voor dit sub-programma zijn geen beleidsindicatoren benoemd.

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.5. We zetten in op toekomstbestendige landbouw, tuinbouw en visserij. Wat doen we hiervoor nu al -bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

We agenderen wieren- en algenteelt als bijdrage aan de eiwittransitie en voeding en faciliteren via het Living Lab deze teelten met kennis (1.2.5.3).



Vanwege de veranderingen die agrariërs moeten doorvoeren vanuit duurzaamheid onderzoeken we welke aanpassingen nodig zijn met betrekking tot het beleid Nieuwe Economische Dragers en de agrarische ontwikkelingsmogelijkheden (1.2.5.4).



We blijven aandacht houden voor visvergunningen op de Oosterschelde, Grevelingen, Voordelta en binnenwateren en brengen de visserijbelangen expliciet onder de aandacht bij de bevoegde overheden (1.2.5.5).



We onderzoeken of schorren bijdragen aan CO2-opslag en wat hun economische potentie is. We betrekken hierbij de kennispartners van het programma Zuidwestelijke Delta (1.2.5.6).

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.2.5.1. We ondersteunen agrariërs en vissers in de veranderingen die zij vanwege duurzaamheid moeten doorvoeren via innovatie, onderzoek, kennis, netwerk en subsidiemogelijkheden Omschrijving (toelichting) Vanaf het 4e kwartaal 2023 en 2024 verkennen we met betrokken ondernemers en belangen- en sectororganisaties welke onderzoeks- en kennisvragen er op het gebied van verduurzaming van de agrarische sector en visserijsector spelen, die we gezamenlijk kunnen oppakken en waarin de gemeente concreet kan faciliteren. Is er behoefte aan ondersteuning en een vorm van samenwerken zoals het Living Lab dan maken we daar afspraken over. Waar mogelijk benutten we financiering via Europese-, Rijks- of regionale gelden en de benodigde cofinanciering.

Planning Doorlopend

1.2.5.2. We zijn actief betrokken en leveren onze inbreng bij het opstellen van het gebiedsplan door provincie Zeeland in het kader van het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Omschrijving (toelichting) Het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) gaat uit van een gecombineerde aanpak van de actuele kerndoelen met betrekking tot Natuur inclusief stikstofaanpak, Water en Klimaat in het landelijk gebied. Het gaat daarbij ook om de opgave van de verduurzaming van de landbouw en de sociaaleconomische ontwikkelingen in de regio. We nemen actief deel aan het provinciale proces en brengen onze gemeentelijke doelen in. In het Zeeuwse Programma Landelijk gebied en stikstof is opgenomen met welke maatregelen de provincie samen met partijen de doelen wil bereiken. Daarbij hebben wij in ieder geval een rol als het gaat om lokale vertegenwoordiging en belangenbehartiging, en als het gaat om de ruimtelijke vertaling van maatregelen en oplossingen. Verder zoeken we verbindingen 18

en benutten we kansen die zich voor doen om gemeentelijke doelen te behalen. Het gezamenlijk zoeken naar oplossingen is onze insteek.

Planning Doorlopend

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.6 We versterken ecologie en biodiversiteit. Wat doen we hiervoor nu al -bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

We zetten het akkerrandenproject voort (1.2.6.2).



We zetten het project van de dorpsboomgaarden voort (1.2.6.3).



We zetten ons in voor ecologisch maaibeheer (1.2.6.4).



We verkennen hoe we gezonde populaties van algemene soorten planten en dieren op peil kunnen houden (1.2.6.6).

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.2.6.1. We geven vorm en inhoud aan het blauw-groen netwerk samen met gebiedsbeheerders en nemen de kansen voor recreatie daarin mee. Omschrijving (toelichting) Voortkomend uit het Spoorboekje Duurzaamheid en Milieu stellen we in 2024 een uitvoeringsagenda op voor het thema biodiversiteit voor de komende 4 jaar. Hiervoor voeren we overleg met het Platform Biodiversiteit.

Planning 2024 Realisatie

1.2.6.5. Bij het openbaar groenbeheer zetten we in op versterking van de biodiversiteit. Omschrijving (toelichting) We startten in de tweede helft van 2023 met het opstellen van een nieuw groen beleid- en beheerplan, dat we begin 2024 aanbieden aan de raad. Om te komen tot een beleidsplan, waarbij bewoners ook inbreng hebben, stelden we een participatieplan op. Onder andere klimaat- en biodiversiteitsthema's, maar ook ecologisch gazonbeheer zijn onderdeel van het groenbeleid- en beheerplan. Het plan is één van de bouwstenen voor de uitvoeringsagenda biodiversiteit, die we in het kader van het spoorboekje duurzaamheid en milieu in 2023 / 2024 opstellen.

Planning 2024 Realisatie,2025 Realisatie,2026 Realisatie

1.2.6.7. We stellen een aanpak op om de biodiversiteitsdoelen uit te voeren en onderzoeken of extra capaciteit nodig is. Omschrijving (toelichting) Het versterken van biodiversiteit houdt verband met de klimaat- en duurzaamheidsdoelen. Biodiversiteit is een belangrijk thema bij het ontwikkelen van plannen voor de leefomgeving. De ambities op dit thema maken onderdeel uit van het nieuwe groenbeleid- en beheerplan welke in de eerste kwartaal van 2024 wordt vastgesteld. Na vaststelling kan het dienen als bouwsteen voor de omgevingsvisie.

Planning 2024 Realisatie

1.2.6.8. We stellen een visie Biodiversiteit op Omschrijving (toelichting) Het opstellen van een visie Biodiversiteit is een nadere uitwerking van spoor 3 biodiversiteit uit het spoorboekje duurzaamheid. In de visie beantwoorden we de vragen: hoe kunnen we de biodiversiteit beschermen en verbeteren (1), wat gaan we daarvoor concreet doen (2) en wie en wat hebben we 20

daarvoor nodig (3)? Omdat de specifieke (ecologische) kennis die vereist voor het opstellen van de visie binnen de gemeente niet aanwezig is, moet deze worden ingekocht. Hiervoor nemen wij op de lijst te honoreren prioriteiten 2024-2027 in 2024 een budget op van € 45.000.

Planning 2024 Realisatie

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.2.7 We zetten in op een goede zoetwatervoorziening voor een toekomstbestendige landbouw.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.2.7.1. We voeren een gerichte lobby voor een structurele oplossing van de zoetwaterproblematiek. Ook gaan we in overleg met betrokken overheden en andere stakeholders waarbij we aandacht hebben voor zowel externe aanvoer als duurzame initiatieven. Omschrijving (toelichting) We werken verder aan het vinden van duurzame oplossingen voor de verbetering van onze zoetwaterbeschikbaarheid. Dit doen we via het Living Lab en daarmee de Broedplaats Zoetwater. In 2024 geven we uitvoering aan de projecten van broedplaats zoetwater waarvoor we tot 2025 subsidies hebben ontvangen. We werken onder andere: 1. In drie regio's in fieldlabs aan een klimaatbestendig en waterrobuust watersysteem. Dat is het fieldlab landelijk gebied Zonnemaire-Brouwershaven, het fieldlab regio Burghsluis en het fieldlab voor de omgeving rond Dijkwater. 2. Aan de uitvoering van de innovatieregeling waarmee we agrariërs met een financiële bijdrage helpen een keuze te maken welke innovatieve technieken ze ook daadwerkelijk willen gaan toepassen. 3. Aan een bodem- en watercoaching traject, met als doel de agrariërs te ondersteunen hoe zij de grond van hun percelen kunnen verbeteren om meer water te vasthouden.

Daarnaast werken we buiten de broedplaats mee aan demonstratieprojecten die moeten aantonen dat duurzame innovatieve oplossingen ook daadwerkelijk functioneren en bij kunnen dragen aan een betere zoetwatervoorziening. En gaan we in de samenleving partijen zoeken die onze vraag om externe aanvoer van zoet water naar Schouwen-Duiveland ondersteunen om vervolgens in Den Haag en/of Brussel hiervoor de noodzakelijke besluitvorming los te krijgen. Hiertoe is ook in 2024 een budget van € 100.000 beschikbaar.

Planning Doorlopend

1.2.7.2. We onderzoeken nieuwe kansen om de zoetwaterbeschikbaarheid te vergroten Omschrijving (toelichting) We blijven net als in 2023 ook in 2024 als gemeente alert om kansen voor het verbeteren van de zoet waterbeschikbaarheid te verzilveren, met bestaande of nieuwe technieken. Het gaat dan om maatregelen om meer water vast te houden en maatregelen die wateropname van de bodem verbeteren. Het kan ook gaan om waterbesparende maatregelen, het gebruik van het gezuiverd water van rioolzuiveringen dat als zoet waterbron kan dienen. We zoeken naar concrete locaties om hemelwater op te slaan in plaats van af te voeren, zodat er ook in droge perioden meer zoet water beschikbaar is. Daarnaast zetten we ons in om andere teelten of productiewijzen te stimuleren die minder zoet water vragen. Het benutten van kansen doen we in samenspraak met de agrarische sector, experts en andere betrokkenen. Ook in 2024 benutten we, net als in 2021, 2022 en 2023, subsidieprogramma's met

zoetwaterprojecten. Projecten die gedeeltelijk gefinancierd worden met Europese Plattelandsontwikkelingssubsidie (POP3) en Interreg-subsidie in het kader van samenwerking Vlaanderen Nederland, met daarbij regionale cofinanciering.

Planning Doorlopend

1.2.7.3. We zetten de samenwerking van het Living Lab en broedplaats zoet water voort en zetten dit in voor oplossingen voor een goede zoetwatervoorziening Omschrijving (toelichting) We continueren het Living Lab Schouwen-Duiveland op de thema's innovaties zoet water, verbeteren bodemkwaliteit, toekomst van de landbouw (verduurzamen voedselproductie, nieuwe agrarische verdienmodellen), toekomst van de wateren en overgang water en land (waterkerende landschappen). Nieuwe thema's kunnen voortkomen uit het overleg met de agrarische - en visserijsector. De samenwerking van het Living Lab heeft een rol bij de uitvoering van de zoetwaterstrategie als het gaat om innovatie, onderzoek, experiment en praktijkproef. Voor het overige met betrekking tot de toekomst van het Living Lab verwijzen we naar 1.4.1.3.

Planning Doorlopend

WAT MAG HET KOSTEN? Exploitatie

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

-790.785

-1.379.261

-1.090.365

-55.119

Baten

596.093

1.131.019

755.038

Geraamd

-194.692

-248.242

-335.327

-55.119

-194.692

-248.242

-335.327

-55.119

totaal lasten en baten Geraamd resultaat

Sub-Programma 1.3 Florerende kleinschalige bedrijvigheid WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? Schouwen-Duiveland staat bekend als een ondernemend en bedrijvig eiland. Onze bedrijven profiteren van de mogelijkheid om de kwaliteiten van het (vakantie-)eiland voor prettig en (sociaal) veilig wonen met werken te combineren. Een goede (ICT-) infrastructuur, de beschikbaarheid van moderne methoden en technieken en de interactieve en sociale media dragen eraan bij dat mensen flexibel en dichter bij huis kunnen werken. Ons eiland is de thuisbasis voor een groot aantal (kleine) ondernemers, die graag profiteren van de kwaliteiten van ons vakantie-eiland. Daarnaast kiezen velen er voor om wonen en werken te combineren. Bijvoorbeeld creatieve bedrijvigheid (grafische en interactieve media, architecten en kunstenaars) en de ICT-sector maken hiervan gebruik. Schouwen-Duiveland is voor een groot aantal werknemers het beste van twee werelden en dus een ideale uitvalsbasis. Door een goede (digitale) infrastructuur bieden we ook deeltijdbewoners een goede service, die steeds belangrijker wordt omdat de scheidslijn tussen werken en vrije tijd steeds verder vervaagt.

BELEIDSINDICATOREN Naam indicator

Eenheid

Vestigingen (van

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met

bedrijven)

64 jaar

Bron

Waarde

LISA

247,8

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.1 We zetten in op revitalisering en herstructurering van bestaande bedrijventerreinen en intensivering van ruimtegebruik. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

Via werk met werk maken stimuleren we maatregelen die bijdragen aan de energieopgave, klimaatopgave en combinaties voor duurzame bedrijfsvoering



Uitvoeren van de Nota grondbeleid, inclusief de bepalingen strategische aankopen.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.3.1.2. We voeren de herstructurering van Haringvlietplein fase 2 (laatste) uit 24

Omschrijving (toelichting) De gestegen bouwkosten, rente en inflatie maken de herontwikkeling niet eenvoudiger. Alle betrokken partijen zullen creatief moeten zijn om het licht hiervoor op groen te krijgen. Eerste zichtbare realisatie is pas verwacht in 2024/2025.

Planning 2024 Realisatie,2025 Realisatie

1.3.1.3. We stellen een Uitvoeringsplan bestaande kleinschalige bedrijventerreinen op Omschrijving (toelichting)

Op basis van het vastgestelde nieuwe bedrijventerreinenprogramma maken we in 2024 een Uitvoeringsplan voor de kleinschalige bedrijventerreinen. We zetten daarbij in op schone, veilige en toekomstbestendige bedrijventerreinen. De uitvoering pakken we samen met de ondernemers op.

Planning 2024 Realisatie,2025 Realisatie

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.2. We ondersteunen Bedrijven Investerings Zones (BIZ- zones) en geven een economische impuls aan opgerichte BIZ-zones.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.3.2.3. Bij voldoende draagvlak van de ondernemers doorlopen we de BIZ procedure Omschrijving (toelichting)

Gelet op de beschikbare capaciteit voor begeleiding doorlopen we één BIZ-procedure per jaar. Voorwaarde hierbij is dat uit de inventarisatie bij de start van de procedure blijkt dat er sprake is van voldoende draagvlak bij ondernemers. Voor 2024 en verder hebben zich nog geen ondernemersverenigingen gemeld.

Planning Doorlopend

1.3.2.5 We verlengen de economische Impuls BIZ (Amendement A10 kadernota 2022) Omschrijving (toelichting) Voor de lopende BIZ zones Zierikzee en Burgh-Haamstede is voor 2024 en verder een bedrag van €40.000 per jaar per kern beschikbaar. Renesse start in 2024 een nieuwe BIZ periode waar eveneens €40.000 per jaar voor beschikbaar is. Voor Bruinisse wachten we de uitslag van de draagvlakmeting in 2023 af.

Planning Doorlopend

1.3.2.6 We voeren samen met Ondernemers Vereniging Zierikzee een pilot 'Kernenmanager' uit (amendement A6 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) De pilot loopt vanaf 2022 tot en met 2024. In 2024 vindt de eindevaluatie plaats.

Planning 26

2024 Realisatie

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.3. We stimuleren en faciliteren (kleinschalige) bedrijvigheid op Schouwen-Duiveland. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

Vergelijkend onderzoek naar regelgeving en grondprijzen omliggende gemeenten.



Digitaal Ondernemersloket / Ondernemingsdossier.



Investeren in kwaliteit openbare ruimte.



We voeren accountmanagement uit en zorgen voor snelle procedures zodat ondernemers kunnen inspelen op de constant veranderende marktvraag.



Deelname Economische Impuls Zeeland.



Uitvoering geven aan bedrijventerreinenprogramma 2016–2025.



Voor al gevestigde (te verplaatsen) bedrijven of bedrijven die geïnteresseerd zijn in vestiging op Schouwen-Duiveland leggen we de rode loper uit (1.3.3.1).



We faciliteren bedrijven die willen verplaatsen binnen de gemeente (1.3.3.5).

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.3.3.3. We realiseren een ondernemersloket Omschrijving (toelichting) We willen dat de dienstverlening aan ondernemers beter en sneller verloopt. Dat kan door middel van een ondernemersloket. Op dit moment maken we een notitie waarin we een aantal opties voor een mogelijke invulling van een ondernemersloket in beeld brengen. In 2024 komen we met een voorstel naar de gemeenteraad.

Planning 2024 Realisatie

1.3.3.6. We ondersteunen bedrijven, die willen innoveren en ontwikkelen met innovatievouchers 27

Omschrijving (toelichting) We ondersteunen bedrijven die willen innoveren en ontwikkelen. Als ondernemers een initiatief hebben zorgen we ervoor dat zij professioneel advies kunnen inhuren om hun aanvraag te onderbouwen. Hiervoor werken we samen met Impuls Zeeland en zetten we innovatievouchers in. Samen met ondernemers kijken we voor welke vraagstukken dit een passend instrument is. Voor het programma innovatievouchers is jaarlijks € 100.000 beschikbaar.

Planning Doorlopend

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.4. We stimuleren en faciliteren maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

Opnemen van een paragraaf Social Return in alle daarvoor in aanmerking komende aanbestedingen.



Ondersteunen MVO-prijs Schouwen-Duiveland.



We stimuleren MVO bij onze toeleveranciers via ons inkoop- en aanbestedingsbeleid (1.3.4.1).

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.3.5. Er is een optimale (digitale) infrastructuur. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

Marktinitiatieven faciliteren om de digitale en telefonische bereikbaarheid van het eiland te verbeteren.



We voeren bestuurlijke en ambtelijke lobby voor de verbetering toegangswegen N57/N59/N256



We zetten in op verbetering eilandelijke wegen N57/N59



We realiseren hubs voor de nieuwe mobiliteitsstrategie Zeeland



We rollen slimme mobiliteit - initiële bijdrage aan verdere uitrol deelvervoer (fietsen, e-bikes, escooters, e-auto's) verder uit



We zetten in op een betere bereikbaarheid van onze gemeente en een betere doorstroming binnen de gemeentegrenzen (1.3.5.14).

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.3.5.4. In het kader van een betere bereikbaarheid en ontsluiting van Zierikzee onderzoeken we de mogelijkheden voor structurele verbeteringen van mobiliteit in en om de stad Omschrijving (toelichting) Het gehele tracé van de N59 ter hoogte van Zierikzee vraagt dringend om een structurele oplossing. Uitgevoerd onderzoek maakte twee zaken duidelijk: 1) De inrichting van de grote rotonde N59/N264 is de grote veroorzaker van de stagnerende doorstroming op de N59 binnen Zierikzee. 2) Een permanente ontsluiting ter hoogte van de N59/Grevelingenstraat heeft geen significant negatieve effecten op de doorstroming op de N59. In 2023 is gestart met de gebiedsgerichte aanpak (GGA) Zierikzee. Hierin gaat de gemeente samen met de andere wegbeheerders (Provincie Zeeland, Rijkswaterstaat, Waterschap Scheldestromen) concreet aan de slag met de (deel)oplossingen. Uiterlijk eind 2023 / begin 2024 ligt een concreet oplossend ontwerp voor het tracé aansluiting Grevelingenstraat tot aan de kruising met de Weg van de Val op tafel. Na besluitvorming in 2024 over de ontwerp blauwdruk van dit nieuw tracé met kruispuntoplossingen, zetten we de opvolgende stappen van voorbereiding tot en met realisatie.

Om deze integrale ontwerpopgave binnen Zierikzee en de onderzoeken voor de (deel)oplossingen mogelijk te maken, kende de raad in 2022 een voorbereidingskrediet toe van € 600.000. Voor het eerste knelpunt lijkt het er op dat RWS de benodigde financiële middelen, met inzet van onze ambtelijke inbreng, ter beschikking krijgt gesteld vanuit subsidies uit de versnellingsopgave 'Woningbouw & Mobiliteit' en uit de veiligheidsmaatregelen op de N-wegen. Wij vragen in september 2023 via een raadsvoorstel de raad hier ook middelen voor toe te zeggen. Voor de ontsluiting van de N59/Grevelingenstraat reserveerde de raad reeds de financiële middelen. 29

Voor de kosten van de reconstructies van de tussenliggende wegtracés tussen de aansluiting Grevelingenstraat en de Weg van de Val, en de uit te werken oplossing voor de kruising Laan van StHilaire / N59 / Zandweg, is nog de nodige financiële dekking nodig. Dit vormt een opgave voor de komende jaren, zowel bij de overige wegbeheerders als binnen onze gemeente.

Planning 2024 Realisatie,2025 Realisatie,2026 Realisatie,2027 Realisatie

1.3.5.15. Betere bereikbaarheid en veiligheid voor wonen-werken Omschrijving (toelichting) Vanuit Programma Zierikzee zetten we in op de bereikbaarheid van bedrijven door goed ontsloten bedrijventerreinen. Om woon-werkverkeer per fiets te stimuleren zorgen we voor fietspaden op de bedrijventerreinen, te starten op bedrijventerrein Zierikzee Zuid (Zuidhoek/Straalweg/Business Park). In samenspraak met de Vereniging Bedrijventerrein Zuid (VBZ) werken we in 2024 een plan uit om het fietsnetwerk verder te verbeteren en de fietsveiligheid te vergroten.

Planning Doorlopend

1.3.5.8. We voeren een verkenning uit op basis van de MIRT-spelregels voor het poldertracé bij Burgh-Haamstede en voor een veilige oversteekplaats nabij Bruinisse Omschrijving (toelichting) We voeren het voorstel voor aanpak uit dat door de raad in juli 2022 is goedgekeurd. De verkenning leggen we in 2024 ter besluitvorming aan de raad voor met eventuele vervolgvoorstellen die de MIRTspelregels van het Rijk volgen.

Planning

2024 Voorbereiding

1.3.5.16. Gebiedsvisie Zuidoostflank Zierikzee 150 + 20 KV station inclusief kabeltracee en wijziging structuurvisie Zierikzee 2030 Omschrijving (toelichting) Projectmatig ontwikkelen we een 150/20 KV-station als eerste fase van de Gebiedsontwikkeling Zuidoostflank Zierikzee, met bijbehorende ruimtelijke inpassing. Tegelijk vindt de ontwikkeling van de (gefaseerde) uitbreiding van het bedrijventerrein Zierikzee plaats. Beide deelontwikkelingen dragen, samen met een 3-tal infraprojecten (Reconstructie Straalweg, Nieuwe Hoofdontsluiting Noord-Zuid en een calamiteitenontsluiting richting N256) , bij aan voornoemde gebiedsontwikkeling.

Planning 2024 Voorbereiding,2025 Ontwerp,2026 Realisatie,2027 Realisatie

BIJDRAGE VERBONDEN PARTIJEN AAN DOELSTELLINGEN SUB-PROGRAMMA 1.3 Verbonden partij en haar bijdrage aan programmadoelen NV Economische Impuls Zeeland (EIZ) EIZ pleegt acquisitie om bedrijven in Zeeland te laten vestigen. Daarnaast ondersteunt EIZ-bedrijven branche-gericht en individueel om innovaties of verdere ontwikkeling en groei te realiseren.

WAT MAG HET KOSTEN? Exploitatie

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

-826.613

-1.809.975

-1.892.134

-992.059

-952.190

-994.817

Baten

886.829

1.466.405

1.594.620

185.551

155.861

230.219

Geraamd

60.216

-343.570

-297.514

-806.508

-796.329

-764.598

60.216

-343.570

-297.514

-806.508

-796.329

-764.598

totaal lasten en baten Geraamd resultaat

Sub-Programma 1.4 Arbeidsmarkt in balans WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? We willen de voor onze bedrijven nodige aanwas van de beroepsbevolking verzekeren door een goede samenwerking met andere regio’s en (onderwijs) instanties, waarbij het aanbod kwantitatief en kwalitatief aansluit op de vraag. Door deze samenwerking is er een infrastructuur waar leerlingen vanwege het concrete zicht op hun toekomstige carrière enthousiast en gemotiveerd opleidingen volgen die praktijkgericht zijn en afgestemd op wat onze mooie en bijzondere bedrijven vragen aan (praktijk)kennis, vaardigheden en competenties. Techniek is weer “in”. Bedrijven nemen hier graag aan deel met stages, leerwerkplaatsen en leren op het bedrijf vanwege het uitzicht op goed gekwalificeerde en gemotiveerde medewerkers. Met deze aanpak wordt al in het voortgezet onderwijs een band tussen ondernemer en toekomstige werknemer gesmeed. Door de ontmoeting met studenten van verschillende studierichtingen die vanuit het Pieter Zeeman Lyceum aan het werk zijn voor en met ondernemers hebben leerlingen een goed zicht en een betere kennismaking met gerichte vervolgopleidingen en het uitzicht dat die bieden voor een boeiende en perspectiefvolle baan in een aantrekkelijke woon- en werkomgeving. Zowel voor leerlingen en studenten die hier zijn opgegroeid als studenten van elders.

We blijven daarnaast werk maken van de aan ons overgedragen Participatiewet. Met een rechtvaardig beleid heeft vrijwel iedereen met arbeidsvermogen een passende baan in een onderneming of bij een maatschappelijke organisatie of bij een overheidsinstelling. De Zuidhoek is aangepast aan de nieuwe rol. Het biedt beschut werk aan mensen die een dusdanige mate van begeleiding en/of aanpassing(en) van het werk nodig hebben dat dit niet van een werkgever kan worden verwacht. Ook levert De Zuidhoek vanuit de nieuwe positionering als mensontwikkelbedrijf een belangrijke bijdrage aan het maximaliseren van de uitstroom naar werk (betaald werk, beschut werk, arbeidsmatige dagbesteding). De Zuidhoek zet daarbij zijn expertise in voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, die op De Zuidhoek hun basiswerknemersvaardigheden ontwikkelen en werkervaring opdoen zodat zij beter kunnen uitstromen naar een reguliere plaats op de arbeidsmarkt.

BELEIDSINDICATOREN Naam indicator

Banen

Netto arbeidsparticipatie

Eenheid Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15–64 jaar % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking 32

Bron

Waarde

LISA

832,6

CBS

71,1

Verwey Jonker Werkloze jongeren

% 16 tot en met 22-jarigen

Instituut – Kinderen

n.n.b.

in Tel Lopende re-

Aantal per 10.000 inwoners van 15–64

integratievoorzieningen

jaar

CBS

297,2

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.4.1. Samenwerking met het onderwijs en het bedrijfsleven om opleidingsmogelijkheden aan te laten sluiten op de behoefte van de arbeidsmarkt. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

Deelname aan kennisnetwerken op het gebied van arbeid en onderwijs.



Uitvoeren van Uitvoeringsagenda sociaal domein.



Met ondernemers en onderwijsinstellingen ontwikkelen we gezamenlijk arbeidsmarktbeleid (1.4.1.1).



We realiseren de mogelijkheid van jaarrond werken (1.4.1.4).

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.4.1.6 We realiseren het project Hospitality HUB Schouwen-Duiveland (amendement A9 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) Het 'Hospitality HUB' draagt bij aan het oplossen van het personeelstekort in de horeca, recreatie en bakkerij. Dit initiatief is door Pieter Zeeman Lyceum en Scalda uitgewerkt in een masterplan. In de Hospitality HUB bieden het onderwijs en de bedrijven workshops, trainingen en begeleiding aan waarbij de overgang van het VMBO naar MBO-onderwijs soepeler verloopt en leerlingen/studenten beter worden voorbereid op werk bij de ondernemingen op het eiland en worden begeleid naar een startkwalificatie (MBO2) via 'thuisnabij' onderwijs'. Dit gebeurt binnen twee projecten:

1. In het schooljaar 2023 / 2024 start binnen de Hospitality HUB de doorlopende leerlijn in samenwerking tussen Pieter Zeeman Lyceum en Scalda. Met o.a. voorlichtingsactiviteiten, gastlessen en bedrijfsbezoeken blijven de scholen met ondernemers werken aan het verhogen van de instroom. 2. Met het project 'goed werkgeverschap' werken ondernemers met ondersteuning van een projectleider aan het invulling geven aan goed werkgeverschap. In 2023 zijn de bedrijven samen met Pieter Zeeman Lyceum en Scalda gestart met een stichting om uitvoering te kunnen geven aan hun ambities, vastgelegd in een convenant. In 2024 volgt verdere uitvoering van dit convenant in concrete projecten. Bovendien blijven de betrokken bedrijven en brancheorganisaties zich inzetten om nog meer bedrijven te betrekken bij dit samenwerkingsverband.

Om deze 'Hospitality HUB' op te zetten stellen wij voor nog twee schooljaren een projectsubsidie beschikbaar van € 95.000 per jaar. Het hele project wordt vóór 1 mei 2025 geëvalueerd.

Planning 2024 Realisatie,2025 Nazorg

1.4.1.3. We continueren het project Living Labs Schouwen-Duiveland Grevelingen Oosterschelde Omschrijving (toelichting) Living Lab zien wij als een uitstekend middel om in samenwerking met ondernemers, overheden, onderwijs- en kennisinstellingen stapjes te zetten in innovatieve (praktijk)oplossingen voor opgaven die spelen op Schouwen-Duiveland. Een voorbeeld is broedplaats zoetwater Schouwen-Duiveland. Het zorgt voor een stevige band met deelnemende partijen om kennis en onderzoek naar onze ondernemers en maatschappelijke organisaties te brengen en zo hun innoverend vermogen te vergroten. Bijkomend effect is dat deelnemende partijen en studenten onderling een band krijgen en er ook een band met SchouwenDuiveland ontstaat doordat deelnemers onze gemeente beter leren kennen. Wij continueren Living Lab. Het levert inmiddels een bijdrage aan de versterking van de economie, onderwijs, het innovatievermogen van bedrijven en is een belangrijk project op de agenda voor een gezamenlijk arbeidsmarktbeleid. We onderzoeken op welke thema's we de Living Lab-werkwijze nog meer kunnen inzetten en wat dit betekent voor de capaciteit en inzet in de organisatie.

Op de lijst te honoreren prioriteiten 2024-2027 nemen wij voor 3 jaar een jaarlijks budget van € 35.000 op voor onze communicatie over het Living Lab. Met de inzet van communicatie werd het Living Lab in 2023 heel zichtbaar. Het draagt bij aan meer aandacht van bijvoorbeeld andere overheden voor wat er gedaan wordt en bereikt wordt binnen het netwerk en het biedt daarmee onze gemeente ook kansen.

Planning Doorlopend

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.4.2. We richten ons op omscholing en het activeren van de niet-actieven met als doel sociale en/of economische zelfredzaamheid. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

We richten ons op ontwikkeling en (om)scholing van uitkeringsgerechtigden richting de arbeidsmarkt.



We voeren de Wet Educatie Beroepsonderwijs via het Regioplan laaggeletterdheid 2020 - 2024



We voeren de Participatienotitie uit (1.4.2.3).



We ontwikkelen passende instrumenten en re-integratietrajecten voor uitkeringsgerechtigden, zo mogelijk in samenwerking met werkgevers, gericht op het verkrijgen van passende arbeid (1.4.2.4).



We zetten in op extra arbeidsmarkttoeleiding voor de Ondertussengroep (1.4.2.6).



We zetten ons ervoor in dat zoveel mogelijk mensen kunnen uitstromen naar regulier werk (1.4.2.8).

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.4.2.1. We breiden het werk-leeraanbod voor mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt uit Omschrijving (toelichting)

In 2024 gaat onze aandacht onverminderd uit naar de ontwikkeling van onze inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt richting zo regulier mogelijk werk. Dit doen we in samenwerking met onze werkgevers en opleidingsorganisaties als Scalda. Met kortstondige begeleidingstrajecten op maat proberen we werkzoekenden weer werkfit te maken. Zodat mensen, eventueel met ondersteuning, bij reguliere werkgevers aan de slag kunnen. Met bestaande instrumenten, zoals het Startbloq en Participatielab, zorgen we voor bij- en omscholing gericht op de vraag van de markt. Doel hierbij is het behalen van een startkwalificatie en/of het verkrijgen van vakvaardigheden. Hierdoor wordt een reguliere baan mogelijk en kunnen onze inwoners zoveel mogelijk zelfstandig in hun levensonderhoud voorzien. We blijven ook inzetten op het ontwikkelen en uitvoeren van maatwerktrajecten voor specifieke doelgroepen. Voorbeeld hiervan is het leerwerktraject bij YourSurprise in samenwerking met het Gors, dat vooral is gericht op kwetsbare jongeren.

Planning Doorlopend

1.4.2.7. We werken samen aan een evenwichtige en inclusieve arbeidsmarkt Omschrijving (toelichting) We nemen actief deel aan en zetten ons in voor de samenwerking in de arbeidsmarktregio Zeeland. Vanuit de centrumgemeente Goes werkt het ‘Team Arbeidsmarktregio Zeeland’ faciliterend en stimulerend aan een evenwichtige Zeeuwse arbeidsmarkt. Er wordt op Zeeuwse schaal projectmatig samengewerkt op de diverse terreinen van de Participatiewet. Dit met als doel in de arbeidsmarktregio een betere aansluiting tussen vraag en aanbod te realiseren en de uitstroom van werkzoekenden , in het bijzonder van werkzoekende inwoners met een beperking , te bevorderen. We stellen in regionaal verband hiervoor jaarlijks gezamenlijk een uitvoeringsplan op. Wij nemen ook in 2024 actief deel aan het Zeeuws Mobiliteitsteam (ZMT) en het Zeeuws samenwerkingsverband van jobhunters.

Planning 36

Doorlopend

1.4.2.9. We voeren de participatiewet optimaal uit en bezien de positie van De Zuidhoek daarin Omschrijving (toelichting) De afgelopen jaren gaven wij uitvoering aan de notitie 'Hoofdlijnen uitvoering Participatiewet voor de komende jaren' uit september 2019. Het transformatieplan voor De Zuidhoek maakt hier een belangrijk onderdeel van uit. De scope van dit plan richt zich op 2024. Medio 2023 hebben wij opdracht gegeven voor een extern onderzoek. Op basis daarvan willen wij in 2024 komen tot een nieuw toekomstscenario voor een optimale uitvoering van de Participatiewet voor de komende jaren en de mogelijke passende taken en positie hierin voor De Zuidhoek. Daarbij hoort ook een (eind)evaluatie van de uitvoering door De Zuidhoek volgens de strategische koers gedurende de afgelopen jaren.

Planning 2024 Realisatie

BIJDRAGE VERBONDEN PARTIJEN AAN DOELSTELLINGEN SUBPROGRAMMA Verbonden partij en haar bijdrage aan programmadoelen Zuidhoek – Flex BV Dit bedrijf zet in zich om, al dan niet tijdelijk en al dan niet geïndiceerd, gesubsidieerde arbeid te leveren door het in dienst nemen van uitkeringsgerechtigden als opstap naar een reguliere baan. Zuidhoek – Re-integratie BV Dit bedrijf zet zich in voor het bevorderen van re-integratie, via het arbeidsproces van uitkeringsgerechtigden door het uitvoeren van re-integratieopdrachten. Zuidhoek – Personeels BV Dit bedrijf voorziet in het aannemen van nieuw personeel, zonder de ambtelijke status, ter vervanging van personeel met een ambtelijke status.

WAT MAG HET KOSTEN?

Exploitatie

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

-9.616.926

-11.878.555

-10.416.195

-10.193.046

-10.178.163

-10.149.682

Baten

3.799.296

4.484.149

4.096.208

4.054.908

4.024.119

Geraamd

-5.817.630

-7.394.406

-6.319.987

-6.138.138

-6.154.044

-6.125.563

128.992

98.400

98.900

96.200

-5.688.638

-7.296.006

-6.221.087

-6.041.938

-6.057.844

-6.029.363

totaal lasten en baten Onttrekkingen Geraamd resultaat

Programma 2 Wonen WAT HOUDT HET PROGRAMMA IN? Goed wonen is een primaire basisbehoefte van onze permanente en tijdelijke inwoners. Dat stopt niet bij de woonvoorziening zelf en een passende woningvoorraad. Het gaat ook om een goede en sociale leefomgeving, met goede en betaalbare voorzieningen op het gebied van onder andere onderwijs, zorg, welzijn en veiligheid. Onze eigen bevolkingssamenstelling verandert door ontgroening en vergrijzing en de beroepsbevolking neemt af. Bovendien verandert steeds vaker de samenstelling van de huishoudens. Schouwen-Duiveland beweegt mee met de demografische ontwikkelingen. Onze strategie richt zich op het goed voorbereid zijn op veranderingen in de bevolkingssamenstelling. Door flexibel en dynamisch mee te bewegen, blijven we economisch gezond en sociaal veerkrachtig. Daarom spelen we in op de veranderingen die op ons afkomen. Dit met als doel een afgestemd en goed voorzieningenniveau te behouden, een woningbouwprogramma te realiseren dat voorziet in behoefte en vraag, de leefbaarheid in kernen te behouden en te versterken, waarbij voorzieningen in onze gemeente betaalbaar blijven.

IN WELKE GEMEENTELIJKE BELEIDSSTUKKEN IS HET BESTAANDE BELEID OMSCHREVEN? Sociaal domein •

Kadernota subsidies Prestaties voor de samenleving 2010

•

Samenwerken aan vitale inwoners en een gezonde regio – Regionaal kader gezondheidsbeleid

Oosterschelderegio 2018–

2021

•

Vitaal Schouwen-Duiveland 2020-2022

•

Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2018-2021

•

Lokaal uitvoeringsplan Een beschermd thuis en kwalitatief goed leven op Schouwen- Duiveland 2019–

2022 •

Op weg naar een dementievriendelijk Schouwen-Duiveland 2019-2022

•

Schouwen-Duiveland voor elkaar – visie sociaal domein 2014

•

Beleidsnota Sociaal Domein Oosterschelderegio 2015-2018

•

Naar een Integraal sociaal domein, aanzet tot een dienstverleningsmodel

•

Operationalisering Integraal dienstverleningsmodel

•

Beleidsplan Jeugd 2015-2018

•

Voor een toekomst zonder geweld - Regiovisie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling

Zeeland 2019-2023 39

•

Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Zeeland 2022-2025

•

Regionaal Kader Gezondheid 2022-2025 en Preventie- en Handhavingsplan

•

Beleidsplan maatschappelijke ondersteuning 2015-2018

•

Notitie Sturen op Maatschappelijk Resultaat

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13219508/1